Vedyatra वेदयात्रा
搜索

蚁垤《罗摩衍那》 · 篇 2.34

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

带释义阅读

2.34.1

ततः कमलपत्राक्षः श्यामो निरुपमो महान्।
उवाच रामस्तं सूतं पितुराख्याहि मामिति ॥ २.३४.१ ॥

于是莲花瓣般眼睛、肤色深黑、无与伦比的伟大罗摩对御者说:"请告诉我父王的消息。"

2.34.2

स रामप्रेषितः क्षिप्रं संतापकलुषेन्द्रियम्।
प्रविश्य नृपतिं सूतो निःश्वसन्तं ददर्श ह ॥ २.३४.२ ॥

罗摩所派的御者迅速进入宫殿,看见国王因悲伤而心神迷乱,正在长叹。

2.34.3

उपरक्तमिवादित्यं भस्मच्छन्नमिवानलम्।
तटाकमिव निस्तोयमपश्यज्जगतीपतिम् ॥ २.३४.३ ॥

他看见大地之主如同日食的太阳、被灰烬覆盖的火、无水的池塘。

2.34.4

आबोध्य च महाप्राज्ञः परमाकुलचेतनम्।
राममेवानुशोचन्तं सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ २.३४.४ ॥

那位大智慧的御者唤醒心神极度烦乱、只为罗摩悲伤的国王,合掌说道。

2.34.5

तं वर्धयित्वा राजानं पूर्वं सूतो जयाशिषा।
भयविक्लवया वाचा मन्दया श्लक्ष्णयाब्रवीत् ॥ २.३४.५ ॥

御者先以胜利的祝福向国王致意,然后以因恐惧而颤抖、柔和而迟缓的声音说话。

2.34.6

अयं स पुरुषव्याघ्रो द्वारि तिष्ठति ते सुतः।
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा सर्वं चैवोपजीविनाम् ॥ २.३४.६ ॥

"那位人中之虎、你的儿子罗摩,正站在门口;他把财富施予婆罗门,也把一切都给了依靠他的人。"

2.34.7

स त्वां पश्यतु भद्रं ते रामः सत्यपराक्रमः।
सर्वान् सुहृद आपृच्छ्य त्वां हीदानीं दिदृक्षते ॥ २.३४.७ ॥

愿他能见到你,愿你吉祥。真勇之罗摩已向所有朋友告别,如今想要见你。

2.34.8

गमिष्यति महारण्यं तं पश्य जगतीपते।
वृतं राजगुणैः सर्वैरादित्यमिव रश्मिभिः ॥ २.३४.८ ॥

请看他吧,大地之主:他将进入大森林,被一切王者之德环绕,如太阳被其光芒环绕。

2.34.9

स सत्यवाक्यो धर्मात्मा गाम्भीर्यात् सागरोपमः।
आकाश इव निष्पङ्को नरेन्द्रः प्रत्युवाच तम् ॥ २.३४.९ ॥

那位言语诚实、心怀正法的国王,深邃如大海,清净如虚空,向他回答道。

2.34.10

सुमन्त्रानय मे दारान् ये केचिदिह मामकाः।
दारैः परिवृतः सर्वैर्द्रष्टुमिच्छामि राघवम् ॥ २.३४.१० ॥

苏曼特罗,把我这里的妃子们都带来。我想在所有妃子的环绕下,见到罗怙后裔。

2.34.11

सोऽन्तःपुरमतीत्यैव स्त्रियस्ता वाक्यमब्रवीत्।
आर्यो ह्वयति वो राजा गम्यतां तत्र मा चिरम् ॥ २.३४.११ ॥

他进入内宫,对那些女子说道:“尊贵的君王召唤你们;速往那里去,不可耽搁。”

2.34.12

एवमुक्ताः स्त्रियः सर्वाः सुमन्त्रेण नृपाज्ञया।
प्रचक्रमुस्तद् भवनं भर्तुराज्ञाय शासनम् ॥ २.३४.१२ ॥

苏曼特罗奉国王之命如此传达,众女子明白了夫君的命令,便向那宫殿走去。

2.34.13

अर्धसप्तशतास्तत्र प्रमदास्ताम्रलोचनाः।
कौसल्यां परिवार्याथ शनैर्जग्मुर्धृतव्रताः ॥ २.३४.१३ ॥

