Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.7.1
ज्ञातिदासी यतो जाता कैकेय्या तु सहोषिता।
प्रासादं चन्द्रसंकाशमारुरोह यदृच्छया ॥ २.७.१ ॥
Mantharā, nacida de la clase servil de Kaikeyī y que vivía con ella, subió por su propia voluntad a un palacio resplandeciente como la luna.
2.7.2
सिक्तराजपथां कृत्स्नां प्रकीर्णकमलोत्पलाम्।
अयोध्यां मन्थरा तस्मात् प्रासादादन्ववैक्षत ॥ २.७.२ ॥
Desde aquel palacio Mantharā contempló toda Ayodhyā, con sus caminos reales rociados de agua y cubiertos de loto y nenúfares.
2.7.3
पताकाभिर्वरार्हाभिर्ध्वजैश्च समलंकृताम्।
सिक्तां चन्दनतोयैश्च शिरःस्नातजनैर्युताम् ॥ २.७.३ ॥
Adornada con excelentes banderas y estandartes, rociada con agua de sándalo y llena de gente que se había bañado la cabeza.
2.7.4
माल्यमोदकहस्तैश्च द्विजेन्द्रैरभिनादिताम्।
शुक्लदेवगृहद्वारां सर्ववादित्रनादिताम् ॥ २.७.४ ॥
Resonando con los mejores de los nacidos dos veces, que sostenían guirnaldas y dulces en las manos; con puertas de templos blancas, resonando con todos los instrumentos musicales.
2.7.5
सम्प्रहृष्टजनाकीर्णां ब्रह्मघोषनिनादिताम्।
प्रहृष्टवरहस्त्यश्वां सम्प्रणर्दितगोवृषाम् ॥ २.७.५ ॥
Llena de gente exultante, resonando con el canto de los brahmanes, con excelentes elefantes y caballos regocijados, y vacas y toros mugiendo en voz alta.
2.7.6
हृष्टप्रमुदितैः पौरैरुच्छ्रितध्वजमालिनीम्।
अयोध्यां मन्थरा दृष्ट्वा परं विस्मयमागता ॥ २.७.६ ॥
Al ver Ayodhyā adornada con altos estandartes y guirnaldas por sus ciudadanos alegres y felices, Mantharā se llenó de gran asombro.
2.7.7
सा हर्षोत्फुल्लनयनां पाण्डुरक्षौमवासिनीम्।
अविदूरे स्थितां दृष्ट्वा धात्रीं पप्रच्छ मन्थरा ॥ २.७.७ ॥
Al ver a la nodriza de pie cerca, vestida de blanco y con los ojos radiantes de alegría, Mantharā le preguntó:
2.7.8
उत्तमेनाभिसंयुक्ता हर्षेणार्थपरा सती।
राममाता धनं किं नु जनेभ्यः सम्प्रयच्छति ॥ २.७.८ ॥
Llena de suprema alegría, la virtuosa madre de Rāma, deseosa de riquezas, ¿qué riqueza está entregando ahora a la gente?
2.7.9
अतिमात्रं प्रहर्षः किं जनस्यास्य च शंस मे।
कारयिष्यति किं वापि सम्प्रहृष्टो महीपतिः ॥ २.७.९ ॥
¿Por qué hay tanta alegría desmedida entre esta gente? Dímelo. ¿O qué hará hacer el rey, tan complacido?
2.7.10
विदीर्यमाणा हर्षेण धात्री तु परया मुदा।
आचचक्षेऽथ कुब्जायै भूयसीं राघवे श्रियम् ॥ २.७.१० ॥
Como si estallara de alegría, la nodriza, con suprema dicha, le contó a la jorobada la gran gloria que aguardaba a Rāghava.
2.7.11
श्वः पुष्येण जितक्रोधं यौवराज्येन चानघम्।
राजा दशरथो राममभिषेक्ता हि राघवम् ॥ २.७.११ ॥
Mañana, bajo la estrella Puṣya, el rey Daśaratha ungirá a Rāma, el Rāghava que ha vencido la ira y es intachable, como heredero del trono.
2.7.12
धात्र्यास्तु वचनं श्रुत्वा कुब्जा क्षिप्रममर्षितः।
कैलासशिखराकारात् प्रासादादवरोहत ॥ २.७.१२ ॥
Al oír las palabras de la nodriza, la jorobada, indignada, bajó de prisa del palacio que se alzaba como una cumbre del Kailāsa.
