ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.84
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.84.1
ततः निविष्टाम् ध्वजिनीम् गन्गाम् अन्वाश्रिताम् नदीम् ।
निषाद राजो दृष्ट्वा एव ज्ञातीन् सम्त्वरितः अब्रवीत् ॥ २.८४.१ ॥
ଏବେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀ କୂଳରେ ଛାଉଣି ପକାଇଥିବା ସେହି ସେନାକୁ ଦେଖି ନିଷାଦରାଜ ଶୀଘ୍ର ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।
2.84.2
महती इयम् अतः सेना सागर आभा प्रदृश्यते ।
न अस्य अन्तम् अवगच्चामि मनसा अपि विचिन्तयन् ॥ २.८४.२ ॥
ଏଠାରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଏହି ବିଶାଳ ସେନା ସମୁଦ୍ର ପରି ଦେଖାଯାଉଛି। ମନରେ ଚିନ୍ତା କଲେ ବି ମୁଁ ଏହାର ଶେଷ ଜାଣି ପାରୁନାହିଁ।
2.84.3
यथा तु खलु दुर्भद्धिर्भरतः स्वयमागतः ।
स एष हि महा कायः कोविदार ध्वजो रथे ॥ २.८४.३ ॥
ଦୁଷ୍ଟବୁଦ୍ଧି ଭରତ ନିଜେ ଆସିଛନ୍ତି ବୋଲି ମନେ ହେଉଛି। ରଥରେ କୋବିଦାର ଧ୍ୱଜା ସହିତ ଏହି ବିଶାଳ ଶରୀରଧାରୀ ସେ ହିଁ।
2.84.4
बन्धयिष्यति वा दाशान् अथ वा अस्मान् वधिष्यति ।
अथ दाशरथिम् रामम् पित्रा राज्यात् विवासितम् ॥ २.८४.४ ॥
ସେ ଆମକୁ ବାନ୍ଧିବ, ନଚେତ୍ ଆମକୁ ବଧ କରିବ। ପିତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ରାଜ୍ୟରୁ ନିର୍ବାସିତ ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ସେ ତାହା ହିଁ କରିବ।
2.84.5
सम्पन्नाम् श्रियमन्विच्चम्स्तस्य राज्ञः सुदुर्लभाम् ।
भरतः कैकेयी पुत्रः हन्तुम् समधिगच्चति ॥ २.८४.५ ॥
ସେହି ରାଜାଙ୍କ ସମୃଦ୍ଧ ଓ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ରାଜଲକ୍ଷ୍ମୀକୁ ଇଚ୍ଛା କରି କୈକେୟୀପୁତ୍ର ଭରତ ତାହାକୁ ନଷ୍ଟ କରିବାକୁ ସଂକଳ୍ପ କରିଛି।
2.84.6
भर्ता चैव सखा चैव रामः दाशरथिर् मम ।
तस्य अर्थ कामाः सम्नद्धा गन्गा अनूपे अत्र तिष्ठत ॥ २.८४.६ ॥
ଦଶରଥପୁତ୍ର ରାମ ହିଁ ମୋର ପ୍ରଭୁ ଓ ବନ୍ଧୁ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇ ଗଙ୍ଗାର ଜଳାଭୂମି କୂଳରେ ଏଠାରେ ହିଁ ଠିଆ ହୁଅ।
2.84.7
तिष्ठन्तु सर्व दाशाः च गन्गाम् अन्वाश्रिता नदीम् ।
बल युक्ता नदी रक्षा माम्स मूल फल अशनाः ॥ २.८४.७ ॥
ସମସ୍ତ ଦାଶମାନେ ଗଙ୍ଗା ନଦୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ରହନ୍ତୁ; ନଦୀର ରକ୍ଷକ, ବଳବାନ, ମାଂସ, ମୂଳ ଓ ଫଳ ଭୋଜନକାରୀ।
2.84.8
नावाम् शतानाम् पन्चानाम् कैवर्तानाम् शतम् शतम् ।
सम्नद्धानाम् तथा यूनाम् तिष्ठन्तु अत्यभ्यचोदयत् ॥ २.८४.८ ॥
ପାଞ୍ଚ ଶହ ଡଙ୍ଗା ଓ ଶହ ଶହ କରି ଶହେ କୈବର୍ତ୍ତ ଏବଂ ସଜ୍ଜିତ ଯୁବକମାନେ ଠିଆ ହେବେ ବୋଲି ସେ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ସାହିତ କଲେ।
2.84.9
यदा तुष्टः तु भरतः रामस्य इह भविष्यति ।
सा इयम् स्वस्तिमयी सेना गन्गाम् अद्य तरिष्यति ॥ २.८४.९ ॥