那里的七百五十名女子,眼睛通红,持守誓愿,围绕着考萨利亚,缓缓离去。

2.34.14

आगतेषु च दारेषु समवेक्ष्य महीपतिः।
उवाच राजा तं सूतं सुमन्त्रानय मे सुतम् ॥ २.३४.१४ ॥

妃子们到来后,国王看见了,对御者说:“须摩多罗,把我的儿子带来。”

2.34.15

स सूतो राममादाय लक्ष्मणं मैथिलीं तथा।
जगामाभिमुखस्तूर्णं सकाशं जगतीपतेः ॥ २.३४.१५ ॥

那御者带着罗摩、罗什曼那和弥提罗女,迅速径直前往大地之主的面前。

2.34.16

स राजा पुत्रमायान्तं दृष्ट्वा चारात् कृताञ्जलिम्।
उत्पपातासनात् तूर्णमार्तः स्त्रीजनसंवृतः ॥ २.३४.१६ ॥

国王远远看见儿子合掌走来,心中悲痛,被众女围绕,急忙从座位上跃起。

2.34.17

सोऽभिदुद्राव वेगेन रामं दृष्ट्वा विशाम्पतिः।
तमसम्प्राप्य दुःखार्तः पपात भुवि मूर्च्छितः ॥ २.३४.१७ ॥

众生之主看见罗摩,急速朝他奔去;因悲痛而痛苦地赶到他身边,便昏厥倒在地上。

2.34.18

तं रामोऽभ्यपतत् क्षिप्रं लक्ष्मणश्च महारथः।
विसंज्ञमिव दुःखेन सशोकं नृपतिं तथा ॥ २.३४.१८ ॥

罗摩与大勇士罗什曼那迅速奔向国王,他因悲痛几乎失去知觉,满怀忧伤。

2.34.19

स्त्रीसहस्रनिनादश्च संजज्ञे राजवेश्मनि।
हा हा रामेति सहसा भूषणध्वनिमिश्रितः ॥ २.३४.१९ ॥

王宫中忽然响起千名女子的哭声:“哎呀,罗摩!哎呀,罗摩!”,与饰物的叮当声交织在一起。

2.34.20

तं परिष्वज्य बाहुभ्यां तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
पर्यङ्के सीतया सार्धं रुदन्तः समवेशयन् ॥ २.३४.२० ॥

罗摩与罗什曼那二人都用双臂拥抱他,与悉多一同哭泣,将他扶坐在床榻上。

2.34.21

अथ रामो मुहूर्तस्य लब्धसंज्ञं महीपतिम्।
उवाच प्राञ्जलिर्बाष्पशोकार्णवपरिप्लुतम् ॥ २.३४.२१ ॥

此时罗摩合掌向国王开口。国王片刻后恢复了知觉,却仍沉没在泪水与悲痛的海洋之中。

2.34.22

आपृच्छे त्वां महाराज सर्वेषामीश्वरोऽसि नः।
प्रस्थितं दण्डकारण्यं पश्य त्वं कुशलेन माम् ॥ २.३४.२२ ॥

大王,我向您辞行。您是我们所有人的主宰。请您平安地目送我前往檀陀迦森林吧。

2.34.23

लक्ष्मणं चानुजानीहि सीता चान्वेतु मां वनम्।
कारणैर्बहुभिस्तथ्यैर्वार्यमाणौ न चेच्छतः ॥ २.३४.२३ ॥

请允许罗什曼那同行,也让悉多随我入林。虽然有许多确凿的理由加以劝阻,他们二人却都不愿改变心意。

2.34.24

अनुजानीहि सर्वान् नः शोकमुत्सृज्य मानद।
लक्ष्मणं मां च सीतां च प्रजापतिरिवात्मजान् ॥ २.३४.२४ ॥

赐人尊荣的大王,请舍弃悲忧,允许我们所有人离去:罗什曼那、我与悉多,正如创造主允许自己的儿子们一样。

2.34.25

प्रतीक्षमाणमव्यग्रमनुज्ञां जगतीपतेः।
उवाच राजा सम्प्रेक्ष्य वनवासाय राघवम् ॥ २.३४.२५ ॥

国王看着平静等待前往森林许可的罗怙后裔(罗摩),说道:

