รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.31
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.31.1
एवं श्रुत्वा स संवादं लक्ष्मणः पूर्वमागतः।
बाष्पपर्याकुलमुखः शोकं सोढुमशक्नुवन् ॥ २.३१.१ ॥
เมื่อได้ฟังบทสนทนานั้นแล้ว พระลักษมณ์ซึ่งมาถึงก่อนหน้า ใบหน้าเต็มไปด้วยน้ำตา ไม่อาจทนต่อความโศกเศร้าได้
2.31.2
स भ्रातुश्चरणौ गाढं निपीड्य रघुनन्दनः।
सीतामुवाचातियशां राघवं च महाव्रतम् ॥ २.३१.२ ॥
พระลักษมณ์ผู้เป็นความยินดีของวงศ์รฆุ กอดพระบาทของพี่ชายไว้แน่น แล้วกล่าวกับสีดาผู้มีเกียรติยศอันสูงส่ง และกล่าวกับพระราม ผู้ทรงปฏิญาณอันยิ่งใหญ่
2.31.3
यदि गन्तुं कृता बुद्धिर्वनं मृगगजायुतम्।
अहं त्वानुगमिष्यामि वनमग्रे धनुर्धरः ॥ २.३१.३ ॥
หากพระองค์ตั้งใจจะไปยังป่าซึ่งเต็มไปด้วยกวางและช้างนับพัน ข้าพระองค์ก็จะตามไป ถือธนูเดินนำหน้า
2.31.4
मया समेतोऽरण्यानि रम्याणि विचरिष्यसि।
पक्षिभिर्मृगयूथैश्च संघुष्टानि समन्ततः ॥ २.३१.४ ॥
พระองค์จะท่องเที่ยวไปในป่าอันงดงามกับข้าพระองค์ ป่าที่ก้องไปด้วยเสียงนกและฝูงกวางทุกด้าน
2.31.5
न देवलोकाक्रमणं नामरत्वमहं वृणे।
ऐश्वर्यं चापि लोकानां कामये न त्वया विना ॥ २.३१.५ ॥
ข้าพระองค์ไม่ปรารถนาการพิชิตโลกของเทพ และไม่เลือกความเป็นอมตะ แม้อำนาจปกครองโลกทั้งหลาย ข้าพระองค์ก็ไม่ปรารถนา หากปราศจากพระองค์
2.31.6
एवं ब्रुवाणः सौमित्रिर्वनवासाय निश्चितः।
रामेण बहुभिः सान्त्वैर्निषिद्धः पुनरब्रवीत् ॥ २.३१.६ ॥
พระลักษมณ์ผู้เป็นบุตรของสุมิตรา กล่าวอย่างนั้น ตั้งใจจะไปลี้ภัยในป่า พระรามทรงห้ามด้วยถ้อยคำปลอบโยนมากมาย แล้วพระลักษมณ์ก็กล่าวขึ้นอีก
2.31.7
अनुज्ञातस्तु भवता पूर्वमेव यदस्म्यहम्।
किमिदानीं पुनरपि क्रियते मे निवारणम् ॥ २.३१.७ ॥
พี่ได้อนุญาตข้าพเจ้าไว้ก่อนแล้ว ตามที่ข้าพเจ้าเป็นอยู่ เหตุใดบัดนี้จึงห้ามข้าพเจ้าอีก
2.31.8
यदर्थं प्रतिषेधो मे क्रियते गन्तुमिच्छतः।
एतदिच्छामि विज्ञातुं संशयो हि ममानघ ॥ २.३१.८ ॥
ข้าพเจ้าปรารถนาจะรู้เหตุผลที่ข้าพเจ้าผู้ประสงค์จะไปถูกห้ามไว้ เพราะข้าพเจ้ามีความสงสัย ข้าแต่ผู้ไร้บาป
2.31.9
ततोऽब्रवीन्महातेजा रामो लक्ष्मणमग्रतः।
स्थितं प्राग्गामिनं धीरं याचमानं कृताञ्जलिम् ॥ २.३१.९ ॥
ลำดับนั้น พระรามผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ตรัสกับพระลักษมณ์ซึ่งยืนอยู่เบื้องหน้า พร้อมจะไปข้างหน้า มั่นคง ประนมมือวิงวอน
2.31.10
स्निग्धो धर्मरतो धीरः सततं सत्पथे स्थितः।
