Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 2.86

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

2.86.1

आचचक्षे अथ सद्भावम् लक्ष्मणस्य महात्मनः ।
भरताय अप्रमेयाय गुहो गहन गोचरः ॥ २.८६.१ ॥

ଏବେ ଘନ ଅରଣ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ଗୁହ, ଅପ୍ରମେୟ ଭରତଙ୍କୁ ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସଦ୍ଭାବ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।

2.86.2

तम् जाग्रतम् गुणैर् युक्तम् वर चाप इषु धारिणम् ।
भ्रातृ गुप्त्य् अर्थम् अत्यन्तम् अहम् लक्ष्मणम् अब्रवम् ॥ २.८६.२ ॥

ଜାଗ୍ରତ, ଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ, ଉତ୍ତମ ଧନୁ ଓ ବାଣଧାରୀ ସେହି ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଭାଇଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ମୁଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଗ୍ରହରେ କହିଥିଲି।

2.86.3

इयम् तात सुखा शय्या त्वद् अर्थम् उपकल्पिता ।
प्रत्याश्वसिहि शेष्व अस्याम् सुखम् राघव नन्दन ॥ २.८६.३ ॥

ପ୍ରିୟ, ଏହି ସୁଖଦ ଶଯ୍ୟା ତୁମ ପାଇଁ ହିଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୋଇ ଏଥିରେ ସୁଖରେ ଶୟନ କର, ହେ ରାଘବଙ୍କ ଆନନ୍ଦ।

2.86.4

उचितो अयम् जनः सर्वे दुह्खानाम् त्वम् सुख उचितः ।
धर्म आत्ममः तस्य गुप्त्य् अर्थम् जागरिष्यामहे वयम् ॥ २.८६.४ ॥

ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦୁଃଖ ସହିବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ; ତୁମେ ସୁଖର ଯୋଗ୍ୟ। ସେହି ଧର୍ମାତ୍ମାଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଆମେ ଜାଗ୍ରତ ରହିବା।

2.86.5

न हि रामात् प्रियतरो मम अस्ति भुवि कश्चन ।
मा उत्सुको भूर् ब्रवीम्य् एतद् अप्य् असत्यम् तव अग्रतः ॥ २.८६.५ ॥

ପୃଥିବୀରେ ମୋ ପାଇଁ ରାମଙ୍କଠାରୁ ପ୍ରିୟ ଆଉ କେହି ନାହାଁନ୍ତି। ଉଦ୍‌ବିଗ୍ନ ହୁଅ ନାହିଁ; ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହା ସତ୍ୟ କହୁଛି।

2.86.6

अस्य प्रसादाद् आशम्से लोके अस्मिन् सुमहद् यशः ।
धर्म अवाप्तिम् च विपुलाम् अर्थ अवाप्तिम् च केवलाम् ॥ २.८६.६ ॥

ତାଙ୍କ ଅନୁଗ୍ରହରେ ମୁଁ ଏହି ଲୋକରେ ମହାନ ଯଶ, ବିପୁଳ ଧର୍ମ ଓ କେବଳ ଶୁଦ୍ଧ ଧନ ପ୍ରାପ୍ତି କରିବାକୁ ଆଶା କରେ।

2.86.7

सो अहम् प्रिय सखम् रामम् शयानम् सह सीतया ।
रक्षिष्यामि धनुष् पाणिः सर्वैः स्वैर् ज्नातिभिः सह ॥ २.८६.७ ॥

ପ୍ରିୟ ସଖା ମୁଁ, ସୀତା ସହ ଶୟନ କରୁଥିବା ରାମଙ୍କୁ, ହାତରେ ଧନୁ ଧରି, ମୋ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାତି ସହ ରକ୍ଷା କରିବି।

2.86.8

न हि मे अविदितम् किम्चिद् वने अस्मिमः चरतः सदा ।
चतुर् अन्गम् ह्य् अपि बलम् प्रसहेम वयम् युधि ॥ २.८६.८ ॥

ଏହି ବନରେ ସର୍ବଦା ବିଚରଣ କରୁଥିବା ମୋ ପାଇଁ କିଛି ଅଜଣା ନାହିଁ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମେ ଚତୁରଙ୍ଗ ସେନାକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରିବୁ।

2.86.9

एवम् अस्माभिर् उक्तेन लक्ष्मणेन महात्मना ।
अनुनीता वयम् सर्वे धर्मम् एव अनुपश्यता ॥ २.८६.९ ॥

