ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 2.89
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
2.89.1
व्युष्य रात्रिं तु तत्रैव गङ्गाकूले स राघवः ।
भरतः काल्यमुत्थाय शत्रुघ्नमिदमब्रवीत् ॥ २.८९.१ ॥
ಆ ರಾಘವ ಭರತನು ಗಂಗಾತೀರದಲ್ಲಿಯೇ ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕಳೆದು, ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಎದ್ದು ಶತ್ರುಘ್ನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.89.2
शत्रुघ्नोत्तिष्ठ किं शेषे निषादाधिपतिं गुहम् ।
शीघ्रमानय भद्रं ते तारयिष्यति वाहिनीम् ॥ २.८९.२ ॥
ಶತ್ರುಘ್ನ, ಏಳು, ಏಕೆ ಮಲಗಿದ್ದೀಯೆ? ನಿಷಾದಾಧಿಪತಿ ಗುಹನನ್ನು ಬೇಗ ಕರೆತಾ; ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ; ಅವನು ಸೇನೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸುವನು.
2.89.3
जागर्मि नाहं स्वपिमि तमेवार्य्यं विचिन्तयन् ।
इत्येवमब्रवीद्भ्रात्रा शत्रुघ्नोपि प्रचोदितः ॥ २.८९.३ ॥
ನಾನು ಎಚ್ಚರವಾಗಿದ್ದೇನೆ, ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ; ಆ ಆರ್ಯನನ್ನೇ (ರಾಮನನ್ನೇ) ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಸಹೋದರನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾದ ಶತ್ರುಘ್ನನೂ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.89.4
आगम्य प्राञ्जलिः काले गुहो भरतमब्रवीत् ॥ २.८९.४ ॥
ಸರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗುಹನು ಕೈಮುಗಿದು ಬಂದು ಭರತನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.89.5
कच्चित्सुखं नदीतीरे ऽवात्सीः काकुत्स्थ शर्वरीम् ।
कच्चित्ते सहसैन्यस्य तावत्सर्वमनामयम् ॥ २.८९.५ ॥
ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನೇ, ನದಿತೀರದಲ್ಲಿ ನೀನು ಸುಖವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆದೆಯಾ? ನಿನ್ನ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಕ್ಷೇಮವಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ?
2.89.6
गुहस्य तत्तु वचनं श्रुत्वा स्नेहादुदीरितम् ।
रामस्यानुवशो वाक्यं भरतो ऽपीदमब्रवीत् ॥ २.८९.६ ॥
ಗುಹನು ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಹೇಳಿದ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಮನ ಅಧೀನನಾದ ಭರತನೂ ಹೀಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
2.89.7
सुखा नः शर्वरी राजन् पूजिताश्चापि ते वयम् ।
गङ्गां तु नौभिर्बह्वीभिर्दाशाः सन्तारयन्तु नः ॥ २.८९.७ ॥
ರಾಜನೇ, ರಾತ್ರಿ ನಮಗೆ ಸುಖಕರವಾಗಿತ್ತು; ನಿನ್ನಿಂದ ನಾವು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟೆವು. ಈಗ ದಾಶರು ಅನೇಕ ದೋಣಿಗಳಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಗಂಗೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸಲಿ.
2.89.8
ततो गुहः संत्वरितं श्रुत्वा भरतशासनम् ।
प्रतिप्रविश्य नगरं तं ज्ञातिजनमब्रवीत् ॥ २.८९.८ ॥
ಆಗ ಗುಹನು ಭರತನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ತನ್ನ ಬಂಧುಜನರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
2.89.9
उत्तिष्ठत प्रबुध्यध्वं भद्रमस्तु च वः सदा ।
नावः समनुकर्षध्वं तारयिष्याम वाहिनीम् ॥ २.८९.९ ॥
ಏಳಿರಿ, ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳಿರಿ! ನಿಮಗೆ ಸದಾ ಶುಭವಾಗಲಿ. ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಎಳೆದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರಿ; ಸೇನೆಯನ್ನು ದಾಟಿಸುತ್ತೇವೆ.
2.89.10
ते तथोक्ताः समुत्थाय त्वरिता राजशासनात् ।
पञ्च नावां शतान्याशु समानिन्युः समन्ततः ॥ २.८९.१० ॥
ರಾಜಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಹಾಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಎದ್ದು, ತಕ್ಷಣ ನಾಲ್ಕೂ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಐನೂರು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ತಂದರು.
2.89.11
अन्याः स्वस्तिकविज्ञेया महाघण्टाधरा वराः ।
शोभमानाः पताकाभिर्युक्तवाताः सुसंहताः ॥ २.८९.११ ॥
ಇತರ ದೋಣಿಗಳು ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹವು; ದೊಡ್ಡ ಘಂಟೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತವು, ಶ್ರೇಷ್ಠವು, ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವವು, ಗಾಳಿ-ಪಟಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದವು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಗಿದು ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟವು.
2.89.12
ततः स्वस्तिकविज्ञेयां पाण्डुकम्बलसंवृताम् ।
सनन्दिघोषां कल्याणीं गुहो नावमुपाहरत् ।
तामारुरोह भरतः शत्रुघ्नश्च महाबलः ॥ २.८९.१२ ॥
ಆಗ ಗುಹನು ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ತಿಳಿಬಣ್ಣದ ಉಣ್ಣೆಯ ಹೊದಿಕೆಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಂತೋಷದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಮೊಳಗುವ, ಮಂಗಳಕರವಾದ ದೋಣಿಯನ್ನು ತಂದನು. ಅದರ ಮೇಲೆ ಭರತನೂ ಮಹಾಬಲನಾದ ಶತ್ರುಘ್ನನೂ ಹತ್ತಿದರು.
