ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.6.1
गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः।
सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणमुपागमत् ॥ २.६.१ ॥
ਪੁਰੋਹਿਤ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਮਗਰੋਂ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸੰਯਮੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕਸ਼ੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮੰਦਰ ਗਏ।
2.6.2
प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत् ततः।
महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलितानले ॥ २.६.२ ॥
ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਪਾਤਰ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਬਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਦੇਵਤਾ ਲਈ ਘਿਓ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ।
2.6.3
शेषं च हविषस्तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम्।
ध्यायन्नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे ॥ २.६.३ ॥
ਹਵਿਸ਼ ਦਾ ਬਚਿਆ ਭੋਜਨ ਖਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਪਿਆਰੀ ਵਸਤੂ ਦੀ ਕਾਮਨਾ ਕਰਕੇ, ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਧਰਦਿਆਂ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਛਾਈ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਯਾ ਉੱਤੇ (ਬੈਠ ਗਏ)।
2.6.4
वाग्यतः सह वैदेह्या भूत्वा नियतमानसः।
श्रीमत्यायतने विष्णोः शिश्ये नरवरात्मजः ॥ २.६.४ ॥
ਬੋਲ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਸੰਯਮੀ ਮਨ ਵਾਲੇ ਹੋ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ, ਨਰਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੌਂ ਗਏ।
2.6.5
एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुध्य सः।
अलंकारविधिं सम्यक् कारयामास वेश्मनः ॥ २.६.५ ॥
ਰਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਪਹਿਰ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਜਾਗ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਿਲ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਵਾਇਆ।
2.6.6
तत्र शृण्वन् सुखा वाचः सूतमागधवन्दिनाम्।
पूर्वां संध्यामुपासीनो जजाप सुसमाहितः ॥ २.६.६ ॥
ਉੱਥੇ ਸੂਤਾਂ, ਮਾਗਧਾਂ ਅਤੇ ਬੰਦੀਜਨਾਂ ਦੇ ਸੁਹਾਵਣੇ ਬੋਲ ਸੁਣਦਿਆਂ, ਪੂਰਬੀ ਸੰਧਿਆ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਏਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਜਪ ਕੀਤਾ।
2.6.7
तुष्टाव प्रणतश्चैव शिरसा मधुसूदनम्।
विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास स द्विजान् ॥ २.६.७ ॥
ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਉਸਤਤ ਕੀਤੀ; ਨਿਰਮਲ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਤੋਂ ਮੰਤਰ ਪਾਠ ਕਰਵਾਇਆ।
2.6.8
तेषां पुण्याहघोषोऽथ गम्भीरमधुरस्तथा।
अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः ॥ २.६.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨਿਆਹ-ਘੋਸ਼ ਗੰਭੀਰ ਤੇ ਮਧੁਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੂਰਯ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਹੋਇਆ ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਭਰ ਗਿਆ।
2.6.9
कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम्।
अयोध्यानिलयः श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः ॥ २.६.९ ॥
ਉਸ ਸਮੇਂ ਵੈਦੇਹੀ ਸਮੇਤ ਰਾਘਵ ਨੇ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
2.6.10
ततः पौरजनः सर्वः श्रुत्वा रामाभिषेचनम्।
प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभयितुं पुरीम् ॥ २.६.१० ॥
ਫਿਰ ਰਾਮ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਵੇਰਾ ਹੁੰਦਾ ਵੇਖ ਕੇ ਸਾਰੇ ਨਗਰਵਾਸੀ ਨਗਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਣ ਲੱਗੇ।
2.6.11
सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च।
चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्वट्टालकेषु च ॥ २.६.११ ॥
ਚਿੱਟੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਸਿਖਰਾਂ ਵਰਗੇ ਦੇਵ-ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚੌਰਾਹਿਆਂ ਤੇ, ਗਲੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਚੈਤਿਆਂ ਤੇ ਅਟਾਰੀਆਂ ਉੱਤੇ।
2.6.12
नानापण्यसमृद्धेषु वणिजामापणेषु च।
कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च ॥ २.६.१२ ॥
ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਮਾਲ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਵਪਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿਸਥਾਂ ਦੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਤੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਭਵਨਾਂ ਵਿੱਚ।
2.6.13
सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्वालक्षितेषु च।
ध्वजाः समुच्छ्रिताः साधु पताकाश्चाभवंस्तथा ॥ २.६.१३ ॥
ਸਾਰੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦਿਸਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਝੰਡੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚੇ ਲਹਿਰਾਏ ਗਏ; ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਨ।
2.6.14
नटनर्तकसङ्घानां गायकानां च गायताम्।
मनःकर्णसुखा वाचः शुश्राव जनता ततः ॥ २.६.१४ ॥
ਨਟਾਂ ਅਤੇ ਨਰਤਕਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਅਤੇ ਗਾਇਕਾਂ ਦੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚੋਂ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਬੋਲ ਉਦੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸੁਣੇ।
