ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.10
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.10.1
वाक्यमेतत् तु वैदेह्या व्याहृतं भर्तृभक्तया।
श्रुत्वा धर्मे स्थितो रामः प्रत्युवाचाथ जानकीम् ॥ ३.१०.१ ॥
ਪਤੀ-ਭਗਤੀ ਵਾਲੀ ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਜਾਨਕੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
3.10.2
हितमुक्तं त्वया देवि स्निग्धया सदृशं वचः।
कुलं व्यपदिशन्त्या च धर्मज्ञे जनकात्मजे ॥ ३.१०.२ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹਿਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਢੁਕਵੇਂ ਬੋਲ ਬੋਲੇ ਹਨ। ਹੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ, ਕੁਲ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦਿਆਂ ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ ਹੈ।
3.10.3
किं नु वक्ष्याम्यहं देवि त्वयैवोक्तमिदं वचः।
क्षत्रियैर्धार्यते चापो नार्तशब्दो भवेदिति ॥ ३.१०.३ ॥
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਜੋ ਇਹ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਖੱਤਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਇਸ ਲਈ ਧਾਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੁਖੀਆਂ ਦੀ ਚੀਕ ਨਾ ਹੋਵੇ।
3.10.4
ते चार्ता दण्डकारण्ये मुनयः संशितव्रताः।
मां सीते स्वयमागम्य शरण्यं शरणं गताः ॥ ३.१०.४ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਦੇ ਉਹ ਕਠੋਰ ਵਰਤ ਵਾਲੇ, ਦੁਖੀ ਮੁਨੀ ਖੁਦ ਆ ਕੇ ਸ਼ਰਣ-ਯੋਗ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।
3.10.5
वसन्तः कालकालेषु वने मूलफलाशनाः।
न लभन्ते सुखं भीरु राक्षसैः क्रूरकर्मभिः ॥ ३.१०.५ ॥
ਹੇ ਭੀਰੂ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਜੜ੍ਹਾਂ-ਫਲ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀ ਕਰੂਰ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਕਾਰਨ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦੇ।
3.10.6
भक्ष्यन्ते राक्षसैर्भीमैर्नरमांसोपजीविभिः।
ते भक्ष्यमाणा मुनयो दण्डकारण्यवासिनः ॥ ३.१०.६ ॥
ਮਨੁੱਖੀ ਮਾਸ ਉੱਤੇ ਜੀਣ ਵਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਉਹ ਮੁਨੀ ਖਾਧੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
3.10.7
अस्मानभ्यवपद्येति मामूचुर्द्विजसत्तमाः।
मया तु वचनं श्रुत्वा तेषामेवं मुखाच्च्युतम् ॥ ३.१०.७ ॥
"ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਨਿਕਲੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ
3.10.8
कृत्वा वचनशुश्रूषां वाक्यमेतदुदाहृतम्।
प्रसीदन्तु भवन्तो मे ह्रीरेषा तु ममातुला ॥ ३.१०.८ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ — "ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ; ਇਹ ਮੇਰੀ ਬੇਮਿਸਾਲ ਸ਼ਰਮ ਹੈ।"
3.10.9
यदीदृशैरहं विप्रैरुपस्थेयैरुपस्थितः।
किं करोमीति च मया व्याहृतं द्विजसंनिधौ ॥ ३.१०.९ ॥
"ਸੇਵਾ ਦੇ ਯੋਗ ਅਜਿਹੇ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਦ੍ਵਿਜਾਂ ਦੀ ਹਜ਼ੂਰੀ ਵਿੱਚ ਆਖੀ।
3.10.10
सर्वैरेव समागम्य वागियं समुदाहृता।
राक्षसैर्दण्डकारण्ये बहुभिः कामरूपिभिः ॥ ३.१०.१० ॥
ਸਭਨਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ — ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ (ਅਸੀਂ ਪੀੜਤ ਹਾਂ)।
3.10.11
अर्दिताः स्म भृशं राम भवान् नस्तत्र रक्षतु।
होमकाले तु सम्प्राप्ते पर्वकालेषु चानघ ॥ ३.१०.११ ॥
"ਹੇ ਰਾਮ, ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪੀੜਤ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਉੱਥੇ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ — ਹੋਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਤੇ, ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼, ਪਰਵ ਦੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ।"
3.10.12
धर्षयन्ति सुदुर्धर्षा राक्षसाः पिशिताशनाः।
राक्षसैर्धर्षितानां च तापसानां तपस्विनाम् ॥ ३.१०.१२ ॥
ਅਤਿ ਦੁਰਧਰਸ਼, ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ (ਸਾਨੂੰ) ਸਤਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸਤਾਏ ਗਏ ਤਾਪਸ ਅਤੇ ਤਪਸਵੀ (ਵੀ ਇਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਹਨ)।
