വാല്മീകി രാമായണം · സർഗം 3.11
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.11.1
अग्रतः प्रययौ रामः सीता मध्ये सुशोभना।
पृष्ठतस्तु धनुष्पाणिर्लक्ष्मणोऽनुजगाम ह ॥ ३.११.१ ॥
രാമൻ മുന്നിൽ നടന്നു; നടുവിൽ അത്യന്തം ശോഭയുള്ള സീത ഉണ്ടായിരുന്നു; പിന്നിൽ വില്ല് കയ്യിലേന്തിയ ലക്ഷ്മണൻ അനുഗമിച്ചു.
3.11.2
तौ पश्यमानौ विविधान् शैलप्रस्थान् वनानि च।
नदीश्च विविधा रम्या जग्मतुः सह सीतया ॥ ३.११.२ ॥
ഇരുവരും വിവിധങ്ങളായ പർവതസ്ഥലങ്ങളും വനങ്ങളും മനോഹരമായ നദികളും കണ്ടുകൊണ്ട് സീതയോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ചു.
3.11.3
सारसांश्चक्रवाकांश्च नदीपुलिनचारिणः।
सरांसि च सपद्मानि युतानि जलजैः खगैः ॥ ३.११.३ ॥
നദീതീരങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സാരസപ്പക്ഷികളും ചക്രവാകങ്ങളും, താമരകളോടുകൂടിയ തടാകങ്ങളും — ജലപക്ഷികളാൽ അലങ്കൃതമായവ.
3.11.4
यूथबद्धांश्च पृषतान् मदोन्मत्तान् विषाणिनः।
महिषांश्च वराहांश्च गजांश्च द्रुमवैरिणः ॥ ३.११.४ ॥
കൂട്ടമായി നിൽക്കുന്ന പുള്ളിമാനുകൾ, മദോന്മത്തരായ കൊമ്പുള്ള എരുമകൾ, പന്നികൾ, മരങ്ങളുടെ ശത്രുക്കളായ ആനകൾ എന്നിവയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
3.11.5
ते गत्वा दूरमध्वानं लम्बमाने दिवाकरे।
ददृशुः सहिता रम्यं तटाकं योजनायुतम् ॥ ३.११.५ ॥
അവർ വളരെ ദൂരം സഞ്ചരിച്ചു; സൂര്യൻ അസ്തമിക്കാറായപ്പോൾ, പതിനായിരം യോജന വിസ്താരമുള്ള മനോഹരമായ ഒരു തടാകം അവർ കണ്ടു.
3.11.6
पद्मपुष्करसम्बाधं गजयूथैरलंकृतम्।
सारसैर्हंसकादम्बैः संकुलं जलजातिभिः ॥ ३.११.६ ॥
താമരകളും ആമ്പലുകളും നിറഞ്ഞ്, ആനക്കൂട്ടങ്ങളാൽ അലങ്കൃതമായി, സാരസങ്ങൾ, ഹംസങ്ങൾ, താറാവുകൾ എന്നിവയാൽ തിങ്ങി, ജലജീവികളാൽ നിറഞ്ഞത്.
3.11.7
प्रसन्नसलिले रम्ये तस्मिन् सरसि शुश्रुवे।
गीतवादित्रनिर्घोषो न तु कश्चन दृश्यते ॥ ३.११.७ ॥
തെളിഞ്ഞ ജലമുള്ള ആ മനോഹര തടാകത്തിൽ ഗീതത്തിന്റെയും വാദ്യങ്ങളുടെയും ശബ്ദം കേട്ടു; എന്നാൽ ആരെയും കണ്ടില്ല.
3.11.8
ततः कौतूहलाद् रामो लक्ष्मणश्च महारथः।
मुनिं धर्मभृतं नाम प्रष्टुं समुपचक्रमे ॥ ३.११.८ ॥
പിന്നെ കൗതുകത്തോടെ രാമനും മഹാരഥനായ ലക്ഷ്മണനും ധർമഭൃത് എന്ന മുനിയോട് ചോദിക്കാൻ തുടങ്ങി.
3.11.9
इदमत्यद्भुतं श्रुत्वा सर्वेषां नो महामुने।
कौतूहलं महज्जातं किमिदं साधु कथ्यताम् ॥ ३.११.९ ॥
മഹാമുനേ, ഈ അത്യദ്ഭുതം കേട്ട് ഞങ്ങൾക്കെല്ലാവർക്കും വലിയ കൗതുകമുണ്ടായി; ഇതെന്താണെന്ന് ശരിയായി പറഞ്ഞാലും.
3.11.10
तेनैवमुक्तो धर्मात्मा राघवेण मुनिस्तदा।
प्रभावं सरसः क्षिप्रमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ३.११.१० ॥
രാഘവൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ ധർമാത്മാവായ ആ മുനി ഉടനെ ആ തടാകത്തിന്റെ മഹിമ പറയാൻ തുടങ്ങി.
3.11.11
इदं पञ्चाप्सरो नाम तटाकं सार्वकालिकम्।
निर्मितं तपसा राम मुनिना माण्डकर्णिना ॥ ३.११.११ ॥
രാമാ, പഞ്ചാപ്സരം എന്ന ഈ തടാകം എക്കാലത്തേക്കുമുള്ളതാണ്; മാണ്ഡകർണി എന്ന മുനി തപസ്സുകൊണ്ട് ഇത് നിർമിച്ചു.
3.11.12
स हि तेपे तपस्तीव्रं माण्डकर्णिर्महामुनिः।
दशवर्षसहस्राणि वायुभक्षो जलाशये ॥ ३.११.१२ ॥
ആ മഹാമുനി മാണ്ഡകർണി വെള്ളത്തിൽ കഴിഞ്ഞ് കാറ്റുമാത്രം ആഹാരമാക്കി പതിനായിരം വർഷം കഠിന തപസ്സു ചെയ്തു.
