ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.17.1
कृताभिषेको रामस्तु सीता सौमित्रिरेव च।
तस्माद् गोदावरीतीरात् ततो जग्मुः स्वमाश्रमम् ॥ ३.१७.१ ॥
ସ୍ନାନ ସମାପ୍ତ କରି ରାମ, ସୀତା ଏବଂ ସୌମିତ୍ରି (ଲକ୍ଷ୍ମଣ) ସେଦିନ ଗୋଦାବରୀ ତୀରରୁ ନିଜ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ।
3.17.2
आश्रमं तमुपागम्य राघवः सहलक्ष्मणः।
कृत्वा पौर्वाह्णिकं कर्म पर्णशालामुपागमत् ॥ ३.१७.२ ॥
ସେହି ଆଶ୍ରମରେ ପହଞ୍ଚି ରାଘବ (ରାମ) ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ପୂର୍ବାହ୍ନ କର୍ମ ସମାପ୍ତ କରି ପର୍ଣ୍ଣଶାଳାକୁ ଗଲେ।
3.17.3
उवास सुखितस्तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः।
स रामः पर्णशालायामासीनः सह सीतया ॥ ३.१७.३ ॥
ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ସେ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବାସ କଲେ। ସେହି ରାମ ସୀତା ସହିତ ପର୍ଣ୍ଣଶାଳାରେ ବସିଥିଲେ।
3.17.4
विरराज महाबाहुश्चित्रया चन्द्रमा इव।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चकार विविधाः कथाः ॥ ३.१७.४ ॥
ମହାବାହୁ (ରାମ) ଚିତ୍ରା ନକ୍ଷତ୍ର ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ଶୋଭିତ ହେଲେ। ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ସହ ସେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର କଥାବାର୍ତ୍ତା କଲେ।
3.17.5
तदासीनस्य रामस्य कथासंसक्तचेतसः।
तं देशं राक्षसी काचिदाजगाम यदृच्छया ॥ ३.१७.५ ॥
ରାମ ବସି କଥାରେ ମନ ଲଗାଇଥିବା ସମୟରେ, ଦୈବାତ୍ ଜଣେ ରାକ୍ଷସୀ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ଆସିଲା।
3.17.6
सा तु शूर्पणखा नाम दशग्रीवस्य रक्षसः।
भगिनी राममासाद्य ददर्श त्रिदशोपमम् ॥ ३.१७.६ ॥
ସେ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମରେ, ଦଶଗ୍ରୀବ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ଭଉଣୀ ଥିଲା। ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେ ଦେବତା ପରି ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲା।
3.17.7
दीप्तास्यं च महाबाहुं पद्मपत्रायतेक्षणम्।
गजविक्रान्तगमनं जटामण्डलधारिणम् ॥ ३.१७.७ ॥
ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ମୁଖ, ମହାବାହୁ, ପଦ୍ମପତ୍ର ପରି ଦୀର୍ଘ ନୟନ, ହାତୀ ପରି ଗମ୍ଭୀର ଗତି, ଜଟାମଣ୍ଡଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ।
3.17.8
सुकुमारं महासत्त्वं पार्थिवव्यञ्जनान्वितम्।
राममिन्दीवरश्यामं कंदर्पसदृशप्रभम् ॥ ३.१७.८ ॥
ସୁକୋମଳ, ମହାସତ୍ତ୍ୱଶାଳୀ, ରାଜଚିହ୍ନ ଯୁକ୍ତ, ନୀଳପଦ୍ମ ପରି ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, କନ୍ଦର୍ପ ସଦୃଶ କାନ୍ତିଯୁକ୍ତ ରାମ।
3.17.9
बभूवेन्द्रोपमं दृष्ट्वा राक्षसी काममोहिता।
सुमुखं दुर्मुखी रामं वृत्तमध्यं महोदरी ॥ ३.१७.९ ॥