2.7.13
सा दह्यमाना क्रोधेन मन्थरा पापदर्शिनी।
शयानामेव कैकेयीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७.१३ ॥
Ardiendo de ira, Mantharā, la que ve el mal, habló estas palabras a Kaikeyī, que yacía allí.
2.7.14
उत्तिष्ठ मूढे किं शेषे भयं त्वामभिवर्तते।
उपप्लुतमघौघेन नात्मानमवबुध्यसे ॥ २.७.१४ ॥
¡Levántate, necia! ¿Por qué te quedas acostada? El peligro se acerca a ti, y aunque estás sumergida en un torrente de desgracias, no te das cuenta de ti misma.
2.7.15
अनिष्टे सुभगाकारे सौभाग्येन विकत्थसे।
चलं हि तव सौभाग्यं नद्याः स्रोत इवोष्णगे ॥ २.७.१५ ॥
¡Oh desdichada, de apariencia afortunada! Te jactas de tu buena fortuna, pero tu buena fortuna es tan inestable como la corriente de un río en el calor del verano.
2.7.16
एवमुक्ता तु कैकेयी रुष्टया परुषं वचः।
कुब्जया पापदर्शिन्या विषादमगमत् परम् ॥ २.७.१६ ॥
Así hablada con palabras duras por la encorvada Mantharā, enfadada y que ve el mal, Kaikeyī cayó en una gran desesperación.
2.7.17
कैकेयी त्वब्रवीत् कुब्जां कच्चित् क्षेमं न मन्थरे।
विषण्णवदनां हि त्वां लक्षये भृशदुःखिताम् ॥ २.७.१७ ॥
Kaikeyī dijo a la encorvada: 'Mantharā, ¿estás bien? Te veo con el rostro abatido y muy afligida.'
2.7.18
मन्थरा तु वचः श्रुत्वा कैकेय्या मधुराक्षरम्।
उवाच क्रोधसंयुक्ता वाक्यं वाक्यविशारदा ॥ २.७.१८ ॥
Habiendo oído las palabras de dulces sílabas de Kaikeyī, Mantharā, llena de ira y diestra en el habla, pronunció esta frase.
2.7.19
सा विषण्णतरा भूत्वा कुब्जा तस्यां हितैषिणी।
विषादयन्ती प्रोवाच भेदयन्ती च राघवम् ॥ २.७.१९ ॥
Muy afligida, la jorobada Mantharā, deseosa del bien de Kaikeyī, le habló causándole aflicción y sembrando división respecto a Rāghava.
2.7.20
अक्षयं सुमहद् देवि प्रवृत्तं त्वद्विनाशनम्।
रामं दशरथो राजा यौवराज्येऽभिषेक्ष्यति ॥ २.७.२० ॥
Oh reina, ha surgido una gran calamidad inagotable para tu destrucción: el rey Daśaratha ungirá a Rāma como príncipe heredero.
2.7.21
सास्म्यगाधे भये मग्ना दुःखशोकसमन्विता।
दह्यमानानलेनेव त्वद्धितार्थमिहागता ॥ २.७.२१ ॥
Hundida en un temor insondable, llena de pena y dolor, como si ardiera en llamas, he venido aquí por tu bien.
2.7.22
तव दुःखेन कैकेयि मम दुःखं महद् भवेत्।
त्वद्वृद्धौ मम वृद्धिश्च भवेदिह न संशयः ॥ २.७.२२ ॥
Oh Kaikeyī, por tu pena mi propia pena será grande, y en tu prosperidad también habrá prosperidad para mí; de ello no hay duda.
2.7.23
नराधिपकुले जाता महिषी त्वं महीपतेः।
उग्रत्वं राजधर्माणां कथं देवि न बुध्यसे ॥ २.७.२३ ॥
Oh reina, nacida en linaje real y gran esposa del rey, ¿cómo no comprendes la severidad de los deberes de los reyes?
2.7.24
धर्मवादी शठो भर्ता श्लक्ष्णवादी च दारुणः।
शुद्धभावेन जानीषे तेनैवमतिसंधिता ॥ २.७.२४ ॥
Tu esposo habla de dharma pero es un impostor; habla con dulzura pero es cruel. Por tu naturaleza pura no lo sabes, y por eso has sido gravemente engañada por él.