3.11.13
ततः प्रव्यथिताः सर्वे देवाः साग्निपुरोगमाः।
अब्रुवन् वचनं सर्वे परस्परसमागताः ॥ ३.११.१३ ॥
അപ്പോൾ അഗ്നി മുതലായ എല്ലാ ദേവന്മാരും വളരെ വ്യാകുലരായി. അവരെല്ലാവരും ഒരുമിച്ചുകൂടി ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
3.11.15
अस्माकं कस्यचित् स्थानमेष प्रार्थयते मुनिः।
ततः कर्तुं तपोविघ्नं सर्वदेवैर्नियोजिताः।
प्रधानाप्सरसः पञ्च विद्युच्चलितवर्चसः ॥ ३.११.१५ ॥
ഈ മുനി നമ്മിൽ ആരുടെയോ സ്ഥാനം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ തപസ്സിന് വിഘ്നം വരുത്താൻ എല്ലാ ദേവന്മാരും മിന്നൽപോലെ ശോഭിക്കുന്ന പ്രധാനരായ അഞ്ച് അപ്സരസ്സുകളെ നിയോഗിച്ചു.
3.11.16
अप्सरोभिस्ततस्ताभिर्मुनिर्दृष्टपरावरः।
नीतो मदनवश्यत्वं देवानां कार्यसिद्धये ॥ ३.११.१६ ॥
അപ്പോൾ പരവും അപരവുമായ തത്ത്വങ്ങൾ ദർശിച്ച ആ മുനി, ദേവന്മാരുടെ കാര്യസിദ്ധിക്കായി ആ അപ്സരസ്സുകളാൽ മദനവശത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കപ്പെട്ടു.
3.11.17
ताश्चैवाप्सरसः पञ्च मुनेः पत्नीत्वमागताः।
तटाके निर्मितं तासां तस्मिन्नन्तर्हितं गृहम् ॥ ३.११.१७ ॥
ആ അഞ്ച് അപ്സരസ്സുകളും മുനിയുടെ ഭാര്യമാരായി. അവർക്കായി തടാകതീരത്ത് ഒരു ഗൃഹം നിർമ്മിക്കപ്പെട്ടു; അത് അതിനുള്ളിൽത്തന്നെ മറഞ്ഞിരുന്നു.
3.11.18
तत्रैवाप्सरसः पञ्च निवसन्त्यो यथासुखम्।
रमयन्ति तपोयोगान्मुनिं यौवनमास्थितम् ॥ ३.११.१८ ॥
അവിടെത്തന്നെ ആ അഞ്ച് അപ്സരസ്സുകളും സുഖമായി വസിച്ച്, തപോബലത്താൽ യൗവനം പ്രാപിച്ച മുനിയെ രമിപ്പിച്ചു.
3.11.19
तासां संक्रीडमानानामेष वादित्रनिःस्वनः।
श्रूयते भूषणोन्मिश्रो गीतशब्दो मनोहरः ॥ ३.११.१९ ॥
ക്രീഡിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അവരുടെ വാദ്യങ്ങളുടെ ശബ്ദം കേൾക്കുന്നു; ആഭരണങ്ങളുടെ കിലുക്കത്തോടു കലർന്ന മനോഹരമായ ഗാനശബ്ദവുമുണ്ട്.
3.11.20
आश्चर्यमिति तस्यैतद् वचनं भावितात्मनः।
राघवः प्रतिजग्राह सह भ्रात्रा महायशाः ॥ ३.११.२० ॥
ആ വിശുദ്ധാത്മാവായ മുനിയുടെ ഈ വാക്കുകൾ "ഇത് അത്ഭുതം" എന്നു പറഞ്ഞ് മഹായശസ്വിയായ രാഘവൻ സഹോദരനോടൊപ്പം സ്വീകരിച്ചു.
3.11.21
एवं कथयमानः स ददर्शाश्रममण्डलम्।
कुशचीरपरिक्षिप्तं ब्राह्म्या लक्ष्म्या समावृतम् ॥ ३.११.२१ ॥
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരിക്കെ, ദർഭപ്പുല്ലും വൽക്കലവസ്ത്രങ്ങളും ചുറ്റപ്പെട്ടതും ബ്രഹ്മതേജസ്സുപോലുള്ള ശോഭ നിറഞ്ഞതുമായ ആശ്രമമണ്ഡലം അദ്ദേഹം കണ്ടു.
3.11.22
प्रविश्य सह वैदेह्या लक्ष्मणेन च राघवः।
तदा तस्मिन् स काकुत्स्थः श्रीमत्याश्रममण्डले ॥ ३.११.२२ ॥
അപ്പോൾ രാഘവനായ ആ കാകുത്സ്ഥൻ വൈദേഹിയോടും ലക്ഷ്മണനോടുമൊപ്പം ശോഭയുള്ള ആ ആശ്രമമണ്ഡലത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.
3.11.23
उषित्वा स सुखं तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः।
जगाम चाश्रमांस्तेषां पर्यायेण तपस्विनाम् ॥ ३.११.२३ ॥
അവിടെ സുഖമായി വസിച്ച്, മഹർഷിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ട്, ആ തപസ്വികളുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്ക് ക്രമമായി അദ്ദേഹം പോയി.
3.11.24
येषामुषितवान् पूर्वं सकाशे स महास्त्रवित् ।
क्वचित् परिदशान् मासानेकसंवत्सरं क्वचित् ॥ ३.११.२४ ॥
മുൻപ് ആ മഹാസ്ത്രജ്ഞൻ ഏതൊക്കെ തപസ്വികളുടെ സമീപം വസിച്ചുവോ, ചിലയിടത്ത് പത്തുമാസം, ചിലയിടത്ത് ഒരു സംവത്സരം.