2.34.26

अहं राघव कैकेय्या वरदानेन मोहितः।
अयोध्यायां त्वमेवाद्य भव राजा निगृह्य माम् ॥ २.३४.२६ ॥

罗怙后裔啊,我因吉迦伊的恩赐而迷惑。现在你应当在阿逾陀挽留我,自己成为国王。

2.34.27

एवमुक्तो नृपतिना रामो धर्मभृतां वरः।
प्रत्युवाचाञ्जलिं कृत्वा पितरं वाक्यकोविदः ॥ २.३४.२७ ॥

国王如此说后,精通言辞、持守法度中最优秀的罗摩合掌回答父亲。

2.34.28

भवान् वर्षसहस्राय पृथिव्या नृपते पतिः।
अहं त्वरण्ये वत्स्यामि न मे राज्यस्य कांक्षिता ॥ २.३४.२८ ॥

国王啊,愿您统治大地一千年。我将居住在森林中;我并不渴望王国。

2.34.29

नव पञ्च च वर्षाणि वनवासे विहृत्य ते।
पुनः पादौ ग्रहीष्यामि प्रतिज्ञान्ते नराधिप ॥ २.३४.२९ ॥

人主啊,在森林中度过十四年,誓言完成之时,我将再次抱住您的双足。

2.34.30

रुदन्नार्तः प्रियं पुत्रं सत्यपाशेन संयुतः।
कैकेय्या चोद्यमानस्तु मिथो राजा तमब्रवीत् ॥ २.३४.३० ॥

国王被真理的绳索所缚,悲痛哭泣,受吉迦伊的催促,低声对他心爱的儿子说道。

2.34.31

श्रेयसे वृद्धये तात पुनरागमनाय च।
गच्छस्वारिष्टमव्यग्रः पन्थानमकुतोभयम् ॥ २.३४.३१ ॥

孩子啊,为了你的安康、昌盛和归来,请安心地走那条无所畏惧的道路吧。

2.34.32

न हि सत्यात्मनस्तात धर्माभिमनसस्तव।
संनिवर्तयितुं बुद्धिः शक्यते रघुनन्दन ॥ २.३४.३२ ॥

孩子啊,你以真实为本性、心志专注于正法,你的决心无法被改变,罗怙之喜啊。

2.34.33

अद्य त्विदानीं रजनीं पुत्र मा गच्छ सर्वथा।
एकाहं दर्शनेनापि साधु तावच्चराम्यहम् ॥ २.३४.३३ ॥

孩子啊,今夜无论如何也不要走。只要一天,让我看着你,稍稍安心地度过。

2.34.34

मातरं मां च सम्पश्यन् वसेमामद्य शर्वरीम्।
तर्पितः सर्वकामैस्त्वं श्वः काल्ये साधयिष्यसि ॥ २.३४.३४ ॥

看着你的母亲和我,在此度过今夜吧。满足了一切心愿,明早你便能成就你的事。

2.34.35

दुष्करं क्रियते पुत्र सर्वथा राघव प्रिय।
त्वया हि मत्प्रियार्थं तु वनमेवमुपाश्रितम् ॥ २.३४.३५ ॥

孩子啊,罗怙之子啊,我所爱的人!你所做的确实艰难。正是为了让我高兴,你才这样投身于森林。

2.34.36

न चैतन्मे प्रियं पुत्र शपे सत्येन राघव।
छन्नया चलितस्त्वस्मि स्त्रिया भस्माग्निकल्पया ॥ २.३४.३६ ॥

孩子啊,罗怙之子啊!我以真理发誓,这并非我所愿。我是被那个像灰烬中隐藏之火的狡诈女人所迫使而动摇的。

2.34.37

वञ्चना या तु लब्धा मे तां त्वं निस्तर्तुमिच्छसि।
अनया वृत्तसादिन्या कैकेय्याभिप्रचोदितः ॥ २.३४.३७ ॥

你想摆脱我给你造成的这场欺骗,却被破坏正道的凯凯伊所驱使。

2.34.38

न चैतदाश्चर्यतमं यत् त्वं ज्येष्ठः सुतो मम।
अपानृतकथं पुत्र पितरं कर्तुमिच्छसि ॥ २.३४.३८ ॥