ଇନ୍ଦ୍ର ସଦୃଶ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖି ସେ ରାକ୍ଷସୀ କାମମୋହିତା ହେଲା। ସୁନ୍ଦର ମୁଖ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ବିକୃତ ମୁଖୀ, ଗୋଲ କଟିଦେଶ ଓ ବଡ଼ ଉଦରୀ ଥିଲା।
3.17.10
विशालाक्षं विरूपाक्षी सुकेशं ताम्रमूर्धजा।
प्रियरूपं विरूपा सा सुस्वरं भैरवस्वना ॥ ३.१७.१० ॥
ବିଶାଳ ନୟନ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ବିରୂପାକ୍ଷୀ; ସୁନ୍ଦର କେଶ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ କେଶୀ; ପ୍ରିୟରୂପ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବିରୂପା; ସୁସ୍ୱର ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଭୈରବ ସ୍ୱରା।
3.17.11
तरुणं दारुणा वृद्धा दक्षिणं वामभाषिणी।
न्यायवृत्तं सुदुर्वृत्ता प्रियमप्रियदर्शना ॥ ३.१७.११ ॥
ତରୁଣ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସେ ଦାରୁଣା ଓ ବୃଦ୍ଧା; ଦକ୍ଷ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ବକ୍ରଭାଷିଣୀ; ନ୍ୟାୟବୃତ୍ତ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅତି ଦୁର୍ବୃତ୍ତା; ପ୍ରିୟ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅପ୍ରିୟଦର୍ଶନା।
3.17.12
शरीरजसमाविष्टा राक्षसी राममब्रवीत्।
जटी तापसवेषेण सभार्यः शरचापधृक् ॥ ३.१७.१२ ॥
ଶରୀରଜ କାମରେ ଆବିଷ୍ଟ ସେ ରାକ୍ଷସୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲା — "ଜଟାଧାରୀ, ତାପସ ବେଶରେ, ଭାର୍ଯ୍ୟା ସହିତ, ଧନୁ-ବାଣଧାରୀ!"
3.17.13
आगतस्त्वमिमं देशं कथं राक्षससेवितम्।
किमागमनकृत्यं ते तत्त्वमाख्यातुमर्हसि ॥ ३.१७.१३ ॥
ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଏହି ଦେଶକୁ ତୁମେ କିପରି ଆସିଲ? ତୁମ ଆସିବାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କ'ଣ? ତାହା ସତ୍ୟ କୁହ।
3.17.14
एवमुक्तस्तु राक्षस्या शूर्पणख्या परंतपः।
ऋजुबुद्धितया सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ३.१७.१४ ॥
ରାକ୍ଷସୀ ଶୂର୍ପଣଖା ଏପରି ପଚାରିବାରୁ, ଶତ୍ରୁ ତାପନ ରାମ ସରଳ ବୁଦ୍ଧିରେ ସବୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
3.17.15
आसीद् दशरथो नाम राजा त्रिदशविक्रमः।
तस्याहमग्रजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ३.१७.१५ ॥
ଦେବତାଙ୍କ ପରି ପରାକ୍ରମୀ ଦଶରଥ ନାମକ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କର ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର; ଲୋକେ ମୋତେ ରାମ ନାମରେ ଜାଣନ୍ତି।
3.17.16
भ्रातायं लक्ष्मणो नाम यवीयान् मामनुव्रतः।
इयं भार्या च वैदेही मम सीतेति विश्रुता ॥ ३.१७.१६ ॥
ଏ ମୋର ସାନ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଯିଏ ମୋ ଅନୁଗାମୀ। ଏ ମୋ ପତ୍ନୀ ବୈଦେହୀ, ଯିଏ ସୀତା ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
3.17.17
नियोगात् तु नरेन्द्रस्य पितुर्मातुश्च यन्त्रितः।
धर्मार्थं धर्मकांक्षी च वनं वस्तुमिहागतः ॥ ३.१७.१७ ॥