3.11.25
क्वचिच्च चतुरो मासान् पञ्च षट् च परान् क्वचित्।
अपरत्राधिकान् मासानध्यर्धमधिकं क्वचित् ॥ ३.११.२५ ॥
ചിലയിടത്ത് നാലു മാസം, ചിലയിടത്ത് അഞ്ചോ ആറോ മാസം, അതിലുമധികം; മറ്റൊരിടത്ത് കൂടുതൽ മാസങ്ങൾ, ചിലയിടത്ത് ഒന്നര മാസത്തിലധികം.
3.11.26
त्रीन् मासानष्टमासांश्च राघवो न्यवसत् सुखम्।
तत्र संवसतस्तस्य मुनीनामाश्रमेषु वै ॥ ३.११.२६ ॥
രാഘവൻ അവിടെ മൂന്നു മാസവും എട്ടു മാസവും സുഖമായി വസിച്ചു; മുനിമാരുടെ ആശ്രമങ്ങളിൽ താമസിച്ചുകൊണ്ട്.
3.11.27
रमतश्चानुकूल्येन ययुः संवत्सरा दश।
परिसृत्य च धर्मज्ञो राघवः सह सीतया ॥ ३.११.२७ ॥
സുഖമായി രമിച്ചുകൊണ്ട് പത്തു വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞുപോയി; ധർമ്മജ്ഞനായ രാഘവൻ സീതയോടൊപ്പം സഞ്ചരിച്ച്.
3.11.28
सुतीक्ष्णस्याश्रमपदं पुनरेवाजगाम ह।
स तमाश्रममागम्य मुनिभिः परिपूजितः ॥ ३.११.२८ ॥
അദ്ദേഹം വീണ്ടും സുതീക്ഷ്ണന്റെ ആശ്രമസ്ഥലത്ത് എത്തി; ആ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി മുനിമാരാൽ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
3.11.29
तत्रापि न्यवसद् रामः किंचित् कालमरिंदमः।
अथाश्रमस्थो विनयात् कदाचित् तं महामुनिम् ॥ ३.११.२९ ॥
അവിടെയും രാമൻ കുറച്ചുകാലം താമസിച്ചു, ശത്രുക്കളെ അടക്കുന്നവൻ; പിന്നീട് ആശ്രമത്തിൽ കഴിയവേ വിനയത്തോടെ ഒരിക്കൽ ആ മഹാമുനിയുടെ അടുത്ത്.
3.11.30
उपासीनः स काकुत्स्थः सुतीक्ष्णमिदमब्रवीत्।
अस्मिन्नरण्ये भगवन्नगस्त्यो मुनिसत्तमः ॥ ३.११.३० ॥
അടുത്തിരുന്ന ആ കാകുത്സ്ഥൻ (രാമൻ) സുതീക്ഷ്ണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു: "ഭഗവാനേ, ഈ വനത്തിൽ മുനിശ്രേഷ്ഠനായ അഗസ്ത്യൻ വസിക്കുന്നു."
3.11.31
वसतीति मया नित्यं कथाः कथयतां श्रुतम्।
न तु जानामि तं देशं वनस्यास्य महत्तया ॥ ३.११.३१ ॥
"ഇങ്ങനെ പറയുന്നവരിൽ നിന്ന് ഞാൻ എപ്പോഴും കേട്ടിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ ഈ വനത്തിന്റെ വിസ്താരം കാരണം ആ സ്ഥലം എനിക്കറിയില്ല."
3.11.32
कुत्राश्रमपदं रम्यं महर्षेस्तस्य धीमतः।
प्रसादार्थं भगवतः सानुजः सह सीतया ॥ ३.११.३२ ॥
ആ ജ്ഞാനിയായ മഹർഷി ഭഗവാന്റെ അനുഗ്രഹത്തിനായി, അനുജനോടും സീതയോടുമൊപ്പം, അദ്ദേഹത്തിന്റെ രമണീയമായ ആശ്രമം എവിടെയാണ്?
3.11.33
अगस्त्यमधिगच्छेयमभिवादयितुं मुनिम्।
मनोरथो महानेष हृदि सम्परिवर्तते ॥ ३.११.३३ ॥
അഗസ്ത്യമുനിയുടെ അടുത്തു ചെന്ന് അദ്ദേഹത്തെ വണങ്ങണമെന്ന വലിയ ആഗ്രഹം എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്നു.
3.11.35
यदहं तं मुनिवरं शुश्रूषेयमपि स्वयम्।
सुतीक्ष्णः प्रत्युवाचेदं प्रीतो दशरथात्मजम्।
अहमप्येतदेव त्वां वक्तुकामः सलक्ष्मणम् ॥ ३.११.३५ ॥
സന്തോഷിച്ച സുതീക്ഷ്ണൻ ദശരഥപുത്രനോട് പറഞ്ഞു: "ആ മുനിശ്രേഷ്ഠനെ ഞാൻ തന്നെ സേവിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചിരുന്നു. ലക്ഷ്മണനോടൊപ്പമുള്ള നിന്നോട് ഇതുതന്നെ പറയാനും ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചു."
3.11.36
अगस्त्यमभिगच्छेति सीतया सह राघव।
दिष्ट्या त्विदानीमर्थेऽस्मिन् स्वयमेव ब्रवीषि माम् ॥ ३.११.३६ ॥
"രാഘവാ! സീതയോടൊപ്പം അഗസ്ത്യന്റെ അടുത്തേക്ക് പോകൂ. ഭാഗ്യവശാൽ ഇപ്പോൾ ഈ കാര്യത്തിൽ നീ തന്നെ എന്നോട് സംസാരിക്കുന്നു."
3.11.37
अयमाख्यामि ते राम यत्रागस्त्यो महामुनिः।
योजनान्याश्रमात् तात याहि चत्वारि वै ततः।
दक्षिणेन महान् श्रीमानगस्त्यभ्रातुराश्रमः ॥ ३.११.३७ ॥
"രാമാ! മഹാമുനിയായ അഗസ്ത്യൻ എവിടെയാണെന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം. പ്രിയനേ! ഈ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് നാല് യോജന ദൂരം പോകൂ. അവിടെ നിന്ന് തെക്കോട്ട്, അഗസ്ത്യന്റെ സഹോദരന്റെ വലുതും ശോഭയുള്ളതുമായ ആശ്രമമുണ്ട്."
