Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.11

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.11.1

अग्रतः प्रययौ रामः सीता मध्ये सुशोभना।
पृष्ठतस्तु धनुष्पाणिर्लक्ष्मणोऽनुजगाम ह ॥ ३.११.१ ॥

ରାମ ଆଗରେ ଗଲେ; ମଧ୍ୟରେ ଅତି ଶୋଭାମୟୀ ସୀତା ଥିଲେ; ପଛରେ ଧନୁ ହାତରେ ଧରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅନୁସରଣ କଲେ।

3.11.2

तौ पश्यमानौ विविधान् शैलप्रस्थान् वनानि च।
नदीश्च विविधा रम्या जग्मतुः सह सीतया ॥ ३.११.२ ॥

ସେମାନେ ଦୁହେଁ ବିବିଧ ପର୍ବତ ପଠାର, ବନ ଓ ରମଣୀୟ ନଦୀ ଦେଖି ସୀତା ସହିତ ଗଲେ।

3.11.3

सारसांश्चक्रवाकांश्च नदीपुलिनचारिणः।
सरांसि च सपद्मानि युतानि जलजैः खगैः ॥ ३.११.३ ॥

ନଦୀ କୂଳରେ ବୁଲୁଥିବା ସାରସ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ, ପଦ୍ମଯୁକ୍ତ ସରୋବର — ଯାହା ଜଳପକ୍ଷୀମାନଙ୍କଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଥିଲା।

3.11.4

यूथबद्धांश्च पृषतान् मदोन्मत्तान् विषाणिनः।
महिषांश्च वराहांश्च गजांश्च द्रुमवैरिणः ॥ ३.११.४ ॥

ଝୁଣ୍ଟରେ ବନ୍ଧା ଚିତ୍ରିତ ହରିଣ, ମଦମତ୍ତ ଶୃଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ମହିଷ, ଶୂକର ଓ ବୃକ୍ଷଶତ୍ରୁ ହାତୀ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଥିଲେ।

3.11.5

ते गत्वा दूरमध्वानं लम्बमाने दिवाकरे।
ददृशुः सहिता रम्यं तटाकं योजनायुतम् ॥ ३.११.५ ॥

ସେମାନେ ଦୂର ପଥ ଚାଲି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଢଳୁଥିବାବେଳେ ଦଶ ହଜାର ଯୋଜନ ବିସ୍ତୃତ ଏକ ରମଣୀୟ ସରୋବର ଦେଖିଲେ।

3.11.6

पद्मपुष्करसम्बाधं गजयूथैरलंकृतम्।
सारसैर्हंसकादम्बैः संकुलं जलजातिभिः ॥ ३.११.६ ॥

ପଦ୍ମ ଓ କୁମୁଦରେ ଭରା, ହାତୀ ଯୂଥରେ ଅଳଙ୍କୃତ, ସାରସ, ହଂସ ଓ ବଦାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଜଳଜୀବ ଜାତିରେ ଭରା।

3.11.7

प्रसन्नसलिले रम्ये तस्मिन् सरसि शुश्रुवे।
गीतवादित्रनिर्घोषो न तु कश्चन दृश्यते ॥ ३.११.७ ॥

ସ୍ୱଚ୍ଛ ଜଳର ସେ ରମଣୀୟ ସରୋବରରେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଧ୍ୱନି ଶୁଣାଗଲା, କିନ୍ତୁ କେହି ଦେଖାଗଲା ନାହିଁ।

3.11.8

ततः कौतूहलाद् रामो लक्ष्मणश्च महारथः।
मुनिं धर्मभृतं नाम प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ ३.११.८ ॥

ତା'ପରେ କୌତୂହଳବଶତଃ ରାମ ଓ ମହାରଥୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଧର୍ମଭୃତ ନାମକ ମୁନିଙ୍କୁ ପଚାରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

3.11.9

इदमत्यद्भुतं श्रुत्वा सर्वेषां नो महामुने।
कौतूहलं महज्जातं किमिदं साधु कथ्यताम् ॥ ३.११.९ ॥

ହେ ମହାମୁନି, ଏହି ଅତି ଅଦ୍ଭୁତ ଶୁଣି ଆମ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାନ କୌତୂହଳ ଜାତ ହୋଇଛି; ଏ କଣ, ଭଲ ଭାବେ କୁହନ୍ତୁ।

3.11.10

तेनैवमुक्तो धर्मात्मा राघवेण मुनिस्तदा।
प्रभावं सरसः क्षिप्रमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ३.११.१० ॥

ରାଘବଙ୍କ ଏହିପରି ପ୍ରଶ୍ନରେ ଧର୍ମାତ୍ମା ମୁନି ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେ ସରୋବରର ପ୍ରଭାବ କହିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

3.11.11

इदं पञ्चाप्सरो नाम तटाकं सार्वकालिकम्।
निर्मितं तपसा राम मुनिना माण्डकर्णिना ॥ ३.११.११ ॥

ହେ ରାମ, ପଞ୍ଚାପ୍ସର ନାମକ ଏହି ସରୋବର ସର୍ବକାଳୀନ; ମାଣ୍ଡକର୍ଣି ମୁନି ତପସ୍ୟାଦ୍ୱାରା ଏହାକୁ ନିର୍ମାଣ କରିଥିଲେ।

3.11.12

स हि तेपे तपस्तीव्रं माण्डकर्णिर्महामुनिः।
दशवर्षसहस्राणि वायुभक्षो जलाशये ॥ ३.११.१२ ॥