2.6.15
रामाभिषेकयुक्ताश्च कथाश्चक्रुर्मिथो जनाः।
रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च ॥ २.६.१५ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਬਾਰੇ ਲੋਕ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗੇ; ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਨੇੜੇ ਆਉਣ ਤੇ ਚੌਕਾਂ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।
2.6.16
बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु सङ्घशः।
रामाभिषवसंयुक्ताश्चक्रुरेव कथा मिथः ॥ २.६.१६ ॥
ਘਰਾਂ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਖੇਡਦੇ ਬੱਚੇ ਵੀ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਬਾਰੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਸਨ।
2.6.17
कृतपुष्पोपहारश्च धूपगन्धाधिवासितः।
राजमार्गः कृतः श्रीमान् पौरै रामाभिषेचने ॥ २.६.१७ ॥
ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਧੂਪ ਦੀ ਖ਼ੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਮਹਿਕਦਾ ਰਾਜ-ਮਾਰਗ ਰਾਮ ਦੇ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਲਈ ਨਗਰਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਸੋਹਣਾ ਬਣਾਇਆ।
2.6.18
प्रकाशकरणार्थं च निशागमनशङ्कया।
दीपवृक्षांस्तथा चक्रुरनुरथ्यासु सर्वशः ॥ २.६.१८ ॥
ਰੌਸ਼ਨੀ ਲਈ ਅਤੇ ਰਾਤ ਆਉਣ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਗਲੀਆਂ-ਰਾਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਦੀਪ-ਰੁੱਖ ਬਣਾਏ।
2.6.19
अलंकारं पुरस्यैवं कृत्वा तत् पुरवासिनः।
आकांक्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम् ॥ २.६.१९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਗਰ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਨਗਰ-ਵਾਸੀ ਰਾਮ ਦੇ ਯੁਵਰਾਜ-ਪਦ ਦੇ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।
2.6.20
समेत्य सङ्घशः सर्वे चत्वरेषु सभासु च।
कथयन्तो मिथस्तत्र प्रशशंसुर्जनाधिपम् ॥ २.६.२० ॥
ਸਭ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਚੌਕਾਂ ਅਤੇ ਸਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਥੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
2.6.21
अहो महात्मा राजायमिक्ष्वाकुकुलनन्दनः।
ज्ञात्वा वृद्धं स्वमात्मानं रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥ २.६.२१ ॥
ਅਹੋ! ਇਹ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਾ, ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਕੁਲ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਬੁੱਢਾ ਜਾਣ ਕੇ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜ-ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇਗਾ।
2.6.22
सर्वे ह्यनुगृहीताः स्म यन्नो रामो महीपतिः।
चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः ॥ २.६.२२ ॥
ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹੀਤ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ ਸਾਡੇ ਮਹੀਪਤੀ ਹੋਣਗੇ; ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਉੱਚ-ਨੀਚ ਨੂੰ ਵੇਖ ਚੁੱਕੇ ਉਹ ਚਿਰਾਂ ਤੱਕ ਸਾਡੇ ਰੱਖਿਅਕ ਹੋਣਗੇ।
2.6.23
अनुद्धतमना विद्वान् धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः।
यथा च भ्रातृषु स्निग्धस्तथास्मास्वपि राघवः ॥ २.६.२३ ॥
ਨਿਮਾਣੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਦਵਾਨ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ, ਜਿਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਨੇਹੀ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਵੀ ਹਨ।
2.6.24
चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथोऽनघः।
यत्प्रसादेनाभिषिक्तं रामं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥ २.६.२४ ॥
ਧਰਮਾਤਮਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਚਿਰੰਜੀਵੀ ਹੋਣ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਅਭਿਸ਼ਿਕਤ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂਗੇ।
2.6.25
एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवुः परे।
दिग्भ्यो विश्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः ॥ २.६.२५ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ; ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਆ ਪਹੁੰਚੇ।
2.6.26
ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम्।
रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः ॥ २.६.२६ ॥
ਉਹ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਾਮ ਦਾ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਵੇਖਣ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਨਗਰੀ ਭਰ ਦਿੱਤੀ — ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ।
2.6.27
जनौघैस्तैर्विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निःस्वनः।
पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ २.६.२७ ॥
ਉਸ ਲੋਕ-ਹੜ੍ਹ ਦੇ ਉਮਡਦੇ ਹੋਣ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਗੂੰਜ ਸੁਣਾਈ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸੀ ਦੇ ਦਿਨ ਵੇਗ ਨਾਲ ਉੱਛਲਦੇ ਸਾਗਰ ਦੀ ਗਰਜ।
2.6.28
ततस्तदिन्द्रक्षयसंनिभं पुरं
दिदृक्षुभिर्जानपदैरुपाहितैः।
समन्ततः सस्वनमाकुलं बभौ
समुद्रयादोभिरिवार्णवोदकम् ॥ २.६.२८ ॥
ਫਿਰ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵਰਗੀ ਉਹ ਨਗਰੀ, ਵੇਖਣ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਆਏ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਪਾਸਿਓਂ ਗੂੰਜਦੀ ਤੇ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਣ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਣ ਲੱਗੀ।