प्रियः प्राणसमो वश्यो विजेयश्च सखा च मे ॥ २.३१.१० ॥
พระลักษมณ์เป็นผู้มีเมตตา ยินดีในธรรม มั่นคง ดำรงอยู่บนหนทางแห่งความดีเสมอ เป็นที่รัก เสมอด้วยชีวิตของเรา ว่านอนสอนง่าย ชักจูงได้ง่าย และเป็นสหายของเรา
2.31.11
मयाद्य सह सौमित्रे त्वयि गच्छति तद्वनम्।
को भजिष्यति कौसल्यां सुमित्रां वा यशस्विनीम् ॥ २.३१.११ ॥
ข้าแต่บุตรของสุมิตรา หากวันนี้เจ้าไปยังป่านั้นกับเรา ใครเล่าจะดูแลพระนางเการสยาและพระนางสุมิตราผู้มีเกียรติ
2.31.12
अभिवर्षति कामैर्यः पर्जन्यः पृथिवीमिव।
स कामपाशपर्यस्तो महातेजा महीपतिः ॥ २.३१.१२ ॥
พระมหากษัตริย์ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ผู้ทรงหลั่งความปรารถนาลงมาดั่งเมฆฝนหลั่งลงบนแผ่นดิน พระองค์นั้นถูกบ่วงแห่งกามตรึงไว้ ทรงล้มลง
2.31.13
सा हि राज्यमिदं प्राप्य नृपस्याश्वपतेः सुता।
दुःखितानां सपत्नीनां न करिष्यति शोभनम् ॥ २.३१.१३ ॥
ส่วนพระนางผู้เป็นธิดาของพระเจ้าอัศวปติ เมื่อได้ราชสมบัตินี้แล้ว จะไม่ปฏิบัติต่อเหล่าสะใภ้ผู้ทุกข์ระทมด้วยความดีงามเป็นแน่
2.31.14
न भरिष्यति कौसल्यां सुमित्रां च सुदुःखिताम्।
भरतो राज्यमासाद्य कैकेय्यां पर्यवस्थितः ॥ २.३१.१४ ॥
ภรตเมื่อได้ราชสมบัติและอยู่ใต้อำนาจของพระนางไกเกยี จะไม่อุปการะพระนางเการสยาและพระนางสุมิตราผู้ทุกข์ระทมยิ่งนัก
2.31.15
तामार्यां स्वयमेवेह राजानुग्रहणेन वा।
सौमित्रे भर कौसल्यामुक्तमर्थममुं चर ॥ २.३१.१५ ॥
ข้าแต่บุตรของสุมิตรา เจ้าจงดูแลพระนางผู้ประเสริฐนั้นด้วยตนเองที่นี่ หรือด้วยพระกรุณาของพระราชา จงทำตามสิ่งที่เราได้กล่าวไว้
2.31.16
एवं मयि च ते भक्तिर्भविष्यति सुदर्शिता।
धर्मज्ञगुरुपूजायां धर्मश्चाप्यतुलो महान् ॥ २.३१.१६ ॥
ด้วยวิธีนี้ ความภักดีของเจ้าที่มีต่อเราจะปรากฏชัดเจน และในการบูชาครูผู้รู้ธรรม ก็มีธรรมอันยิ่งใหญ่หาที่เปรียบมิได้
2.31.17
एवं कुरुष्व सौमित्रे मत्कृते रघुनन्दन।
अस्माभिर्विप्रहीणाया मातुर्नो न भवेत् सुखम् ॥ २.३१.१७ ॥
ข้าแต่บุตรของสุมิตรา ผู้เป็นความยินดีของวงศ์รฆุ จงทำเช่นนี้เพื่อเรา เมื่อมารดาของเราขาดพวกเราไป ท่านจะไม่มีความสุข
2.31.18
एवमुक्तस्तु रामेण लक्ष्मणः श्लक्ष्णया गिरा।
प्रत्युवाच तदा रामं वाक्यज्ञो वाक्यकोविदम् ॥ २.३१.१८ ॥
เมื่อพระรามตรัสด้วยถ้อยคำอ่อนหวาน พระลักษมณ์ผู้รู้จักการพูด จึงทูลตอบพระรามผู้ชำนาญในการพูด
2.31.19
तवैव तेजसा वीर भरतः पूजयिष्यति।
