รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 2.7
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.7.1
ज्ञातिदासी यतो जाता कैकेय्या तु सहोषिता।
प्रासादं चन्द्रसंकाशमारुरोह यदृच्छया ॥ २.७.१ ॥
มันถรา ซึ่งเกิดจากชนชั้นทาสี และอยู่กับไกเกยีมาช้านาน วันหนึ่งได้ขึ้นไปบนปราสาทที่สว่างดุจพระจันทร์ตามความปรารถนาของตน
2.7.2
सिक्तराजपथां कृत्स्नां प्रकीर्णकमलोत्पलाम्।
अयोध्यां मन्थरा तस्मात् प्रासादादन्ववैक्षत ॥ २.७.२ ॥
จากปราสาทนั้น มันถรามองลงไปเห็นทั่วทั้งอโยธยา ถนนหลวงทุกสายถูกรดน้ำและโปรยด้วยดอกบัวและดอกอุบล
2.7.3
पताकाभिर्वरार्हाभिर्ध्वजैश्च समलंकृताम्।
सिक्तां चन्दनतोयैश्च शिरःस्नातजनैर्युताम् ॥ २.७.३ ॥
เมืองประดับด้วยธงและผ้าปตากะอันงดงาม รดด้วยน้ำจันทน์หอม และเต็มไปด้วยผู้คนที่เพิ่งสรงน้ำศีรษะแล้ว
2.7.4
माल्यमोदकहस्तैश्च द्विजेन्द्रैरभिनादिताम्।
शुक्लदेवगृहद्वारां सर्ववादित्रनादिताम् ॥ २.७.४ ॥
เสียงดังก้องจากพราหมณ์ผู้ประเสริฐที่ถือพวงมาลัยและขนมหวาน ประตูวิหารสีขาวของเมืองดังด้วยเสียงดนตรีทุกชนิด
2.7.5
सम्प्रहृष्टजनाकीर्णां ब्रह्मघोषनिनादिताम्।
प्रहृष्टवरहस्त्यश्वां सम्प्रणर्दितगोवृषाम् ॥ २.७.५ ॥
เมืองเต็มไปด้วยผู้คนที่ปีติยินดี ดังด้วยเสียงสวดของพราหมณ์ ช้างและม้าอันประเสริฐต่างร่าเริง และฝูงโคและวัวคำรามเสียงดัง
2.7.6
हृष्टप्रमुदितैः पौरैरुच्छ्रितध्वजमालिनीम्।
अयोध्यां मन्थरा दृष्ट्वा परं विस्मयमागता ॥ २.७.६ ॥
มันถราเห็นอโยธยาประดับด้วยธงสูงและพวงมาลัยที่ชาวเมืองผู้ร่าเริงยินดีจัดขึ้น ก็เกิดความอัศจรรย์ใจอย่างยิ่ง
2.7.7
सा हर्षोत्फुल्लनयनां पाण्डुरक्षौमवासिनीम्।
अविदूरे स्थितां दृष्ट्वा धात्रीं पप्रच्छ मन्थरा ॥ २.७.७ ॥
เห็นนางพี่เลี้ยงยืนอยู่ไม่ไกล สวมผ้าไหมขาว ดวงตาเบิกบานด้วยความยินดี มันถราจึงถามนางว่า
2.7.8
उत्तमेनाभिसंयुक्ता हर्षेणार्थपरा सती।
राममाता धनं किं नु जनेभ्यः सम्प्रयच्छति ॥ २.७.८ ॥
ด้วยความปีติยินดีอย่างยิ่ง มารดาของพระรามผู้ประเสริฐ ผู้มุ่งจะให้ทรัพย์ บัดนี้กำลังให้ทรัพย์อะไรแก่ผู้คนอยู่หรือ
2.7.9
अतिमात्रं प्रहर्षः किं जनस्यास्य च शंस मे।
कारयिष्यति किं वापि सम्प्रहृष्टो महीपतिः ॥ २.७.९ ॥
เหตุใดผู้คนเหล่านี้จึงปีติยินดียิ่งนัก บอกข้าเถิด หรือพระราชาผู้ทรงปีติยินดีจะทรงให้ทำสิ่งใดอีก
2.7.10
विदीर्यमाणा हर्षेण धात्री तु परया मुदा।