你是我的长子,你想让父亲说谎,这并不是最令人惊讶的事,我的儿子。

2.34.39

अथ रामस्तदा श्रुत्वा पितुरार्तस्य भाषितम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा दीनो वचनमब्रवीत् ॥ २.३४.३९ ॥

此时罗摩听了父亲悲伤的话,与弟弟罗什曼那一同沮丧地说了这些话。

2.34.40

प्राप्स्यामि यानद्य गुणान् को मे श्वस्तान् प्रदास्यति।
अपक्रमणमेवातः सर्वकामैरहं वृणे ॥ २.३४.४० ॥

今天我能得到的功德,明天谁会给我呢?因此,我带着全部的愿望,选择离去。

2.34.41

इयं सराष्ट्रा सजना धनधान्यसमाकुला।
मया विसृष्टा वसुधा भरताय प्रदीयताम् ॥ २.३४.४१ ॥

这片土地,连同其国土与人民,充满财富与谷物,由我放弃,愿它交给婆罗多。

2.34.42

वनवासकृता बुद्धिर्न च मेऽद्य चलिष्यति।
यस्तु युद्धे वरो दत्तः कैकेय्यै वरद त्वया ॥ २.३४.४२ ॥

我前往森林的决心今天不会动摇。而你,赐予恩惠的人啊,你在战斗中赐给凯凯伊的恩惠——。

2.34.43

दीयतां निखिलेनैव सत्यस्त्वं भव पार्थिव।
अहं निदेशं भवतो यथोक्तमनुपालयन् ॥ २.३४.४३ ॥

国王啊,所许之物请全部给予;愿您守持真实。我必按照您所说的命令而遵行。

2.34.44

चतुर्दश समा वत्स्ये वने वनचरैः सह।
मा विमर्शो वसुमती भरताय प्रदीयताम् ॥ २.३४.४४ ॥

十四年间我将与林中之人同住于森林。不要犹豫;愿将大地交予婆罗多。

2.34.45

नहि मे कांक्षितं राज्यं सुखमात्मनि वा प्रियम्।
यथानिदेशं कर्तुं वै तवैव रघुनन्दन ॥ २.३४.४५ ॥

罗怙之喜悦者啊,我既不愿要王国,也不愿为自己求安乐与所爱之物;我唯一的愿望是遵行您的命令。

2.34.46

अपगच्छतु ते दुःखं मा भूर्बाष्पपरिप्लुतः।
नहि क्षुभ्यति दुर्धर्षः समुद्रः सरितां पतिः ॥ २.३४.४६ ॥

愿您的悲伤消散;不要沉溺于泪水之中。诸河之主大海,无人能令其动摇。

2.34.47

नैवाहं राज्यमिच्छामि न सुखं न च मेदिनीम्।
नैव सर्वानिमान् कामान् न स्वर्गं न च जीवितुम् ॥ २.३४.४७ ॥

我既不想要王国,也不想要安乐与这大地;不想要这一切欲望,不想要天堂,甚至不想要生命。

2.34.48

त्वामहं सत्यमिच्छामि नानृतं पुरुषर्षभ।
प्रत्यक्षं तव सत्येन सुकृतेन च ते शपे ॥ २.३४.४८ ॥

人中之雄啊,我只愿从您那里得到真实,而非虚假;我以您的真实与善行向您起誓。

2.34.49

न च शक्यं मया तात स्थातुं क्षणमपि प्रभो।
स शोकं धारयस्वेमं नहि मेऽस्ति विपर्ययः ॥ २.३४.४९ ॥

父亲啊,主上啊,我一刻也不能留在这里。请不要承受这份悲伤,我的决定不会改变。

2.34.50

अर्थितो ह्यस्मि कैकेय्या वनं गच्छेति राघव।
मया चोक्तं व्रजामीति तत्सत्यमनुपालये ॥ २.३४.५० ॥

罗怙之子啊,凯凯依请求我前往森林,我也曾说过我会去。我将遵守这一诺言。

2.34.51

मा चोत्कण्ठां कृथा देव वने रंस्यामहे वयम्।
प्रशान्तहरिणाकीर्णे नानाशकुनिनादिते ॥ २.३४.५१ ॥