3.11.38
स्थलीप्रायवनोद्देशे पिप्पलीवनशोभिते।
बहुपुष्पफले रम्ये नानाविहगनादिते ॥ ३.११.३८ ॥
അത് മിക്കവാറും വരണ്ട നിലമുള്ള വനപ്രദേശത്താണ്; തിപ്പലിക്കാടുകളാൽ ശോഭിക്കുന്നത്; ധാരാളം പൂക്കളും കായ്കളും നിറഞ്ഞത്; മനോഹരമായത്; നാനാവിധ പക്ഷികളുടെ ശബ്ദത്താൽ മുഴങ്ങുന്നത്.
3.11.39
पद्मिन्यो विविधास्तत्र प्रसन्नसलिलाशयाः।
हंसकारण्डवाकीर्णाश्चक्रवाकोपशोभिताः ॥ ३.११.३९ ॥
അവിടെ വിവിധതരം താമരക്കുളങ്ങളുണ്ടായിരുന്നു; അവയിലെ ജലം തെളിഞ്ഞതായിരുന്നു; ഹംസങ്ങളും കാരണ്ഡവങ്ങളും നിറഞ്ഞ്, ചക്രവാകങ്ങളാൽ ശോഭിച്ചിരുന്നു.
3.11.40
तत्रैकां रजनीं व्युष्य प्रभाते राम गम्यताम्।
दक्षिणां दिशमास्थाय वनखण्डस्य पार्श्वतः ॥ ३.११.४० ॥
അവിടെ ഒരു രാത്രി താമസിച്ച്, രാമാ, പ്രഭാതത്തിൽ വനഭാഗത്തിന്റെ അരികിലൂടെ ദക്ഷിണദിശയിലേക്ക് പോകാം.
3.11.41
तत्रागस्त्याश्रमपदं गत्वा योजनमन्तरम्।
रमणीये वनोद्देशे बहुपादपशोभिते ॥ ३.११.४१ ॥
അവിടെനിന്ന് ഒരു യോജന ദൂരത്ത് അഗസ്ത്യാശ്രമമുണ്ട്; പല മരങ്ങളാൽ ശോഭിക്കുന്ന ആ മനോഹര വനപ്രദേശത്തേക്ക് പോകണം.
3.11.42
रंस्यते तत्र वैदेही लक्ष्मणश्च त्वया सह।
स हि रम्यो वनोद्देशो बहुपादपसंयुतः ॥ ३.११.४२ ॥
അവിടെ വൈദേഹിയും ലക്ഷ്മണനും നിന്നോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കും; ആ വനപ്രദേശം പല മരങ്ങളോടുകൂടിയ, തീർച്ചയായും മനോഹരമാണ്.
3.11.43
यदि बुद्धिः कृता द्रष्टुमगस्त्यं तं महामुनिम्।
अद्यैव गमने बुद्धिं रोचयस्व महामते ॥ ३.११.४३ ॥
ആ മഹാമുനിയായ അഗസ്ത്യനെ ദർശിക്കാൻ നിനക്ക് തീരുമാനമുണ്ടെങ്കിൽ, ഹേ മഹാമതേ, ഇന്നുതന്നെ പോകാനുള്ള മനസ്സ് സ്വീകരിക്കുക.
3.11.44
प्रतस्थेऽगस्त्यमुद्दिश्य सानुगः सह सीतया ॥ ३.११.४४ ॥
അഗസ്ത്യനെ ലക്ഷ്യമാക്കി, അനുചരന്മാരോടൊപ്പം, സീതയോടൊപ്പം അവർ പുറപ്പെട്ടു.
3.11.45
पश्यन् वनानि चित्राणि पर्वतांश्चाभ्रसंनिभान्।
सरांसि सरितश्चैव पथि मार्गवशानुगान् ॥ ३.११.४५ ॥
വിചിത്രമായ വനങ്ങളും മേഘസദൃശമായ പർവതങ്ങളും തടാകങ്ങളും നദികളും കണ്ടുകൊണ്ട്, വഴിയുടെ ഗതിയെ പിന്തുടർന്ന് അവർ നടന്നു.
3.11.46
सुतीक्ष्णेनोपदिष्टेन गत्वा तेन पथा सुखम्।
इदं परमसंहृष्टो वाक्यं लक्ष्मणमब्रवीत् ॥ ३.११.४६ ॥
സുതീക്ഷ്ണൻ നിർദേശിച്ച ആ വഴിയിലൂടെ സുഖമായി നടന്ന്, അതീവ സന്തോഷത്തോടെ അദ്ദേഹം ലക്ഷ്മണനോട് ഈ വാക്ക് പറഞ്ഞു.
3.11.47
एतदेवाश्रमपदं नूनं तस्य महात्मनः।
अगस्त्यस्य मुनेर्भ्रातुर्दृश्यते पुण्यकर्मणः ॥ ३.११.४७ ॥
ഇതുതന്നെയാണ് ആ മഹാത്മാവും പുണ്യകർമ്മിയുമായ അഗസ്ത്യമുനിയുടെ സഹോദരന്റെ ആശ്രമസ്ഥലം എന്ന് തോന്നുന്നു.
3.11.48
यथा हीमे वनस्यास्य ज्ञाताः पथि सहस्रशः।
संनताः फलभारेण पुष्पभारेण च द्रुमाः ॥ ३.११.४८ ॥
ഈ വനപാതയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് മരങ്ങൾ ഫലഭാരത്താലും പുഷ്പഭാരത്താലും വളഞ്ഞു നിൽക്കുന്നത് കാണാം.