ଭରତ ଏଠାରେ ରାମଙ୍କ ପ୍ରତି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଏହି ମଙ୍ଗଳମୟ ସେନା ଆଜି ହିଁ ଗଙ୍ଗା ପାର ହେବ।
2.84.10
अभिचक्राम भरतम् निषाद अधिपतिर् गुहः ॥ २.८४.१० ॥
ନିଷାଦମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ଗୁହ ଭରତଙ୍କ ଆଡ଼କୁ ଆଗେଇ ଗଲେ।
2.84.11
तम् आयान्तम् तु सम्प्रेक्ष्य सूत पुत्रः प्रतापवान् ।
भरताय आचचक्षे अथ विनयज्ञो विनीतवत् ॥ २.८४.११ ॥
ତାଙ୍କୁ ଆସୁଥିବା ଦେଖି, ବିନୟ ଜାଣିଥିବା ପ୍ରତାପୀ ସୂତପୁତ୍ର (ସୁମନ୍ତ୍ର) ଭରତଙ୍କୁ ବିନୀତ ଭାବରେ କହିଲେ।
2.84.12
एष ज्ञाति सहस्रेण स्थपतिः परिवारितः ।
कुशलो दण्डक अरण्ये वृद्धो भ्रातुः च ते सखा ॥ २.८४.१२ ॥
ହଜାର ହଜାର ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇଥିବା ଏହି ନେତା ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଭଲ ଭାବେ ଜାଣନ୍ତି, ବୃଦ୍ଧ; ତୁମ ଭାଇଙ୍କ ବନ୍ଧୁ ମଧ୍ୟ।
2.84.13
तस्मात् पश्यतु काकुत्स्थ त्वाम् निषाद अधिपो गुहः ।
असम्शयम् विजानीते यत्र तौ राम लक्ष्मणौ ॥ २.८४.१३ ॥
ଅତଏବ, ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ନିଷାଦାଧିପତି ଗୁହ ତୁମକୁ ଦେଖୁ; ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ତାହା ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଜାଣେ।
2.84.14
एतत् तु वचनम् श्रुत्वा सुमन्त्रात् भरतः शुभम् ।
उवाच वचनम् शीघ्रम् गुहः पश्यतु माम् इति ॥ २.८४.१४ ॥
ସୁମନ୍ତ୍ରଙ୍କ ପାଖରୁ ଏହି ଶୁଭ ବଚନ ଶୁଣି ଭରତ ଶୀଘ୍ର କହିଲେ, "ଗୁହ ମୋତେ ଦେଖୁ।"
2.84.15
लब्ध्वा अभ्यनुज्ञाम् सम्हृष्टः ज्ञातिभिः परिवारितः ।
आगम्य भरतम् प्रह्वो गुहो वचनम् अब्रवीत् ॥ २.८४.१५ ॥
ଅନୁମତି ପାଇ, ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ, ଆତ୍ମୀୟମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘେରି ହୋଇ ଗୁହ ନମ୍ରତାର ସହ ଭରତଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସି ଏହି କଥା କହିଲେ।
2.84.16
निष्कुटः चैव देशो अयम् वन्चिताः च अपि ते वयम् ।
निवेदयामः ते सर्वे स्वके दाश कुले वस ॥ २.८४.१६ ॥
ଏହି ସ୍ଥାନ ତୁମର, ଆମେ ମଧ୍ୟ ତୁମର; ଆମେ ବଞ୍ଚିତ ହୋଇଥିଲୁ। ଆମେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ନିବେଦନ କରୁଛୁ: ଆମ ନିଜ ଦାଶକୁଳରେ ବାସ କର।
2.84.17
अस्ति मूलम् फलम् चैव निषादैः समुपाहृतम् ।
आर्द्रम् च माम्सम् शुष्कम् च वन्यम् च उच्च अवचम् महत् ॥ २.८४.१७ ॥
ନିଷାଦମାନେ ସଂଗ୍ରହ କରି ଆଣିଥିବା ମୂଳ ଓ ଫଳ ଅଛି; ତାଜା ଓ ଶୁଖିଲା ମାଂସ, ଏବଂ ନାନା ପ୍ରକାରର ବନଜ ଦ୍ରବ୍ୟ ପ୍ରଚୁର ଅଛି।
2.84.18
आशम्से स्वाशिता सेना वत्स्यति इमाम् विभावरीम् ।
अर्चितः विविधैः कामैः श्वः ससैन्यो गमिष्यसि ॥ २.८४.१८ ॥
ମୁଁ ଆଶା କରେ ତୁମ ସେନା ଭଲ ଭୋଜନ କରି ଏହି ରାତିରେ ଏଠାରେ ରହିବ; ନାନା ପ୍ରକାରର ସତ୍କାରରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ କାଲି ତୁମେ ସେନା ସହିତ ଯିବ।