ସେହି ମହାମୁନି ମାଣ୍ଡକର୍ଣି ଜଳାଶୟରେ ରହି, କେବଳ ବାୟୁ ଆହାର କରି, ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଘୋର ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।

3.11.13

ततः प्रव्यथिताः सर्वे देवाः साग्निपुरोगमाः।
अब्रुवन् वचनं सर्वे परस्परसमागताः ॥ ३.११.१३ ॥

ଏବେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ। ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ଏହି କଥା କହିଲେ।

3.11.15

अस्माकं कस्यचित् स्थानमेष प्रार्थयते मुनिः।
ततः कर्तुं तपोविघ्नं सर्वदेवैर्नियोजिताः।
प्रधानाप्सरसः पञ्च विद्युच्चलितवर्चसः ॥ ३.११.१५ ॥

ଏହି ମୁନି ଆମ ମଧ୍ୟରୁ କାହାର ସ୍ଥାନ ଚାହୁଁଛନ୍ତି। ତେଣୁ ତପସ୍ୟାରେ ବିଘ୍ନ ଘଟାଇବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବତା ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ପ୍ରଧାନ ପାଞ୍ଚ ଅପ୍ସରାଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କଲେ।

3.11.16

अप्सरोभिस्ततस्ताभिर्मुनिर्दृष्टपरावरः।
नीतो मदनवश्यत्वं देवानां कार्यसिद्धये ॥ ३.११.१६ ॥

ଏଥିରେ ପର ଓ ଅପର ତତ୍ତ୍ୱ ଦେଖିଥିବା ସେହି ମୁନି ଦେବତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟସିଦ୍ଧି ପାଇଁ ସେହି ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କାମଦେବଙ୍କ ବଶରେ ଆଣିଥିଲେ।

3.11.17

ताश्चैवाप्सरसः पञ्च मुनेः पत्नीत्वमागताः।
तटाके निर्मितं तासां तस्मिन्नन्तर्हितं गृहम् ॥ ३.११.१७ ॥

ସେହି ପାଞ୍ଚ ଅପ୍ସରା ମଧ୍ୟ ମୁନିଙ୍କ ପତ୍ନୀ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସରୋବର କୂଳରେ ଏକ ଗୃହ ନିର୍ମିତ ହେଲା, ଯାହା ସେହି ଜଳ ମଧ୍ୟରେ ଲୁଚି ରହିଥିଲା।

3.11.18

तत्रैवाप्सरसः पञ्च निवसन्त्यो यथासुखम्।
रमयन्ति तपोयोगान्मुनिं यौवनमास्थितम् ॥ ३.११.१८ ॥

ସେଠାରେ ହିଁ ସେହି ପାଞ୍ଚ ଅପ୍ସରା ସୁଖରେ ବାସ କରି, ତପୋବଳ ଯୋଗୁ ଯୌବନ ପ୍ରାପ୍ତ ମୁନିଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦିତ କରୁଥିଲେ।

3.11.19

तासां संक्रीडमानानामेष वादित्रनिःस्वनः।
श्रूयते भूषणोन्मिश्रो गीतशब्दो मनोहरः ॥ ३.११.१९ ॥

ଖେଳୁଥିବା ସେମାନଙ୍କ ବାଦ୍ୟର ଏହି ନାଦ ଶୁଣାଯାଉଛି; ତାହା ଅଳଙ୍କାରର ଝଣଝଣା ସହିତ ମିଶି ମନୋହର ଗୀତସ୍ୱର ହେଉଛି।

3.11.20

आश्चर्यमिति तस्यैतद् वचनं भावितात्मनः।
राघवः प्रतिजग्राह सह भ्रात्रा महायशाः ॥ ३.११.२० ॥

ସେହି ଶୁଦ୍ଧାତ୍ମା ମୁନିଙ୍କ ଏହି ବଚନକୁ "ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ" ବୋଲି କହି ମହାଯଶସ୍ୱୀ ରାଘବ ଭାଇ ସହିତ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

3.11.21

एवं कथयमानः स ददर्शाश्रममण्डलम्।
कुशचीरपरिक्षिप्तं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम् ॥ ३.११.२१ ॥

ଏପରି କହୁଥିବା ସମୟରେ ସେ କୁଶ ଓ ବଲ୍ଳଳ ବସ୍ତ୍ରରେ ଘେରା, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତେଜ ପରି ଶୋଭାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ଆଶ୍ରମ-ମଣ୍ଡଳ ଦେଖିଲେ।

3.11.22

प्रविश्य सह वैदेह्या लक्ष्मणेन च राघवः।
तदा तस्मिन् स काकुत्स्थः श्रीमत्याश्रममण्डले ॥ ३.११.२२ ॥

ସେତେବେଳେ ରାଘବ, କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ, ବୈଦେହୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ସେହି ଶୋଭାମୟ ଆଶ୍ରମ-ମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

3.11.23

उषित्वा स सुखं तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः।
जगाम चाश्रमांस्तेषां पर्यायेण तपस्विनाम् ॥ ३.११.२३ ॥

ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବାସ କରି, ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ, ସେହି ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ କ୍ରମଶଃ ଯାଇଥିଲେ।

3.11.24

येषामुषितवान् पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित् ।
क्वचित् परिदशान् मासानेकसंवत्सरं क्वचित् ॥ ३.११.२४ ॥

ପୂର୍ବରୁ ଯେଉଁ ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ସେ ମହାସ୍ତ୍ରବିଦ୍ ରହିଥିଲେ, କୁଆଡ଼େ ଦଶ ମାସ, କୁଆଡ଼େ ଏକ ବର୍ଷ।