2.89.13
कौसल्या च सुमित्रा च याश्चान्या राजयोषितः ।
पुरोहितश्च तत्पूर्वं गुरवो ब्राह्मणाश्च ये ।
अनन्तरं राजदारास्तथैव शकटापणाः ॥ २.८९.१३ ॥
ಕೌಸಲ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸುಮಿತ್ರೆ, ಅರಸನ ಇತರ ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಪುರೋಹಿತರು; ಅವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲು ಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು; ಅನಂತರ ರಾಜಪರಿವಾರದ ಪತ್ನಿಯರು, ಬಂಡಿಗಾರರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು.
2.89.14
आवासमादीपयतां तीर्थं चाप्यवगाहताम् ।
भाण्डानि चाददानानां घोषस्त्रिदिवमस्पृशत् ॥ २.८९.१४ ॥
ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವವರ, ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರ, ಸಾಮಾನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಕೋಲಾಹಲ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು.
2.89.15
पताकिन्यस्तु ता नावः स्वयं दाशैरधिष्ठिताः ।
वहन्त्यो जनमारूढं तदा सम्पेतुराशुगाः ॥ २.८९.१५ ॥
ಬಾವುಟಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆ ದೋಣಿಗಳು, ನಾವಿಕರೇ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಜನರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಆಗ ವೇಗವಾಗಿ ಬಂದು ಸೇರಿದವು.
2.89.16
नारीणामभिपूर्णास्तु काश्चित् काश्चिच्च वाजिनाम् ।
काश्चिदत्र वहन्ति स्म यानयुग्यं महाधनम् ॥ २.८९.१६ ॥
ಕೆಲವು ದೋಣಿಗಳು ಸ್ತ್ರೀಯರಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ಕುದುರೆಗಳಿಂದ; ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ವಾಹನ ಮತ್ತು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದವು.
2.89.17
ताः स्म गत्वा परं तीरमवरोप्य च तं जनम् ।
निवृत्ताः काण्डचित्राणि क्रियन्ते दाशबन्धुभिः ॥ २.८९.१७ ॥
ಆ ದೋಣಿಗಳು ದೂರದ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಜನರನ್ನು ಇಳಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗಿದವು; ಅಂಬಿಗರ ಬಂಧುಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಬಿದಿರಿನ ತೆಪ್ಪಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು.
2.89.18
सवैजयन्तास्तु गजा गजारोहप्रचोदिताः ।
तरन्तः स्म प्रकाशन्ते सध्वजा इव पर्वताः ॥ २.८९.१८ ॥
ವಿಜಯಪತಾಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆನೆಗಳು, ಮಾವುತರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ನದಿ ದಾಟುತ್ತ, ಧ್ವಜಗಳಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
2.89.19
नावश्चारुरुहुश्चान्ये प्लवैस्तेरुस्तथापरे ।
अन्ये कुम्भघटैस्तेरुरन्ये तेरुश्च बाहुभिः ॥ २.८९.१९ ॥
ಕೆಲವರು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಏರಿದರು, ಇತರರು ತೆಪ್ಪಗಳಿಂದ ದಾಟಿದರು. ಕೆಲವರು ಕೊಡಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಾಟಿದರು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಈಜಿ ದಾಟಿದರು.
2.89.20
सा पुण्या ध्वजिनी गङ्गा दाशैः सन्तारिता स्वयम् ।
मैत्रे मुहूर्त्ते प्रययौ प्रयागवनमुत्तमम् ॥ २.८९.२० ॥
ಸೇನೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆ ಪುಣ್ಯ ಗಂಗೆಯನ್ನು ದೋಣಿಗಾರರು ಸ್ವತಃ ದಾಟಿಸಿದರು. ಮೈತ್ರ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಯಾಗ ವನದತ್ತ ತೆರಳಿದರು.
2.89.21
आश्वासयित्वा च चमूं महात्मा निवेशयित्वा च यथोपजोषम् ।
द्रष्टुं भरद्वाजमृषिप्रवर्य्यमृत्विग्वृतः सन् भरतः प्रतस्थे ॥ २.८९.२१ ॥
ಮಹಾತ್ಮ ಭರತನು ಸೇನೆಗೆ ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಿ, ಯಥಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಶಿಬಿರ ಹಾಕಿಸಿ, ಋಷಿಶ್ರೇಷ್ಠ ಭರದ್ವಾಜರನ್ನು ನೋಡಲು ಋತ್ವಿಜರೊಡಗೂಡಿ ಹೊರಟನು.
2.89.22
स ब्राह्मणस्याश्रममभ्युपेत्य महात्मनो देवपुरोहितस्य ।
ददर्श रम्योटजवृक्षषण्डं महद्वनं विप्रवरस्य रम्यम् ॥ २.८९.२२ ॥
ಅವನು ದೇವತೆಗಳ ಪುರೋಹಿತರಾದ ಆ ಮಹಾತ್ಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಸುಂದರ ಕುಟೀರಗಳಿರುವ ವೃಕ್ಷಸಮೂಹವನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಪ್ರಶ್ರೇಷ್ಠರ ರಮ್ಯ ಮಹಾ ವನವನ್ನು ನೋಡಿದನು.