कौसल्यां च सुमित्रां च प्रयतो नास्ति संशयः ॥ २.३१.१९ ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ ด้วยพระเดชานุภาพของพระองค์นั่นเอง ภรตจะบูชาพระนางเการสยาและพระนางสุมิตรา ไม่มีข้อสงสัย
2.31.20
यदि दुःस्थो न रक्षेत भरतो राज्यमुत्तमम्।
प्राप्य दुर्मनसा वीर गर्वेण च विशेषतः ॥ २.३१.२० ॥
ข้าแต่วีรบุรุษ หากภรตผู้มีใจชั่วร้าย เมื่อได้ราชสมบัติอันสูงสุดนี้แล้ว ไม่รักษาไว้ โดยเฉพาะด้วยใจอันชั่วร้ายและด้วยความถือตัว
2.31.21
तमहं दुर्मतिं क्रूरं वधिष्यामि न संशयः।
तत्पक्षानपि तान् सर्वांस्त्रैलोक्यमपि किं तु सा ॥ २.३१.२१ ॥
ข้าจะสังหารผู้มีใจชั่วร้ายและโหดเหี้ยมนั้นอย่างแน่นอน ไม่ต้องสงสัยเลย และบรรดาพวกพ้องของเขาทั้งหมดก็เช่นกัน แม้จะอยู่ในสามโลกก็ตาม แล้วนางเล่า
2.31.22
कौसल्या बिभृयादार्या सहस्रं मद्विधानपि।
यस्याः सहस्रं ग्रामाणां सम्प्राप्तमुपजीविनाम् ॥ २.३१.२२ ॥
พระนางเการเสลยาผู้สูงศักดิ์สามารถอุปถัมภ์ได้แม้คนนับพันเช่นข้า นางมีหมู่บ้านนับพัน ซึ่งได้มาเพื่อเลี้ยงดูผู้ที่พึ่งพานาง
2.31.23
तदात्मभरणे चैव मम मातुस्तथैव च।
पर्याप्ता मद्विधानां च भरणाय मनस्विनी ॥ २.३१.२३ ॥
ดังนั้น พระนางผู้มีจิตใจสูงส่งนั้นย่อมเพียงพอสำหรับการเลี้ยงดูตนเอง สำหรับมารดาของข้า และแม้สำหรับการเลี้ยงดูผู้คนอย่างข้า
2.31.24
कुरुष्व मामनुचरं वैधर्म्यं नेह विद्यते।
कृतार्थोऽहं भविष्यामि तव चार्थः प्रकल्प्यते ॥ २.३१.२४ ॥
ขอให้ข้าได้เป็นผู้ติดตามท่าน ที่นี่ไม่มีความอธรรมเลย ข้าจะได้สำเร็จประสงค์ และจุดประสงค์ของท่านก็จะได้รับการจัดการด้วย
2.31.25
धनुरादाय सगुणं खनित्रपिटकाधरः।
अग्रतस्ते गमिष्यामि पन्थानं तव दर्शयन् ॥ २.३१.२५ ॥
ข้าจะถืออาวุธธนูที่ขึงสายแล้ว แบกจอบและกระจาดไว้ เดินนำหน้าท่าน ชี้ทางให้ท่าน
2.31.26
आहरिष्यामि ते नित्यं मूलानि च फलानि च।
वन्यानि च तथान्यानि स्वाहार्हाणि तपस्विनाम् ॥ २.३१.२६ ॥
ข้าจะหาเง่าและผลไม้มาให้ท่านทุกวัน รวมทั้งของป่าอื่น ๆ ที่เหมาะจะถวายแก่ฤๅษีผู้บำเพ็ญตบะ
2.31.27
भवांस्तु सह वैदेह्या गिरिसानुषु रंस्यसे।
अहं सर्वं करिष्यामि जाग्रतः स्वपतश्च ते ॥ २.३१.२७ ॥
ท่านจะได้ทรงสำราญกับพระนางไวเทหีบนไหล่เขา ไม่ว่าท่านจะตื่นหรือหลับ ข้าจะทำทุกสิ่งเพื่อท่าน
2.31.28
रामस्त्वनेन वाक्येन सुप्रीतः प्रत्युवाच तम्।
व्रजापृच्छस्व सौमित्रे सर्वमेव सुहृज्जनम् ॥ २.३१.२८ ॥
พระรามทรงพอพระทัยยิ่งนักด้วยถ้อยคำนี้ จึงตรัสตอบเขาว่า "ดูก่อนเสามิตริ จงไปลาบรรดามิตรสหายทั้งหมดของเจ้าเถิด"