3.11.49
पिप्पलीनां च पक्वानां वनादस्मादुपागतः।
गन्धोऽयं पवनोत्क्षिप्तः सहसा कटुकोदयः ॥ ३.११.४९ ॥
ഈ വനത്തിൽനിന്ന് പഴുത്ത തിപ്പലിയുടെ ഈ രൂക്ഷഗന്ധം കാറ്റിൽ പെട്ടെന്ന് വന്നെത്തുന്നു.
3.11.50
तत्र तत्र च दृश्यन्ते संक्षिप्ताः काष्ठसंचयाः।
लूनाश्च परिदृश्यन्ते दर्भा वैदूर्यवर्चसः ॥ ३.११.५० ॥
അവിടവിടെ വിറക് കൂനകൾ ഒതുക്കിവെച്ചിരിക്കുന്നതു കാണാം; വൈഡൂര്യംപോലെ തിളങ്ങുന്ന ദർഭപ്പുല്ല് മുറിക്കപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നതും കാണാം.
3.11.51
एतच्च वनमध्यस्थं कृष्णाभ्रशिखरोपमम्।
पावकस्याश्रमस्थस्य धूमाग्रं सम्प्रदृश्यते ॥ ३.११.५१ ॥
കാടിന്റെ നടുവിൽ നിൽക്കുന്ന ഇത്, കറുത്ത മേഘശിഖരത്തിന് സമാനമാണ്; ആശ്രമത്തിലെ അഗ്നിയുടെ പുകയുടെ അറ്റം വ്യക്തമായി കാണാം.
3.11.52
विविक्तेषु च तीर्थेषु कृतस्नाना द्विजातयः।
पुष्पोपहारं कुर्वन्ति कुसुमैः स्वयमर्जितैः ॥ ३.११.५२ ॥
ഏകാന്തമായ തീർഥങ്ങളിൽ കുളിച്ച ദ്വിജന്മാർ സ്വയം ശേഖരിച്ച പൂക്കളാൽ പുഷ്പോപഹാരം അർപ്പിക്കുന്നു.
3.11.53
ततः सुतीक्ष्णवचनं यथा सौम्य मया श्रुतम्।
अगस्त्यस्याश्रमो भ्रातुर्नूनमेष भविष्यति ॥ ३.११.५३ ॥
സൗമ്യാ, സുതീക്ഷ്ണന്റെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടതുപോലെ, അഗസ്ത്യസഹോദരന്റെ ആശ്രമം ഇതുതന്നെയായിരിക്കും.
3.11.54
निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया।
यस्य भ्रात्रा कृतेयं दिक्शरण्या पुण्यकर्मणा ॥ ३.११.५४ ॥
ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം കാംക്ഷിച്ച്, മൃത്യുവിനെയും ബലത്താൽ അടക്കി, പുണ്യകർമ്മിയുടെ സഹോദരൻ ഈ ദിക്കിനെ ശരണ്യമാക്കിയവൻ.
3.11.55
इहैकदा किल क्रूरो वातापिरपि चेल्वलः।
भ्रातरौ सहितावास्तां ब्राह्मणघ्नौ महासुरौ ॥ ३.११.५५ ॥
ഇവിടെ ഒരിക്കൽ ക്രൂരനായ വാതാപിയും ഇല്വലനും, ബ്രാഹ്മണഘാതികളായ രണ്ടു മഹാസുരന്മാർ, സഹോദരന്മാരായി ഒരുമിച്ചു വസിച്ചിരുന്നു.
3.11.56
धारयन् ब्राह्मणं रूपमिल्वलः संस्कृतं वदन्।
आमन्त्रयति विप्रान् स श्राद्धमुद्दिश्य निर्घृणः ॥ ३.११.५६ ॥
ബ്രാഹ്മണരൂപം ധരിച്ച്, സംസ്കൃതം സംസാരിച്ചുകൊണ്ട്, ആ കരുണയില്ലാത്ത ഇല്വലൻ ശ്രാദ്ധത്തിനായി വിപ്രന്മാരെ ക്ഷണിക്കുന്നു.
3.11.57
भ्रातरं संस्कृतं कृत्वा ततस्तं मेषरूपिणम्।
तान् द्विजान् भोजयामास श्राद्धदृष्टेन कर्मणा ॥ ३.११.५७ ॥
പിന്നെ അവൻ ആട്ടിൻരൂപത്തിലായിരുന്ന സഹോദരനെ പാകം ചെയ്ത്, ശ്രാദ്ധവിധിപ്രകാരം ആ ദ്വിജന്മാർക്ക് ഭോജനം നൽകി.
3.11.58
ततो भुक्तवतां तेषां विप्राणामिल्वलोऽब्रवीत्।
वातापे निष्क्रमस्वेति स्वरेण महता वदन् ॥ ३.११.५८ ॥
ഭക്ഷണം കഴിഞ്ഞ ആ ബ്രാഹ്മണരോട് ഇല്വലൻ ഉച്ചത്തിൽ പറഞ്ഞു: "വാതാപീ, പുറത്തു വരൂ!"
3.11.59
ततो भ्रातुर्वचः श्रुत्वा वातापिर्मेषवन्नदन्।
भित्त्वा भित्त्वा शरीराणि ब्राह्मणानां विनिष्पतत् ॥ ३.११.५९ ॥
അപ്പോൾ സഹോദരന്റെ വിളികേട്ട് വാതാപി ആടിനെപ്പോലെ അലറിക്കൊണ്ട്, ബ്രാഹ്മണരുടെ ശരീരങ്ങൾ പിളർന്ന് പുറത്തുചാടി.
3.11.60
ब्राह्मणानां सहस्राणि तैरेवं कामरूपिभिः।
विनाशितानि संहत्य नित्यशः पिशिताशनैः ॥ ३.११.६० ॥
ഇങ്ങനെ ഇച്ഛാനുസാരം രൂപം മാറ്റാൻ കഴിവുള്ള ആ മാംസഭക്ഷകർ ഒരുമിച്ചുചേർന്ന് ദിവസേന ആയിരക്കണക്കിന് ബ്രാഹ്മണരെ നശിപ്പിച്ചു.
