વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 2.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.86.1
आचचक्षे अथ सद्भावम् लक्ष्मणस्य महात्मनः ।
भरताय अप्रमेयाय गुहो गहन गोचरः ॥ २.८६.१ ॥
ત્યારે ગહન વનમાં વિચરતા ગુહે અપ્રમેય ભરતને મહાત્મા લક્ષ્મણનો સદ્ભાવ કહી સંભળાવ્યો.
2.86.2
तम् जाग्रतम् गुणैर् युक्तम् वर चाप इषु धारिणम् ।
भ्रातृ गुप्त्य् अर्थम् अत्यन्तम् अहम् लक्ष्मणम् अब्रवम् ॥ २.८६.२ ॥
જાગતા, ગુણસંપન્ન, ઉત્તમ ધનુષ્ય-બાણ ધારણ કરનાર તે લક્ષ્મણને ભાઈના રક્ષણ માટે મેં અત્યંત આગ્રહથી કહ્યું હતું.
2.86.3
इयम् तात सुखा शय्या त्वद् अर्थम् उपकल्पिता ।
प्रत्याश्वसिहि शेष्व अस्याम् सुखम् राघव नन्दन ॥ २.८६.३ ॥
હે પ્રિય, આ સુખદ શય્યા તમારા માટે જ બિછાવેલી છે. નિશ્ચિંત થઈને એના પર સુખેથી સૂઈ જાઓ, હે રાઘવોના આનંદ.
2.86.4
उचितो अयम् जनः सर्वे दुह्खानाम् त्वम् सुख उचितः ।
धर्म आत्ममः तस्य गुप्त्य् अर्थम् जागरिष्यामहे वयम् ॥ २.८६.४ ॥
આ સર્વ લોકો દુઃખ સહન કરવા યોગ્ય છે; તમે સુખને યોગ્ય છો. એ ધર્માત્માના રક્ષણ માટે અમે જાગતા રહીશું.
2.86.5
न हि रामात् प्रियतरो मम अस्ति भुवि कश्चन ।
मा उत्सुको भूर् ब्रवीम्य् एतद् अप्य् असत्यम् तव अग्रतः ॥ २.८६.५ ॥
પૃથ્વી પર મને રામથી વધુ પ્રિય બીજું કોઈ નથી. ચિંતા ન કરો; આ હું તમારી સામે સાચે જ કહું છું.
2.86.6
अस्य प्रसादाद् आशम्से लोके अस्मिन् सुमहद् यशः ।
धर्म अवाप्तिम् च विपुलाम् अर्थ अवाप्तिम् च केवलाम् ॥ २.८६.६ ॥
તેમની કૃપાથી હું આ લોકમાં મહાન યશ, વિપુલ ધર્મ અને કેવળ શુદ્ધ ધન મેળવીશ એવી આશા રાખું છું.
2.86.7
सो अहम् प्रिय सखम् रामम् शयानम् सह सीतया ।
रक्षिष्यामि धनुष् पाणिः सर्वैः स्वैर् ज्नातिभिः सह ॥ २.८६.७ ॥
પ્રિય મિત્ર એવો હું, સીતા સાથે સૂતેલા રામનું, હાથમાં ધનુષ્ય લઈને મારા સર્વ સ્વજનો સાથે રક્ષણ કરીશ.
2.86.8
न हि मे अविदितम् किम्चिद् वने अस्मिमः चरतः सदा ।
चतुर् अन्गम् ह्य् अपि बलम् प्रसहेम वयम् युधि ॥ २.८६.८ ॥
આ વનમાં સદા વિચરતા મારાથી કંઈ અજાણ્યું નથી; યુદ્ધમાં અમે ચતુરંગી સેનાનો પણ સામનો કરી શકીએ.
2.86.9
एवम् अस्माभिर् उक्तेन लक्ष्मणेन महात्मना ।
अनुनीता वयम् सर्वे धर्मम् एव अनुपश्यता ॥ २.८६.९ ॥
આમ અમે કહ્યું ત્યારે, ધર્મને જ જોનારા મહાત્મા લક્ષ્મણે અમને સૌને સમજાવ્યા.
2.86.10
कथम् दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया ।
शक्या निद्रा मया लब्धुम् जीवितम् वा सुखानि वा ॥ २.८६.१० ॥
દશરથનો પુત્ર સીતા સાથે ભૂમિ પર સૂતો હોય ત્યારે મને ઊંઘ કેવી રીતે આવી શકે, અથવા જીવન કે સુખ કેવી રીતે મળી શકે?
2.86.11
यो न देव असुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुम् युधि ।
तम् पश्य गुह सम्विष्टम् तृणेषु सह सीतया ॥ २.८६.११ ॥
દેવો અને અસુરો સર્વે મળીને પણ યુદ્ધમાં જેનો સામનો ન કરી શકે, સીતા સાથે ઘાસ પર સૂતેલા તેને જુઓ.
2.86.12
महता तपसा लब्धो विविधैः च परिश्रमैः ।
एको दशरथस्य एष पुत्रः सदृश लक्षणः ॥ २.८६.१२ ॥
મહાન તપ અને અનેક પરિશ્રમોથી પ્રાપ્ત, દશરથનો આ એકમાત્ર પુત્ર, યોગ્ય લક્ષણોવાળો આ જ છે.
2.86.13
अस्मिन् प्रव्राजिते राजा न चिरम् वर्तयिष्यति ।
विधवा मेदिनी नूनम् क्षिप्रम् एव भविष्यति ॥ २.८६.१३ ॥
આને વનવાસ આપવાથી રાજા લાંબો સમય જીવશે નહીં; નિશ્ચિતપણે પૃથ્વી શીઘ્ર વિધવા થઈ જશે.