3.11.25

क्वचिच्च चतुरो मासान् पञ्च षट् च परान् क्वचित्।
अपरत्राधिकान् मासानध्यर्धमधिकं क्वचित् ॥ ३.११.२५ ॥

କୁଆଡ଼େ ଚାରି ମାସ, କୁଆଡ଼େ ପାଞ୍ଚ କିମ୍ବା ଛଅ ମାସ, ଏବଂ ତା'ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ; ଅନ୍ୟତ୍ର ଅଧିକ ମାସ, କୁଆଡ଼େ ଦେଢ଼ ମାସଠାରୁ ଅଧିକ।

3.11.26

त्रीन् मासानष्टमासांश्च राघवो न्यवसत् सुखम्।
तत्र संवसतस्तस्य मुनीनामाश्रमेषु वै ॥ ३.११.२६ ॥

ରାଘବ ସେଠାରେ ତିନି ମାସ ଓ ଆଠ ମାସ ସୁଖରେ ବାସ କଲେ, ମୁନିମାନଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ରହି।

3.11.27

रमतश्चानुकूल्येन ययुः संवत्सरा दश।
परिसृत्य च धर्मज्ञो राघवः सह सीतया ॥ ३.११.२७ ॥

ଅନୁକୂଳତାରେ ଆନନ୍ଦ କରି ଦଶ ବର୍ଷ ଗଲା; ଧର୍ମଜ୍ଞ ରାଘବ ସୀତାଙ୍କ ସହ ବୁଲି।

3.11.28

सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं पुनरेवाजगाम ह।
स तमाश्रममागम्य मुनिभिः परिपूजितः ॥ ३.११.२८ ॥

ସେ ପୁନର୍ବାର ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳକୁ ଫେରିଲେ; ସେହି ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ମୁନିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହେଲେ।

3.11.29

तत्रापि न्यवसद् रामः किंचित् कालमरिंदमः।
अथाश्रमस्थो विनयात् कदाचित् तं महामुनिम् ॥ ३.११.२९ ॥

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ରାମ କିଛି ସମୟ ରହିଲେ, ଶତ୍ରୁଦମନକାରୀ; ତା'ପରେ ଆଶ୍ରମରେ ରହିବା ସମୟରେ ବିନୟ ସହିତ, ଏକ ସମୟରେ ସେହି ମହାମୁନିଙ୍କ ନିକଟରେ।

3.11.30

उपासीनः स काकुत्स्थः सुतीक्ष्णमिदमब्रवीत्।
अस्मिन्नरण्ये भगवन्नगस्त्यो मुनिसत्तमः ॥ ३.११.३० ॥

ପାଖରେ ବସିଥିବା ସେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ) ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କୁ ଏହା କହିଲେ: "ହେ ଭଗବନ୍, ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ରହନ୍ତି।"

3.11.31

वसतीति मया नित्यं कथाः कथयतां श्रुतम्।
न तु जानामि तं देशं वनस्यास्य महत्तया ॥ ३.११.३१ ॥

"ଏପରି କହୁଥିବା ଲୋକଙ୍କଠାରୁ ମୁଁ ସର୍ବଦା ଶୁଣିଛି; କିନ୍ତୁ ଏହି ଅରଣ୍ୟର ବିଶାଳତା ଯୋଗୁଁ ସେ ସ୍ଥାନ ମୋର ଜଣା ନାହିଁ।"

3.11.32

कुत्राश्रमपदं रम्यं महर्षेस्तस्य धीमतः।
प्रसादार्थं भगवतः सानुजः सह सीतया ॥ ३.११.३२ ॥

ସେଇ ଜ୍ଞାନୀ ମହର୍ଷିଙ୍କ କୃପା ପାଇବା ପାଇଁ, ଅନୁଜ ଓ ସୀତା ସହିତ, ତାଙ୍କର ରମଣୀୟ ଆଶ୍ରମ କେଉଁଠି ଅଛି?

3.11.33

अगस्त्यमधिगच्छेयमभिवादयितुं मुनिम्।
मनोरथो महानेष हृदि सम्परिवर्तते ॥ ३.११.३३ ॥

ମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବାର ଏହି ମହତ୍ ଇଚ୍ଛା ମୋ ହୃଦୟରେ ଘୂରୁଛି।

3.11.35

यदहं तं मुनिवरं शुश्रूषेयमपि स्वयम्।
सुतीक्ष्णः प्रत्युवाचेदं प्रीतो दशरथात्मजम्।
अहमप्येतदेव त्वां वक्तुकामः सलक्ष्मणम् ॥ ३.११.३५ ॥

ପ୍ରସନ୍ନ ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦଶରଥ ପୁତ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: "ସେଇ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ସେବା ମୁଁ ନିଜେ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସହିତ ତୁମକୁ ମଧ୍ୟ ଏହା କହିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲି।"

3.11.36

अगस्त्यमभिगच्छेति सीतया सह राघव।
दिष्ट्या त्विदानीमर्थेऽस्मिन् स्वयमेव ब्रवीषि माम् ॥ ३.११.३६ ॥

"ହେ ରାଘବ! ସୀତା ସହିତ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଅ। ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଏବେ ଏହି ବିଷୟରେ ତୁମେ ନିଜେ ମୋତେ କହୁଛ।"