ଏହିପରି ଆମେ କହିବାରୁ, ଧର୍ମକୁ ହିଁ ଦେଖୁଥିବା ମହାତ୍ମା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବୁଝାଇଲେ।

2.86.10

कथम् दाशरथौ भूमौ शयाने सह सीतया ।
शक्या निद्रा मया लब्धुम् जीवितम् वा सुखानि वा ॥ २.८६.१० ॥

ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ସୀତା ସହ ଭୂମିରେ ଶୟନ କରୁଥିବାବେଳେ ମୋତେ ନିଦ କିପରି ଆସିପାରିବ, କିମ୍ବା ଜୀବନ କିମ୍ବା ସୁଖ କିପରି ମିଳିପାରିବ?

2.86.11

यो न देव असुरैः सर्वैः शक्यः प्रसहितुम् युधि ।
तम् पश्य गुह सम्विष्टम् तृणेषु सह सीतया ॥ २.८६.११ ॥

ଦେବ ଓ ଅସୁର ସମସ୍ତେ ମିଳି ମଧ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଯାହାକୁ ପ୍ରତିରୋଧ କରିପାରନ୍ତି ନାହିଁ, ସୀତା ସହ ତୃଣ ଉପରେ ଶୟନ କରୁଥିବା ତାହାକୁ ଦେଖ।

2.86.12

महता तपसा लब्धो विविधैः च परिश्रमैः ।
एको दशरथस्य एष पुत्रः सदृश लक्षणः ॥ २.८६.१२ ॥

ମହାନ ତପସ୍ୟା ଓ ନାନା ପରିଶ୍ରମରେ ଲବ୍ଧ, ଦଶରଥଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର, ଯୋଗ୍ୟ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଏ ହିଁ।

2.86.13

अस्मिन् प्रव्राजिते राजा न चिरम् वर्तयिष्यति ।
विधवा मेदिनी नूनम् क्षिप्रम् एव भविष्यति ॥ २.८६.१३ ॥

ଏହାକୁ ବନବାସ ଦେବା ଯୋଗୁଁ ରାଜା ଦୀର୍ଘକାଳ ବଞ୍ଚିବେ ନାହିଁ; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଶୀଘ୍ର ପୃଥିବୀ ବିଧବା ହେବ।

2.86.14

विनद्य सुमहा नादम् श्रमेण उपरताः स्त्रियः ।
निर्घोष उपरतम् नूनम् अद्य राज निवेशनम् ॥ २.८६.१४ ॥

ମହା ଆର୍ତ୍ତନାଦ କରି ସ୍ତ୍ରୀମାନେ ପରିଶ୍ରମରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି; ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଆଜି ରାଜପ୍ରାସାଦର କୋଳାହଳ ଥମିଯାଇଛି।

2.86.15

कौसल्या चैव राजा च तथा एव जननी मम ।
न आशम्से यदि ते सर्वे जीवेयुः शर्वरीम् इमाम् ॥ २.८६.१५ ॥

କୌଶଲ୍ୟା, ରାଜା ଓ ମୋ ମାତା—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଯଦି ଏହି ରାତି ବଞ୍ଚିବେ, ଏପରି ଆଶା ମୁଁ କରେ ନାହିଁ।

2.86.16

जीवेद् अपि हि मे माता शत्रुघ्नस्य अन्ववेक्षया ।
दुह्खिता या तु कौसल्या वीरसूर् विनशिष्यति ॥ २.८६.१६ ॥

ଶତ୍ରୁଘ୍ନଙ୍କ ଯତ୍ନରେ ମୋ ମାତା ହୁଏତ ବଞ୍ଚିପାରନ୍ତି; କିନ୍ତୁ ବୀରର ମାତା କୌଶଲ୍ୟା ଦୁଃଖରେ ବିନଷ୍ଟ ହେବେ।

2.86.17

अतिक्रान्तम् अतिक्रान्तम् अनवाप्य मनो रथम् ।
राज्ये रामम् अनिक्षिप्य पिता मे विनशिष्यति ॥ २.८६.१७ ॥

ବିତିଗଲା, ବିତିଗଲା—ମନୋରଥ ପୂରଣ ନ ହୋଇ; ରାମଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟରେ ସ୍ଥାପନ ନ କରି ମୋ ପିତା ବିନଷ୍ଟ ହେବେ।