2.31.29
ये च राज्ञो ददौ दिव्ये महात्मा वरुणः स्वयम्।
जनकस्य महायज्ञे धनुषी रौद्रदर्शने ॥ २.३१.२९ ॥
คันธนูทิพย์สองคันอันน่าเกรงขาม ซึ่งพระวรุณผู้มีจิตใจสูงส่งได้ประทานแก่พระชนกเองในมหายัญของพระชนก
2.31.30
अभेद्ये कवचे दिव्ये तूणी चाक्षय्यसायकौ।
आदित्यविमलाभौ द्वौ खड्गौ हेमपरिष्कृतौ ॥ २.३१.३० ॥
เกราะทิพย์สองชุดที่ไม่มีอาวุธใดเจาะได้ ถุงลูกศรสองใบที่มีลูกศรไม่มีวันหมด และดาบสองเล่มที่สดใสดุจดวงอาทิตย์อันบริสุทธิ์ ประดับด้วยทองคำ
2.31.31
सत्कृत्य निहितं सर्वमेतदाचार्यसद्मनि।
सर्वमायुधमादाय क्षिप्रमाव्रज लक्ष्मण ॥ २.३१.३१ ॥
ลักษมณ์เอ๋ย จงนำอาวุธทั้งหมดนี้ซึ่งได้เก็บไว้อย่างเคารพในเรือนของอาจารย์ มาอย่างรวดเร็วเถิด
2.31.32
स सुहृज्जनमामन्त्र्य वनवासाय निश्चितः।
इक्ष्वाकुगुरुमागम्य जग्राहायुधमुत्तमम् ॥ २.३१.३२ ॥
พระองค์ตั้งพระทัยมั่นที่จะเสด็จไปเข้าป่า ทรงลามิตรสหาย เสด็จไปหาครูของวงศ์อิกษวากุ และรับอาวุธอันประเสริฐนั้น
2.31.33
तद् दिव्यं राजशार्दूलः सत्कृतं माल्यभूषितम्।
रामाय दर्शयामास सौमित्रिः सर्वमायुधम् ॥ २.३१.३३ ॥
เสามิตริผู้เป็นดั่งเสือในหมู่กษัตริย์ นำอาวุธทิพย์ทั้งหมดที่ได้รับการเคารพ ประดับด้วยพวงมาลัย มาแสดงให้พระรามทอดพระเนตร
2.31.34
तमुवाचात्मवान् रामः प्रीत्या लक्ष्मणमागतम्।
काले त्वमागतः सौम्य कांक्षिते मम लक्ष्मण ॥ २.३१.३४ ॥
พระรามผู้ทรงสำรวมพระองค์ ตรัสแก่ลักษมณ์ผู้มาด้วยความรักใคร่ว่า "ดูก่อนลักษมณ์ผู้อ่อนโยน เจ้ามาถูกเวลาแล้ว ตรงตามที่ข้าปรารถนา"
2.31.35
अहं प्रदातुमिच्छामि यदिदं मामकं धनम्।
ब्राह्मणेभ्यस्तपस्विभ्यस्त्वया सह परंतप ॥ २.३१.३५ ॥
ดูก่อนผู้ปราบศัตรู ข้าปรารถนาจะถวายทรัพย์สมบัติของข้านี้ แก่พราหมณ์และฤๅษีทั้งหลาย พร้อมกับเจ้า
2.31.36
वसन्तीह दृढं भक्त्या गुरुषु द्विजसत्तमाः।
तेषामपि च मे भूयः सर्वेषां चोपजीविनाम् ॥ २.३१.३६ ॥
แก่บรรดาผู้ประเสริฐในหมู่ทวิชาที่อาศัยอยู่ที่นี่ ผู้มั่นคงในความภักดีต่ออาจารย์ทั้งหลาย และแก่พวกเขาอีกครั้ง และแก่ทุกคนที่พึ่งพาข้า
2.31.37
वसिष्ठपुत्रं तु सुयज्ञमार्यं
त्वमानयाशु प्रवरं द्विजानाम्।
अपि प्रयास्यामि वनं समस्ता-
नभ्यर्च्य शिष्टानपरान् द्विजातीन् ॥ २.३१.३७ ॥
จงรีบนำสุยัชญะ บุตรของพระวสิษฐ ผู้ประเสริฐนั้น ผู้เป็นยอดของทวิชาทั้งหลาย มาที่นี่เถิด เมื่อข้าได้บูชาทวิชาทั้งหมดและทวิชาอื่น ๆ ผู้ทรงความรู้แล้ว ข้าจึงจะเสด็จออกไปยังป่า