आचचक्षेऽथ कुब्जायै भूयसीं राघवे श्रियम् ॥ २.७.१० ॥
นางพี่เลี้ยงเหมือนจะแตกออกด้วยความปีติยินดีอย่างยิ่ง จึงเล่าให้มันถราฟังถึงความรุ่งเรืองอันยิ่งใหญ่ที่กำลังจะมาถึงพระราฆวะ
2.7.11
श्वः पुष्येण जितक्रोधं यौवराज्येन चानघम्।
राजा दशरथो राममभिषेक्ता हि राघवम् ॥ २.७.११ ॥
พรุ่งนี้ ภายใต้ฤกษ์ปุษยะ ท้าวทศรถจะทรงอภิเษกพระรามให้เป็นยุวราช พระราฆวะผู้ชนะความโกรธและปราศจากโทษ
2.7.12
धात्र्यास्तु वचनं श्रुत्वा कुब्जा क्षिप्रममर्षितः।
कैलासशिखराकारात् प्रासादादवरोहत ॥ २.७.१२ ॥
มันถราได้ฟังคำของนางพี่เลี้ยงก็โกรธเคืองนัก รีบลงมาจากปราสาทที่สูงดุจยอดเขาไกลาส
2.7.13
सा दह्यमाना क्रोधेन मन्थरा पापदर्शिनी।
शयानामेव कैकेयीमिदं वचनमब्रवीत् ॥ २.७.१३ ॥
มันถรา ผู้เห็นสิ่งชั่วร้าย ลุกเป็นไฟด้วยความโกรธ จึงกล่าวถ้อยคำเหล่านี้แก่ไกเกยีที่กำลังนอนอยู่
2.7.14
उत्तिष्ठ मूढे किं शेषे भयं त्वामभिवर्तते।
उपप्लुतमघौघेन नात्मानमवबुध्यसे ॥ २.७.१४ ॥
ลุกขึ้นเถิด เจ้าโง่เขลา เหตุใดจึงนอนอยู่ ภัยกำลังมาถึงเจ้าแล้ว เจ้าจมอยู่ในกระแสแห่งความอัปมงคล แต่กลับไม่รู้จักตนเอง
2.7.15
अनिष्टे सुभगाकारे सौभाग्येन विकत्थसे।
चलं हि तव सौभाग्यं नद्याः स्रोत इवोष्णगे ॥ २.७.१५ ॥
ผู้ไม่เป็นมงคล ผู้มีรูปโฉมงาม เจ้าอวดโชคดีของตน แต่โชคของเจ้าไม่เที่ยงแท้ ดุจกระแสน้ำในฤดูร้อน
2.7.16
एवमुक्ता तु कैकेयी रुष्टया परुषं वचः।
कुब्जया पापदर्शिन्या विषादमगमत् परम् ॥ २.७.१६ ॥
ไกเกยีถูกมันถราผู้โกรธเคืองและมองเห็นสิ่งชั่วร้ายกล่าวด้วยถ้อยคำหยาบเช่นนั้น จึงตกอยู่ในความทุกข์อย่างยิ่ง
2.7.17
कैकेयी त्वब्रवीत् कुब्जां कच्चित् क्षेमं न मन्थरे।
विषण्णवदनां हि त्वां लक्षये भृशदुःखिताम् ॥ २.७.१७ ॥
ไกเกยีกล่าวกับมันถราว่า มันถรา เจ้าสบายดีหรือไม่ ข้าเห็นใบหน้าเจ้าหม่นหมอง และเจ้ากำลังทุกข์ใจมาก
2.7.18
मन्थरा तु वचः श्रुत्वा कैकेय्या मधुराक्षरम्।
उवाच क्रोधसंयुक्ता वाक्यं वाक्यविशारदा ॥ २.७.१८ ॥
มันถราได้ฟังถ้อยคำอันไพเราะของไกเกยี ก็เต็มไปด้วยความโกรธ และผู้ชำนาญในการพูดจึงเอ่ยคำนี้ออกมา
2.7.19
सा विषण्णतरा भूत्वा कुब्जा तस्यां हितैषिणी।
विषादयन्ती प्रोवाच भेदयन्ती च राघवम् ॥ २.७.१९ ॥
มันถรา ผู้ปรารถนาความดีของไกเกยี ทุกข์ใจยิ่งนัก จึงพูดให้ไกเกยีเศร้าโศก และพูดยุยงให้แตกแยกเกี่ยวกับพระราฆวะ
2.7.20
अक्षयं सुमहद् देवि प्रवृत्तं त्वद्विनाशनम्।
