ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.82
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.82.1
ताम् आर्य गण सम्पूर्णाम् भरतः प्रग्रहाम् सभाम् ।
ददर्श बुद्धि सम्पन्नः पूर्ण चन्द्राम् निशाम् इव ॥ २.८२.१ ॥
ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਭਰਤ ਨੇ ਆਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਸ ਸੁਚੱਜੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਹੋਵੇ।
2.82.2
आसनानि यथा न्यायम् आर्याणाम् विशताम् तदा ।
अदृश्यत घन अपाये पूर्ण चन्द्रा इव शर्वरी ॥ २.८२.२ ॥
ਫਿਰ ਆਰਿਆਂ ਨੇ ਯਥਾਯੋਗ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠਿਆ; ਬੱਦਲ ਹਟਣ ਮਗਰੋਂ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਉਹ ਸਭਾ ਦਿੱਸੀ।
2.82.3
सा विद्वज्जनसम्पूर्णा सभा सुरुचिरा तदा ।
अदृश्यत घनापाये पूर्णचन्द्रेव शर्वरी ॥ २.८२.३ ॥
ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਉਹ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ ਸਭਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਬੱਦਲ ਹਟਣ ਮਗਰੋਂ ਦੀ ਪੂਰਨਮਾਸ਼ੀ ਰਾਤ ਵਾਂਗ ਦਿੱਸੀ।
2.82.4
राज्ञः तु प्रकृतीः सर्वाः समग्राः प्रेक्ष्य धर्मवित् ।
इदम् पुरोहितः वाक्यम् भरतम् मृदु च अब्रवीत् ॥ २.८२.४ ॥
ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਾਰੀ ਪਰਜਾ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਵੇਖ ਕੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਭਰਤ ਨੂੰ ਕੋਮਲ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।
2.82.5
तात राजा दशरथः स्वर् गतः धर्मम् आचरन् ।
धन धान्यवतीम् स्फीताम् प्रदाय पृथिवीम् तव ॥ २.८२.५ ॥
"ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਦਾ ਪਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਸਵਰਗ ਸਿਧਾਰ ਗਏ ਹਨ; ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਧਰਤੀ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਕੇ।"
2.82.6
रामः तथा सत्य धृतिः सताम् धर्मम् अनुस्मरन् ।
न अजहात् पितुर् आदेशम् शशी ज्योत्स्नाम् इव उदितः ॥ २.८२.६ ॥
ਰਾਮ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਰਹਿ ਕੇ, ਸਜਣਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਿਤਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ; ਜਿਵੇਂ ਉਦੈ ਹੋਇਆ ਚੰਦਰਮਾ ਆਪਣੀ ਚਾਂਦਨੀ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ।
2.82.7
पित्रा भ्रात्रा च ते दत्तम् राज्यम् निहत कण्टकम् ।
तत् भुन्क्ष्व मुदित अमात्यः क्षिप्रम् एव अभिषेचय ॥ २.८२.७ ॥
ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਡੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਭੋਗ ਕਰ; ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ੁਸ਼ ਕਰਕੇ ਛੇਤੀ ਹੀ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ ਕਰਵਾ ਲੈ।
2.82.8
उदीच्याः च प्रतीच्याः च दाक्षिणात्याः च केवलाः ।
कोट्या अपर अन्ताः सामुद्रा रत्नानि अभिहरन्तु ते ॥ २.८२.८ ॥
ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਤੋਂ, ਦੂਰ ਦੀਆਂ ਸਰਹੱਦਾਂ ਤੋਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਨਾਰੇ ਤੋਂ ਕਰੋੜਾਂ ਰਤਨ ਤੇਰੇ ਲਈ ਲਿਆਂਦੇ ਜਾਣ।
2.82.9
तत् श्रुत्वा भरतः वाक्यम् शोकेन अभिपरिप्लुतः ।
जगाम मनसा रामम् धर्मज्ञो धर्म कान्क्षया ॥ २.८२.९ ॥
ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸੋਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਧਰਮਜੱਞ ਭਰਤ ਧਰਮ ਦੀ ਚਾਹ ਨਾਲ ਮਨੋਂ ਰਾਮ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
2.82.10
स बाष्प कलया वाचा कल हम्स स्वरः युवा ।
विललाप सभा मध्ये जगर्हे च पुरोहितम् ॥ २.८२.१० ॥
ਕਲਹੰਸ ਵਰਗੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ ਉਹ ਜੁਆਨ ਹੰਝੂਆਂ ਨਾਲ ਰੁੱਧੀ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਸਭਾ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਨ ਲੱਗਾ ਅਤੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ।
2.82.11
चरित ब्रह्मचर्यस्य विद्या स्नातस्य धीमतः ।
धर्मे प्रयतमानस्य को राज्यम् मद्विधो हरेत् ॥ २.८२.११ ॥
ਜਿਸ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਜ ਪਾਲਿਆ, ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਯਤਨਸ਼ੀਲ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰਾਜ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਕੌਣ ਹਰ ਸਕਦਾ ਹੈ?
2.82.12
कथम् दशरथाज् जातः भवेद् राज्य अपहारकः ।
राज्यम् च अहम् च रामस्य धर्मम् वक्तुम् इह अर्हसि ॥ २.८२.१२ ॥
ਦਸਰਥ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਮੈਂ ਰਾਜ ਹਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
2.82.13
ज्येष्ठः श्रेष्ठः च धर्म आत्मा दिलीप नहुष उपमः ।
लब्धुम् अर्हति काकुत्स्थो राज्यम् दशरथो यथा ॥ २.८२.१३ ॥
ਜੇਠਾ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦਿਲੀਪ ਤੇ ਨਹੁਸ ਵਰਗਾ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਦਸ਼ਰਥ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ।
2.82.14
अनार्य जुष्टम् अस्वर्ग्यम् कुर्याम् पापम् अहम् यदि ।
इक्ष्वाकूणाम् अहम् लोके भवेयम् कुल पाम्सनः ॥ २.८२.१४ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਅਨਾਰਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਅਪਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਦੂਰ ਲਿਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪਾਪ ਕਰਾਂ, ਤਾਂ ਇਕਸ਼ਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਲੋਕ ਅੰਦਰ ਮੈਂ ਹੀ ਕੁਲ ਨੂੰ ਕਲੰਕਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵਾਂਗਾ।
2.82.15
यद्द् हि मात्रा कृतम् पापम् न अहम् तत् अभिरोचये ।
इहस्थो वन दुर्गस्थम् नमस्यामि कृत अन्जलिः ॥ २.८२.१५ ॥
ਮਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਮੈਂ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਦੁਰਗਮ ਬਨ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
2.82.16
रामम् एव अनुगच्चामि स राजा द्विपदाम् वरः ।
त्रयाणाम् अपि लोकानाम् राघवो राज्यम् अर्हति ॥ २.८२.१६ ॥
ਮੈਂ ਰਾਮ ਨੂੰ ਹੀ ਅਨੁਸਰਾਂਗਾ। ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਾਜਾ ਹੈ; ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨ ਯੋਗ ਰਾਘਵ ਹੈ।
2.82.17
तत् वाक्यम् धर्म सम्युक्तम् श्रुत्वा सर्वे सभासदः ।
हर्षान् मुमुचुर् अश्रूणि रामे निहित चेतसः ॥ २.८२.१७ ॥
ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਉਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮਨ ਟਿਕਾਈ ਬੈਠੇ ਸਾਰੇ ਸਭਾਸਦ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਹੰਝੂ ਵਹਾਉਣ ਲੱਗੇ।
2.82.18
यदि तु आर्यम् न शक्ष्यामि विनिवर्तयितुम् वनात् ।
वने तत्र एव वत्स्यामि यथा आर्यो लक्ष्मणः तथा ॥ २.८२.१८ ॥
ਜੇ ਮੈਂ ਆਰਿਆ ਨੂੰ ਬਨ ਤੋਂ ਮੋੜ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਤਾਂ ਆਰਿਆ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਂਗ ਮੈਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਸਾਂਗਾ।
2.82.19
सर्व उपायम् तु वर्तिष्ये विनिवर्तयितुम् बलात् ।
समक्षम् आर्य मिश्राणाम् साधूनाम् गुण वर्तिनाम् ॥ २.८२.१९ ॥
ਮੈਂ ਆਰਿਆ (ਰਾਮ) ਨੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਾਰੇ ਉਪਾਅ ਕਰਾਂਗਾ, ਸ਼ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ।
2.82.20
विष्टिकर्मान्तिकाः सर्वे मार्गशोधनरक्षकाः ।
प्रस्थापिता मया पूर्वम् यात्रापि मम रोचते ॥ २.८२.२० ॥
ਕਾਰਜ-ਅਧਿਕਾਰੀ, ਮਾਰਗ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਰੱਖਿਅਕ ਸਭ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਇਹ ਯਾਤਰਾ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।
2.82.21
एवम् उक्त्वा तु धर्म आत्मा भरतः भ्रातृ वत्सलः ।
समीपस्थम् उवाच इदम् सुमन्त्रम् मन्त्र कोविदम् ॥ २.८२.२१ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਭਰਾ-ਪਿਆਰੇ ਭਰਤ ਨੇ ਨੇੜੇ ਖੜ੍ਹੇ ਮੰਤਰ-ਕੋਵਿਦ ਸੁਮੰਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
2.82.22
तूर्णम् उत्थाय गच्च त्वम् सुमन्त्र मम शासनात् ।
यात्राम् आज्ञापय क्षिप्रम् बलम् चैव समानय ॥ २.८२.२२ ॥
ਸੁਮੰਤਰ, ਛੇਤੀ ਉੱਠ ਕੇ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਜਾਓ; ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਤੁਰੰਤ ਦਿਓ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਵੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰੋ।
2.82.23
