వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 2.6
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.6.1
गते पुरोहिते रामः स्नातो नियतमानसः।
सह पत्न्या विशालाक्ष्या नारायणमुपागमत् ॥ २.६.१ ॥
పురోహితుడు వెళ్లిన తరువాత, స్నానం చేసి, నియత మనస్కుడైన రాముడు విశాలాక్షి అయిన తన భార్యతో కలిసి నారాయణుని ఆలయానికి వెళ్ళాడు.
2.6.2
प्रगृह्य शिरसा पात्रीं हविषो विधिवत् ततः।
महते दैवतायाज्यं जुहाव ज्वलितानले ॥ २.६.२ ॥
అప్పుడు విధిప్రకారం హవిస్ పాత్రను తలపై ఎత్తి, మండుతున్న అగ్నిలో మహాదేవతకు ఆజ్యాన్ని హోమం చేశాడు.
2.6.3
शेषं च हविषस्तस्य प्राश्याशास्यात्मनः प्रियम्।
ध्यायन्नारायणं देवं स्वास्तीर्णे कुशसंस्तरे ॥ २.६.३ ॥
హవిస్సులో మిగిలినదాన్ని తిని, తనకు ప్రియమైనదాన్ని ఆశించి, దేవుడైన నారాయణుని ధ్యానిస్తూ, బాగా పరచిన దర్భ శయ్యపై (ఉన్నాడు).
2.6.4
वाग्यतः सह वैदेह्या भूत्वा नियतमानसः।
श्रीमत्यायतने विष्णोः शिश्ये नरवरात्मजः ॥ २.६.४ ॥
మాటను నిగ్రహించి, నియత మనస్కుడై, వైదేహితో కలిసి, నరశ్రేష్ఠుని కుమారుడు విష్ణు శ్రీమంతమైన ఆలయంలో శయనించాడు.
2.6.5
एकयामावशिष्टायां रात्र्यां प्रतिविबुध्य सः।
अलंकारविधिं सम्यक् कारयामास वेश्मनः ॥ २.६.५ ॥
రాత్రిలో ఒక్క జాము మిగిలి ఉండగా మేల్కొని, అతడు భవనం అలంకరణ విధానాన్ని సక్రమంగా చేయించాడు.
2.6.6
तत्र शृण्वन् सुखा वाचः सूतमागधवन्दिनाम्।
पूर्वां संध्यामुपासीनो जजाप सुसमाहितः ॥ २.६.६ ॥
అక్కడ సూతులు, మాగధులు, వందిజనుల మధురమైన మాటలు వింటూ, పూర్వ సంధ్యలో ఉపాసనలో కూర్చుని, అత్యంత ఏకాగ్రతతో జపించాడు.
2.6.7
तुष्टाव प्रणतश्चैव शिरसा मधुसूदनम्।
विमलक्षौमसंवीतो वाचयामास स द्विजान् ॥ २.६.७ ॥
తలవంచి మధుసూదనుని స్తుతించి, నిర్మలమైన పట్టువస్త్రం ధరించి ఆయన ద్విజులచేత మంత్రాలు పఠింపజేశాడు.
2.6.8
तेषां पुण्याहघोषोऽथ गम्भीरमधुरस्तथा।
अयोध्यां पूरयामास तूर्यघोषानुनादितः ॥ २.६.८ ॥
వారి పుణ్యాహ ఘోషం గంభీరమూ మధురమూ అయి, తూర్య ధ్వనులతో ప్రతిధ్వనిస్తూ అయోధ్యను నింపింది.
2.6.9
कृतोपवासं तु तदा वैदेह्या सह राघवम्।
अयोध्यानिलयः श्रुत्वा सर्वः प्रमुदितो जनः ॥ २.६.९ ॥
ఆ సమయంలో వైదేహితో కూడిన రాఘవుడు ఉపవాసం ఉన్నాడని విని అయోధ్యలోని ప్రజలంతా సంతోషించారు.
2.6.10
ततः पौरजनः सर्वः श्रुत्वा रामाभिषेचनम्।
प्रभातां रजनीं दृष्ट्वा चक्रे शोभयितुं पुरीम् ॥ २.६.१० ॥
అప్పుడు రాముని అభిషేకం గురించి విని, రాత్రి తెల్లవారడం చూసి, పట్టణ ప్రజలంతా నగరాన్ని అలంకరించసాగారు.
