รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.41
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.41.1
तस्मिंस्तु पुरुषव्याघ्रे निष्क्रामति कृताञ्जलौ।
आर्तशब्दो हि संजज्ञे स्त्रीणामन्तःपुरे महान् ॥ २.४१.१ ॥
เมื่อวีรบุรุษผู้เปรียบดั่งพยัคฆ์ในหมู่มนุษย์ออกไปพร้อมประนมมือ เสียงร่ำไห้ด้วยความทุกข์อันดังใหญ่ก็บังเกิดขึ้นในหมู่สตรีของราชวังชั้นใน
2.41.2
अनाथस्य जनस्यास्य दुर्बलस्य तपस्विनः।
यो गतिः शरणं चासीत् स नाथः क्व नु गच्छति ॥ २.४१.२ ॥
ผู้ปกป้องที่เป็นที่พึ่งและที่หลบภัยของประชาชนผู้ไร้ที่พึ่ง อ่อนแอ และผู้บำเพ็ญตบะเหล่านี้ พระองค์จะเสด็จไปที่ใดเล่า
2.41.3
न क्रुध्यत्यभिशस्तोऽपि क्रोधनीयानि वर्जयन्।
क्रुद्धान् प्रसादयन् सर्वान् समदुःखः क्व गच्छति ॥ २.४१.३ ॥
แม้ถูกด่าว่า พระองค์ก็ไม่โกรธ ทรงหลีกเลี่ยงสิ่งที่ก่อให้เกิดความโกรธทั้งปวง ทรงปลอบผู้ที่โกรธทั้งหมด ทรงมีส่วนร่วมในความทุกข์ของทุกคนอย่างเสมอกัน พระองค์จะเสด็จไปที่ใดเล่า
2.41.4
कौसल्यायां महातेजा यथा मातरि वर्तते।
तथा यो वर्ततेऽस्मासु महात्मा क्व नु गच्छति ॥ २.४१.४ ॥
พระองค์ผู้มีรัศมีอันยิ่งใหญ่ ทรงปฏิบัติต่อพระมารดาเการัลยาอย่างไร ก็ทรงปฏิบัติต่อพวกเราอย่างนั้น พระผู้มีจิตใจยิ่งใหญ่นั้นจะเสด็จไปที่ใดเล่า
2.41.5
कैकेय्या क्लिश्यमानेन राज्ञा संचोदितो वनम्।
परित्राता जनस्यास्य जगतः क्व नु गच्छति ॥ २.४१.५ ॥
ถูกพระราชาผู้ถูกไกเกยีรบกวนจิตใจส่งให้เข้าป่า ผู้ปกป้องประชาชนนี้และปกป้องโลก พระองค์จะเสด็จไปที่ใดเล่า
2.41.6
अहो निश्चेतनो राजा जीवलोकस्य संक्षयम्।
धर्म्यं सत्यव्रतं रामं वनवासे प्रवत्स्यति ॥ २.४१.६ ॥
โอ้ เจ้าชีวิตผู้ไร้สติ ไม่รู้ถึงความพินาศของโลกที่มีชีวิต พระราชาจะส่งพระรามผู้ชอบธรรมและซื่อตรงต่อคำปฏิญาณให้ไปอยู่ป่าเสียแล้ว
2.41.7
रुरुदुश्चैव दुःखार्ताः सस्वरं च विचुक्रुशुः ॥ २.४१.७ ॥
ทุกคนถูกความทุกข์เบียดเบียน จึงร้องไห้และคร่ำครวญออกมาดัง ๆ
2.41.8
स तमन्तःपुरे घोरमार्तशब्दं महीपतिः।
पुत्रशोकाभिसंतप्तः श्रुत्वा चासीत् सुदुःखितः ॥ २.४१.८ ॥
พระราชาผู้ทรงถูกเผาไหม้ด้วยความโศกเศร้าเพราะพระโอรส เมื่อได้ยินเสียงร่ำไห้อันน่าสะพรึงกลัวนั้นจากราชวังชั้นใน ก็ทรงเศร้าโศกอย่างยิ่ง
2.41.9
नाग्निहोत्राण्यहूयन्त नापचन् गृहमेधिनः।
अकुर्वन् न प्रजाः कार्यं सूर्यश्चान्तरधीयत ॥ २.४१.९ ॥
พิธีอัคนิโหตรไม่มีผู้ถวาย คฤหัสถ์ไม่หุงต้มอาหาร ประชาชนละเลยหน้าที่ของตน และดวงอาทิตย์ก็ลับหายไป
2.41.10
व्यसृजन् कवलान् नागा गावो वत्सान् न पाययन्।
पुत्रां प्रथमजं लब्ध्वा जननी नाभ्यनन्दत ॥ २.४१.१० ॥
ช้างทิ้งอาหารคำที่กำลังเคี้ยว วัวไม่ให้นมลูกวัว และแม่ก็ไม่ชื่นชมยินดีแม้ได้บุตรชายคนแรก
2.41.11
त्रिशङ्कुर्लोहिताङ्गश्च बृहस्पतिबुधावपि।
