ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.29.1
एतत् तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता।
प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.२९.१ ॥
ରାମଙ୍କ ଏହି ବଚନ ଶୁଣି ଦୁଃଖିତା ସୀତା, ଲୁହଭରା ମୁଖରେ ଧୀରେ ଏହି କଥା କହିଲେ।
2.29.2
ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति।
गुणानित्येव तान् विद्धि तव स्नेहपुरस्कृता ॥ २.२९.२ ॥
ବନରେ ବାସ କରିବା ବିଷୟରେ ଆପଣ ଯେଉଁ ଦୋଷ କହିଛନ୍ତି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଗୁଣ ବୋଲି ଜାଣନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ସ୍ନେହରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ମୁଁ ଏହା କହୁଛି।
2.29.3
मृगाः सिंहा गजाश्चैव शार्दूलाः शरभास्तथा।
चमराः सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः ॥ २.२९.३ ॥
ହରିଣ, ସିଂହ, ହାତୀ, ବାଘ, ଶରଭ, ଚମର, ସୃମର ଏବଂ ବନରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ—
2.29.4
अदृष्टपूर्वरूपत्वात् सर्वे ते तव राघव।
रूपं दृष्ट्वापसर्पेयुस्तव सर्वे हि बिभ्यति ॥ २.२९.४ ॥
ହେ ରାଘବ, ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ରୂପ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖିନାହାଁନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଦୂରକୁ ପଳାଇଯିବେ, କାରଣ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୟ କରନ୍ତି।
2.29.5
त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया।
त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यमिह जीवितम् ॥ २.२९.५ ॥
ହେ ରାମ, ଗୁରୁଜନଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ; ଆପଣଙ୍କ ବିୟୋଗରେ ମୋତେ ଏଠାରେ ଜୀବନ ତ୍ୟାଗ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
2.29.6
नहि मां त्वत्समीपस्थामपि शक्रोऽपि राघव।
सुराणामीश्वरः शक्तः प्रधर्षयितुमोजसा ॥ २.२९.६ ॥
ହେ ରାଘବ, ଆପଣଙ୍କ ନିକଟରେ ଥିବା ମୋତେ ଦେବତାଙ୍କ ଅଧିପତି ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ବଳରେ ଆକ୍ରମଣ କରିପାରିବେ ନାହିଁ।
2.29.7
पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम्।
काममेवंविधं राम त्वया मम निदर्शितम् ॥ २.२९.७ ॥
ପତିହୀନା ନାରୀ ବଞ୍ଚି ପାରିବ ନାହିଁ। ହେ ରାମ, ତୁମେ ମୋତେ ଏପରି ପଥ ଦେଖାଇଛ।
2.29.8
अथापि च महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम्।
पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने ॥ २.२९.८ ॥
ହେ ମହାପ୍ରାଜ୍ଞ, ପୂର୍ବେ ପିତୃଗୃହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ଶୁଣିଥିଲି ଯେ ପ୍ରକୃତରେ ମୋତେ ବନରେ ରହିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
2.29.9
लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्यः श्रुत्वाहं वचनं गृहे।
वनवासकृतोत्साहा नित्यमेव महाबल ॥ २.२९.९ ॥
ହେ ମହାବଳ, ଘରେ ଲକ୍ଷଣ ଜାଣୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୁଁ ସର୍ବଦା ବନବାସ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ଥିଲି।
2.29.10
आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्यः स मया किल।
सा त्वया सह भर्त्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा ॥ २.२९.१० ॥
ବନବାସର ଆଦେଶ ମୋତେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପାଇବାକୁ ହେବ। ହେ ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ତୁମ ସହିତ, ମୋ ସ୍ୱାମୀ ସହିତ ଯିବି; ଅନ୍ୟଥା ନୁହେଁ।
2.29.11
कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि त्वया सह।
कालश्चायं समुत्पन्नः सत्यवान् भवतु द्विजः ॥ २.२९.११ ॥
ଆଦେଶ ପାଇ ମୁଁ ତୁମ ସହିତ ଯିବି। ଏହି ସମୟ ଆସିଛି; ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତାହା ସତ୍ୟ ହେଉ।
2.29.12
वनवासे हि जानामि दुःखानि बहुधा किल।
प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैरकृतात्मभिः ॥ २.२९.१२ ॥
ହେ ବୀର, ବନବାସରେ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ଦୁଃଖ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଆସେ ବୋଲି ମୁଁ ଜାଣେ; ଯେଉଁମାନେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ ନୁହଁନ୍ତି ସେମାନଙ୍କୁ ତାହା ଆସେ।
2.29.13
कन्यया च पितुर्गेहे वनवासः श्रुतो मया।
