Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 2.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.89.1
व्युष्य रात्रिं तु तत्रैव गङ्गाकूले स राघवः ।
भरतः काल्यमुत्थाय शत्रुघ्नमिदमब्रवीत् ॥ २.८९.१ ॥
Habiendo pasado la noche allí mismo, a orillas del Gaṅgā, aquel descendiente de Raghu, Bharata, se levantó al alba y dijo esto a Śatrughna.
2.89.2
शत्रुघ्नोत्तिष्ठ किं शेषे निषादाधिपतिं गुहम् ।
शीघ्रमानय भद्रं ते तारयिष्यति वाहिनीम् ॥ २.८९.२ ॥
¡Śatrughna, levántate! ¿Por qué sigues acostado? Trae rápidamente a Guha, señor de los Niṣādas — que la fortuna te acompañe; él hará cruzar al ejército.
2.89.3
जागर्मि नाहं स्वपिमि तमेवार्य्यं विचिन्तयन् ।
इत्येवमब्रवीद्भ्रात्रा शत्रुघ्नोपि प्रचोदितः ॥ २.८९.३ ॥
«Estoy despierto y no duermo, pensando en aquel noble (Rāma).» Así habló también Śatrughna, impulsado por su hermano.
2.89.4
आगम्य प्राञ्जलिः काले गुहो भरतमब्रवीत् ॥ २.८९.४ ॥
Llegado el momento oportuno, Guha se acercó con las palmas unidas y habló a Bharata.
2.89.5
कच्चित्सुखं नदीतीरे ऽवात्सीः काकुत्स्थ शर्वरीम् ।
कच्चित्ते सहसैन्यस्य तावत्सर्वमनामयम् ॥ २.८९.५ ॥
Oh descendiente de Kakutstha, ¿pasaste la noche cómodamente a orillas del río? ¿Estás tú, junto con tu ejército, bien y sin daño?
2.89.6
गुहस्य तत्तु वचनं श्रुत्वा स्नेहादुदीरितम् ।
रामस्यानुवशो वाक्यं भरतो ऽपीदमब्रवीत् ॥ २.८९.६ ॥
Al oír estas palabras pronunciadas por Guha con afecto, Bharata, que se sometía a la voluntad de Rāma, también respondió así.
2.89.7
सुखा नः शर्वरी राजन् पूजिताश्चापि ते वयम् ।
गङ्गां तु नौभिर्बह्वीभिर्दाशाः सन्तारयन्तु नः ॥ २.८९.७ ॥
Oh rey, la noche nos fue placentera y fuimos honrados por ti. Que ahora los barqueros nos crucen el Gaṅgā con muchas barcas.
2.89.8
ततो गुहः संत्वरितं श्रुत्वा भरतशासनम् ।
प्रतिप्रविश्य नगरं तं ज्ञातिजनमब्रवीत् ॥ २.८९.८ ॥
Entonces Guha, al oír la orden de Bharata, volvió apresuradamente a la ciudad y habló a sus parientes.
2.89.9
उत्तिष्ठत प्रबुध्यध्वं भद्रमस्तु च वः सदा ।
नावः समनुकर्षध्वं तारयिष्याम वाहिनीम् ॥ २.८९.९ ॥
¡Levantaos, despertad! Que la buena fortuna os acompañe siempre. Arrastrad juntos las barcas; cruzaremos al ejército.
2.89.10
ते तथोक्ताः समुत्थाय त्वरिता राजशासनात् ।
पञ्च नावां शतान्याशु समानिन्युः समन्ततः ॥ २.८९.१० ॥
Así instruidos por orden del rey, se levantaron con prisa y trajeron de inmediato quinientas barcas de todas partes.
2.89.11
अन्याः स्वस्तिकविज्ञेया महाघण्टाधरा वराः ।
शोभमानाः पताकाभिर्युक्तवाताः सुसंहताः ॥ २.८९.११ ॥
Las otras, reconocibles por el signo svastika, llevaban grandes campanas, eran excelentes, brillaban con banderas, tenían velas de viento y estaban bien unidas.
