ヴァールミーキのラーマーヤナ · サルガ 2.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.42.1
यावत् तु निर्यतस्तस्य रजोरूपमदृश्यत।
नैवेक्ष्वाकुवरस्तावत् संजहारात्मचक्षुषी ॥ २.४२.१ ॥
旅立つ彼の塵にまみれた姿が見えている間は、イクシュヴァーク族の最良の王は己の目を閉じなかった。
2.42.2
यावद् राजा प्रियं पुत्रं पश्यत्यत्यन्तधार्मिकम्।
तावद् व्यवर्धतेवास्य धरण्यां पुत्रदर्शने ॥ २.४२.२ ॥
王が極めて正しい愛しい息子を見つめている間、息子の姿を見るにつれて、その悲しみは大地の上で増していくかのようであった。
2.42.3
न पश्यति रजोऽप्यस्य यदा रामस्य भूमिपः।
तदार्तश्च निषण्णश्च पपात धरणीतले ॥ २.४२.३ ॥
王はラーマの塵さえも見ることができなくなると、苦悩と疲労のあまり崩れ落ち、地に倒れ伏した。
2.42.4
तस्य दक्षिणमन्वागात् कौसल्या बाहुमङ्गना।
परं चास्यान्वगात् पार्श्वं कैकेयी सा सुमध्यमा ॥ २.४२.४ ॥
右側には美しい腕を持つカウサリャーが来て、もう一方の側には細い腰の持ち主であるカイケーイーが来た。
2.42.5
तां नयेन च सम्पन्नो धर्मेण विनयेन च।
उवाच राजा कैकेयीं समीक्ष्य व्यथितेन्द्रियः ॥ २.४२.५ ॥
知恵と正法と謙虚さを備えた王は、感覚は打ちひしがれていたが、カイケーイーを見つめて彼女に語りかけた。
2.42.6
कैकेयि मामकाङ्गानि मा स्प्राक्षीः पापनिश्चये।
नहि त्वां द्रष्टुमिच्छामि न भार्या न च बान्धवी ॥ २.४२.६ ॥
カイケーイーよ、私の体に触れるな、邪悪な意志を持つ者よ。私はお前に会いたくもない。妻としても、親族としても。
2.42.7
ये च त्वामनुजीवन्ति नाहं तेषां न ते मम।
केवलार्थपरां हि त्वां त्यक्तधर्मां त्यजाम्यहम् ॥ २.४२.७ ॥
あなたに頼って生きる者たちは私のものではなく、私も彼らのものではない。ただ利益のみを求め、法を捨てたあなたを、私は捨てる。
2.42.8
अगृह्णां यच्च ते पाणिमग्निं पर्यणयं च यत्।
अनुजानामि तत् सर्वमस्मिंल्लोके परत्र च ॥ २.४२.८ ॥
あなたの手を取り、火の周りを巡ったこと、そのすべてから、私はこの世でも来世でもあなたを解き放つ。
2.42.9
भरतश्चेत् प्रतीतः स्याद् राज्यं प्राप्यैतदव्ययम्।
यन्मे स दद्यात् पित्रर्थं मा मां तद्दत्तमागमत् ॥ २.४२.९ ॥
もしバラタが満足して、この不滅の王国を得た後、父のために私にそれを与えようとしても、その与えられたものが私のもとへ届かぬように。
2.42.10
अथ रेणुसमुद्ध्वस्तं समुत्थाप्य नराधिपम्।
न्यवर्तत तदा देवी कौसल्या शोककर्शिता ॥ २.४२.१० ॥
その時、塵に倒れた人の王を助け起こし、悲しみにやつれた王妃カウサリヤーは引き返した。
2.42.11
हत्वेव ब्राह्मणं कामात् स्पृष्ट्वाग्निमिव पाणिना।
अन्वतप्यत धर्मात्मा पुत्रं संचिन्त्य राघवम् ॥ २.४२.११ ॥
欲望からバラモンを殺したか、手で火に触れた者のように、法の魂をもつ王は、息子ラーガヴァを思い、後になって悔恨に苦しんだ。