भिक्षिण्याः शमवृत्ताया मम मातुरिहाग्रतः ॥ २.२९.१३ ॥
କନ୍ୟା ଅବସ୍ଥାରେ ମୋ ପିତାଙ୍କ ଗୃହରେ ମୁଁ ବନବାସ ବିଷୟରେ ଶୁଣିଥିଲି; ଏଠାରେ ମୋ ମାତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ, ଶାନ୍ତ ଆଚରଣର ଜଣେ ଭିକ୍ଷୁଣୀ ବିଷୟରେ।
2.29.14
प्रसादितश्च वै पूर्वं त्वं मे बहुतिथं प्रभो।
गमनं वनवासस्य कांक्षितं हि सह त्वया ॥ २.२९.१४ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ, ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଆପଣଙ୍କୁ ବିନତି କରିଥିଲି; ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ବନବାସକୁ ଯିବା ମୋର ଆକାଂକ୍ଷା।
2.29.15
कृतक्षणाहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव।
वनवासस्य शूरस्य मम चर्या हि रोचते ॥ २.२९.१५ ॥
ହେ ରାଘବ, ଆପଣଙ୍କର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ; ମୁଁ ଯିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରିଛି। ବନବାସରେ ବୀରଙ୍କ ପରି ମୋର ଏହି ଜୀବନଯାପନ ମୋତେ ଭଲ ଲାଗେ।
2.29.16
शुद्धात्मन् प्रेमभावाद्धि भविष्यामि विकल्मषा।
भर्तारमनुगच्छन्ती भर्ता हि परदैवतम् ॥ २.२९.१६ ॥
ହେ ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା, ପ୍ରେମଭାବରେ ମୁଁ ନିଷ୍ପାପ ହେବି; ସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, କାରଣ ସ୍ୱାମୀ ହିଁ ପରମ ଦେବତା।
2.29.17
प्रेत्यभावे हि कल्याणः संगमो मे सदा त्वया।
श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम् ॥ २.२९.१७ ॥
ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ମୋର ମିଳନ ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ହେବ; ଯଶସ୍ୱୀ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପବିତ୍ର ଶ୍ରୁତିରେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଶୁଣାଯାଏ।
2.29.18
इहलोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महाबल।
अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा ॥ २.२९.१८ ॥
ହେ ମହାବଳୀ, ଏ ଲୋକରେ ଯେଉଁ ସ୍ତ୍ରୀକୁ ପିତୃଗଣ ଜଳ ସହିତ ସ୍ୱଧର୍ମାନୁସାରେ ଯାହାକୁ ଦାନ କରନ୍ତି, ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସେ ତାହାରି।
2.29.19
एवमस्मात् स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम्।
नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना ॥ २.२९.१९ ॥
ଏହିପରି ତୁମେ ତୁମ ସୁଶୀଳା ଓ ପତିବ୍ରତା ପତ୍ନୀକୁ ଏଠାରୁ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହଁ; କେଉଁ କାରଣରୁ ଏଠାରେ ତୁମେ ମୋତେ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁନାହଁ?
2.29.20
भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः।
नेतुमर्हसि काकुत्स्थ समानसुखदुःखिनीम् ॥ २.२९.२० ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ! ତୁମ ଭକ୍ତା, ପତିବ୍ରତା ଓ ଦୁଃଖିନୀ ମୋତେ, ସୁଖଦୁଃଖରେ ସମାନ ଭାବେ ସାଥୀ ହେଉଥିବା ମୋତେ ତୁମେ ନେବା ଉଚିତ।
2.29.21
यदि मां दुःखितामेवं वनं नेतुं न चेच्छसि।
विषमग्निं जलं वाहमास्थास्ये मृत्युकारणात् ॥ २.२९.२१ ॥
ଯଦି ଏହିପରି ଦୁଃଖିନୀ ମୋତେ ତୁମେ ବନକୁ ନେବାକୁ ଇଚ୍ଛା ନ କର, ତେବେ ମୃତ୍ୟୁ ପାଇଁ ମୁଁ ବିଷ, ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ଜଳର ଆଶ୍ରୟ ନେବି।
2.29.22
एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति।
नानुमेने महाबाहुस्तां नेतुं विजनं वनम् ॥ २.२९.२२ ॥
ଏହିପରି ସେ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ତାଙ୍କୁ ବନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ଅନୁରୋଧ କଲା; କିନ୍ତୁ ମହାବାହୁ ନିର୍ଜନ ବନକୁ ତାଙ୍କୁ ନେବାକୁ ସମ୍ମତ ହେଲେ ନାହିଁ।
2.29.23
एवमुक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता।
स्नापयन्तीव गामुष्णैरश्रुभिर्नयनच्युतैः ॥ २.२९.२३ ॥
ଏହିପରି କୁହାଯିବା ପରେ ସେହି ମୈଥିଳୀ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ନୟନରୁ ଝରୁଥିବା ଗରମ ଲୁହରେ ଯେମିତି ସେ ପୃଥିବୀକୁ ସ୍ନାନ କରାଉଥିଲେ।
2.29.24
चिन्तयन्तीं तदा तां तु निवर्तयितुमात्मवान्।
क्रोधाविष्टां तु वैदेहीं काकुत्स्थो बह्वसान्त्वयत् ॥ २.२९.२४ ॥
ତା'ପରେ ଆତ୍ମସଂଯମୀ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ଚିନ୍ତାରେ ମଗ୍ନ ଓ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଫେରାଇବା ପାଇଁ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।