ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.41.1
तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे निष्क्रामति कृताञ्जलौ।
आर्तशब्दो हि संजज्ञे स्त्रीणामन्तःपुरे महान् ॥ २.४१.१ ॥
ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ಆತ ಕೈಮುಗಿದು ಹೊರಟಾಗ, ಅಂತಃಪುರದ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಆಕ್ರಂದನ ಹುಟ್ಟಿತು.
2.41.2
अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः।
यो गतिः शरणं चासीत् स नाथः क्व नु गच्छति ॥ २.४१.२ ॥
ಈ ಅನಾಥರಿಗೆ, ದುರ್ಬಲರಿಗೆ, ಸಂಕಟಪಡುವವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯವೂ ರಕ್ಷಣೆಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಆ ನಾಥ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?
2.41.3
न क्रुध्यत्यभिशस्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन्।
क्रुद्धान् प्रसादयन् सर्वान् समदुःखः क्व गच्छति ॥ २.४१.३ ॥
ನಿಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಕೋಪಿಸದವನು, ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವವನು, ಕೋಪಗೊಂಡವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವವನು, ಎಲ್ಲರ ದುಃಖವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವವನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?
2.41.4
कौसल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते।
तथा यो वर्ततेऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति ॥ २.४१.४ ॥
ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಆತ ತಾಯಿ ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಬಳಿ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೂ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?
2.41.5
कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा संचोदितो वनम्।
परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति ॥ २.४१.५ ॥
ಕೈಕೇಯಿಯಿಂದ ನೊಂದ ರಾಜನಿಂದ ಕಾಡಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಈ ಜನರನ್ನೂ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುವವನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ?
2.41.6
अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य संक्षयम्।
धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासे प्रवत्स्यति ॥ २.४१.६ ॥
ಅಯ್ಯೋ, ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಲ್ಲದ ರಾಜನು ಜೀವಲೋಕದ ನಾಶವನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ; ಧರ್ಮಿಷ್ಠ, ಸತ್ಯವ್ರತನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಅವನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವನು.
2.41.7
रुरुदुश्चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः ॥ २.४१.७ ॥
ದುಃಖದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಅವರು ಅತ್ತರು; ಜೋರಾಗಿ ಆಕ್ರಂದನ ಮಾಡಿದರು.
2.41.8
स तमन्तःपुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः।
पुत्रशोकाभिसंतप्तः श्रुत्वा चासीत् सुदुःखितः ॥ २.४१.८ ॥
ಅಂತಃಪುರದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂದ ಆ ಭಯಂಕರ ಆಕ್ರಂದನವನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪುತ್ರಶೋಕದಿಂದ ಸಂತಪ್ತನಾದ ರಾಜನು ಅತ್ಯಂತ ದುಃಖಿತನಾದನು.
2.41.9
नाग्निहोत्राण्यहूयन्त नापचन् गृहमेधिनः।
अकुर्वन् न प्रजाः कार्यं सूर्यश्चान्तरधीयत ॥ २.४१.९ ॥
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಗಳು ಹೋಮಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ; ಗೃಹಸ್ಥರು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಪ್ರಜೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯನೂ ಮರೆಯಾದನು.
2.41.10
व्यसृजन् कवलान् नागा गावो वत्सान् न पाययन्।
पुत्रां प्रथमजं लब्ध्वा जननी नाभ्यनन्दत ॥ २.४१.१० ॥
ಆನೆಗಳು ತುತ್ತುಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಡಿದವು; ಹಸುಗಳು ಕರುಗಳಿಗೆ ಹಾಲುಣಿಸಲಿಲ್ಲ; ತಾಯಿ ಮೊದಲ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದೂ ಸಂತೋಷಪಡಲಿಲ್ಲ.
2.41.11
त्रिशङ्कुर्लोहिताङ्गश्च बृहस्पतिबुधावपि।
दारुणाः सोममभ्येत्य ग्रहाः सर्वे व्यवस्थिताः ॥ २.४१.११ ॥
ತ್ರಿಶಂಕು, ಲೋಹಿತಾಂಗ (ಮಂಗಳ), ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮತ್ತು ಬುಧರೂ ಭಯಂಕರರಾಗಿ ಚಂದ್ರನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದರು; ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವು.
2.41.12
नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश्च गततेजसः।
विशाखाश्च सधूमाश्च नभसि प्रचकाशिरे ॥ २.४१.१२ ॥
ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಂತಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡವು; ಗ್ರಹಗಳು ತೇಜಸ್ಸು ಕಳೆದುಕೊಂಡವು; ವಿಶಾಖಾ ನಕ್ಷತ್ರವು ಹೊಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯಿತು.
