ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.29
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.29.1
एतत् तु वचनं श्रुत्वा सीता रामस्य दुःखिता।
प्रसक्ताश्रुमुखी मन्दमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.२९.१ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਦੁਖੀ ਸੀਤਾ, ਅੱਥਰੂਆਂ ਭਰੇ ਮੂੰਹ ਨਾਲ ਧੀਮੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੋਲੀ।
2.29.2
ये त्वया कीर्तिता दोषा वने वस्तव्यतां प्रति।
गुणानित्येव तान् विद्धि तव स्नेहपुरस्कृता ॥ २.२९.२ ॥
ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਔਗੁਣ ਦੱਸੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਣ ਹੀ ਸਮਝੋ; ਤੁਹਾਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹਾਂ।
2.29.3
मृगाः सिंहा गजाश्चैव शार्दूलाः शरभास्तथा।
चमराः सृमराश्चैव ये चान्ये वनचारिणः ॥ २.२९.३ ॥
ਹਿਰਨ, ਸ਼ੇਰ, ਹਾਥੀ, ਬਾਘ, ਸ਼ਰਭ, ਚਮਰ, ਸ੍ਰਮਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਹੋਰ ਜੀਵ—
2.29.4
अदृष्टपूर्वरूपत्वात् सर्वे ते तव राघव।
रूपं दृष्ट्वापसर्पेयुस्तव सर्वे हि बिभ्यति ॥ २.२९.४ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਰੂਪ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੇਖਿਆ; ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੂਰ ਭੱਜ ਜਾਣਗੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਾਰੇ ਡਰਦੇ ਹਨ।
2.29.5
त्वया च सह गन्तव्यं मया गुरुजनाज्ञया।
त्वद्वियोगेन मे राम त्यक्तव्यमिह जीवितम् ॥ २.२९.५ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਣੇ ਪੈਣਗੇ।
2.29.6
नहि मां त्वत्समीपस्थामपि शक्रोऽपि राघव।
सुराणामीश्वरः शक्तः प्रधर्षयितुमोजसा ॥ २.२९.६ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਹਾਡੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਇੰਦਰ ਵੀ ਬਲ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਤਾ ਸਕਦਾ।
2.29.7
पतिहीना तु या नारी न सा शक्ष्यति जीवितुम्।
काममेवंविधं राम त्वया मम निदर्शितम् ॥ २.२९.७ ॥
ਪਤੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਔਰਤ ਜੀਅ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀ। ਹੇ ਰਾਮ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਰਾਹ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।
2.29.8
अथापि च महाप्राज्ञ ब्राह्मणानां मया श्रुतम्।
पुरा पितृगृहे सत्यं वस्तव्यं किल मे वने ॥ २.२९.८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਪ੍ਰਾਗਿਆ, ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇਗਾ।
2.29.9
लक्षणिभ्यो द्विजातिभ्यः श्रुत्वाहं वचनं गृहे।
वनवासकृतोत्साहा नित्यमेव महाबल ॥ २.२९.९ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੱਛਣ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸਦਾ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਲਈ ਉਤਸਾਹਿਤ ਸੀ।
2.29.10
आदेशो वनवासस्य प्राप्तव्यः स मया किल।
सा त्वया सह भर्त्राहं यास्यामि प्रिय नान्यथा ॥ २.२९.१० ॥
ਵਨਵਾਸ ਦਾ ਹੁਕਮ ਮੈਂ ਜ਼ਰੂਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ; ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ।
2.29.11
कृतादेशा भविष्यामि गमिष्यामि त्वया सह।
कालश्चायं समुत्पन्नः सत्यवान् भवतु द्विजः ॥ २.२९.११ ॥
ਹੁਕਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਇਹ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੋਵੇ।
2.29.12
वनवासे हि जानामि दुःखानि बहुधा किल।
प्राप्यन्ते नियतं वीर पुरुषैरकृतात्मभिः ॥ २.२९.१२ ॥
ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਜਾਣਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਜੰਗਲ ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੇ ਕਾਬੂ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
2.29.13
कन्यया च पितुर्गेहे वनवासः श्रुतो मया।
भिक्षिण्याः शमवृत्ताया मम मातुरिहाग्रतः ॥ २.२९.१३ ॥
ਕੁਆਰੀ ਹੁੰਦਿਆਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਮੈਂ ਬਨਵਾਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਸੀ; ਇੱਥੇ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸ਼ਾਂਤ ਆਚਰਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਭਿਕਸ਼ੁਣੀ ਬਾਰੇ।