3.11.37

अयमाख्यामि ते राम यत्रागस्त्यो महामुनिः।
योजनान्याश्रमात् तात याहि चत्वारि वै ततः।
दक्षिणेन महान् श्रीमानगस्त्यभ्रातुराश्रमः ॥ ३.११.३७ ॥

"ହେ ରାମ! ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି। ହେ ବତ୍ସ! ଏହି ଆଶ୍ରମରୁ ଚାରି ଯୋଜନ ଯାଅ। ସେଠାରୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କର ବୃହତ୍ ଓ ଶୋଭାମୟ ଆଶ୍ରମ ଅଛି।"

3.11.38

स्थलीप्रायवनोद्देशे पिप्पलीवनशोभिते।
बहुपुष्पफले रम्ये नानाविहगनादिते ॥ ३.११.३८ ॥

ତାହା ଅଧିକାଂଶ ଶୁଖିଲା ଭୂମିଯୁକ୍ତ ବନାଞ୍ଚଳରେ ଅବସ୍ଥିତ; ପିପଳୀ ବନରେ ଶୋଭିତ; ବହୁ ପୁଷ୍ପ ଓ ଫଳଯୁକ୍ତ; ରମଣୀୟ; ନାନା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ରବରେ ମୁଖରିତ।

3.11.39

पद्मिन्यो विविधास्तत्र प्रसन्नसलिलाशयाः।
हंसकारण्डवाकीर्णाश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥ ३.११.३९ ॥

ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପଦ୍ମ-ସରୋବର ଥିଲା; ସେଗୁଡ଼ିକର ଜଳ ସ୍ୱଚ୍ଛ ଥିଲା; ହଂସ ଓ କାରଣ୍ଡବ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଚକ୍ରବାକରେ ଶୋଭିତ ଥିଲା।

3.11.40

तत्रैकां रजनीं व्युष्य प्रभाते राम गम्यताम्।
दक्षिणां दिशमास्थाय वनखण्डस्य पार्श्वतः ॥ ३.११.४० ॥

ସେଠାରେ ଗୋଟିଏ ରାତି ରହି, ହେ ରାମ, ପ୍ରଭାତରେ ବନଖଣ୍ଡର ପାର୍ଶ୍ୱ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଯାଆନ୍ତୁ।

3.11.41

तत्रागस्त्याश्रमपदं गत्वा योजनमन्तरम्।
रमणीये वनोद्देशे बहुपादपशोभिते ॥ ३.११.४१ ॥

ସେଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଯୋଜନ ଦୂରରେ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଅଛି; ବହୁ ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ ସେହି ରମଣୀୟ ବନପ୍ରଦେଶକୁ ଯିବାକୁ ହେବ।

3.11.42

रंस्यते तत्र वैदेही लक्ष्मणश्च त्वया सह।
स हि रम्यो वनोद्देशो बहुपादपसंयुतः ॥ ३.११.४२ ॥

ସେଠାରେ ବୈଦେହୀ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ତୁମ ସହିତ ଆନନ୍ଦ ପାଇବେ; ସେହି ବନପ୍ରଦେଶ ବହୁ ବୃକ୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବାସ୍ତବରେ ରମଣୀୟ।

3.11.43

यदि बुद्धिः कृता द्रष्टुमगस्त्यं तं महामुनिम्।
अद्यैव गमने बुद्धिं रोचयस्व महामते ॥ ३.११.४३ ॥

ଯଦି ସେହି ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବାକୁ ତୁମେ ସଂକଳ୍ପ କରିଛ, ତେବେ ହେ ମହାମତି, ଆଜି ହିଁ ଯିବାର ମନ ସ୍ଥିର କର।

3.11.44

प्रतस्थेऽगस्त्यमुद्दिश्य सानुगः सह सीतया ॥ ३.११.४४ ॥

ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି, ଅନୁଚରମାନଙ୍କ ସହିତ, ସୀତା ସହିତ ସେ ଯାତ୍ରା କଲେ।

3.11.45

पश्यन् वनानि चित्राणि पर्वतांश्चाभ्रसंनिभान्।
सरांसि सरितश्चैव पथि मार्गवशानुगान् ॥ ३.११.४५ ॥

ବିଚିତ୍ର ବନ, ମେଘ ସଦୃଶ ପର୍ବତ, ସରୋବର ଓ ନଦୀ ଦେଖି, ପଥର ଗତି ଅନୁସରଣ କରି ସେମାନେ ଆଗେଇ ଗଲେ।

3.11.46

सुतीक्ष्णेनोपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम्।
इदं परमसंहृष्टो वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.११.४६ ॥

ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣ ଦେଖାଇଥିବା ସେହି ପଥରେ ସୁଖରେ ଚାଲି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ସେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

3.11.47

एतदेवाश्रमपदं नूनं तस्य महात्मनः।
अगस्त्यस्य मुनेर्भ्रातुर्दृश्यते पुण्यकर्मणः ॥ ३.११.४७ ॥

ଏହା ନିଶ୍ଚୟ ସେହି ମହାତ୍ମା, ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭ୍ରାତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳ ଦେଖାଯାଉଛି।

3.11.48

यथा हीमे वनस्यास्य ज्ञाताः पथि सहस्रशः।
संनताः फलभारेण पुष्पभारेण च द्रुमाः ॥ ३.११.४८ ॥

ଏହି ବନ ପଥରେ ହଜାର ହଜାର ଗଛ ଫଳଭାର ଓ ପୁଷ୍ପଭାରରେ ନତ ହୋଇ ରହିଥିବା ଦେଖାଯାଏ।

3.11.49

पिप्पलीनां च पक्वानां वनादस्मादुपागतः।
गन्धोऽयं पवनोत्क्षिप्तः सहसा कटुकोदयः ॥ ३.११.४९ ॥

