വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 2.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.41.1
तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे निष्क्रामति कृताञ्जलौ।
आर्तशब्दो हि संजज्ञे स्त्रीणामन्तःपुरे महान् ॥ २.४१.१ ॥
പുരുഷവ്യാഘ്രനായ അദ്ദേഹം കൈകൂപ്പി പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ അന്തഃപുരത്തിലെ സ്ത്രീകളിൽ വലിയ വിലാപശബ്ദം ഉയർന്നു.
2.41.2
अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः।
यो गतिः शरणं चासीत् स नाथः क्व नु गच्छति ॥ २.४१.२ ॥
ഈ അനാഥർക്കും ദുർബലർക്കും തപസ്വികൾക്കും ആശ്രയവും അഭയവുമായിരുന്ന ആ നാഥൻ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?
2.41.3
न क्रुध्यत्यभिशस्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन्।
क्रुद्धान् प्रसादयन् सर्वान् समदुःखः क्व गच्छति ॥ २.४१.३ ॥
നിന്ദിക്കപ്പെട്ടാലും കോപിക്കാത്തവനും, കോപകാരണങ്ങളെ ഒഴിവാക്കുന്നവനും, കോപിച്ചവരെയെല്ലാം സമാധാനിപ്പിക്കുന്നവനും, എല്ലാവരുടെയും ദുഃഖം തുല്യമായി പങ്കിടുന്നവനും എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?
2.41.4
कौसल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते।
तथा यो वर्ततेऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति ॥ २.४१.४ ॥
മഹാതേജസ്വിയായ അദ്ദേഹം അമ്മ കൗസല്യയോട് എങ്ങനെ പെരുമാറിയോ, അതുപോലെ തന്നെ ഞങ്ങളോടും പെരുമാറി; ആ മഹാത്മാവ് എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?
2.41.5
कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा संचोदितो वनम्।
परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति ॥ २.४१.५ ॥
കൈകേയിയാൽ വേദനിക്കുന്ന രാജാവിന്റെ നിർദേശപ്രകാരം കാട്ടിലേക്കയക്കപ്പെട്ട, ഈ ജനത്തെയും ലോകത്തെയും രക്ഷിക്കുന്നവൻ എവിടേക്കാണ് പോകുന്നത്?
2.41.6
अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य संक्षयम्।
धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासे प्रवत्स्यति ॥ २.४१.६ ॥
അയ്യോ, ബോധമറ്റ രാജാവ് ജീവലോകത്തിന്റെ നാശം അറിയുന്നില്ല; ധർമ്മിഷ്ഠനും സത്യവ്രതനുമായ രാമനെ അദ്ദേഹം വനവാസത്തിനയയ്ക്കും.
2.41.7
रुरुदुश्चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः ॥ २.४१.७ ॥
ദുഃഖാർത്തരായ അവർ കരഞ്ഞു; ഉച്ചത്തിൽ വിലപിച്ചു.
2.41.8
स तमन्तःपुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः।
पुत्रशोकाभिसंतप्तः श्रुत्वा चासीत् सुदुःखितः ॥ २.४१.८ ॥
അന്തഃപുരത്തിൽ മുഴങ്ങിയ ആ ഭീകരമായ വിലാപം കേട്ട്, പുത്രശോകത്താൽ വെന്ത രാജാവ് അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി.
2.41.9
नाग्निहोत्राण्यहूयन्त नापचन् गृहमेधिनः।
अकुर्वन् न प्रजाः कार्यं सूर्यश्चान्तरधीयत ॥ २.४१.९ ॥
അഗ്നിഹോത്രങ്ങൾ ഹോമിക്കപ്പെട്ടില്ല; ഗൃഹസ്ഥർ പാചകം ചെയ്തില്ല; ജനങ്ങൾ കർത്തവ്യങ്ങൾ ചെയ്തില്ല; സൂര്യനും മറഞ്ഞു.
2.41.10
व्यसृजन् कवलान् नागा गावो वत्सान् न पाययन्।
पुत्रां प्रथमजं लब्ध्वा जननी नाभ्यनन्दत ॥ २.४१.१० ॥
ആനകൾ ഉരുളകൾ ഉപേക്ഷിച്ചു; പശുക്കൾ കിടാങ്ങൾക്ക് പാൽ കൊടുത്തില്ല; ആദ്യജാതനായ പുത്രനെ ലഭിച്ചിട്ടും അമ്മ സന്തോഷിച്ചില്ല.
2.41.11
त्रिशङ्कुर्लोहिताङ्गश्च बृहस्पतिबुधावपि।
दारुणाः सोममभ्येत्य ग्रहाः सर्वे व्यवस्थिताः ॥ २.४१.११ ॥
ത്രിശങ്കുവും ലോഹിതാംഗനും (ചൊവ്വ), ബൃഹസ്പതിയും ബുധനും ഭയങ്കരരായി ചന്ദ്രനെ സമീപിച്ചു; എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളും അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
2.41.12
नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश्च गततेजसः।
विशाखाश्च सधूमाश्च नभसि प्रचकाशिरे ॥ २.४१.१२ ॥
നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രഭ നഷ്ടപ്പെട്ടു; ഗ്രഹങ്ങൾ തേജസ്സറ്റു; വിശാഖ പുകയോടെ ആകാശത്ത് തിളങ്ങി.
2.41.13
कालिकानिलवेगेन महोदधिरिवोत्थितः।
रामे वनं प्रव्रजिते नगरं प्रचचाल तत् ॥ २.४१.१३ ॥
കാലികാ വായുവിന്റെ വേഗത്തിൽ ഉയർന്ന മഹാസമുദ്രം പോലെ, രാമൻ വനത്തിലേക്ക് പോയപ്പോൾ ആ നഗരം ഇളകിമറിഞ്ഞു.
2.41.14
दिशः पर्याकुलाः सर्वास्तिमिरेणेव संवृताः।
न ग्रहो नापि नक्षत्रं प्रचकाशे न किंचन ॥ २.४१.१४ ॥
എല്ലാ ദിക്കുകളും ഇളകിമറിഞ്ഞ്, ഇരുട്ടിനാൽ മൂടപ്പെട്ടതുപോലെ ആയി; ഗ്രഹമോ നക്ഷത്രമോ ഒന്നും പ്രകാശിച്ചില്ല.
2.41.15
अकस्मान्नागरः सर्वो जनो दैन्यमुपागमत्।
आहारे वा विहारे वा न कश्चिदकरोन्मनः ॥ २.४१.१५ ॥
പെട്ടെന്ന് നഗരവാസികളെല്ലാം ദീനത പൂണ്ടു; ഭക്ഷണത്തിലോ വിനോദത്തിലോ ആരുടെയും മനസ്സുറച്ചില്ല.
2.41.16
शोकपर्यायसंतप्तः सततं दीर्घमुच्छ्वसन्।
अयोध्यायां जनः सर्वश्चुक्रोश जगतीपतिम् ॥ २.४१.१६ ॥
ദുഃഖപരമ്പരകളാൽ പീഡിതരായി, നിരന്തരം ദീർഘമായി നെടുവീർപ്പിട്ടുകൊണ്ട്, അയോധ്യയിലെ ജനങ്ങളെല്ലാം ജഗത്പതിയെ (രാജാവിനെ) പഴിച്ചു.
2.41.17
बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः।
न हृष्टो लभ्यते कश्चित् सर्वः शोकपरायणः ॥ २.४१.१७ ॥
കണ്ണീരാൽ കലങ്ങിയ മുഖത്തോടെ രാജവീഥിയിലേക്കിറങ്ങിയ ജനങ്ങൾ; ആരും സന്തോഷവാനായി കണ്ടില്ല, എല്ലാവരും ദുഃഖത്തിൽ മുഴുകിയിരുന്നു.
2.41.18
न वाति पवनः शीतो न शशी सौम्यदर्शनः।
न सूर्यस्तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत् ॥ २.४१.१८ ॥
കുളിർകാറ്റ് വീശിയില്ല, സൗമ്യരൂപനായ ചന്ദ്രനും ഉദിച്ചില്ല; സൂര്യനും ലോകത്തെ ചുട്ടില്ല, സർവ ജഗത്തും ഇളകിമറിഞ്ഞു.
2.41.19
अनर्थिनः सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस्तथा।
सर्वे सर्वं परित्यज्य राममेवान्वचिन्तयन् ॥ २.४१.१९ ॥
സ്ത്രീകളുടെ പുത്രന്മാരും ഭർത്താക്കന്മാരും സഹോദരന്മാരും സ്വാർത്ഥം വെടിഞ്ഞ്, എല്ലാം ഉപേക്ഷിച്ച് രാമനെ മാത്രം ചിന്തിച്ചുതുടങ്ങി.
2.41.20
ये तु रामस्य सुहृदः सर्वे ते मूढचेतसः।
शोकभारेण चाक्रान्ताः शयनं नैव भेजिरे ॥ २.४१.२० ॥
രാമന്റെ സുഹൃത്തുക്കളെല്ലാം മനസ്സ് മയങ്ങി, ദുഃഖഭാരത്താൽ ആക്രമിക്കപ്പെട്ട്, കിടക്കയിൽ വിശ്രമിച്ചതേയില്ല.
2.41.21
ततस्त्वयोध्या रहिता महात्मना
पुरन्दरेणेव मही सपर्वता।
चचाल घोरं भयशोकदीपिता
सनागयोधाश्वगणा ननाद च ॥ २.४१.२१ ॥
അപ്പോൾ മഹാത്മാവായ രാമനില്ലാത്ത അയോധ്യ, ഇന്ദ്രനില്ലാത്ത പർവതങ്ങളോടുകൂടിയ ഭൂമിപോലെ ഭയങ്കരമായി വിറച്ചു; ഭയവും ദുഃഖവും ജ്വലിച്ച്, ആനകളും യോദ്ധാക്കളും കുതിരകളും നിറഞ്ഞ അത് മുഴങ്ങി.