3.11.61
अगस्त्येन तदा देवैः प्रार्थितेन महर्षिणा।
अनुभूय किल श्राद्धे भक्षितः स महासुरः ॥ ३.११.६१ ॥
അപ്പോൾ ദേവന്മാരുടെ പ്രാർഥനപ്രകാരം മഹർഷി അഗസ്ത്യൻ ശ്രാദ്ധത്തിൽ ആ മഹാസുരനെ തന്നെ ഭക്ഷിക്കപ്പെടുത്തി എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
3.11.62
ततः सम्पन्नमित्युक्त्वा दत्त्वा हस्तेऽवनेजनम्।
भ्रातरं निष्क्रमस्वेति चेल्वलः समभाषत ॥ ३.११.६२ ॥
"എല്ലാം പൂർത്തിയായി" എന്ന് പറഞ്ഞ്, കൈയിൽ വെള്ളം വാർത്തശേഷം, ഇല്വലൻ സഹോദരനോട്, "പുറത്തു വരൂ!" എന്ന് പറഞ്ഞു.
3.11.63
स तदा भाषमाणं तु भ्रातरं विप्रघातिनम्।
अब्रवीत् प्रहसन् धीमानगस्त्यो मुनिसत्तमः ॥ ३.११.६३ ॥
അപ്പോൾ ബുദ്ധിമാനും മുനിശ്രേഷ്ഠനുമായ അഗസ്ത്യൻ, ബ്രാഹ്മണരെ കൊല്ലുന്ന ആ സഹോദരൻ സംസാരിക്കുന്നത് കണ്ട് ചിരിച്ചുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
3.11.64
कुतो निष्क्रमितुं शक्तिर्मया जीर्णस्य रक्षसः।
भ्रातुस्तु मेषरूपस्य गतस्य यमसादनम् ॥ ३.११.६४ ॥
ആട്ടിൻരൂപത്തിൽ യമലോകം പൂകിയ എന്റെ സഹോദരനെപ്പോലെ, ജീർണനായ ഒരു രാക്ഷസൻ പുറത്തുവരാൻ എനിക്ക് എങ്ങനെ ശക്തിയുണ്ടാകും?
3.11.65
अथ तस्य वचः श्रुत्वा भ्रातुर्निधनसंश्रितम्।
प्रधर्षयितुमारेभे मुनिं क्रोधान्निशाचरः ॥ ३.११.६५ ॥
സഹോദരന്റെ മരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള അവന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട് ആ രാക്ഷസൻ കോപത്താൽ മുനിയെ ആക്രമിക്കാൻ തുടങ്ങി.
3.11.66
सोऽभ्यद्रवद् द्विजेन्द्रं तं मुनिना दीप्ततेजसा।
चक्षुषानलकल्पेन निर्दग्धो निधनं गतः ॥ ३.११.६६ ॥
അവൻ ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്റെ നേരെ ചാടി; ജ്വലിക്കുന്ന തേജസ്സുള്ള മുനിയുടെ അഗ്നിതുല്യമായ നോട്ടത്താൽ ദഹിച്ച് അവൻ മരണം പ്രാപിച്ചു.
3.11.67
तस्यायमाश्रमो भ्रातुस्तटाकवनशोभितः।
विप्रानुकम्पया येन कर्मेदं दुष्करं कृतम् ॥ ३.११.६७ ॥
ഇത് അവന്റെ സഹോദരന്റെ ആശ്രമമാണ്; കുളങ്ങളും വനവും കൊണ്ട് ശോഭിക്കുന്നത്. ബ്രാഹ്മണരോടുള്ള കരുണയാൽ അവൻ ഈ ദുഷ്കരകർമം ചെയ്തു.
3.11.68
एवं कथयमानस्य तस्य सौमित्रिणा सह।
रामस्यास्तं गतः सूर्यः संध्याकालोऽभ्यवर्तत ॥ ३.११.६८ ॥
ഇങ്ങനെ അവൻ സൗമിത്രിയോടൊപ്പം രാമനെക്കുറിച്ച് സംസാരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കെ, സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചു; സന്ധ്യാസമയം വന്നെത്തി.
3.11.69
उपास्य पश्चिमां संध्यां सह भ्रात्रा यथाविधि।
प्रविवेशाश्रमपदं तमृषिं चाभ्यवादयत् ॥ ३.११.६९ ॥
സഹോദരനോടൊപ്പം യഥാവിധി പശ്ചിമസന്ധ്യോപാസന നടത്തി, രാമൻ ആശ്രമപരിസരത്ത് പ്രവേശിച്ച് ആ ഋഷിയെ വന്दിച്ചു.
3.11.70
सम्यक्प्रतिगृहीतस्तु मुनिना तेन राघवः।
न्यवसत् तां निशामेकां प्राश्य मूलफलानि च ॥ ३.११.७० ॥
ആ മുനിയാൽ യഥോചിതം സത്കരിക്കപ്പെട്ട രാഘവൻ, കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും ഭക്ഷിച്ച് ആ ഒരു രാത്രി അവിടെ താമസിച്ചു.
3.11.71
तस्यां रात्र्यां व्यतीतायामुदिते रविमण्डले।
भ्रातरं तमगस्त्यस्य आमन्त्रयत राघवः ॥ ३.११.७१ ॥
ആ രാത്രി കഴിഞ്ഞ് സൂര്യമണ്ഡലം ഉദിച്ചപ്പോൾ, രാഘവൻ അഗസ്ത്യന്റെ ആ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് യാത്ര പറയാൻ സഹോദരനോട് സംസാരിച്ചു.