3.10.13
गतिं मृगयमाणानां भवान् नः परमा गतिः।
कामं तपःप्रभावेण शक्ता हन्तुं निशाचरान् ॥ ३.१०.१३ ॥
ਸ਼ਰਨ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਪਰਮ ਸ਼ਰਨ ਹੋ। ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਾਚਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।
3.10.14
चिरार्जितं न चेच्छामस्तपः खण्डयितुं वयम्।
बहुविघ्नं तपो नित्यं दुश्चरं चैव राघव ॥ ३.१०.१४ ॥
ਚਿਰਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਤਪ ਅਸੀਂ ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤਪ ਸਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਘਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਕਠਿਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
3.10.15
तेन शापं न मुञ्चामो भक्ष्यमाणाश्च राक्षसैः।
तदर्द्यमानान् रक्षोभिर्दण्डकारण्यवासिभिः ॥ ३.१०.१५ ॥
ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵੱਲੋਂ ਖਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਾਂ।
3.10.16
रक्ष नस्त्वं सह भ्रात्रा त्वन्नाथा हि वयं वने।
मया चैतद्वचः श्रुत्वा कात्स्न्र्येन परिपालनम् ॥ ३.१०.१६ ॥
ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਬਨ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੀ ਨਾਥ ਮੰਨਦੇ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਇਸ ਬਚਨ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
3.10.17
ऋषीणां दण्डकारण्ये संश्रुतं जनकात्मजे।
संश्रुत्य च न शक्ष्यामि जीवमानः प्रतिश्रवम् ॥ ३.१०.१७ ॥
ਹੇ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀਏ, ਦੰਡਕਾਰਣ੍ਯ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ ਜਿਊਂਦੇ ਹੋਏ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਤੋੜ ਨਹੀਂ ਸਕਾਂਗਾ।
3.10.18
मुनीनामन्यथा कर्तुं सत्यमिष्टं हि मे सदा।
अप्यहं जीवितं जह्यां त्वां वा सीते सलक्ष्मणाम् ॥ ३.१०.१८ ॥
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰਨਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚ ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਹੇ ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਵੀ ਤਿਆਗ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਤੈਨੂੰ ਵੀ।
3.10.19
न तु प्रतिज्ञा संश्रुत्य ब्राह्मणेभ्यो विशेषतः।
तदवश्यं मया कार्यमृषीणां परिपालनम् ॥ ३.१०.१९ ॥
ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ, ਵਚਨ ਦੇ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਮੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਹੈ।
3.10.20
अनुक्तेनापि वैदेहि प्रतिज्ञाय कथं पुनः।
मम स्नेहाच्च सौहार्दादिदमुक्तं त्वया वचः ॥ ३.१०.२० ॥
ਹੇ ਵੈਦੇਹੀ, ਬਿਨਾਂ ਕਹੇ ਹੀ ਮੈਂ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਕਰ ਲਈ ਹੈ, ਫਿਰ ਕਿਵੇਂ? ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸੁਹਿਰਦਤਾ ਕਾਰਨ ਹੀ ਤੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।
3.10.21
परितुष्टोऽस्म्यहं सीते न ह्यनिष्टोऽनुशास्यते।
सदृशं चानुरूपं च कुलस्य तव शोभने।
सधर्मचारिणी मे त्वं प्राणेभ्योऽपि गरीयसी ॥ ३.१०.२१ ॥
ਹੇ ਸੀਤਾ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਅਨਿਸ਼ਟ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ। ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਕੁਲ ਦੇ ਯੋਗ ਅਤੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਧਰਮਸਾਥਣ ਹੈਂ, ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਪਿਆਰੀ।
3.10.22
इत्येवमुक्त्वा वचनं महात्मा
सीतां प्रियां मैथिलराजपुत्रीम्।
रामो धनुष्मान् सह लक्ष्मणेन
जगाम रम्याणि तपोवनानि ॥ ३.१०.२२ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਮ, ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ, ਪਿਆਰੀ ਮਿਥਿਲਾ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਰਮਣੀਯ ਤਪੋਵਨਾਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।