2.29.14
प्रसादितश्च वै पूर्वं त्वं मे बहुतिथं प्रभो।
गमनं वनवासस्य कांक्षितं हि सह त्वया ॥ २.२९.१४ ॥
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਤਰਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ; ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬਨਵਾਸ ਜਾਣਾ ਹੀ ਮੇਰੀ ਚਾਹ ਹੈ।
2.29.15
कृतक्षणाहं भद्रं ते गमनं प्रति राघव।
वनवासस्य शूरस्य मम चर्या हि रोचते ॥ २.२९.१५ ॥
ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਹਾਡਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ; ਮੈਂ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਬਨਵਾਸ ਵਿੱਚ ਸੂਰਮਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮੇਰਾ ਇਹ ਜੀਵਨ ਮੈਨੂੰ ਪਸੰਦ ਹੈ।
2.29.16
शुद्धात्मन् प्रेमभावाद्धि भविष्यामि विकल्मषा।
भर्तारमनुगच्छन्ती भर्ता हि परदैवतम् ॥ २.२९.१६ ॥
ਹੇ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਹੋਵਾਂਗੀ; ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਦੀ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਤੀ ਹੀ ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
2.29.17
प्रेत्यभावे हि कल्याणः संगमो मे सदा त्वया।
श्रुतिर्हि श्रूयते पुण्या ब्राह्मणानां यशस्विनाम् ॥ २.२९.१७ ॥
ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਮਿਲਾਪ ਸਦਾ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇਗਾ; ਯਸ਼ਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਰੁਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
2.29.18
इहलोके च पितृभिर्या स्त्री यस्य महाबल।
अद्भिर्दत्ता स्वधर्मेण प्रेत्यभावेऽपि तस्य सा ॥ २.२९.१८ ॥
ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਿਸ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਉਸੇ ਦੀ ਹੈ।
2.29.19
एवमस्मात् स्वकां नारीं सुवृत्तां हि पतिव्रताम्।
नाभिरोचयसे नेतुं त्वं मां केनेह हेतुना ॥ २.२९.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਸੁਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਥੋਂ ਲੈ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ; ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ?
2.29.20
भक्तां पतिव्रतां दीनां मां समां सुखदुःखयोः।
नेतुमर्हसि काकुत्स्थ समानसुखदुःखिनीम् ॥ २.२९.२० ॥
ਹੇ ਕਾਕੁਤਸਥ! ਤੇਰੀ ਭਗਤ, ਪਤੀਵ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਮੈਨੂੰ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸਾਥ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੈਨੂੰ ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.29.21
यदि मां दुःखितामेवं वनं नेतुं न चेच्छसि।
विषमग्निं जलं वाहमास्थास्ये मृत्युकारणात् ॥ २.२९.२१ ॥
ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੁਖੀ ਮੈਨੂੰ ਜੰਗਲ ਲੈ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੌਤ ਲਈ ਮੈਂ ਜ਼ਹਿਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲਵਾਂਗੀ।
2.29.22
एवं बहुविधं तं सा याचते गमनं प्रति।
नानुमेने महाबाहुस्तां नेतुं विजनं वनम् ॥ २.२९.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਜੰਗਲ ਜਾਣ ਲਈ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਰਹੀ; ਪਰ ਮਹਾਬਾਹੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੁੰਨਸਾਨ ਜੰਗਲ ਲਿਜਾਣ ਲਈ ਹਾਮੀ ਨਾ ਭਰੀ।
2.29.23
एवमुक्ता तु सा चिन्तां मैथिली समुपागता।
स्नापयन्तीव गामुष्णैरश्रुभिर्नयनच्युतैः ॥ २.२९.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ; ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਡਿੱਗਦੇ ਗਰਮ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਨਹਾ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
2.29.24
चिन्तयन्तीं तदा तां तु निवर्तयितुमात्मवान्।
क्रोधाविष्टां तु वैदेहीं काकुत्स्थो बह्वसान्त्वयत् ॥ २.२९.२४ ॥
ਤਦ ਆਤਮ-ਸੰਯਮੀ ਕਾਕੁਤਸਥ ਨੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਮੋੜਨ ਲਈ ਬਹੁਤ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਦਿਲਾਸਾ ਦਿੱਤਾ।