ରାଜା ପିତା ଓ ମାତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ବଦ୍ଧ ହୋଇ, ଧର୍ମ ପାଇଁ, ଧର୍ମକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଏଠାରେ ବନରେ ବାସ କରିବାକୁ ଆସିଛି।
3.17.18
त्वां तु वेदितुमिच्छामि कस्य त्वं कासि कस्य वा।
त्वं हि तावन्मनोज्ञाङ्गी राक्षसी प्रतिभासि मे ॥ ३.१७.१८ ॥
ମାତ୍ର ତୁମେ କାହାର, କାହାର ପତ୍ନୀ ତାହା ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ତୁମେ ମୋତେ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା ରାକ୍ଷସୀ ପରି ଦିଶୁଛ।
3.17.19
इह वा किंनिमित्तं त्वमागता ब्रूहि तत्त्वतः।
साब्रवीद् वचनं श्रुत्वा राक्षसी मदनार्दिता ॥ ३.१७.१९ ॥
ତୁମେ ଏଠାକୁ କେଉଁ କାରଣରୁ ଆସିଛ, ସତ୍ୟ କହ। ସେହି କଥା ଶୁଣି କାମପୀଡ଼ିତା ରାକ୍ଷସୀ କହିଲା।
3.17.20
श्रूयतां राम तत्त्वार्थं वक्ष्यामि वचनं मम।
अहं शूर्पणखा नाम राक्षसी कामरूपिणी ॥ ३.१७.२० ॥
ହେ ରାମ, ସତ୍ୟର ଅର୍ଥ ଶୁଣ, ମୋ କଥା କହୁଛି। ମୁଁ ଶୂର୍ପଣଖା ନାମକ ରାକ୍ଷସୀ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ଧରିପାରେ।
3.17.21
अरण्यं विचरामीदमेका सर्वभयंकरा।
रावणो नाम मे भ्राता यदि ते श्रोत्रमागतः ॥ ३.१७.२१ ॥
ମୁଁ ଏକାକିନୀ ଏହି ଅରଣ୍ୟରେ ବୁଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା ଭାବେ। ମୋ ଭାଇ ରାବଣ ନାମରେ ଅଛି; ଯଦି ତାଙ୍କ ନାମ ତୁମ କାନକୁ ଯାଇଥିବ।
3.17.22
वीरो विश्रवसः पुत्रो यदि ते श्रोत्रमागतः।
प्रवृद्धनिद्रश्च सदा कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ३.१७.२२ ॥
ବିଶ୍ରବାଙ୍କ ବୀର ପୁତ୍ର — ଯଦି ତାଙ୍କ ନାମ ତୁମ କାନକୁ ଯାଇଥିବ। ସଦା ଗଭୀର ନିଦ୍ରାରେ ରହୁଥିବା ମହାବଳୀ କୁମ୍ଭକର୍ଣ।
3.17.23
विभीषणस्तु धर्मात्मा न तु राक्षसचेष्टितः।
प्रख्यातवीर्यौ च रणे भ्रातरौ खरदूषणौ ॥ ३.१७.२३ ॥
ବିଭୀଷଣ ଧର୍ମାତ୍ମା; ରାକ୍ଷସ ଆଚରଣ ତାଙ୍କର ନାହିଁ। ରଣରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଥିବା ଭାଇ ଖର ଓ ଦୂଷଣ।
3.17.24
तानहं समतिक्रान्तां राम त्वापूर्वदर्शनात्।
समुपेतास्मि भावेन भर्तारं पुरुषोत्तमम् ॥ ३.१७.२४ ॥
ସେମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ହେ ରାମ; ତୁମକୁ ପୂର୍ବରୁ କେବେ ଦେଖି ନଥିଲି ବୋଲି। ଏହି ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ସ୍ୱାମୀ ରୂପେ ପାଇବାର ଭାବରେ ମୁଁ ଆସିଛି।
3.17.25
अहं प्रभावसम्पन्ना स्वच्छन्दबलगामिनी।
चिराय भव भर्ता मे सीतया किं करिष्यसि ॥ ३.१७.२५ ॥
ମୁଁ ପ୍ରଭାବସମ୍ପନ୍ନା ଏବଂ ନିଜ ଇଚ୍ଛାର ବଳରେ ବିଚରଣ କରେ। ଦୀର୍ଘକାଳ ମୋର ସ୍ୱାମୀ ହୁଅ; ସୀତା ସହିତ ତୁମେ କ'ଣ କରିବ?
3.17.26
विकृता च विरूपा च न सेयं सदृशी तव।
अहमेवानुरूपा ते भार्यारूपेण पश्य माम् ॥ ३.१७.२६ ॥
ଏ ବିକୃତା ଓ କୁରୂପା, ତୁମ ପାଇଁ ଯୋଗ୍ୟା ନୁହେଁ। ମୁଁ ହିଁ ତୁମ ଅନୁରୂପା; ଭାର୍ଯ୍ୟା ରୂପରେ ମୋତେ ଦେଖ।
3.17.27
इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्।
अनेन सह ते भ्रात्रा भक्षयिष्यामि मानुषीम् ॥ ३.१७.२७ ॥
ଏହି କୁରୂପା, ଅସତୀ, ଭୟଙ୍କରୀ, ଭିତରକୁ ବସିଯାଇଥିବା ପେଟର ମାନବୀକୁ ତୁମ ