Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.34.1
ततः कमलपत्राक्षः श्यामो निरुपमो महान्।
उवाच रामस्तं सूतं पितुराख्याहि मामिति ॥ २.३४.१ ॥
Então Rāma, de olhos como pétalas de lótus, de cor escura, incomparável e grande, disse ao cocheiro: "Conta-me sobre meu pai."
2.34.2
स रामप्रेषितः क्षिप्रं संतापकलुषेन्द्रियम्।
प्रविश्य नृपतिं सूतो निःश्वसन्तं ददर्श ह ॥ २.३४.२ ॥
O cocheiro enviado por Rāma entrou depressa no palácio e viu o rei, de sentidos turvados pela angústia, suspirando profundamente.
2.34.3
उपरक्तमिवादित्यं भस्मच्छन्नमिवानलम्।
तटाकमिव निस्तोयमपश्यज्जगतीपतिम् ॥ २.३४.३ ॥
Viu o senhor da terra como o sol em eclipse, como um fogo coberto de cinza, como um lago sem água.
2.34.4
आबोध्य च महाप्राज्ञः परमाकुलचेतनम्।
राममेवानुशोचन्तं सूतः प्राञ्जलिरब्रवीत् ॥ २.३४.४ ॥
Aquele sábio cocheiro, tendo despertado o rei, cuja mente estava profundamente perturbada e que lamentava apenas Rāma, falou de mãos postas.
2.34.5
तं वर्धयित्वा राजानं पूर्वं सूतो जयाशिषा।
भयविक्लवया वाचा मन्दया श्लक्ष्णयाब्रवीत् ॥ २.३४.५ ॥
Primeiro o cocheiro abençoou o rei com um voto de vitória e depois, com voz trêmula de medo, suave e hesitante, falou.
2.34.6
अयं स पुरुषव्याघ्रो द्वारि तिष्ठति ते सुतः।
ब्राह्मणेभ्यो धनं दत्त्वा सर्वं चैवोपजीविनाम् ॥ २.३४.६ ॥
"Aquele tigre entre os homens, teu filho Rāma, está à porta; tendo dado riquezas aos brâmanes, deu tudo a todos os que dependem dele."
2.34.7
स त्वां पश्यतु भद्रं ते रामः सत्यपराक्रमः।
सर्वान् सुहृद आपृच्छ्य त्वां हीदानीं दिदृक्षते ॥ २.३४.७ ॥
Que ele te veja, e que a boa fortuna esteja contigo. Rāma, de verdadeiro valor, tendo se despedido de todos os seus amigos, agora deseja ver-te.
2.34.8
गमिष्यति महारण्यं तं पश्य जगतीपते।
वृतं राजगुणैः सर्वैरादित्यमिव रश्मिभिः ॥ २.३४.८ ॥
Olha para ele, ó senhor da terra: ele vai entrar na grande floresta, cercado de todas as virtudes reais, como o sol o é pelos seus raios.
2.34.9
स सत्यवाक्यो धर्मात्मा गाम्भीर्यात् सागरोपमः।
आकाश इव निष्पङ्को नरेन्द्रः प्रत्युवाच तम् ॥ २.३४.९ ॥
Aquele rei, verdadeiro em suas palavras e justo de alma, profundo como o oceano e sem mácula como o céu, respondeu-lhe.
2.34.10
सुमन्त्रानय मे दारान् ये केचिदिह मामकाः।
दारैः परिवृतः सर्वैर्द्रष्टुमिच्छामि राघवम् ॥ २.३४.१० ॥
Sumantra, traz as minhas esposas, todas as que estão aqui. Rodeado por todas as minhas esposas, desejo ver Rāghava.
2.34.11
सोऽन्तःपुरमतीत्यैव स्त्रियस्ता वाक्यमब्रवीत्।
आर्यो ह्वयति वो राजा गम्यतां तत्र मा चिरम् ॥ २.३४.११ ॥
Tendo entrado no palácio interior, disse estas palavras às mulheres: "O nobre rei vos chama; ide para lá sem demora."
2.34.12
एवमुक्ताः स्त्रियः सर्वाः सुमन्त्रेण नृपाज्ञया।
प्रचक्रमुस्तद् भवनं भर्तुराज्ञाय शासनम् ॥ २.३४.१२ ॥
Assim interpeladas por Sumantra, por ordem do rei, todas as mulheres, compreendendo a ordem do seu senhor, puseram-se a caminho daquele palácio.
2.34.13
अर्धसप्तशतास्तत्र प्रमदास्ताम्रलोचनाः।
कौसल्यां परिवार्याथ शनैर्जग्मुर्धृतव्रताः ॥ २.३४.१३ ॥
Ali, as setecentas e cinquenta mulheres, de olhos avermelhados e firmes em seus votos, cercaram Kauśalyā e partiram lentamente.
2.34.14
आगतेषु च दारेषु समवेक्ष्य महीपतिः।
उवाच राजा तं सूतं सुमन्त्रानय मे सुतम् ॥ २.३४.१४ ॥
Quando as esposas chegaram, o rei, vendo-as, disse ao cocheiro: "Sumantra, traze meu filho."
2.34.15
स सूतो राममादाय लक्ष्मणं मैथिलीं तथा।
जगामाभिमुखस्तूर्णं सकाशं जगतीपतेः ॥ २.३४.१५ ॥
Aquele cocheiro, levando Rāma, Lakṣmaṇa e também Maithilī, dirigiu-se rapidamente, em linha reta, à presença do senhor da terra.
2.34.16
स राजा पुत्रमायान्तं दृष्ट्वा चारात् कृताञ्जलिम्।
उत्पपातासनात् तूर्णमार्तः स्त्रीजनसंवृतः ॥ २.३४.१६ ॥
O rei, vendo seu filho aproximar-se de longe, de mãos postas, aflito e cercado pelas mulheres, levantou-se de um salto do seu assento.
2.34.17
सोऽभिदुद्राव वेगेन रामं दृष्ट्वा विशाम्पतिः।
तमसम्प्राप्य दुःखार्तः पपात भुवि मूर्च्छितः ॥ २.३४.१७ ॥
O senhor do povo, vendo Rāma, correu até ele com pressa; ao alcançá-lo, atormentado pela dor, caiu ao chão desmaiado.
2.34.18
तं रामोऽभ्यपतत् क्षिप्रं लक्ष्मणश्च महारथः।
विसंज्ञमिव दुःखेन सशोकं नृपतिं तथा ॥ २.३४.१८ ॥
Rāma e o grande guerreiro Lakṣmaṇa correram rapidamente até o rei, que, como que sem sentidos de dor, estava tomado de tristeza.
2.34.19
स्त्रीसहस्रनिनादश्च संजज्ञे राजवेश्मनि।
हा हा रामेति सहसा भूषणध्वनिमिश्रितः ॥ २.३४.१९ ॥
De repente, no palácio real, ergueu-se o clamor de mil mulheres: "Ai, Rāma! Ai, Rāma!", misturado ao tilintar dos adornos.
2.34.20
तं परिष्वज्य बाहुभ्यां तावुभौ रामलक्ष्मणौ।
पर्यङ्के सीतया सार्धं रुदन्तः समवेशयन् ॥ २.३४.२० ॥
Rāma e Lakṣmaṇa abraçaram-no ambos com os braços e, chorando junto de Sītā, fizeram-no sentar-se no leito.
2.34.21
अथ रामो मुहूर्तस्य लब्धसंज्ञं महीपतिम्।
उवाच प्राञ्जलिर्बाष्पशोकार्णवपरिप्लुतम् ॥ २.३४.२१ ॥
Então Rāma, com as palmas unidas, falou ao rei, que recobrara os sentidos após um momento e estava submerso num oceano de lágrimas e tristeza.
2.34.22
आपृच्छे त्वां महाराज सर्वेषामीश्वरोऽसि नः।
प्रस्थितं दण्डकारण्यं पश्य त्वं कुशलेन माम् ॥ २.३४.२२ ॥
Grande rei, despeço-me de ti. És o senhor de todos nós. Olha por mim, que parto para a floresta de Daṇḍaka, e abençoa-me com bem-estar.
2.34.23
लक्ष्मणं चानुजानीहि सीता चान्वेतु मां वनम्।
कारणैर्बहुभिस्तथ्यैर्वार्यमाणौ न चेच्छतः ॥ २.३४.२३ ॥
Concede a Lakṣmaṇa a tua licença, e que Sītā também me acompanhe à floresta. Embora sejam dissuadidos por muitas razões verdadeiras, nenhum dos dois deseja outra coisa.
2.34.24
अनुजानीहि सर्वान् नः शोकमुत्सृज्य मानद।
लक्ष्मणं मां च सीतां च प्रजापतिरिवात्मजान् ॥ २.३४.२४ ॥
Ó doador de honra, afasta a tua dor e concede licença a todos nós: a Lakṣmaṇa, a mim e a Sītā, como o senhor das criaturas aos seus próprios filhos.