2.42.12
निवृत्यैव निवृत्यैव सीदतो रथवर्त्मसु।
राज्ञो नातिबभौ रूपं ग्रस्तस्यांशुमतो यथा ॥ २.४२.१२ ॥
戦車の道で幾度も振り返り、倒れ伏す王の姿は、ラーフに呑まれた太陽のように輝かなかった。
2.42.13
विललाप स दुःखार्तः प्रियं पुत्रमनुस्मरन्।
नगरान्तमनुप्राप्तं बुद्ध्वा पुत्रमथाब्रवीत् ॥ २.४२.१३ ॥
悲嘆に打ちひしがれた彼は、愛する息子を思い出して嘆いた。息子が町の境まで来たと知って、彼はそこで言った。
2.42.14
वाहनानां च मुख्यानां वहतां तं ममात्मजम्।
पदानि पथि दृश्यन्ते स महात्मा न दृश्यते ॥ २.४२.१४ ॥
最上等の乗り物に運ばれていく私の息子の足跡は道に見えるが、その偉大な人は見えない。
2.42.15
यः सुखेनोपधानेषु शेते चन्दनरूषितः।
वीज्यमानो महार्हाभिः स्त्रीभिर्मम सुतोत्तमः ॥ २.४२.१५ ॥
檀香の塗り粉を身にまとい、枕の上で安らかに眠り、貴い女性たちに扇がれていた、わが最良の息子。
2.42.16
स नूनं क्वचिदेवाद्य वृक्षमूलमुपाश्रितः।
काष्ठं वा यदि वाश्मानमुपधाय शयिष्यते ॥ २.४२.१६ ॥
彼はきっと今日どこかで、木の根元に身を寄せ、木の切れ端か石を枕にして横たわることだろう。
2.42.17
उत्थास्यति च मेदिन्याः कृपणः पांसुगुण्ठितः।
विनिःश्वसन् प्रस्रवणात् करेणूनामिवर्षभः ॥ २.४२.१७ ॥
哀れにも塵にまみれ、深く溜息をつきながら、彼は大地から起き上がるだろう。泉のほとりで雌象の群れの中の雄牛のように。
2.42.18
द्रक्ष्यन्ति नूनं पुरुषा दीर्घबाहुं वनेचराः।
राममुत्थाय गच्छन्तं लोकनाथमनाथवत् ॥ २.४२.१८ ॥
森に住む人々はきっと、腕の長いラーマが去っていくのを見るだろう。世界の主でありながら、まるで身寄りのない者のように。
2.42.19
सा नूनं जनकस्येष्टा सुता सुखसदोचिता।
कण्टकाक्रमणक्लान्ता वनमद्य गमिष्यति ॥ २.४२.१९ ॥
彼女は確かにジャナカの愛しい娘で、快適な座にふさわしいが、今日は棘を踏んで疲れ、森へ行くのだ。
2.42.20
अनभिज्ञा वनानां सा नूनं भयमुपैष्यति।
श्वपदानर्दितं श्रुत्वा गम्भीरं रोमहर्षणम् ॥ २.४२.२० ॥
森に不慣れな彼女は、ジャッカルの低く身の毛もよだつ遠吠えを聞いて、きっと恐れを抱くだろう。
2.42.21
सकामा भव कैकेयि विधवा राज्यमावस।
नहि तं पुरुषव्याघ्रं विना जीवितुमुत्सहे ॥ २.४२.२१ ॥
カイケーイーよ、望みがかなって喜ぶがよい。寡婦として王国を楽しむがよい。あの人中の虎なしに、私は生きていく気力がない。
2.42.22
इत्येवं विलपन् राजा जनौघेनाभिसंवृतः।
अपस्नात इवारिष्टं प्रविवेश गृहोत्तमम् ॥ २.४२.२२ ॥
このように嘆きながら、王は人々の群れに囲まれ、沐浴して吉祥の油を塗った人のように、立派な宮殿に入った。
2.42.23
शून्यचत्वरवेश्मान्तां संवृतापणवेदिकाम्।
क्लान्तदुर्बलदुःखार्तां नात्याकीर्णमहापथाम् ॥ २.४२.२३ ॥
広場も家々の内も人けがなく、店も台座も閉じられ、疲れ衰え悲しみに沈み、大通りも人混みがない都であった。
2.42.24