2.7.25
उपस्थितः प्रयुञ्जानस्त्वयि सान्त्वमनर्थकम्।
अर्थेनैवाद्य ते भर्ता कौसल्यां योजयिष्यति ॥ २.७.२५ ॥
Hoy tu esposo, acercándose a ti con vanas palabras de consuelo, unirá a Kausalyā a su causa con riquezas.
2.7.26
अपवाह्य तु दुष्टात्मा भरतं तव बन्धुषु।
काल्ये स्थापयिता रामं राज्ये निहतकण्टके ॥ २.७.२६ ॥
Aquel de mente perversa, apartando a Bharata de tus parientes, establecerá pronto a Rāma en el reino, libre de espinas.
2.7.27
शत्रुः पतिप्रवादेन मात्रेव हितकाम्यया।
आशीविष इवाङ्गेन बाले परिधृतस्त्वया ॥ २.७.२७ ॥
¡Oh joven! El enemigo, bajo el pretexto de ser tu esposo y de desear tu bien como una madre, ha sido abrazado por ti como quien abraza una serpiente venenosa.
2.7.28
यथा हि कुर्याच्छत्रुर्वा सर्पो वा प्रत्युपेक्षितः।
राज्ञा दशरथेनाद्य सपुत्रा त्वं तथा कृता ॥ २.७.२८ ॥
Igual que un enemigo o una serpiente, cuando se descuida, causa daño, así hoy el rey Daśaratha te ha puesto a ti, junto con tu hijo, en tal estado.
2.7.29
पापेनानृतसान्त्वेन बाले नित्यं सुखोचिता।
रामं स्थापयता राज्ये सानुबन्धा हता ह्यसि ॥ २.७.२९ ॥
¡Oh joven, siempre acostumbrada a la felicidad! Con palabras falsas de consuelo, el malvado te ha destruido junto con tus dependientes, haciendo que Rāma fuera establecido en el reino.
2.7.30
सा प्राप्तकालं कैकेयि क्षिप्रं कुरु हितं तव।
त्रायस्व पुत्रमात्मानं मां च विस्मयदर्शने ॥ २.७.३० ॥
Por tanto, ¡oh Kaikeyī!, ha llegado el momento; haz pronto lo que te conviene. Protege a tu hijo, a ti misma y a mí, ¡oh tú que pareces asombrada!
2.7.31
मन्थराया वचः श्रुत्वा शयनात् सा शुभानना।
उत्तस्थौ हर्षसम्पूर्णा चन्द्रलेखेव शारदी ॥ २.७.३१ ॥
Al oír las palabras de Mantharā, la de hermoso rostro, Kaikeyī se levantó del lecho, llena de alegría, como la digitura de la luna en otoño.
2.7.32
अतीव सा तु संतुष्टा कैकेयी विस्मयान्विता।
दिव्यमाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रददौ शुभम् ॥ २.७.३२ ॥
Muy complacida y llena de asombro, Kaikeyī dio a aquella jorobada un adorno divino y auspicioso.
2.7.33
दत्त्वा त्वाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रमदोत्तमा।
कैकेयी मन्थरां हृष्टा पुनरेवाब्रवीदिदम् ॥ २.७.३३ ॥
Tras entregar el adorno a aquella jorobada, Kaikeyī, la mejor de las mujeres, contenta, volvió a decir esto a Mantharā.
2.7.34
इदं तु मन्थरे मह्यमाख्यातं परमं प्रियम्।
एतन्मे प्रियमाख्यातं किं वा भूयः करोमि ते ॥ २.७.३४ ॥
¡Oh Mantharā! Me has contado esta noticia suprema y muy grata. ¿Qué más haré por ti a cambio de esta palabra agradable?
2.7.35
रामे वा भरते वाहं विशेषं नोपलक्षये।
तस्मात् तुष्टास्मि यद् राजा रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥ २.७.३५ ॥
No percibo diferencia entre Rāma y Bharata. Por eso estoy complacida de que el rey vaya a consagrar a Rāma en el reino.
2.7.36
न मे परं किंचिदितो वरं पुनः
प्रियं प्रियार्हे सुवचं वचोऽमृतम्।
तथा ह्यवोचस्त्वमतः प्रियोत्तरं
वरं परं ते प्रददामि तं वृणु ॥ २.७.३६ ॥
No tengo ningún don más querido que este. ¡Oh digna de afecto! Has hablado palabras dulces como el néctar, y todavía más gratas. Por eso te concedo un don supremo; elígelo.