2.34.25
प्रतीक्षमाणमव्यग्रमनुज्ञां जगतीपतेः।
उवाच राजा सम्प्रेक्ष्य वनवासाय राघवम् ॥ २.३४.२५ ॥
Vendo Rāghava (Rāma), sereno e aguardando a permissão para o exílio na floresta, o rei falou.
2.34.26
अहं राघव कैकेय्या वरदानेन मोहितः।
अयोध्यायां त्वमेवाद्य भव राजा निगृह्य माम् ॥ २.३४.२६ ॥
Ó Rāghava, estou iludido pela dádiva de Kaikeyī. Agora, tu mesmo, retendo-me, deves tornar-te rei em Ayodhyā.
2.34.27
एवमुक्तो नृपतिना रामो धर्मभृतां वरः।
प्रत्युवाचाञ्जलिं कृत्वा पितरं वाक्यकोविदः ॥ २.३४.२७ ॥
Quando o rei assim falou, Rāma, o melhor dos guardiões do dharma e hábil na palavra, uniu as mãos e respondeu ao pai.
2.34.28
भवान् वर्षसहस्राय पृथिव्या नृपते पतिः।
अहं त्वरण्ये वत्स्यामि न मे राज्यस्य कांक्षिता ॥ २.३४.२८ ॥
Possas tu, ó rei, ser senhor da terra por mil anos. Mas eu habitarei na floresta; não desejo o reino.
2.34.29
नव पञ्च च वर्षाणि वनवासे विहृत्य ते।
पुनः पादौ ग्रहीष्यामि प्रतिज्ञान्ते नराधिप ॥ २.३४.२९ ॥
Ó senhor dos homens, tendo vivido catorze anos no exílio da floresta, ao fim do meu voto, abraçarei de novo os teus pés.
2.34.30
रुदन्नार्तः प्रियं पुत्रं सत्यपाशेन संयुतः।
कैकेय्या चोद्यमानस्तु मिथो राजा तमब्रवीत् ॥ २.३४.३० ॥
Preso ao laço da verdade, aflito e chorando, instigado por Kaikeyī, o rei falou em particular ao seu amado filho.
2.34.31
श्रेयसे वृद्धये तात पुनरागमनाय च।
गच्छस्वारिष्टमव्यग्रः पन्थानमकुतोभयम् ॥ २.३४.३१ ॥
Filho querido, para teu bem-estar, teu progresso e teu retorno, segue sem inquietação pelo caminho onde não há medo.
2.34.32
न हि सत्यात्मनस्तात धर्माभिमनसस्तव।
संनिवर्तयितुं बुद्धिः शक्यते रघुनन्दन ॥ २.३४.३२ ॥
Filho querido, tua resolução não pode ser revertida, pois tua natureza é a verdade e tua mente está fixa no dharma, ó alegria dos Raghus.
2.34.33
अद्य त्विदानीं रजनीं पुत्र मा गच्छ सर्वथा।
एकाहं दर्शनेनापि साधु तावच्चराम्यहम् ॥ २.३४.३३ ॥
Filho querido, esta noite, de modo algum partas. Por um só dia, apenas vendo-te, quero permanecer um pouco em paz.
2.34.34
मातरं मां च सम्पश्यन् वसेमामद्य शर्वरीम्।
तर्पितः सर्वकामैस्त्वं श्वः काल्ये साधयिष्यसि ॥ २.३४.३४ ॥
Contemplando tua mãe e a mim, passa esta noite aqui. Satisfeito em todos os desejos, amanhã de manhã realizarás o teu propósito.
2.34.35
दुष्करं क्रियते पुत्र सर्वथा राघव प्रिय।
त्वया हि मत्प्रियार्थं तु वनमेवमुपाश्रितम् ॥ २.३४.३५ ॥
Filho, ó Rāghava, amado, o que fazes é verdadeiramente difícil. Só para me agradar tomaste assim refúgio na floresta.
2.34.36
न चैतन्मे प्रियं पुत्र शपे सत्येन राघव।
छन्नया चलितस्त्वस्मि स्त्रिया भस्माग्निकल्पया ॥ २.३४.३६ ॥
Filho, ó Rāghava, juro pela verdade que isto não me agrada. Fui abalado por aquela mulher enganosa, como fogo escondido sob cinzas.
2.34.37
वञ्चना या तु लब्धा मे तां त्वं निस्तर्तुमिच्छसि।
अनया वृत्तसादिन्या कैकेय्याभिप्रचोदितः ॥ २.३४.३७ ॥
Agora desejas escapar do engano que recebeste de mim, impelido por Kaikeyī, a destruidora da boa conduta.