3.11.72
अभिवादये त्वां भगवन् सुखमस्म्युषितो निशाम्।
आमन्त्रये त्वां गच्छामि गुरुं ते द्रष्टुमग्रजम् ॥ ३.११.७२ ॥
ഭഗവാനേ, അങ്ങയെ വണങ്ങുന്നു; രാത്രി സുഖമായി കഴിച്ചു. ഇപ്പോൾ അങ്ങയോട് യാത്ര പറഞ്ഞ്, അങ്ങയുടെ ഗുരുവിനെയും എന്റെ ജ്യേഷ്ഠനെയും കാണാൻ പോകുന്നു.
3.11.73
गम्यतामिति तेनोक्तो जगाम रघुनन्दनः।
यथोद्दिष्टेन मार्गेण वनं तच्चावलोकयन् ॥ ३.११.७३ ॥
"പോകൂ" എന്ന് അവൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രഘുനന്ദനൻ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ട വഴിയിലൂടെ ആ കാട് കണ്ടുകൊണ്ട് പോയി.
3.11.74
नीवारान् पनसान् सालान् वञ्जुलांस्तिनिशांस्तथा।
चिरिबिल्वान् मधूकांश्च बिल्वानथ च तिन्दुकान् ॥ ३.११.७४ ॥
നീവാരങ്ങൾ, പ്ലാവുകൾ, സാലമരങ്ങൾ, വഞ്ജുലങ്ങൾ, തിനിശങ്ങൾ, ചിരിബിൽവങ്ങൾ, മധൂകങ്ങൾ, ബിൽവങ്ങൾ, തിന്ദുകങ്ങൾ (കണ്ടുകൊണ്ട്).
3.11.75
पुष्पितान् पुष्पिताग्राभिर्लताभिरुपशोभितान्।
ददर्श रामः शतशस्तत्र कान्तारपादपान् ॥ ३.११.७५ ॥
അവിടെ രാമൻ പൂത്ത അഗ്രങ്ങളുള്ള പുഷ്പലതകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട നൂറുകണക്കിന് കാട്ടുമരങ്ങൾ കണ്ടു.
3.11.76
हस्तिहस्तैर्विमृदितान् वानरैरुपशोभितान्।
मत्तैः शकुनिसङ्घैश्च शतशः प्रतिनादितान् ॥ ३.११.७६ ॥
ആനത്തുമ്പിക്കൈകളാൽ ചവിട്ടിമെതിക്കപ്പെട്ടവയും കുരങ്ങുകളാൽ ശോഭിക്കുന്നവയും മദിച്ച പക്ഷിക്കൂട്ടങ്ങളുടെ നൂറുകണക്കിന് പ്രതിധ്വനികളാൽ മുഴങ്ങുന്നവയുമായ (മരങ്ങൾ).
3.11.77
ततोऽब्रवीत् समीपस्थं रामो राजीवलोचनः।
पृष्ठतोऽनुगतं वीरं लक्ष्मणं लक्ष्मिवर्धनम् ॥ ३.११.७७ ॥
അപ്പോൾ താമരക്കണ്ണനായ രാമൻ അടുത്ത് നിന്ന്, പിന്നാലെ വന്ന, മഹിമ വർധിപ്പിക്കുന്ന വീരനായ ലക്ഷ്മണനോട് പറഞ്ഞു.
3.11.78
स्निग्धपत्रा यथा वृक्षा यथा क्षान्ता मृगद्विजाः।
आश्रमो नातिदूरस्थो महर्षेर्भावितात्मनः ॥ ३.११.७८ ॥
മിനുസമുള്ള ഇലകളുള്ള മരങ്ങളും ശാന്തരായ മൃഗപക്ഷികളും ഉള്ളതിനാൽ, ആത്മസംയമമുള്ള മഹർഷിയുടെ ആശ്രമം വളരെ ദൂരെയല്ല.
3.11.79
अगस्त्य इति विख्यातो लोके स्वेनैव कर्मणा।
आश्रमो दृश्यते तस्य परिश्रान्तश्रमापहः ॥ ३.११.७९ ॥
അഗസ്ത്യൻ എന്ന് ലോകത്തിൽ സ്വന്തം കർമ്മത്താൽ തന്നെ പ്രസിദ്ധനായവന്റെ ആശ്രമം കാണുന്നു; അത് തളർന്നവരുടെ ക്ഷീണം നീക്കുന്നു.
3.11.80
प्राज्यधूमाकुलवनश्चीरमालापरिष्कृतः।
प्रशान्तमृगयूथश्च नानाशकुनिनादितः ॥ ३.११.८० ॥
കനത്ത പുകയാൽ നിറഞ്ഞ കാടുള്ളതും, മരവുരി മാലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, ശാന്ത മൃഗസംഘങ്ങളും നാനാതരം പക്ഷികളുടെ ശബ്ദവുമുള്ളതുമായ (ആശ്രമം).
3.11.81
निगृह्य तरसा मृत्युं लोकानां हितकाम्यया।
दक्षिणा दिक् कृता येन शरण्या पुण्यकर्मणा ॥ ३.११.८१ ॥
ലോകങ്ങളുടെ ഹിതം ആഗ്രഹിച്ച് മൃത്യുവിനെ ബലത്താൽ അടക്കി, ദക്ഷിണദിക്കിനെ അഭയസ്ഥാനമാക്കിയ പുണ്യകർമ്മാവ്.
3.11.82
तस्येदमाश्रमपदं प्रभावाद् यस्य राक्षसैः।
दिगियं दक्षिणा त्रासाद् दृश्यते नोपभुज्यते ॥ ३.११.८२ ॥
ഇത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആശ്രമസ്ഥലമാണ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രഭാവത്താൽ രാക്ഷസർ ഭയം മൂലം ഈ ദക്ഷിണദിക്ക് കാണുന്നു മാത്രം, അനുഭവിക്കുന്നില്ല.