ଏହି ବନରୁ ପାଚିଲା ପିପୁଲିର ଏହି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ସୁଗନ୍ଧ ପବନରେ ଭାସି ହଠାତ୍ ଆସୁଛି।

3.11.50

तत्र तत्र च दृश्यन्ते संक्षिप्ताः काष्ठसंचयाः।
लूनाश्च परिदृश्यन्ते दर्भा वैदूर्यवर्चसः ॥ ३.११.५० ॥

ସ୍ଥାନେ ସ୍ଥାନେ କାଠର ଗଦା ଏକତ୍ର ହୋଇ ରହିଥିବା ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ବୈଦୁର୍ଯ୍ୟ ମଣି ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦର୍ଭ ଘାସ କଟା ଯାଇଥିବା ଦେଖାଯାଏ।

3.11.51

एतच्च वनमध्यस्थं कृष्णाभ्रशिखरोपमम्।
पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं सम्प्रदृश्यते ॥ ३.११.५१ ॥

ବଣ ମଝିରେ ଥିବା ଏହା, କଳା ମେଘ ଶିଖର ପରି; ଆଶ୍ରମର ଅଗ୍ନିର ଧୂଆଁର ଅଗ୍ରଭାଗ ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉଛି।

3.11.52

विविक्तेषु च तीर्थेषु कृतस्नाना द्विजातयः।
पुष्पोपहारं कुर्वन्ति कुसुमैः स्वयमर्जितैः ॥ ३.११.५२ ॥

ନିର୍ଜନ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ଦ୍ୱିଜମାନେ ନିଜେ ତୋଳିଥିବା ଫୁଲରେ ପୁଷ୍ପୋପହାର ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି।

3.11.53

ततः सुतीक्ष्णवचनं यथा सौम्य मया श्रुतम्।
अगस्त्यस्याश्रमो भ्रातुर्नूनमेष भविष्यति ॥ ३.११.५३ ॥

ହେ ସୌମ୍ୟ, ସୁତୀକ୍ଷ୍ଣଙ୍କ ବାକ୍ୟ ଯେପରି ମୁଁ ଶୁଣିଥିଲି, ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ହେବ।

3.11.54

निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया।
यस्य भ्रात्रा कृतेयं दिक्शरण्या पुण्यकर्मणा ॥ ३.११.५४ ॥

ଲୋକଙ୍କ ହିତ କାମନାରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ମଧ୍ୟ ବଳରେ ବଶ କରି, ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟକର୍ମାଙ୍କ ଭାଇ ଏହି ଦିଗକୁ ଶରଣ୍ୟ କରିଥିଲେ।

3.11.55

इहैकदा किल क्रूरो वातापिरपि चेल्वलः।
भ्रातरौ सहितावास्तां ब्राह्मणघ्नौ महासुरौ ॥ ३.११.५५ ॥

ଏଠାରେ ଏକଦା କ୍ରୂର ବାତାପି ଓ ଇଲ୍ୱଳ, ବ୍ରାହ୍ମଣଘାତୀ ଦୁଇ ମହାଅସୁର ଭାଇ ଏକାଠି ରହୁଥିଲେ।

3.11.56

धारयन् ब्राह्मणं रूपमिल्वलः संस्कृतं वदन्।
आमन्त्रयति विप्रान् स श्राद्धमुद्दिश्य निर्घृणः ॥ ३.११.५६ ॥

ବ୍ରାହ୍ମଣ ରୂପ ଧରି, ସଂସ୍କୃତ କହି, ସେଇ ନିର୍ଦ୍ଦୟ ଇଲ୍ୱଳ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରେ।

3.11.57

भ्रातरं संस्कृतं कृत्वा ततस्तं मेषरूपिणम्।
तान् द्विजान् भोजयामास श्राद्धदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.११.५७ ॥

ତା'ପରେ ସେ ମେଷରୂପୀ ଭାଇକୁ ରାନ୍ଧି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ବିଧି ଅନୁସାରେ ସେହି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରାଇଲା।

3.11.58

ततो भुक्तवतां तेषां विप्राणामिल्वलोऽब्रवीत्।
वातापे निष्क्रमस्वेति स्वरेण महता वदन् ॥ ३.११.५८ ॥

ତା'ପରେ ଭୋଜନ ସାରିଥିବା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଇଲ୍ବଳ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ କହିଲା, "ବାତାପି, ବାହାରକୁ ଆସ!"

3.11.59

ततो भ्रातुर्वचः श्रुत्वा वातापिर्मेषवन्नदन्।
भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि ब्राह्मणानां विनिष्पतत् ॥ ३.११.५९ ॥

ତା'ପରେ ଭାଇର ଡାକ ଶୁଣି ବାତାପି ମେଷ ପରି ଚିତ୍କାର କରି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଶରୀର ଚିରି ବାହାରି ଆସିଲା।

3.11.60

ब्राह्मणानां सहस्राणि तैरेवं कामरूपिभिः।
विनाशितानि संहत्य नित्यशः पिशिताशनैः ॥ ३.११.६० ॥

ଏହିପରି ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧାରଣ କରୁଥିବା ସେହି ମାଂସଭୋଜୀମାନେ ମିଳିମିଶି ପ୍ରତିଦିନ ହଜାର ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ବିନଷ୍ଟ କଲେ।