2.6.11
सिताभ्रशिखराभेषु देवतायतनेषु च।
चतुष्पथेषु रथ्यासु चैत्येष्वट्टालकेषु च ॥ २.६.११ ॥
తెల్లని మేఘశిఖరాల వంటి దేవాలయాలలోనూ, నాలుగు రహదారుల కూడళ్లలోనూ, వీధులలోనూ, చైత్యాలలోనూ, అట్టాలికలపైనా.
2.6.12
नानापण्यसमृद्धेषु वणिजामापणेषु च।
कुटुम्बिनां समृद्धेषु श्रीमत्सु भवनेषु च ॥ २.६.१२ ॥
అనేక రకాల సరుకులతో నిండిన వ్యాపారుల దుకాణాలలోనూ, సంపన్న గృహస్థుల అందమైన భవనాలలోనూ.
2.6.13
सभासु चैव सर्वासु वृक्षेष्वालक्षितेषु च।
ध्वजाः समुच्छ्रिताः साधु पताकाश्चाभवंस्तथा ॥ २.६.१३ ॥
అన్ని సభలలోనూ, కనిపించే చెట్లపైనా ధ్వజాలు బాగా ఎత్తుగా ఎగురవేయబడ్డాయి; పతాకలు కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
2.6.14
नटनर्तकसङ्घानां गायकानां च गायताम्।
मनःकर्णसुखा वाचः शुश्राव जनता ततः ॥ २.६.१४ ॥
నటుల, నర్తకుల సమూహాల, గాయకుల పాట వల్ల మనసుకూ చెవులకూ హాయినిచ్చే మాటలను అప్పుడు జనులు విన్నారు.
2.6.15
रामाभिषेकयुक्ताश्च कथाश्चक्रुर्मिथो जनाः।
रामाभिषेके सम्प्राप्ते चत्वरेषु गृहेषु च ॥ २.६.१५ ॥
రాముని పట్టాభిషేకం గురించి ప్రజలు తమలో తాము మాట్లాడుకున్నారు; రాముని పట్టాభిషేకం సమీపించగా కూడళ్లలోనూ ఇళ్లలోనూ.
2.6.16
बाला अपि क्रीडमाना गृहद्वारेषु सङ्घशः।
रामाभिषवसंयुक्ताश्चक्रुरेव कथा मिथः ॥ २.६.१६ ॥
ఇంటి ద్వారాల వద్ద గుంపులుగా ఆడుకుంటున్న పిల్లలు కూడా రాముని పట్టాభిషేకం గురించి తమలో తాము మాట్లాడుకున్నారు.
2.6.17
कृतपुष्पोपहारश्च धूपगन्धाधिवासितः।
राजमार्गः कृतः श्रीमान् पौरै रामाभिषेचने ॥ २.६.१७ ॥
పుష్పోపహారాలతో అలంకరించి, ధూప సుగంధంతో సువాసన నింపి, రాముని పట్టాభిషేకం కోసం పౌరులు రాజమార్గాన్ని శోభాయమానం చేశారు.
2.6.18
प्रकाशकरणार्थं च निशागमनशङ्कया।
दीपवृक्षांस्तथा चक्रुरनुरथ्यासु सर्वशः ॥ २.६.१८ ॥
వెలుగు కోసమూ, రాత్రి వస్తుందనే భయంతోనూ, వీధుల వెంట అన్నిచోట్లా దీపవృక్షాలను చేశారు.
2.6.19
अलंकारं पुरस्यैवं कृत्वा तत् पुरवासिनः।
आकांक्षमाणा रामस्य यौवराज्याभिषेचनम् ॥ २.६.१९ ॥
ఈ విధంగా నగరాన్ని అలంకరించి, నగరవాసులు రాముని యౌవరాజ్య పట్టాభిషేకాన్ని ఆకాంక్షిస్తూ.
