વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 2.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.84.1
ततः निविष्टाम् ध्वजिनीम् गन्गाम् अन्वाश्रिताम् नदीम् ।
निषाद राजो दृष्ट्वा एव ज्ञातीन् सम्त्वरितः अब्रवीत् ॥ २.८४.१ ॥
ત્યારે ગંગાને કિનારે પડાવ નાખીને રહેલી તે સેનાને જોઈને નિષાદરાજે ઉતાવળે પોતાના સગાઓને કહ્યું.
2.84.2
महती इयम् अतः सेना सागर आभा प्रदृश्यते ।
न अस्य अन्तम् अवगच्चामि मनसा अपि विचिन्तयन् ॥ २.८४.२ ॥
અહીં દેખાતી આ વિશાળ સેના સમુદ્ર જેવી લાગે છે. મનથી વિચારવા છતાં મને તેનો અંત સમજાતો નથી.
2.84.3
यथा तु खलु दुर्भद्धिर्भरतः स्वयमागतः ।
स एष हि महा कायः कोविदार ध्वजो रथे ॥ २.८४.३ ॥
દુષ્ટ બુદ્ધિવાળો ભરત પોતે જ આવ્યો છે. રથ પર કોવિદાર ધ્વજ સાથે આ વિશાળ દેહવાળો તે જ છે.
2.84.4
बन्धयिष्यति वा दाशान् अथ वा अस्मान् वधिष्यति ।
अथ दाशरथिम् रामम् पित्रा राज्यात् विवासितम् ॥ २.८४.४ ॥
તે અમને બાંધશે અથવા અમને મારી નાખશે. પિતાએ રાજ્યમાંથી કાઢી મૂકેલા દશરથપુત્ર રામ સાથે પણ તે એવું જ કરશે.
2.84.5
सम्पन्नाम् श्रियमन्विच्चम्स्तस्य राज्ञः सुदुर्लभाम् ।
भरतः कैकेयी पुत्रः हन्तुम् समधिगच्चति ॥ २.८४.५ ॥
તે રાજાની સમૃદ્ધ અને અત્યંત દુર્લભ રાજલક્ષ્મીને ઇચ્છીને કૈકેયીપુત્ર ભરત તેનો નાશ કરવાનો નિશ્ચય કરે છે.
2.84.6
भर्ता चैव सखा चैव रामः दाशरथिर् मम ।
तस्य अर्थ कामाः सम्नद्धा गन्गा अनूपे अत्र तिष्ठत ॥ २.८४.६ ॥
દશરથપુત્ર રામ જ મારા સ્વામી અને મિત્ર છે. તેમના માટે તૈયાર થઈને ગંગાના ભીના કિનારે અહીં જ ઊભા રહો.
2.84.7
तिष्ठन्तु सर्व दाशाः च गन्गाम् अन्वाश्रिता नदीम् ।
बल युक्ता नदी रक्षा माम्स मूल फल अशनाः ॥ २.८४.७ ॥
બધા દાશો ગંગા નદીનો આશ્રય લઈને રહે; નદીના રક્ષકો, બળવાન, માંસ, મૂળ અને ફળ ખાનારા.
2.84.8
नावाम् शतानाम् पन्चानाम् कैवर्तानाम् शतम् शतम् ।
सम्नद्धानाम् तथा यूनाम् तिष्ठन्तु अत्यभ्यचोदयत् ॥ २.८४.८ ॥
પાંચસો નાવડીઓ, સો સો કરીને સો કેવર્તો તથા તૈયાર યુવાનો ઊભા રહે એમ તેણે અત્યંત પ્રેરણા આપી.
2.84.9
यदा तुष्टः तु भरतः रामस्य इह भविष्यति ।
सा इयम् स्वस्तिमयी सेना गन्गाम् अद्य तरिष्यति ॥ २.८४.९ ॥
ભરત અહીં રામ પ્રત્યે સંતુષ્ટ થશે ત્યારે, આ મંગલમય સેના આજે જ ગંગા ઓળંગશે.