3.11.61

अगस्त्येन तदा देवैः प्रार्थितेन महर्षिणा।
अनुभूय किल श्राद्धे भक्षितः स महासुरः ॥ ३.११.६१ ॥

ତା'ପରେ ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରାର୍ଥନାରେ ମହର୍ଷି ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ସେ ମହାସୁରକୁ ନିଜେ ଭକ୍ଷିତ ହେବାକୁ ଦେଲେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

3.11.62

ततः सम्पन्नमित्युक्त्वा दत्त्वा हस्तेऽवनेजनम्।
भ्रातरं निष्क्रमस्वेति चेल्वलः समभाषत ॥ ३.११.६२ ॥

"ସବୁ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା" ବୋଲି କହି, ହାତରେ ଜଳ ଦେଇ ଇଲ୍ବଳ ଭାଇକୁ କହିଲା, "ବାହାରକୁ ଆସ!"

3.11.63

स तदा भाषमाणं तु भ्रातरं विप्रघातिनम्।
अब्रवीत् प्रहसन् धीमानगस्त्यो मुनिसत्तमः ॥ ३.११.६३ ॥

ସେତେବେଳେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅଗସ୍ତ୍ୟ, ବ୍ରାହ୍ମଣଘାତୀ ସେହି ଭାଇକୁ କଥା କହିବାର ଦେଖି ହସି ହସି କହିଲେ।

3.11.64

कुतो निष्क्रमितुं शक्तिर्मया जीर्णस्य रक्षसः।
भ्रातुस्तु मेषरूपस्य गतस्य यमसादनम् ॥ ३.११.६४ ॥

ମେଷରୂପରେ ଯମଲୋକ ଯାଇଥିବା ମୋ ଭାଇ ପରି, ଜୀର୍ଣ୍ଣ ରାକ୍ଷସକୁ ବାହାର କରିବାର ଶକ୍ତି ମୋ ଠାରେ କିପରି ଥାଇପାରେ?

3.11.65

अथ तस्य वचः श्रुत्वा भ्रातुर्निधनसंश्रितम्।
प्रधर्षयितुमारेभे मुनिं क्रोधान्निशाचरः ॥ ३.११.६५ ॥

ଭାଇଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ବିଷୟରେ ତାଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, କ୍ରୋଧରେ ସେହି ନିଶାଚର ମୁନିଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା।

3.11.66

सोऽभ्यद्रवद् द्विजेन्द्रं तं मुनिना दीप्ततेजसा।
चक्षुषानलकल्पेन निर्दग्धो निधनं गतः ॥ ३.११.६६ ॥

ସେ ସେହି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କ ଉପରେ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲା; ତେଜସ୍ୱୀ ମୁନିଙ୍କ ଅଗ୍ନିସଦୃଶ ଦୃଷ୍ଟିରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଦଗ୍ଧ ହୋଇ ସେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲା।

3.11.67

तस्यायमाश्रमो भ्रातुस्तटाकवनशोभितः।
विप्रानुकम्पया येन कर्मेदं दुष्करं कृतम् ॥ ३.११.६७ ॥

ଏହା ତାଙ୍କ ଭାଇଙ୍କ ଆଶ୍ରମ, ପୋଖରୀ ଓ ବନରେ ଶୋଭିତ। ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ପ୍ରତି କରୁଣାରୁ ସେ ଏହି ଦୁଷ୍କର କର୍ମ କରିଥିଲା।

3.11.68

एवं कथयमानस्य तस्य सौमित्रिणा सह।
रामस्यास्तं गतः सूर्यः संध्याकालोऽभ्यवर्तत ॥ ३.११.६८ ॥

ଏହିପରି ସେ ସୌମିତ୍ରି ସହିତ ରାମଙ୍କ ବିଷୟରେ କହୁଥିବା ବେଳେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାକାଳ ଆସିଲା।

3.11.69

उपास्य पश्चिमां संध्यां सह भ्रात्रा यथाविधि।
प्रविवेशाश्रमपदं तमृषिं चाभ्यवादयत् ॥ ३.११.६९ ॥

ଭାଇଙ୍କ ସହିତ ବିଧିପୂର୍ବକ ପଶ୍ଚିମ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନା କରି ରାମ ଆଶ୍ରମ ପରିସରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ଏବଂ ସେହି ଋଷିଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

3.11.70

सम्यक्प्रतिगृहीतस्तु मुनिना तेन राघवः।
न्यवसत् तां निशामेकां प्राश्य मूलफलानि च ॥ ३.११.७० ॥

ସେହି ମୁନିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉଚିତ ରୂପେ ସତ୍କୃତ ରାଘବ ମୂଳ ଓ ଫଳ ଖାଇ ସେହି ଗୋଟିଏ ରାତ୍ରି ସେଠାରେ ରହିଲେ।

3.11.71

तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामुदिते रविमण्डले।
भ्रातरं तमगस्त्यस्य आमन्त्रयत राघवः ॥ ३.११.७१ ॥

ସେହି ରାତ୍ରି ଅତିକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇ ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଉଦିତ ହେବାରୁ ରାଘବ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ସେହି ଆଶ୍ରମରୁ ବିଦାୟ ନେବା ବିଷୟରେ ଭାଇଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.11.72

अभिवादये त्वां भगवन् सुखमस्म्युषितो निशाम्।
आमन्त्रये त्वां गच्छामि गुरुं ते द्रष्टुमग्रजम् ॥ ३.११.७२ ॥