陛下啊,请不要忧虑。在森林里,那里满是安静的鹿群,回荡着各种鸟儿的鸣叫,我们将会找到快乐。

2.34.52

पिता हि दैवतं तात देवतानामपि स्मृतम्।
तस्माद् दैवतमित्येव करिष्यामि पितुर्वचः ॥ २.३४.५२ ॥

父亲啊,父亲就是神明;即使在诸神之中,父亲也被视为神明。因此,我以“父亲即是我的神明”为念,将遵从父亲的吩咐。

2.34.53

चतुर्दशसु वर्षेषु गतेषु नृपसत्तम।
पुनर्द्रक्ष्यसि मां प्राप्तं संतापोऽयं विमुच्यताम् ॥ २.३४.५३ ॥

诸王之中最尊贵的啊,待十四年过去,您将再次见到归来的我。因此,请放下这份忧伤吧。

2.34.54

येन संस्तम्भनीयोऽयं सर्वो बाष्पकलो जनः।
स त्वं पुरुषशार्दूल किमर्थं विक्रियां गतः ॥ २.३४.५४ ॥

人中之虎啊,这些泪流满面的人都应由您来安慰稳定,您为何竟如此失态动摇了呢?

2.34.55

पुरं च राष्ट्रं च मही च केवला
मया विसृष्टा भरताय दीयताम्।
अहं निदेशं भवतोऽनुपालयन्
वनं गमिष्यामि चिराय सेवितुम् ॥ २.३४.५५ ॥

城市、王国以及整个大地,既已由我舍弃,便交给婆罗多吧。我遵从你的命令,将前往森林长久居住。

2.34.56

मया विसृष्टां भरतो महीमिमां
सशैलखण्डां सपुरोपकाननाम्।
शिवासु सीमास्वनुशास्तु केवलं
त्वया यदुक्तं नृपते तथास्तु तत् ॥ २.३४.५६ ॥

愿婆罗多在吉祥的边界之内,全面统治我所舍弃的这片大地,包括其山岭、城市与园林。陛下,愿您所说的一切如此实现。

2.34.57

न मे तथा पार्थिव धीयते मनो
महत्सु कामेषु न चात्मनः प्रिये।
यथा निदेशे तव शिष्टसम्मते
व्यपैतु दुःखं तव मत्कृतेऽनघ ॥ २.३४.५७ ॥

陛下,我的心并不像专注于智者所认可的您的命令那样,专注于大的欲望,也不专注于我自己,亲爱的。无瑕之人啊,愿您的忧愁因我而消散。

2.34.58

तदद्य नैवानघ राज्यमव्ययं
न सर्वकामान् वसुधां न मैथिलीम्।
न चिन्तितं त्वामनृतेन योजयन्
वृणीय सत्यं व्रतमस्तु ते तथा ॥ २.३४.५८ ॥

因此,无瑕之人啊,今日我既不想要不朽的王国,也不想要一切欲望、大地,或弥提利;我也不会把您与虚妄联系起来思考。我选择真实;愿您的誓言如此成就。

2.34.59

फलानि मूलानि च भक्षयन् वने
गिरींश्च पश्यन् सरितः सरांसि च।
वनं प्रविश्यैव विचित्रपादपं
सुखी भविष्यामि तवास्तु निर्वृतिः ॥ २.३४.५९ ॥

在森林中食用果实和根茎,观赏山岭、河流与湖泊,进入这片树木繁多的森林,我将快乐。愿你安宁。

2.34.60

एवं स राजा व्यसनाभिपन्न-
स्तापेन दुःखेन च पीड्यमानः।
आलिङ्ग्य पुत्रं सुविनष्टसंज्ञो
भूमिं गतो नैव चिचेष्ट किंचित् ॥ २.३४.६० ॥

国王遭此灾难,备受忧愁与悲痛折磨,拥抱着儿子,彻底失去了知觉,倒在地上,丝毫不动。

2.34.61

देव्यः समस्ता रुरुदुः समेता-
स्तां वर्जयित्वा नरदेवपत्नीम्।
रुदन् सुमन्त्रोऽपि जगाम मूर्च्छां
हाहाकृतं तत्र बभूव सर्वम् ॥ २.३४.६१ ॥

聚集的所有王后都哭了起来,唯独国王的正妻(考莎利亚)例外;苏曼特罗也哭着昏厥过去,四处响起“哎呀”的哀号。