दारुणाः सोममभ्येत्य ग्रहाः सर्वे व्यवस्थिताः ॥ २.४१.११ ॥
ตริศังกุ โลหิตางคะ (ดาวอังคาร) พฤหัสบดีและพุธ ทั้งหมดดุร้าย เข้ามาใกล้พระจันทร์ และดาวเคราะห์ทั้งหมดก็ตั้งอยู่ที่นั่นอย่างมั่นคง
2.41.12
नक्षत्राणि गतार्चींषि ग्रहाश्च गततेजसः।
विशाखाश्च सधूमाश्च नभसि प्रचकाशिरे ॥ २.४१.१२ ॥
กลุ่มดาวฤกษ์สูญเสียรัศมี ดาวเคราะห์ถูกแย่งชิงความรุ่งโรจน์ และดาววิศาขาก็ปรากฏบนท้องฟ้าอย่างมีควัน
2.41.13
कालिकानिलवेगेन महोदधिरिवोत्थितः।
रामे वनं प्रव्रजिते नगरं प्रचचाल तत् ॥ २.४१.१३ ॥
เหมือนมหาสมุทรที่ถูกแรงลมพายุฤดูฝนปั่นป่วนขึ้น เมื่อพระรามเสด็จออกไปอยู่ป่า นครนั้นก็สั่นสะเทือนไปทั้งเมือง
2.41.14
दिशः पर्याकुलाः सर्वास्तिमिरेणेव संवृताः।
न ग्रहो नापि नक्षत्रं प्रचकाशे न किंचन ॥ २.४१.१४ ॥
ทิศทั้งปวงปั่นป่วน เหมือนถูกความมืดปกคลุม ไม่มีดาวเคราะห์ ไม่มีดาวฤกษ์ และไม่มีสิ่งใดส่องแสงเลย
2.41.15
अकस्मान्नागरः सर्वो जनो दैन्यमुपागमत्।
आहारे वा विहारे वा न कश्चिदकरोन्मनः ॥ २.४१.१५ ॥
ทันใดนั้น ชาวเมืองทั้งหมดก็ตกอยู่ในความสิ้นหวัง ไม่มีใครตั้งใจกับการกินหรือการพักผ่อน
2.41.16
शोकपर्यायसंतप्तः सततं दीर्घमुच्छ्वसन्।
अयोध्यायां जनः सर्वश्चुक्रोश जगतीपतिम् ॥ २.४१.१६ ॥
ประชาชนทั้งหมดในอโยธยา ถูกความโศกเศร้าที่ซ้ำเติมกันไม่หยุดเผาไหม้ หายใจถอนใจยาวอยู่เสมอ ต่างร้องโทษพระราชาผู้เป็นเจ้าแห่งแผ่นดิน
2.41.17
बाष्पपर्याकुलमुखो राजमार्गगतो जनः।
न हृष्टो लभ्यते कश्चित् सर्वः शोकपरायणः ॥ २.४१.१७ ॥
ผู้คนที่ใบหน้าเปื้อนน้ำตาออกไปบนถนนหลวง ไม่มีใครเลยที่เห็นว่ายินดี ทุกคนล้วนหมกมุ่นอยู่กับความโศก
2.41.18
न वाति पवनः शीतो न शशी सौम्यदर्शनः।
न सूर्यस्तपते लोकं सर्वं पर्याकुलं जगत् ॥ २.४१.१८ ॥
ลมเย็นไม่พัด พระจันทร์ผู้มีรูปลักษณ์อ่อนโยนก็ไม่ส่องแสง พระอาทิตย์ไม่แผดเผาโลก โลกทั้งโลกปั่นป่วนไปหมด
2.41.19
अनर्थिनः सुताः स्त्रीणां भर्तारो भ्रातरस्तथा।
सर्वे सर्वं परित्यज्य राममेवान्वचिन्तयन् ॥ २.४१.१९ ॥
บุตร สามี และพี่น้องชายของบรรดาสตรี ไม่แสวงหาประโยชน์ของตนอีกต่อไป ละทิ้งทุกสิ่ง และคิดถึงแต่พระรามเท่านั้น
2.41.20
ये तु रामस्य सुहृदः सर्वे ते मूढचेतसः।
शोकभारेण चाक्रान्ताः शयनं नैव भेजिरे ॥ २.४१.२० ॥
ส่วนมิตรสหายทั้งหมดของพระราม จิตใจของพวกเขาหลงใหลไม่รู้เรื่อง ถูกน้ำหนักแห่งความโศกกดทับ จนถึงกับไม่อาจล้มตัวลงนอนบนที่นอนได้เลย
2.41.21
ततस्त्वयोध्या रहिता महात्मना
पुरन्दरेणेव मही सपर्वता।
चचाल घोरं भयशोकदीपिता
सनागयोधाश्वगणा ननाद च ॥ २.४१.२१ ॥
ครั้งนั้น อโยธยาที่ปราศจากพระรามผู้มีมหาตมะ สั่นสะท้านอย่างน่ากลัว เหมือนแผ่นดินพร้อมด้วยภูเขาเมื่อปราศจากพระอินทร์ ถูกไฟแห่งความกลัวและความโศกลุกโชน ก็ดังกึกก้องด้วยช้าง นักรบ และม้าทั้งหลาย