ହେ ଭଗବନ୍, ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ; ରାତ୍ରି ସୁଖରେ କଟିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ଆପଣଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଆପଣଙ୍କ ଗୁରୁ ଓ ମୋ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତାଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଉଛି।

3.11.73

गम्यतामिति तेनोक्तो जगाम रघुनन्दनः।
यथोद्दिष्टेन मार्गेण वनं तच्चावलोकयन् ॥ ३.११.७३ ॥

"ଯାଅ" ବୋଲି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୁହାଯିବାରୁ ରଘୁନନ୍ଦନ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପଥରେ ସେହି ବନକୁ ଦେଖି ଦେଖି ଚାଲିଗଲେ।

3.11.74

नीवारान् पनसान् सालान् वञ्जुलांस्तिनिशांस्तथा।
चिरिबिल्वान् मधूकांश्च बिल्वानथ च तिन्दुकान् ॥ ३.११.७४ ॥

ନୀବାର, ପନସ, ସାଲ, ବଞ୍ଜୁଳ, ତିନିଶ, ଚିରିବିଲ୍ୱ, ମଧୂକ, ବିଲ୍ୱ ଓ ତିନ୍ଦୁକ ବୃକ୍ଷ (ଦେଖି ଦେଖି)।

3.11.75

पुष्पितान् पुष्पिताग्राभिर्लताभिरुपशोभितान्।
ददर्श रामः शतशस्तत्र कान्तारपादपान् ॥ ३.११.७५ ॥

ସେଠାରେ ରାମ ଫୁଲିଥିବା ଅଗ୍ରଭାଗ ଥିବା ଲତାରେ ଶୋଭିତ ଶହଶହ ବନବୃକ୍ଷ ଦେଖିଲେ।

3.11.76

हस्तिहस्तैर्विमृदितान् वानरैरुपशोभितान्।
मत्तैः शकुनिसङ्घैश्च शतशः प्रतिनादितान् ॥ ३.११.७६ ॥

ହାତୀଙ୍କ ଶୁଣ୍ଡରେ ଦଳିତ, ବାନରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ମତ୍ତ ପକ୍ଷୀଦଳର ଶହଶହ ପ୍ରତିଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିତ (ବୃକ୍ଷ)।

3.11.77

ततोऽब्रवीत् समीपस्थं रामो राजीवलोचनः।
पृष्ठतोऽनुगतं वीरं लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् ॥ ३.११.७७ ॥

ତେବେ କମଳନୟନ ରାମ ନିକଟରେ ଠିଆ ହୋଇଥିବା, ପଛରେ ଅନୁସରଣ କରୁଥିବା, ଶୋଭା ବୃଦ୍ଧିକାରୀ ବୀର ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.11.78

स्निग्धपत्रा यथा वृक्षा यथा क्षान्ता मृगद्विजाः।
आश्रमो नातिदूरस्थो महर्षेर्भावितात्मनः ॥ ३.११.७८ ॥

ଚିକ୍କଣ ପତ୍ର ବୃକ୍ଷ ଓ ଶାନ୍ତ ମୃଗ-ପକ୍ଷୀ ଦେଖି ମନେ ହୁଏ, ଭାବିତାତ୍ମା ମହର୍ଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ବହୁ ଦୂରରେ ନାହିଁ।

3.11.79

अगस्त्य इति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा।
आश्रमो दृश्यते तस्य परिश्रान्तश्रमापहः ॥ ३.११.७९ ॥

ଅଗସ୍ତ୍ୟ ନାମରେ ଜଗତରେ ନିଜ କର୍ମରୁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦେଖାଯାଉଛି; ତାହା କ୍ଲାନ୍ତଙ୍କ କ୍ଲାନ୍ତି ଦୂର କରେ।

3.11.80

प्राज्यधूमाकुलवनश्चीरमालापरिष्कृतः।
प्रशान्तमृगयूथश्च नानाशकुनिनादितः ॥ ३.११.८० ॥

ଘନ ଧୂଆଁରେ ଭରା ବନବିଶିଷ୍ଟ, ବଲ୍କଳ-ବସ୍ତ୍ରର ମାଳାରେ ସଜ୍ଜିତ, ଶାନ୍ତ ମୃଗଦଳ ଓ ନାନା ପକ୍ଷୀଙ୍କ ସ୍ୱରରେ ନିନାଦିତ (ଆଶ୍ରମ)।

3.11.81

निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया।
दक्षिणा दिक् कृता येन शरण्या पुण्यकर्मणा ॥ ३.११.८१ ॥

ଲୋକଙ୍କ ହିତ ଇଚ୍ଛାରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ବଳରେ ବଶ କରି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଆଶ୍ରୟସ୍ଥଳ କରିଥିବା ପୁଣ୍ୟକର୍ମା।

3.11.82

तस्येदमाश्रमपदं प्रभावाद् यस्य राक्षसैः।
दिगियं दक्षिणा त्रासाद् दृश्यते नोपभुज्यते ॥ ३.११.८२ ॥

ଏହା ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନ। ଯାହାଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ଭୟରୁ ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ କେବଳ ଦେଖନ୍ତି, ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

3.11.83

यदाप्रभृति चाक्रान्ता दिगियं पुण्यकर्मणा।
तदाप्रभृति निर्वैराः प्रशान्ता रजनीचराः ॥ ३.११.८३ ॥

ଯେଉଁ ଦିନଠାରୁ ଏହି ଦିଗ ସେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମା ଅଧିକାର କରିଥିଲେ, ସେଦିନଠାରୁ ରାତ୍ରିଚର ରାକ୍ଷସମାନେ ବୈରହୀନ ଓ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।