2.41.13
कालिकानिलवेगेन महोदधिरिवोत्थितः।
रामे वनं प्रव्रजिते नगरं प्रचचाल तत् ॥ २.४१.१३ ॥
ಕಾಲಿಕಾ ವಾಯುವಿನ ವೇಗದಿಂದ ಎದ್ದ ಮಹಾಸಾಗರದಂತೆ, ರಾಮನು ವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋದಾಗ ಆ ನಗರ ನಡುಗಿತು.
2.41.14
दिशः पर्याकुलाः सर्वास्तिमिरेणेव संवृताः।
न ग्रहो नापि नक्षत्रं प्रचकाशे न किंचन ॥ २.४१.१४ ॥
ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳೂ ಕಳವಳಗೊಂಡು, ಕತ್ತಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದಂತಿದ್ದವು; ಯಾವ ಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲ, ನಕ್ಷತ್ರವೂ ಇಲ್ಲ, ಏನೂ ಹೊಳೆಯಲಿಲ್ಲ.
2.41.15
अकस्मान्नागरः सर्वो जनो दैन्यमुपागमत्।
आहारे वा विहारे वा न कश्चिदकरोन्मनः ॥ २.४१.१५ ॥
ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಗರದ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ದೀನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರು; ಊಟದಲ್ಲಾಗಲಿ, ವಿಹಾರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಯಾರ ಮನಸ್ಸೂ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.
2.41.16
शोकपर्यायसंतप्तः सततं दीर्घमुच्छ्वसन्।
अयोध्यायां जनः सर्वश्चुक्रोश जगतीपतिम् ॥ २.४१.१६ ॥
ಶೋಕದ ಸರಣಿಯಿಂದ ಸಂತಪ್ತರಾಗಿ, ನಿರಂತರ ದೀರ್ಘ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ, ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಜಗತ್ಪತಿಯನ್ನು (ರಾಜನನ್ನು) ದೂಷಿಸಿದರು.
2.41.17
बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः।
न हृष्टो लभ्यते कश्चित् सर्वः शोकपरायणः ॥ २.४१.१७ ॥
ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕಲಕಿದ ಮುಖದವರಾಗಿ ರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ ಜನರು; ಯಾರೂ ಹರ್ಷಚಿತ್ತರಾಗಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲರೂ ಶೋಕದಲ್ಲೇ ಮುಳುಗಿದ್ದರು.
2.41.18
न वाति पवनः शीतो न शशी सौम्यदर्शनः।
न सूर्यस्तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत् ॥ २.४१.१८ ॥
ತಂಪಾದ ಗಾಳಿ ಬೀಸಲಿಲ್ಲ, ಸೌಮ್ಯ ರೂಪದ ಚಂದ್ರನೂ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ; ಸೂರ್ಯನೂ ಲೋಕವನ್ನು ಸುಡಲಿಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತೂ ಕಳವಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
2.41.19
अनर्थिनः सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस्तथा।
सर्वे सर्वं परित्यज्य राममेवान्वचिन्तयन् ॥ २.४१.१९ ॥
ಸ್ತ್ರೀಯರ ಮಕ್ಕಳು, ಪತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಹೋದರರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಿ ರಾಮನನ್ನೇ ಚಿಂತಿಸತೊಡಗಿದರು.
2.41.20
ये तु रामस्य सुहृदः सर्वे ते मूढचेतसः।
शोकभारेण चाक्रान्ताः शयनं नैव भेजिरे ॥ २.४१.२० ॥
ರಾಮನ ಮಿತ್ರರೆಲ್ಲರೂ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ಶೋಕಭಾರದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತರಾಗಿ ಮಲಗಲೂ ಇಲ್ಲ.
2.41.21
ततस्त्वयोध्या रहिता महात्मना
पुरन्दरेणेव मही सपर्वता।
चचाल घोरं भयशोकदीपिता
सनागयोधाश्वगणा ननाद च ॥ २.४१.२१ ॥
ಆಗ ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನಿಲ್ಲದ ಅಯೋಧ್ಯೆ, ಇಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗಿನ ಭೂಮಿಯಂತೆ ಭಯಂಕರವಾಗಿ ನಡುಗಿತು; ಭಯ ಮತ್ತು ಶೋಕದಿಂದ ಉರಿದು, ಆನೆ, ಯೋಧ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊರೆಯಿತು.