ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 2.86
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.86.1
आचचक्षे अथ सद्भावम् लक्ष्मणस्य महात्मनः ।
भरताय अप्रमेयाय गुहो गहन गोचरः ॥ २.८६.१ ॥
ਫਿਰ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਦੇ ਗੁਹ ਨੇ ਅਪ੍ਰਮੇਯ ਭਰਤ ਨੂੰ ਮਹਾਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਸਦਭਾਵ ਦੱਸਿਆ।
2.86.2
तम् जाग्रतम् गुणैर् युक्तम् वर चाप इषु धारिणम् ।
भ्रातृ गुप्त्य् अर्थम् अत्यन्तम् अहम् लक्ष्मणम् अब्रवम् ॥ २.८६.२ ॥
ਜਾਗਦੇ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਬਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਭਰਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਸੀ।
2.86.3
इयम् तात सुखा शय्या त्वद् अर्थम् उपकल्पिता ।
प्रत्याश्वसिहि शेष्व अस्याम् सुखम् राघव नन्दन ॥ २.८६.३ ॥
ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਿਸਤਰਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬੇਫ਼ਿਕਰ ਹੋ ਕੇ ਇਸ ਉੱਤੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਸੌਂ ਜਾ, ਹੇ ਰਾਘਵਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ।
2.86.4
उचितो अयम् जनः सर्वे दुह्खानाम् त्वम् सुख उचितः ।
धर्म आत्ममः तस्य गुप्त्य् अर्थम् जागरिष्यामहे वयम् ॥ २.८६.४ ॥
ਇਹ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ ਸਹਿਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ; ਤੂੰ ਸੁਖ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ। ਉਸ ਧਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹਾਂਗੇ।
2.86.5
न हि रामात् प्रियतरो मम अस्ति भुवि कश्चन ।
मा उत्सुको भूर् ब्रवीम्य् एतद् अप्य् असत्यम् तव अग्रतः ॥ २.८६.५ ॥
ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਿਆਰਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਇਹ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸੱਚ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
2.86.6
अस्य प्रसादाद् आशम्से लोके अस्मिन् सुमहद् यशः ।
धर्म अवाप्तिम् च विपुलाम् अर्थ अवाप्तिम् च केवलाम् ॥ २.८६.६ ॥
ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਕੀਰਤੀ, ਭਰਪੂਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਸ਼ੁੱਧ ਧਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ।
2.86.7
सो अहम् प्रिय सखम् रामम् शयानम् सह सीतया ।
रक्षिष्यामि धनुष् पाणिः सर्वैः स्वैर् ज्नातिभिः सह ॥ २.८६.७ ॥
ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਮੈਂ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਸੁੱਤੇ ਰਾਮ ਦੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਬੰਧੂਆਂ ਸਮੇਤ ਰੱਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ।
2.86.8
न हि मे अविदितम् किम्चिद् वने अस्मिमः चरतः सदा ।
चतुर् अन्गम् ह्य् अपि बलम् प्रसहेम वयम् युधि ॥ २.८६.८ ॥
ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਘੁੰਮਦੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਨਹੀਂ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਚਤੁਰੰਗ ਸੈਨਾ ਦਾ ਵੀ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।
2.86.9
एवम् अस्माभिर् उक्तेन लक्ष्मणेन महात्मना ।
अनुनीता वयम् सर्वे धर्मम् एव अनुपश्यता ॥ २.८६.९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਡੇ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਤਮਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਲਿਆ।
2.86.10
कथम् दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया ।
शक्या निद्रा मया लब्धुम् जीवितम् वा सुखानि वा ॥ २.८६.१० ॥
ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਨੀਂਦ ਕਿਵੇਂ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਸੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ?