3.11.84

नाम्ना चेयं भगवतो दक्षिणा दिक्प्रदक्षिणा।
प्रथिता त्रिषु लोकेषु दुर्धर्षा क्रूरकर्मभिः ॥ ३.११.८४ ॥

ଭଗବାନଙ୍କର ଏହି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗ ନାମରେ 'ଦିକ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା' ବୋଲି ଜଣାଯାଏ; ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ କ୍ରୂର କର୍ମୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଜେୟ।

3.11.85

मार्गं निरोद्धुं सततं भास्करस्याचलोत्तमः।
संदेशं पालयंस्तस्य विन्ध्यशैलो न वर्धते ॥ ३.११.८५ ॥

ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପଥ ରୋକିବା ପାଇଁ ସତତ ବଢ଼ୁଥିବା ପର୍ବତୋତ୍ତମ ବିନ୍ଧ୍ୟ, ତାଙ୍କ ଆଦେଶ ପାଳି ଏବେ ବଢ଼େ ନାହିଁ।

3.11.86

अयं दीर्घायुषस्तस्य लोके विश्रुतकर्मणः।
अगस्त्यस्याश्रमः श्रीमान् विनीतमृगसेवितः ॥ ३.११.८६ ॥

ଏହା ଦୀର୍ଘାୟୁ ଓ ଜଗତରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କର୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କର ଶ୍ରୀମନ୍ତ ଆଶ୍ରମ; ସେଠାରେ ବିନୀତ ହରିଣମାନେ ବିଚରଣ କରନ୍ତି।

3.11.87

एष लोकार्चितः साधुर्हिते नित्यं रतः सताम्।
अस्मानधिगतानेष श्रेयसा योजयिष्यति ॥ ३.११.८७ ॥

ଲୋକପୂଜିତ ଏହି ସାଧୁ, ଯିଏ ସର୍ବଦା ସଜ୍ଜନଙ୍କ ହିତରେ ରତ, ଆମେ ଆସିଥିବା ଆମକୁ ସେ ହିଁ ଶ୍ରେୟସ ସହିତ ଯୋଡ଼ିବେ।

3.11.88

आराधयिष्याम्यत्राहमगस्त्यं तं महामुनिम्।
शेषं च वनवासस्य सौम्य वत्स्याम्यहं प्रभो ॥ ३.११.८८ ॥

ଏଠାରେ ମୁଁ ସେହି ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବି; ହେ ସୌମ୍ୟ, ହେ ପ୍ରଭୋ, ବନବାସର ଅବଶିଷ୍ଟ କାଳ ମୁଁ ଏଠାରେ ହିଁ କାଟିବି।

3.11.89

अत्र देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
अगस्त्यं नियताहाराः सततं पर्युपासते ॥ ३.११.८९ ॥

ଏଠାରେ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମର୍ଷିମାନେ ସଂଯମୀ ଆହାରରେ ନିରନ୍ତର ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଉପାସନା କରନ୍ତି।

3.11.90

नात्र जीवेन्मृषावादी क्रूरो वा यदि वा शठः।
नृशंसः पापवृत्तो वा मुनिरेष तथाविधः ॥ ३.११.९० ॥

ଏଠାରେ ମିଥ୍ୟାବାଦୀ, କ୍ରୂର, ଠକ, ନିଷ୍ଠୁର ବା ପାପାଚାରୀ ବଞ୍ଚି ପାରିବ ନାହିଁ; ଏହି ମୁନି ସେହିପରି।

3.11.91

अत्र देवाश्च यक्षाश्च नागाश्च पतगैः सह।
वसन्ति नियताहारा धर्ममाराधयिष्णवः ॥ ३.११.९१ ॥

ଏଠାରେ ଦେବତା, ଯକ୍ଷ ଓ ନାଗମାନେ ପକ୍ଷୀମାନଙ୍କ ସହ ସଂଯମୀ ଆହାରରେ ଧର୍ମର ଆରାଧନା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୋଇ ବାସ କରନ୍ତି।

3.11.92

अत्र सिद्धा महात्मानो विमानैः सूर्यसंनिभैः।
त्यक्त्वा देहान् नवैर्देहैः स्वर्याताः परमर्षयः ॥ ३.११.९२ ॥

ଏଠାରେ ମହାତ୍ମା ସିଦ୍ଧ ଓ ପରମର୍ଷିମାନେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ ବିମାନରେ ଦେହ ତ୍ୟାଗ କରି ନୂତନ ଦେହରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇଛନ୍ତି।

3.11.93

यक्षत्वममरत्वं च राज्यानि विविधानि च।
अत्र देवाः प्रयच्छन्ति भूतैराराधिताः शुभैः ॥ ३.११.९३ ॥

ଏଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଶୁଭକର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧିତ ହୋଇ ଯକ୍ଷତ୍ୱ, ଅମରତ୍ୱ ଏବଂ ବିବିଧ ରାଜ୍ୟ ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି।

3.11.94

आगताः स्माश्रमपदं सौमित्रे प्रविशाग्रतः।
निवेदयेह मां प्राप्तमृषये सह सीतया ॥ ३.११.९४ ॥

ଆମେ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳରେ ପହଞ୍ଚିଛୁ। ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଆଗକୁ ପ୍ରବେଶ କରି ସୀତା ସହିତ ମୁଁ ଆସିଛି ବୋଲି ଏଠାକାର ଋଷିଙ୍କୁ ଜଣାଅ।