2.86.14
विनद्य सुमहा नादम् श्रमेण उपरताः स्त्रियः ।
निर्घोष उपरतम् नूनम् अद्य राज निवेशनम् ॥ २.८६.१४ ॥
મહાન આક્રંદ કરીને સ્ત્રીઓ થાકીને શાંત થઈ ગઈ છે; નિશ્ચિતપણે આજે રાજમહેલનો કોલાહલ બંધ થઈ ગયો છે.
2.86.15
कौसल्या चैव राजा च तथा एव जननी मम ।
न आशम्से यदि ते सर्वे जीवेयुः शर्वरीम् इमाम् ॥ २.८६.१५ ॥
કૌસલ્યા, રાજા અને મારી માતા—આ બધા જો આ રાત્રિ જીવતા રહે તો એવી મને આશા નથી.
2.86.16
जीवेद् अपि हि मे माता शत्रुघ्नस्य अन्ववेक्षया ।
दुह्खिता या तु कौसल्या वीरसूर् विनशिष्यति ॥ २.८६.१६ ॥
શત્રુઘ્નની સંભાળથી મારી માતા કદાચ જીવી શકે; પરંતુ વીરને જન્મ આપનારી કૌસલ્યા દુઃખથી નાશ પામશે.
2.86.17
अतिक्रान्तम् अतिक्रान्तम् अनवाप्य मनो रथम् ।
राज्ये रामम् अनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति ॥ २.८६.१७ ॥
વીતી ગયું, વીતી ગયું—ઇચ્છા પૂર્ણ થયા વિના; રામને રાજ્ય પર સ્થાપ્યા વિના મારા પિતા નાશ પામશે.
2.86.18
सिद्ध अर्थाः पितरम् वृत्तम् तस्मिन् काले ह्य् उपस्थिते ।
प्रेत कार्येषु सर्वेषु सम्स्करिष्यन्ति भूमिपम् ॥ २.८६.१८ ॥
જ્યારે તે સમય આવશે અને આ ઘટના બનશે, ત્યારે જેમના હેતુ સિદ્ધ થયા છે તેઓ બધી પ્રેતક્રિયાઓમાં રાજાના સંસ્કાર કરશે.
2.86.19
रम्य चत्वर सम्स्थानाम् सुविभक्त महा पथाम् ।
हर्म्य प्रासाद सम्पन्नाम् सर्व रत्न विभूषिताम् ॥ २.८६.१९ ॥
સુંદર ચોક અને સારી રીતે વિભાજિત મોટા માર્ગોવાળી, હર્મ્ય અને પ્રાસાદોથી સમૃદ્ધ, સર્વ રત્નોથી શોભિત (નગરી).
2.86.20
गज अश्व रथ सम्बाधाम् तूर्य नाद विनादिताम् ।
सर्व कल्याण सम्पूर्णाम् हृष्ट पुष्ट जन आकुलाम् ॥ २.८६.२० ॥
હાથી, ઘોડા, રથોથી ભરેલી, વાદ્યોના નાદથી ગુંજતી, સર્વ કલ્યાણથી પૂર્ણ, હર્ષિત અને સમૃદ્ધ લોકોથી ભરેલી (નગરી).
2.86.21
आराम उद्यान सम्पूर्णाम् समाज उत्सव शालिनीम् ।
सुखिता विचरिष्यन्ति राज धानीम् पितुर् मम ॥ २.८६.२१ ॥
આરામ અને ઉદ્યાનોથી ભરેલી, સભાઓ અને ઉત્સવોથી શોભતી મારા પિતાની રાજધાનીમાં તેઓ સુખપૂર્વક વિચરશે.
2.86.22
अपि सत्य प्रतिज्नेन सार्धम् कुशलिना वयम् ।
निवृत्ते समये ह्य् अस्मिन् सुखिताः प्रविशेमहि ॥ २.८६.२२ ॥
સત્યપ્રતિજ્ઞ (પિતા) સાથે જો આપણે કુશળ હોઈએ, તો આ સમય પૂરો થતાં આપણે સુખપૂર્વક પ્રવેશીશું.
2.86.23
परिदेवयमानस्य तस्य एवम् सुमहात्मनः ।
तिष्ठतो राज पुत्रस्य शर्वरी सा अत्यवर्तत ॥ २.८६.२३ ॥
આ રીતે વિલાપ કરતા એ મહાત્મા રાજપુત્રની એ રાત્રિ વીતી ગઈ.
2.86.24
प्रभाते विमले सूर्ये कारयित्वा जटा उभौ ।
अस्मिन् भागीरथी तीरे सुखम् सम्तारितौ मया ॥ २.८६.२४ ॥
નિર્મળ પ્રભાતે સૂર્ય ઊગતાં મેં આપણા બંનેની જટા બંધાવી અને આ ભાગીરથીના તટે મેં આપણા બંનેને સુખપૂર્વક પાર ઉતાર્યા.
2.86.25
जटा धरौ तौ द्रुम चीर वाससौ ।
महा बलौ कुन्जर यूथप उपमौ ।
वर इषु चाप असि धरौ परम् तपौ ।
व्यवेक्षमाणौ सह सीतया गतौ ॥ २.८६.२५ ॥
જટા ધારણ કરેલા, વૃક્ષની છાલનાં વસ્ત્રો પહેરેલા, મહાબળવાન, હાથીઓના ટોળાના સ્વામી જેવા, ઉત્તમ બાણ, ધનુષ્ય અને તલવાર ધારણ કરેલા, શત્રુઓને પરમ સંતાપ આપનારા તે બંને સીતા સાથે ચારેબાજુ જોતા ચાલ્યા.