2.34.38
न चैतदाश्चर्यतमं यत् त्वं ज्येष्ठः सुतो मम।
अपानृतकथं पुत्र पितरं कर्तुमिच्छसि ॥ २.३४.३८ ॥
Não é o mais surpreendente que tu, meu filho mais velho, queiras tornar teu pai um mentiroso, meu filho.
2.34.39
अथ रामस्तदा श्रुत्वा पितुरार्तस्य भाषितम्।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा दीनो वचनमब्रवीत् ॥ २.३४.३९ ॥
Então Rāma, tendo ouvido as palavras do pai aflito, falou tristemente estas palavras junto com seu irmão Lakṣmaṇa.
2.34.40
प्राप्स्यामि यानद्य गुणान् को मे श्वस्तान् प्रदास्यति।
अपक्रमणमेवातः सर्वकामैरहं वृणे ॥ २.३४.४० ॥
Quem me dará amanhã os méritos que eu obteria hoje? Por isso, com todos os meus desejos, escolho partir.
2.34.41
इयं सराष्ट्रा सजना धनधान्यसमाकुला।
मया विसृष्टा वसुधा भरताय प्रदीयताम् ॥ २.३४.४१ ॥
Esta terra, com seus reinos e povos, cheia de riquezas e grãos, por mim abandonada, que seja dada a Bharata.
2.34.42
वनवासकृता बुद्धिर्न च मेऽद्य चलिष्यति।
यस्तु युद्धे वरो दत्तः कैकेय्यै वरद त्वया ॥ २.३४.४२ ॥
Minha resolução de viver na floresta não vacilará hoje. E tu, ó doador de dádivas, a dádiva que deste a Kaikeyī na batalha—.
2.34.43
दीयतां निखिलेनैव सत्यस्त्वं भव पार्थिव।
अहं निदेशं भवतो यथोक्तमनुपालयन् ॥ २.३४.४३ ॥
Que o que foi concedido seja dado por completo, ó rei; sê fiel à tua palavra. Eu cumprirei a tua ordem tal como a disseste.
2.34.44
चतुर्दश समा वत्स्ये वने वनचरैः सह।
मा विमर्शो वसुमती भरताय प्रदीयताम् ॥ २.३४.४४ ॥
Durante catorze anos habitarei na floresta com os habitantes da floresta. Não hesites; que a terra seja dada a Bharata.
2.34.45
नहि मे कांक्षितं राज्यं सुखमात्मनि वा प्रियम्।
यथानिदेशं कर्तुं वै तवैव रघुनन्दन ॥ २.३४.४५ ॥
Ó deleite dos Raghus, não desejo o reino, nem prazer, nem nada querido para mim; o meu único desejo é cumprir a tua ordem.
2.34.46
अपगच्छतु ते दुःखं मा भूर्बाष्पपरिप्लुतः।
नहि क्षुभ्यति दुर्धर्षः समुद्रः सरितां पतिः ॥ २.३४.४६ ॥
Que a tua dor se afaste; não fiques submerso em lágrimas. O oceano, senhor dos rios, não é perturbado por ninguém.
2.34.47
नैवाहं राज्यमिच्छामि न सुखं न च मेदिनीम्।
नैव सर्वानिमान् कामान् न स्वर्गं न च जीवितुम् ॥ २.३४.४७ ॥
Não desejo o reino, nem o prazer, nem esta terra; nem todos estes desejos, nem o céu, nem mesmo a vida.
2.34.48
त्वामहं सत्यमिच्छामि नानृतं पुरुषर्षभ।
प्रत्यक्षं तव सत्येन सुकृतेन च ते शपे ॥ २.३४.४८ ॥
Ó melhor dos homens, de ti desejo apenas a verdade, não a mentira; pela tua verdade e pelas tuas boas ações te juro.
2.34.49
न च शक्यं मया तात स्थातुं क्षणमपि प्रभो।
स शोकं धारयस्वेमं नहि मेऽस्ति विपर्ययः ॥ २.३४.४९ ॥
Ó pai, ó senhor, não me é possível permanecer nem por um instante. Não carregue esta aflição; minha decisão não mudará.
2.34.50
अर्थितो ह्यस्मि कैकेय्या वनं गच्छेति राघव।
मया चोक्तं व्रजामीति तत्सत्यमनुपालये ॥ २.३४.५० ॥
Ó Rāghava, Kaikeyī me pediu que fosse à floresta, e eu também disse que iria. Essa verdade eu manterei.
2.34.51
मा चोत्कण्ठां कृथा देव वने रंस्यामहे वयम्।
प्रशान्तहरिणाकीर्णे नानाशकुनिनादिते ॥ २.३४.५१ ॥
Ó rei, não te inquietes. Na floresta, cheia de veados tranquilos e ressoando com o canto de muitas aves, encontraremos alegria.