रामं दशरथो राजा यौवराज्येऽभिषेक्ष्यति ॥ २.७.२० ॥
ข้าแต่เทวี มหันตภัยอันไม่มีที่สิ้นสุดซึ่งจะทำลายเจ้าได้เริ่มขึ้นแล้ว ท้าวทศรถจะทรงอภิเษกพระรามเป็นยุวราช
2.7.21
सास्म्यगाधे भये मग्ना दुःखशोकसमन्विता।
दह्यमानानलेनेव त्वद्धितार्थमिहागता ॥ २.७.२१ ॥
ฉันจมอยู่ในความกลัวอันหยั่งไม่ถึง เต็มไปด้วยทุกข์และโศก ดุจถูกไฟเผาไหม้ ฉันมาที่นี่เพื่อประโยชน์ของเจ้า
2.7.22
तव दुःखेन कैकेयि मम दुःखं महद् भवेत्।
त्वद्वृद्धौ मम वृद्धिश्च भवेदिह न संशयः ॥ २.७.२२ ॥
ข้าแต่เกไกยี เมื่อเจ้าทุกข์ ความทุกข์ของข้าก็จะยิ่งใหญ่ และเมื่อเจ้าเจริญรุ่งเรือง ความเจริญของข้าก็จะเกิดขึ้นด้วย ในเรื่องนี้ไม่มีข้อสงสัย
2.7.23
नराधिपकुले जाता महिषी त्वं महीपतेः।
उग्रत्वं राजधर्माणां कथं देवि न बुध्यसे ॥ २.७.२३ ॥
ข้าแต่พระราชินี เจ้าเกิดในราชวงศ์ของกษัตริย์และเป็นมเหสีเอกของพระราชา เหตุใดเจ้าจึงไม่เข้าใจความเคร่งครัดแห่งหน้าที่ของกษัตริย์
2.7.24
धर्मवादी शठो भर्ता श्लक्ष्णवादी च दारुणः।
शुद्धभावेन जानीषे तेनैवमतिसंधिता ॥ २.७.२४ ॥
สามีของเจ้าพูดถึงธรรมแต่กลับเป็นคนหลอกลวง พูดอ่อนหวานแต่กลับโหดร้าย เพราะจิตใจบริสุทธิ์ เจ้าจึงไม่รู้ความจริงนี้ และเพราะเหตุนั้นเจ้าจึงถูกเขาหลอกลวงอย่างยิ่ง
2.7.25
उपस्थितः प्रयुञ्जानस्त्वयि सान्त्वमनर्थकम्।
अर्थेनैवाद्य ते भर्ता कौसल्यां योजयिष्यति ॥ २.७.२५ ॥
บัดนี้เขามาหาเจ้า ใช้ถ้อยคำปลอบโยนที่ไร้ประโยชน์ วันนี้สามีของเจ้าจะยกเกาศัลยาให้เป็นพวกโดยใช้ทรัพย์สิน
2.7.26
अपवाह्य तु दुष्टात्मा भरतं तव बन्धुषु।
काल्ये स्थापयिता रामं राज्ये निहतकण्टके ॥ २.७.२६ ॥
คนชั่วจิตใจต่ำช้านั้น จะส่งภรตให้พ้นไปจากญาติของเจ้า แล้วไม่นานจะตั้งพระรามขึ้นครองราชย์ โดยกำจัดอุปสรรคทั้งหมดให้สิ้นไป
2.7.27
शत्रुः पतिप्रवादेन मात्रेव हितकाम्यया।
आशीविष इवाङ्गेन बाले परिधृतस्त्वया ॥ २.७.२७ ॥
ข้าแต่สตรีผู้ยังเยาว์ ศัตรูแอบอ้างเป็นสามีของเจ้า ทั้งที่ปรารถนาความเจริญของเจ้าดุจมารดา เจ้ากลับโอบกอดเขาด้วยร่างกายดุจกอดงูพิษ
2.7.28
यथा हि कुर्याच्छत्रुर्वा सर्पो वा प्रत्युपेक्षितः।
राज्ञा दशरथेनाद्य सपुत्रा त्वं तथा कृता ॥ २.७.२८ ॥
เหมือนศัตรูหรืองู เมื่อถูกละเลยก็ย่อมก่อความเสียหาย วันนี้พระราชาทศรถก็ได้ทำให้เจ้าพร้อมด้วยโอรสกลายเป็นเช่นนั้น
2.7.29
पापेनानृतसान्त्वेन बाले नित्यं सुखोचिता।