2.84.10
अभिचक्राम भरतम् निषाद अधिपतिर् गुहः ॥ २.८४.१० ॥
નિષાદોના અધિપતિ ગુહ ભરત તરફ આગળ વધ્યો.
2.84.11
तम् आयान्तम् तु सम्प्रेक्ष्य सूत पुत्रः प्रतापवान् ।
भरताय आचचक्षे अथ विनयज्ञो विनीतवत् ॥ २.८४.११ ॥
તેને આવતો જોઈ, વિનય જાણનારો પ્રતાપી સૂતપુત્ર (સુમંત્ર) ભરતને વિનયપૂર્વક જણાવવા લાગ્યો.
2.84.12
एष ज्ञाति सहस्रेण स्थपतिः परिवारितः ।
कुशलो दण्डक अरण्ये वृद्धो भ्रातुः च ते सखा ॥ २.८४.१२ ॥
હજારો સગાંઓથી ઘેરાયેલો આ નેતા દંડકારણ્યને સારી રીતે જાણનાર, વૃદ્ધ છે; તારા ભાઈનો મિત્ર પણ છે.
2.84.13
तस्मात् पश्यतु काकुत्स्थ त्वाम् निषाद अधिपो गुहः ।
असम्शयम् विजानीते यत्र तौ राम लक्ष्मणौ ॥ २.८४.१३ ॥
તેથી, હે કાકુત્સ્થ, નિષાદોના અધિપતિ ગુહ તમને જુએ; રામ અને લક્ષ્મણ ક્યાં છે તે તે નિઃસંશય જાણે છે.
2.84.14
एतत् तु वचनम् श्रुत्वा सुमन्त्रात् भरतः शुभम् ।
उवाच वचनम् शीघ्रम् गुहः पश्यतु माम् इति ॥ २.८४.१४ ॥
સુમંત્ર પાસેથી આ શુભ વચન સાંભળીને ભરતે તરત કહ્યું, "ગુહ મને જુએ."
2.84.15
लब्ध्वा अभ्यनुज्ञाम् सम्हृष्टः ज्ञातिभिः परिवारितः ।
आगम्य भरतम् प्रह्वो गुहो वचनम् अब्रवीत् ॥ २.८४.१५ ॥
અનુમતિ મેળવી, પ્રસન્ન થઈને, સંબંધીઓથી ઘેરાયેલો ગુહ નમ્રતાથી ભરત પાસે આવીને બોલ્યો.
2.84.16
निष्कुटः चैव देशो अयम् वन्चिताः च अपि ते वयम् ।
निवेदयामः ते सर्वे स्वके दाश कुले वस ॥ २.८४.१६ ॥
આ પ્રદેશ તમારો જ છે, અમે પણ તમારા જ છીએ; અમે વંચિત રહ્યા હતા. અમે સૌ તમને નિવેદન કરીએ છીએ: અમારા પોતાના દાશકુળમાં વસો.
2.84.17
अस्ति मूलम् फलम् चैव निषादैः समुपाहृतम् ।
आर्द्रम् च माम्सम् शुष्कम् च वन्यम् च उच्च अवचम् महत् ॥ २.८४.१७ ॥
નિષાદોએ એકઠાં કરીને લાવેલાં મૂળ અને ફળ છે; તાજું અને સૂકું માંસ તથા અનેક પ્રકારની વનની વસ્તુઓ પુષ્કળ છે.
2.84.18
आशम्से स्वाशिता सेना वत्स्यति इमाम् विभावरीम् ।
अर्चितः विविधैः कामैः श्वः ससैन्यो गमिष्यसि ॥ २.८४.१८ ॥
હું આશા રાખું છું કે તમારી સેના સારી રીતે ભોજન કરીને આ રાત અહીં રહેશે; અનેક પ્રકારે સત્કાર પામીને કાલે તમે સેના સાથે પ્રયાણ કરશો.