2.34.52
पिता हि दैवतं तात देवतानामपि स्मृतम्।
तस्माद् दैवतमित्येव करिष्यामि पितुर्वचः ॥ २.३४.५२ ॥
Ó pai, o pai é uma divindade; mesmo entre os deuses o pai é considerado uma divindade. Portanto, considerando que 'o pai é a minha divindade', cumprirei a palavra de meu pai.
2.34.53
चतुर्दशसु वर्षेषु गतेषु नृपसत्तम।
पुनर्द्रक्ष्यसि मां प्राप्तं संतापोऽयं विमुच्यताम् ॥ २.३४.५३ ॥
Ó melhor dos reis, quando catorze anos tiverem passado, você me verá voltar novamente. Portanto, deixe esta angústia.
2.34.54
येन संस्तम्भनीयोऽयं सर्वो बाष्पकलो जनः।
स त्वं पुरुषशार्दूल किमर्थं विक्रियां गतः ॥ २.३४.५४ ॥
Ó tigre entre os homens, tu, por quem toda esta gente, sufocada de lágrimas, deve ser amparada, por que te tornaste assim agitado?
2.34.55
पुरं च राष्ट्रं च मही च केवला
मया विसृष्टा भरताय दीयताम्।
अहं निदेशं भवतोऽनुपालयन्
वनं गमिष्यामि चिराय सेवितुम् ॥ २.३४.५५ ॥
Que a cidade, o reino e a terra inteira, que deixo, sejam dados a Bharata. Obedecendo à tua ordem, irei à floresta para ali morar por muito tempo.
2.34.56
मया विसृष्टां भरतो महीमिमां
सशैलखण्डां सपुरोपकाननाम्।
शिवासु सीमास्वनुशास्तु केवलं
त्वया यदुक्तं नृपते तथास्तु तत् ॥ २.३४.५६ ॥
Que Bharata governe inteiramente esta terra que deixei, com seus trechos montanhosos, cidades e bosques, dentro de fronteiras auspiciosas. Ó rei, que se faça o que disseste.
2.34.57
न मे तथा पार्थिव धीयते मनो
महत्सु कामेषु न चात्मनः प्रिये।
यथा निदेशे तव शिष्टसम्मते
व्यपैतु दुःखं तव मत्कृतेऽनघ ॥ २.३४.५७ ॥
Ó rei, minha mente não se fixa tanto em grandes desejos, nem em mim mesmo, querida, como se fixa na tua ordem, aprovada pelos sábios. Ó sem mácula, que a tua dor se afaste por minha causa.
2.34.58
तदद्य नैवानघ राज्यमव्ययं
न सर्वकामान् वसुधां न मैथिलीम्।
न चिन्तितं त्वामनृतेन योजयन्
वृणीय सत्यं व्रतमस्तु ते तथा ॥ २.३४.५८ ॥
Portanto, ó sem mácula, hoje não desejo nem o reino imperecível, nem todos os desejos, nem a terra, nem Maithilī; nem te pensarei unido à falsidade. Escolho a verdade; que assim seja o teu voto.
2.34.59
फलानि मूलानि च भक्षयन् वने
गिरींश्च पश्यन् सरितः सरांसि च।
वनं प्रविश्यैव विचित्रपादपं
सुखी भविष्यामि तवास्तु निर्वृतिः ॥ २.३४.५९ ॥
Comendo frutos e raízes na floresta, contemplando montanhas, rios e lagos, tendo entrado na floresta de árvores variadas, serei feliz. Que haja paz para ti.
2.34.60
एवं स राजा व्यसनाभिपन्न-
स्तापेन दुःखेन च पीड्यमानः।
आलिङ्ग्य पुत्रं सुविनष्टसंज्ञो
भूमिं गतो नैव चिचेष्ट किंचित् ॥ २.३४.६० ॥
Assim o rei, dominado pela desgraça e atormentado pela angústia e pela dor, abraçou o filho, perdeu por completo a consciência e caiu ao chão, sem se mover em nada.
2.34.61
देव्यः समस्ता रुरुदुः समेता-
स्तां वर्जयित्वा नरदेवपत्नीम्।
रुदन् सुमन्त्रोऽपि जगाम मूर्च्छां
हाहाकृतं तत्र बभूव सर्वम् ॥ २.३४.६१ ॥
Todas as rainhas reunidas choraram, exceto a esposa do rei (Kausalyā); também Sumantra, chorando, caiu em desmaio, e por toda parte ergueu-se um grito de 'ai!'.