एवम् उक्तः सुमन्त्रः तु भरतेन महात्मना ।
हृष्टः सो अदिशत् सर्वम् यथा सम्दिष्टम् इष्टवत् ॥ २.८२.२३ ॥
ਮਹਾਤਮਾ ਭਰਤ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਣ ਤੇ ਸੁਮੰਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ ਸੀ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
2.82.24
ताः प्रहृष्टाः प्रकृतयो बल अध्यक्षा बलस्य च ।
श्रुत्वा यात्राम् समाज्ञप्ताम् राघवस्य निवर्तने ॥ २.८२.२४ ॥
ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹੁਕਮ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਪਰਜਾ ਅਤੇ ਫ਼ੌਜ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ।
2.82.25
ततः योध अन्गनाः सर्वा भर्तृऋन् सर्वान् गृहे गृहे ।
यात्रा गमनम् आज्ञाय त्वरयन्ति स्म हर्षिताः ॥ २.८२.२५ ॥
ਤਦ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਘਰ-ਘਰ ਆਪਣੇ ਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ।
2.82.26
ते हयैः गो रथैः शीघ्रैः स्यन्दनैः च मनो जवैः ।
सह योधैः बल अध्यक्षा बलम् सर्वम् अचोदयन् ॥ २.८२.२६ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਨੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਬਲਦ-ਗੱਡਿਆਂ, ਤੇਜ਼ ਰਥਾਂ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਗਤੀ ਵਾਲੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਯੋਧਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਾਰੀ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਤੋਰਿਆ।
2.82.27
सज्जम् तु तत् बलम् दृष्ट्वा भरतः गुरु सम्निधौ ।
रथम् मे त्वरयस्व इति सुमन्त्रम् पार्श्वतः अब्रवीत् ॥ २.८२.२७ ॥
ਉਸ ਫ਼ੌਜ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਵੇਖ ਕੇ ਭਰਤ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ, ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੇ ਸੁਮੰਤਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰਾ ਰਥ ਜਲਦੀ ਲਿਆ।"
2.82.28
भरतस्य तु तस्य आज्ञाम् प्रतिगृह्य प्रहर्षितः ।
रथम् गृहीत्वा प्रययौ युक्तम् परम वाजिभिः ॥ २.८२.२८ ॥
ਭਰਤ ਦਾ ਉਹ ਹੁਕਮ ਮੰਨ ਕੇ ਸੁਮੰਤਰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ; ਉੱਤਮ ਘੋੜਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਤੁਰ ਪਿਆ।
2.82.29
स राघवः सत्य धृतिः प्रतापवान् ।
ब्रुवन् सुयुक्तम् दृढ सत्य विक्रमः ।
गुरुम् महा अरण्य गतम् यशस्विनम् ।
प्रसादयिष्यन् भरतः अब्रवीत् तदा ॥ २.८२.२९ ॥
ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਉਹ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ), ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸੱਚ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਂਵਨ ਵਿੱਚ ਗਏ ਯਸ਼ਸਵੀ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਭਰਤ ਤਦ ਬੋਲਿਆ।
2.82.30
तूण समुत्थाय सुमन्त्र गच्च ।
बलस्य योगाय बल प्रधानान् ।
आनेतुम् इच्चामि हि तम् वनस्थम् ।
प्रसाद्य रामम् जगतः हिताय ॥ २.८२.३० ॥
ਸੁਮੰਤਰ, ਛੇਤੀ ਉੱਠ ਕੇ ਜਾਓ। ਫੌਜ ਦੇ ਜੁੜਨ ਲਈ ਫੌਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ (ਬੁਲਾ ਲਿਆਓ)। ਵਣ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਉਸਨੂੰ, ਜਗਤ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
2.82.31
स सूत पुत्रः भरतेन सम्यग् ।
आज्ञापितः सम्परिपूर्ण कामः ।
शशास सर्वान् प्रकृति प्रधानान् ।
बलस्य मुख्यामः च सुहृज् जनम् च ॥ २.८२.३१ ॥
ਭਰਤ ਵੱਲੋਂ ਭਲੀ ਭਾਂਤ ਹੁਕਮ ਪਾਏ ਹੋਏ, ਪੂਰੀ ਕਾਮਨਾ ਵਾਲੇ ਉਸ ਸੂਤਪੁੱਤਰ (ਸੁਮੰਤਰ) ਨੇ ਪਰਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨਾਂ, ਫੌਜ ਦੇ ਮੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
2.82.32
ततः समुत्थाय कुले कुले ते ।
राजन्य वैश्या वृषलाः च विप्राः ।
अयूयुजन्न् उष्ट्र रथान् खरामः च।
नागान् हयामः चैव कुल प्रसूतान् ॥ २.८२.३२ ॥
ਫਿਰ ਹਰ ਕੁਲ ਵਿੱਚੋਂ ਉੱਠ ਕੇ ਰਾਜਨਯ (ਖੱਤਰੀ), ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਊਠਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਥ, ਖੋਤੇ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਘੋੜੇ ਜੋੜੇ।