3.11.83
यदाप्रभृति चाक्रान्ता दिगियं पुण्यकर्मणा।
तदाप्रभृति निर्वैराः प्रशान्ता रजनीचराः ॥ ३.११.८३ ॥
ഈ ദിക്ക് ആ പുണ്യകർമ്മാവ് കീഴടക്കിയ നാൾ മുതൽ, രാത്രിചരരായ രാക്ഷസർ വൈരമില്ലാതെ ശാന്തരായി.
3.11.84
नाम्ना चेयं भगवतो दक्षिणा दिक्प्रदक्षिणा।
प्रथिता त्रिषु लोकेषु दुर्धर्षा क्रूरकर्मभिः ॥ ३.११.८४ ॥
ഭഗവാന്റെ ഈ ദക്ഷിണദിക്ക് പേരിനാൽ 'ദിക്പ്രദക്ഷിണ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രസിദ്ധമായ ഇത് ക്രൂരകർമ്മികൾക്ക് ജയിക്കാനാകാത്തതാണ്.
3.11.85
मार्गं निरोद्धुं सततं भास्करस्याचलोत्तमः।
संदेशं पालयंस्तस्य विन्ध्यशैलो न वर्धते ॥ ३.११.८५ ॥
സൂര്യന്റെ മാർഗ്ഗം തടയാൻ നിരന്തരം വളർന്നിരുന്ന പർവതോത്തമനായ വിന്ധ്യൻ, അദ്ദേഹത്തിന്റെ കല്പന പാലിച്ച് ഇപ്പോൾ വളരുന്നില്ല.
3.11.86
अयं दीर्घायुषस्तस्य लोके विश्रुतकर्मणः।
अगस्त्यस्याश्रमः श्रीमान् विनीतमृगसेवितः ॥ ३.११.८६ ॥
ഇത് ദീർഘായുസ്സും ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ കർമ്മങ്ങളുമുള്ള അഗസ്ത്യന്റെ ശ്രീമത്തായ ആശ്രമം; അവിടെ വിനീതരായ മാനുകൾ വിഹരിക്കുന്നു.
3.11.87
एष लोकार्चितः साधुर्हिते नित्यं रतः सताम्।
अस्मानधिगतानेष श्रेयसा योजयिष्यति ॥ ३.११.८७ ॥
ലോകപൂജിതനായ ഈ സാധു സജ്ജനങ്ങളുടെ ഹിതത്തിൽ എപ്പോഴും രമിക്കുന്നവനാണ്; ഇവിടെ എത്തിയ നമ്മെ ഇദ്ദേഹം ശ്രേയസ്സിനോടു ചേർക്കും.
3.11.88
आराधयिष्याम्यत्राहमगस्त्यं तं महामुनिम्।
शेषं च वनवासस्य सौम्य वत्स्याम्यहं प्रभो ॥ ३.११.८८ ॥
ഇവിടെ ഞാൻ ആ മഹാമുനിയായ അഗസ്ത്യനെ ആരാധിക്കും; സൗമ്യാ, പ്രഭോ, വനവാസത്തിന്റെ ശേഷകാലം ഞാൻ ഇവിടെത്തന്നെ കഴിക്കും.
3.11.89
अत्र देवाः सगन्धर्वाः सिद्धाश्च परमर्षयः।
अगस्त्यं नियताहाराः सततं पर्युपासते ॥ ३.११.८९ ॥
ഇവിടെ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും നിയമിതാഹാരത്തോടെ നിരന്തരം അഗസ്ത്യനെ ഉപാസിക്കുന്നു.
3.11.90
नात्र जीवेन्मृषावादी क्रूरो वा यदि वा शठः।
नृशंसः पापवृत्तो वा मुनिरेष तथाविधः ॥ ३.११.९० ॥
ഇവിടെ കള്ളം പറയുന്നവനോ ക്രൂരനോ വഞ്ചകനോ നിർദയനോ പാപവൃത്തനോ ജീവിക്കില്ല; ഈ മുനി അങ്ങനെയുള്ളവനാണ്.
3.11.91
अत्र देवाश्च यक्षाश्च नागाश्च पतगैः सह।
वसन्ति नियताहारा धर्ममाराधयिष्णवः ॥ ३.११.९१ ॥
ഇവിടെ ദേവന്മാരും യക്ഷന്മാരും നാഗന്മാരും പക്ഷികളോടൊപ്പം നിയമിതാഹാരത്തോടെ ധർമത്തെ ആരാധിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് വസിക്കുന്നു.
3.11.92
अत्र सिद्धा महात्मानो विमानैः सूर्यसंनिभैः।
त्यक्त्वा देहान् नवैर्देहैः स्वर्याताः परमर्षयः ॥ ३.११.९२ ॥
ഇവിടെ മഹാത്മാക്കളായ സിദ്ധന്മാരും പരമർഷിമാരും സൂര്യസമാനമായ വിമാനങ്ങളിൽ, ദേഹം ത്യജിച്ച് പുതിയ ദേഹങ്ങളോടെ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയിട്ടുണ്ട്.
3.11.93
यक्षत्वममरत्वं च राज्यानि विविधानि च।
अत्र देवाः प्रयच्छन्ति भूतैराराधिताः शुभैः ॥ ३.११.९३ ॥
ഇവിടെ ദേവന്മാർ ശുഭകർമ്മങ്ങളാൽ ആരാധിക്കപ്പെട്ട് യക്ഷത്വവും അമരത്വവും വിവിധ രാജ്യങ്ങളും നൽകുന്നു.
3.11.94
आगताः स्माश्रमपदं सौमित्रे प्रविशाग्रतः।
निवेदयेह मां प्राप्तमृषये सह सीतया ॥ ३.११.९४ ॥
നാം ആശ്രമസ്ഥലത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്നു. സൗമിത്രേ, മുന്നിൽ കടന്ന് സീതയോടൊപ്പം ഞാൻ എത്തിയ വിവരം ഇവിടുത്തെ ഋഷിയെ അറിയിക്കുക.