2.89.12
ततः स्वस्तिकविज्ञेयां पाण्डुकम्बलसंवृताम् ।
सनन्दिघोषां कल्याणीं गुहो नावमुपाहरत् ।
तामारुरोह भरतः शत्रुघ्नश्च महाबलः ॥ २.८९.१२ ॥
Entonces Guha trajo una barca auspiciosa, reconocible por el signo svastika, cubierta con mantas de lana pálida, resonante con el sonido de la alegría. Bharata y el poderoso Shatrughna subieron a ella.
2.89.13
कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः ।
पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये ।
अनन्तरं राजदारास्तथैव शकटापणाः ॥ २.८९.१३ ॥
Kausalyā y Sumitrā, las demás mujeres de la casa real y el sacerdote doméstico; antes que ellos, los maestros y los brahmanes; después, las esposas de los parientes del rey, los conductores de carretas y los mercaderes.
2.89.14
आवासमादीपयतां तीर्थं चाप्यवगाहताम् ।
भाण्डानि चाददानानां घोषस्त्रिदिवमस्पृशत् ॥ २.८९.१४ ॥
El clamor de quienes encendían fuego en las moradas, de quienes se bañaban en el vado sagrado y de quienes cargaban sus bienes tocó los cielos.
2.89.15
पताकिन्यस्तु ता नावः स्वयं दाशैरधिष्ठिताः ।
वहन्त्यो जनमारूढं तदा सम्पेतुराशुगाः ॥ २.८९.१५ ॥
Aquellas barcas engalanadas con banderas, manejadas por los propios barqueros, transportando a la gente cargada, llegaron entonces rápidamente.
2.89.16
नारीणामभिपूर्णास्तु काश्चित् काश्चिच्च वाजिनाम् ।
काश्चिदत्र वहन्ति स्म यानयुग्यं महाधनम् ॥ २.८९.१६ ॥
Algunas de aquellas barcas estaban llenas de mujeres, otras de caballos; y algunas transportaban aquí vehículos y animales de tiro de gran valor.
2.89.17
ताः स्म गत्वा परं तीरमवरोप्य च तं जनम् ।
निवृत्ताः काण्डचित्राणि क्रियन्ते दाशबन्धुभिः ॥ २.८९.१७ ॥
Tras llegar a la orilla lejana y desembarcar a aquella multitud, aquellas barcas regresaron; y los parientes de los barqueros se pusieron a construir balsas de bambú de vivos colores.
2.89.18
सवैजयन्तास्तु गजा गजारोहप्रचोदिताः ।
तरन्तः स्म प्रकाशन्ते सध्वजा इव पर्वताः ॥ २.८९.१८ ॥
Los elefantes, con estandartes de victoria, impulsados por sus jinetes, cruzando, resplandecían como montañas con banderines.
2.89.19
नावश्चारुरुहुश्चान्ये प्लवैस्तेरुस्तथापरे ।
अन्ये कुम्भघटैस्तेरुरन्ये तेरुश्च बाहुभिः ॥ २.८९.१९ ॥
Unos subieron a barcos, otros cruzaron en balsas, otros cruzaron con cántaros y otros cruzaron nadando con sus brazos.
2.89.20
सा पुण्या ध्वजिनी गङ्गा दाशैः सन्तारिता स्वयम् ।
मैत्रे मुहूर्त्ते प्रययौ प्रयागवनमुत्तमम् ॥ २.८९.२० ॥
Aquel sagrado Gaṅgā, lleno de ejércitos, fue cruzado por los barqueros mismos. En el auspicioso momento de Maitra, partió hacia el excelente bosque de Prayāga.
2.89.21
आश्वासयित्वा च चमूं महात्मा निवेशयित्वा च यथोपजोषम् ।
द्रष्टुं भरद्वाजमृषिप्रवर्य्यमृत्विग्वृतः सन् भरतः प्रतस्थे ॥ २.८९.२१ ॥
El magnánimo Bharata, tras consolar al ejército y acampar como convenía, partió para ver a Bharadvāja, el mejor de los sabios, acompañado por sus sacerdotes.
2.89.22
स ब्राह्मणस्याश्रममभ्युपेत्य महात्मनो देवपुरोहितस्य ।
ददर्श रम्योटजवृक्षषण्डं महद्वनं विप्रवरस्य रम्यम् ॥ २.८९.२२ ॥
Al llegar al ermitaño de aquel brahmín magnánimo, sacerdote de los dioses, vio un grupo de árboles con hermosas cabañas de hojas y el gran bosque encantador del más excelente de los brahmines.