2.86.11
यो न देव असुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुम् युधि ।
तम् पश्य गुह सम्विष्टम् तृणेषु सह सीतया ॥ २.८६.११ ॥
ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਿਸ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ, ਉਸ ਨੂੰ, ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਘਾਹ 'ਤੇ ਲੇਟੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਵੇਖੋ।
2.86.12
महता तपसा लब्धो विविधैः च परिश्रमैः ।
एको दशरथस्य एष पुत्रः सदृश लक्षणः ॥ २.८६.१२ ॥
ਮਹਾਨ ਤਪ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਇਹੀ ਇਕੋ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਲੱਛਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
2.86.13
अस्मिन् प्रव्राजिते राजा न चिरम् वर्तयिष्यति ।
विधवा मेदिनी नूनम् क्षिप्रम् एव भविष्यति ॥ २.८६.१३ ॥
ਇਸ ਨੂੰ ਬਨਵਾਸ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਰਾਜਾ ਬਹੁਤਾ ਚਿਰ ਨਹੀਂ ਜੀਵੇਗਾ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਿਧਵਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
2.86.14
विनद्य सुमहा नादम् श्रमेण उपरताः स्त्रियः ।
निर्घोष उपरतम् नूनम् अद्य राज निवेशनम् ॥ २.८६.१४ ॥
ਵੱਡੀ ਵਿਲਾਪ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਥੱਕ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅੱਜ ਮਹਿਲ ਦਾ ਰੌਲਾ ਰੁਕ ਗਿਆ ਹੈ।
2.86.15
कौसल्या चैव राजा च तथा एव जननी मम ।
न आशम्से यदि ते सर्वे जीवेयुः शर्वरीम् इमाम् ॥ २.८६.१५ ॥
ਕੌਸਲਿਆ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ—ਇਹ ਸਭ ਜੇ ਇਸ ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦੇ ਰਹਿਣ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਆਸ ਨਹੀਂ ਹੈ।
2.86.16
जीवेद् अपि हि मे माता शत्रुघ्नस्य अन्ववेक्षया ।
दुह्खिता या तु कौसल्या वीरसूर् विनशिष्यति ॥ २.८६.१६ ॥
ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕਾਰਨ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਸ਼ਾਇਦ ਜੀਵ ਸਕੇ; ਪਰ ਵੀਰ ਦੀ ਮਾਤਾ ਕੌਸਲਿਆ ਦੁਖ ਨਾਲ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।
2.86.17
अतिक्रान्तम् अतिक्रान्तम् अनवाप्य मनो रथम् ।
राज्ये रामम् अनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति ॥ २.८६.१७ ॥
ਬੀਤ ਗਿਆ, ਬੀਤ ਗਿਆ—ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਏ ਬਿਨਾਂ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਏ ਬਿਨਾਂ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
2.86.18
सिद्ध अर्थाः पितरम् वृत्तम् तस्मिन् काले ह्य् उपस्थिते ।
प्रेत कार्येषु सर्वेषु सम्स्करिष्यन्ति भूमिपम् ॥ २.८६.१८ ॥
ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਆਵੇਗਾ ਅਤੇ ਇਹ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੇਗੀ, ਤਦ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ਸਿੱਧ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰੇਤ-ਕਿਰਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜੇ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਨਗੇ।
2.86.19
रम्य चत्वर सम्स्थानाम् सुविभक्त महा पथाम् ।
हर्म्य प्रासाद सम्पन्नाम् सर्व रत्न विभूषिताम् ॥ २.८६.१९ ॥
ਸੁੰਦਰ ਚੌਕਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੰਡੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਸੜਕਾਂ ਵਾਲੀ, ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਮਹੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿੰਗਾਰੀ ਹੋਈ (ਨਗਰੀ)।
2.86.20
गज अश्व रथ सम्बाधाम् तूर्य नाद विनादिताम् ।
सर्व कल्याण सम्पूर्णाम् हृष्ट पुष्ट जन आकुलाम् ॥ २.८६.२० ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਸਾਰੇ ਕਲਿਆਣ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਖ਼ੁਸ਼ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ (ਨਗਰੀ)।
2.86.21
आराम उद्यान सम्पूर्णाम् समाज उत्सव शालिनीम् ।
सुखिता विचरिष्यन्ति राज धानीम् पितुर् मम ॥ २.८६.२१ ॥
ਬਾਗ਼-ਬਗੀਚਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭਾਵਾਂ ਤੇ ਉਤਸਵਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰਨਗੇ।
2.86.22
अपि सत्य प्रतिज्नेन सार्धम् कुशलिना वयम् ।
निवृत्ते समये ह्य् अस्मिन् सुखिताः प्रविशेमहि ॥ २.८६.२२ ॥
ਸਤਿਅ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞ (ਪਿਤਾ) ਨਾਲ ਜੇ ਅਸੀਂ ਕੁਸ਼ਲ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਅਸੀਂ ਸੁਖ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਾਂਗੇ।
2.86.23
परिदेवयमानस्य तस्य एवम् सुमहात्मनः ।
तिष्ठतो राज पुत्रस्य शर्वरी सा अत्यवर्तत ॥ २.८६.२३ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਉਹ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ।
2.86.24
प्रभाते विमले सूर्ये कारयित्वा जटा उभौ ।
अस्मिन् भागीरथी तीरे सुखम् सम्तारितौ मया ॥ २.८६.२४ ॥
ਨਿਰਮਲ ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਮੈਂ ਸਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜਟਾਵਾਂ ਬਣਵਾਈਆਂ, ਅਤੇ ਇਸ ਭਾਗੀਰਥੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੈਂ ਸਾਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘਾਇਆ।
2.86.25
जटा धरौ तौ द्रुम चीर वाससौ ।
महा बलौ कुन्जर यूथप उपमौ ।
वर इषु चाप असि धरौ परम् तपौ ।
व्यवेक्षमाणौ सह सीतया गतौ ॥ २.८६.२५ ॥
ਜਟਾਵਾਂ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਛਾਲ ਦੇ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਮਹਾਬਲੀ, ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰਾਂ ਵਰਗੇ, ਉੱਤਮ ਬਾਣ, ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਤਾਪ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਸੀਤਾ ਸਹਿਤ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।