2.86.18

सिद्ध अर्थाः पितरम् वृत्तम् तस्मिन् काले ह्य् उपस्थिते ।
प्रेत कार्येषु सर्वेषु सम्स्करिष्यन्ति भूमिपम् ॥ २.८६.१८ ॥

ସେହି ସମୟ ଆସି ଏହି ଘଟଣା ଘଟିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପ୍ରେତକର୍ମରେ ରାଜାଙ୍କର ସଂସ୍କାର କରିବେ।

2.86.19

रम्य चत्वर सम्स्थानाम् सुविभक्त महा पथाम् ।
हर्म्य प्रासाद सम्पन्नाम् सर्व रत्न विभूषिताम् ॥ २.८६.१९ ॥

ସୁନ୍ଦର ଚତ୍ୱର ଓ ଭଲ ଭାବେ ବିଭକ୍ତ ବଡ଼ ପଥଯୁକ୍ତ, ହର୍ମ୍ୟ ଓ ପ୍ରାସାଦରେ ସମୃଦ୍ଧ, ସମସ୍ତ ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ ନଗରୀ।

2.86.20

गज अश्व रथ सम्बाधाम् तूर्य नाद विनादिताम् ।
सर्व कल्याण सम्पूर्णाम् हृष्ट पुष्ट जन आकुलाम् ॥ २.८६.२० ॥

ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥରେ ଭରପୂର, ବାଦ୍ୟନାଦରେ ଗୁଞ୍ଜିତ, ସମସ୍ତ ମଙ୍ଗଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ହର୍ଷିତ ଓ ସମୃଦ୍ଧ ଲୋକଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ନଗରୀ।

2.86.21

आराम उद्यान सम्पूर्णाम् समाज उत्सव शालिनीम् ।
सुखिता विचरिष्यन्ति राज धानीम् पितुर् मम ॥ २.८६.२१ ॥

ଉଦ୍ୟାନ ଓ ବାଗରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ସଭା ଓ ଉତ୍ସବରେ ଶୋଭିତ ମୋ ପିତାଙ୍କ ରାଜଧାନୀରେ ସେମାନେ ସୁଖରେ ବିଚରଣ କରିବେ।

2.86.22

अपि सत्य प्रतिज्नेन सार्धम् कुशलिना वयम् ।
निवृत्ते समये ह्य् अस्मिन् सुखिताः प्रविशेमहि ॥ २.८६.२२ ॥

ସତ୍ୟପ୍ରତିଜ୍ଞ (ପିତା) ସହିତ ଆମେ କୁଶଳରେ ଥିଲେ, ଏହି ସମୟ ସମାପ୍ତ ହେଲେ ଆମେ ସୁଖରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା।

2.86.23

परिदेवयमानस्य तस्य एवम् सुमहात्मनः ।
तिष्ठतो राज पुत्रस्य शर्वरी सा अत्यवर्तत ॥ २.८६.२३ ॥

ଏହିପରି ବିଳାପ କରୁଥିବା ସେହି ମହାତ୍ମା ରାଜପୁତ୍ରଙ୍କର ସେହି ରାତି ପାର ହୋଇଗଲା।

2.86.24

प्रभाते विमले सूर्ये कारयित्वा जटा उभौ ।
अस्मिन् भागीरथी तीरे सुखम् सम्तारितौ मया ॥ २.८६.२४ ॥

ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭାତରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦିତ ହେଲେ ମୁଁ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କ ଜଟା କରାଇଥିଲି ଏବଂ ଏହି ଭାଗୀରଥୀ ତୀରରେ ମୁଁ ଆମ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ସୁଖରେ ପାର କରାଇଲି।

2.86.25

जटा धरौ तौ द्रुम चीर वाससौ ।
महा बलौ कुन्जर यूथप उपमौ ।
वर इषु चाप असि धरौ परम् तपौ ।
व्यवेक्षमाणौ सह सीतया गतौ ॥ २.८६.२५ ॥

ଜଟା ଧାରଣ କରି, ବୃକ୍ଷ-ଛାଲର ବସ୍ତ୍ର ପରିଧାନ କରି, ମହାବଳୀ, ହସ୍ତୀଯୂଥପତିଙ୍କ ସମାନ, ଉତ୍ତମ ବାଣ, ଧନୁ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରି, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କୁ ପରମ ତାପ ଦେଇଥିବା ସେ ଦୁଇଜଣ ସୀତାଙ୍କ ସହିତ ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗ ଦେଖି ଦେଖି ଗଲେ।