तामवेक्ष्य पुरीं सर्वां राममेवानुचिन्तयन्।
विलपन् प्राविशद् राजा गृहं सूर्य इवाम्बुदम् ॥ २.४२.२४ ॥
町全体を眺め、ただラーマのことだけを思いながら嘆く王は、太陽が雲に入るように宮殿に入った。
2.42.25
महाह्रदमिवाक्षोभ्यं सुपर्णेन हृतोरगम्।
रामेण रहितं वेश्म वैदेह्या लक्ष्मणेन च ॥ २.४२.२५ ॥
ラーマ、ヴァイデーヒー、ラクシュマナのいないその館は、ガルダに蛇を奪われた、静まり返った大きな湖のようであった。
2.42.26
अथ गद्गदशब्दस्तु विलपन् वसुधाधिपः।
उवाच मृदु मन्दार्थं वचनं दीनमस्वरम् ॥ २.४२.२६ ॥
そのとき、嗚咽に声を詰まらせて嘆きながら、大地の主は柔らかく、意味も弱々しく、哀れに、かすれた声で言葉を発した。
2.42.27
कौसल्याया गृहं शीघ्रं राममातुर्नयन्तु माम्।
नह्यन्यत्र ममाश्वासो हृदयस्य भविष्यति ॥ २.४२.२७ ॥
ラーマの母カウシャリヤーの館へ早く私を連れて行け。私の心は他のどこにも慰めを得られないのだ。
2.42.28
कौसल्याया गृहं तत्र न्यवेस्यत विनीतवत् ॥ २.४२.२८ ॥
カウシャリヤーの館で、彼はそこへ謙虚に連れられるように、丁重に安置されるべきである。
2.42.29
ततस्तत्र प्रविष्टस्य कौसल्याया निवेशनम्।
अधिरुह्यापि शयनं बभूव लुलितं मनः ॥ २.४२.२९ ॥
そこでカウシャリヤーの館に入り、寝台に上がっても、彼の心は乱れたままであった。
2.42.30
पुत्रद्वयविहीनं च स्नुषया च विवर्जितम्।
अपश्यद् भवनं राजा नष्टचन्द्रमिवाम्बरम् ॥ २.४२.३० ॥
王は、二人の息子を失い、嫁にも見捨てられたその館を見た。月の消えた空のようであった。
2.42.31
तच्च दृष्ट्वा महाराजो भुजमुद्यम्य वीर्यवान्।
उच्चैःस्वरेण प्राक्रोशद्धा राम विजहासि नौ ॥ २.४२.३१ ॥
それを見て勇猛な大王は腕を上げ、大声で叫んだ。「ああラーマよ、お前は我ら二人を捨てたのか！」
2.42.32
सुखिता बत तं कालं जीविष्यन्ति नरोत्तमाः।
परिष्वजन्तो ये रामं द्रक्ष्यन्ति पुनरागतम् ॥ २.४२.३२ ॥
その時まで生き残り、帰ってきたラーマを抱きしめて見るであろう人傑たちこそ、まことに幸せであろう。
2.42.33
अथ रात्र्यां प्रपन्नायां कालरात्र्यामिवात्मनः।
अर्धरात्रे दशरथः कौसल्यामिदमब्रवीत् ॥ २.४२.३३ ॥
やがて夜が訪れた。それは自らの死の夜のようであった。真夜中に、ダシャラタはカウサリヤーにこう語った。
2.42.34
न त्वां पश्यामि कौसल्ये साधु मां पाणिना स्पृश।
रामं मेऽनुगता दृष्टिरद्यापि न निवर्तते ॥ २.४२.३४ ॥
カウサリヤーよ、私にはお前が見えない。よい、お前の手で私に触れておくれ。ラーマを追って行った私の視線は、今日もまだ戻ってこないのだ。
2.42.35
तं राममेवानुविचिन्तयन्तं
समीक्ष्य देवी शयने नरेन्द्रम्।
उपोपविश्याधिकमार्तरूपा
विनिश्वसन्तं विललाप कृच्छ्रम् ॥ २.४२.३५ ॥
寝台に横たわり、ただラーマのことを思い続けている王を見て、王妃は深く悲しみ、そばに座り、深いため息をつきながら、ひどい苦しみの中で嘆き悲しんだ。