रामं स्थापयता राज्ये सानुबन्धा हता ह्यसि ॥ २.७.२९ ॥
ข้าแต่สตรีผู้ยังเยาว์ ผู้ที่คุ้นเคยกับความสุขมาเสมอ เจ้าถูกทำลายพร้อมบริวารโดยคนชั่วผู้ใช้ถ้อยคำปลอบโยนอันเป็นเท็จ ผู้ที่ทำให้พระรามขึ้นครองราชย์
2.7.30
सा प्राप्तकालं कैकेयि क्षिप्रं कुरु हितं तव।
त्रायस्व पुत्रमात्मानं मां च विस्मयदर्शने ॥ २.७.३० ॥
ดังนั้น ข้าแต่เกไกยี บัดนี้ถึงเวลาแล้ว จงรีบทำสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ตนเถิด จงปกป้องโอรส ปกป้องตนเอง และปกป้องข้าด้วย ข้าแต่ผู้มีสีหน้าตกตะลึง
2.7.31
मन्थराया वचः श्रुत्वा शयनात् सा शुभानना।
उत्तस्थौ हर्षसम्पूर्णा चन्द्रलेखेव शारदी ॥ २.७.३१ ॥
เมื่อได้ฟังคำของมันถรา นางผู้มีใบหน้างดงามเกไกยีก็ลุกขึ้นจากที่นอน เต็มไปด้วยความยินดี ดุจจันทร์เสี้ยวในฤดูสารท
2.7.32
अतीव सा तु संतुष्टा कैकेयी विस्मयान्विता।
दिव्यमाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रददौ शुभम् ॥ २.७.३२ ॥
เกไกยีผู้ยินดียิ่งนักและเต็มไปด้วยความอัศจรรย์ ได้มอบเครื่องประดับทิพย์อันงดงามให้แก่หญิงค่อมนั้น
2.7.33
दत्त्वा त्वाभरणं तस्यै कुब्जायै प्रमदोत्तमा।
कैकेयी मन्थरां हृष्टा पुनरेवाब्रवीदिदम् ॥ २.७.३३ ॥
เมื่อมอบเครื่องประดับนั้นให้หญิงค่อมแล้ว เกไกยีผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่สตรี เปี่ยมด้วยความยินดี ได้กล่าวถ้อยคำเหล่านี้กับมันถราอีกครั้ง
2.7.34
इदं तु मन्थरे मह्यमाख्यातं परमं प्रियम्।
एतन्मे प्रियमाख्यातं किं वा भूयः करोमि ते ॥ २.७.३४ ॥
ข้าแต่มันถรา ข่าวนี้ที่เจ้าบอกแก่ข้าเป็นข่าวอันสูงสุดและเป็นที่รักยิ่ง เจ้าบอกข่าวอันเป็นที่รักนี้แก่ข้า ข้าจะทำอะไรเพิ่มเติมให้เจ้าได้อีกเล่า
2.7.35
रामे वा भरते वाहं विशेषं नोपलक्षये।
तस्मात् तुष्टास्मि यद् राजा रामं राज्येऽभिषेक्ष्यति ॥ २.७.३५ ॥
ระหว่างพระรามกับภรต ข้าไม่เห็นความแตกต่างเลย เพราะเหตุนี้ข้าจึงยินดีที่พระราชาจะทรงอภิเษกพระรามให้ครองราชย์
2.7.36
न मे परं किंचिदितो वरं पुनः
प्रियं प्रियार्हे सुवचं वचोऽमृतम्।
तथा ह्यवोचस्त्वमतः प्रियोत्तरं
वरं परं ते प्रददामि तं वृणु ॥ २.७.३६ ॥
ข้าไม่มีพรใดที่ประเสริฐกว่านี้อีกแล้ว ข้าแต่ผู้ควรแก่ความรัก เจ้าได้กล่าวถ้อยคำอันไพเราะดุจน้ำอมฤต และยิ่งกว่านั้นยังกล่าวถ้อยคำที่น่ายินดียิ่งกว่า เพราะเหตุนี้ข้าจะให้พรอันสูงสุดแก่เจ้า จงเลือกเถิด