2.6.20
समेत्य सङ्घशः सर्वे चत्वरेषु सभासु च।
कथयन्तो मिथस्तत्र प्रशशंसुर्जनाधिपम् ॥ २.६.२० ॥
అందరూ గుంపులుగా చేరి, కూడళ్లలోను సభలలోను ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుంటూ అక్కడ ప్రజాధిపతిని ప్రశంసించారు.
2.6.21
अहो महात्मा राजायमिक्ष्वाकुकुलनन्दनः।
ज्ञात्वा वृद्धं स्वमात्मानं रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥ २.६.२१ ॥
అహో! ఈ మహాత్ముడైన రాజు, ఇక్ష్వాకు వంశానికి ఆనందం, తాను వృద్ధుడనని తెలిసి, రాముని రాజ్యాభిషేకం చేయబోతున్నాడు.
2.6.22
सर्वे ह्यनुगृहीताः स्म यन्नो रामो महीपतिः।
चिराय भविता गोप्ता दृष्टलोकपरावरः ॥ २.६.२२ ॥
మనమందరం అనుగ్రహింపబడినవారము, రాముడు మనకు రాజు అవుతాడు; లోక ఉచ్చనీచాలు తెలిసిన అతడు చిరకాలం మనల్ని కాపాడేవాడు అవుతాడు.
2.6.23
अनुद्धतमना विद्वान् धर्मात्मा भ्रातृवत्सलः।
यथा च भ्रातृषु स्निग्धस्तथास्मास्वपि राघवः ॥ २.६.२३ ॥
గర్వంలేని మనసు, విద్వాంసుడు, ధర్మాత్ముడు, సోదరులపై ప్రేమగలవాడు అయిన రాఘవుడు, తన సోదరులపట్ల స్నేహంగా ఉన్నట్లే మనపట్ల కూడా ఉన్నాడు.
2.6.24
चिरं जीवतु धर्मात्मा राजा दशरथोऽनघः।
यत्प्रसादेनाभिषिक्तं रामं द्रक्ष्यामहे वयम् ॥ २.६.२४ ॥
ధర్మాత్ముడు, నిష్కళంకుడు అయిన దశరథ రాజు చిరకాలం జీవించుగాక; ఆయన అనుగ్రహంతో మనం అభిషిక్తుడైన రాముని చూస్తాం.
2.6.25
एवंविधं कथयतां पौराणां शुश्रुवुः परे।
दिग्भ्यो विश्रुतवृत्तान्ताः प्राप्ता जानपदा जनाः ॥ २.६.२५ ॥
ఇలా మాట్లాడుకుంటున్న పౌరుల మాటలను ఇతరులు విన్నారు; దిక్కుల నుండి వార్త విని దేశ ప్రజలు కూడా వచ్చారు.
2.6.26
ते तु दिग्भ्यः पुरीं प्राप्ता द्रष्टुं रामाभिषेचनम्।
रामस्य पूरयामासुः पुरीं जानपदा जनाः ॥ २.६.२६ ॥
వారు దిక్కుల నుండి రాముని పట్టాభిషేకాన్ని చూడటానికి నగరానికి వచ్చి, నగరాన్ని నింపివేశారు — ఆ దేశ ప్రజలు.
2.6.27
जनौघैस्तैर्विसर्पद्भिः शुश्रुवे तत्र निःस्वनः।
पर्वसूदीर्णवेगस्य सागरस्येव निःस्वनः ॥ २.६.२७ ॥
ఆ ప్రజాప్రవాహం ఉప్పొంగగా అక్కడ ఒక ధ్వని వినిపించింది; పర్వదినాన వేగంగా ఉప్పొంగే సముద్రపు గర్జనలా.
2.6.28
ततस्तदिन्द्रक्षयसंनिभं पुरं
दिदृक्षुभिर्जानपदैरुपाहितैः।
समन्ततः सस्वनमाकुलं बभौ
समुद्रयादोभिरिवार्णवोदकम् ॥ २.६.२८ ॥
అప్పుడు ఇంద్రలోకంతో సమానమైన ఆ నగరం, చూడాలనే ఆసక్తితో వచ్చి చేరిన దేశ ప్రజలతో నలుదిశలా ధ్వనులతో నిండి, సముద్రజలం జలచరాలతో నిండినట్లు శోభించింది.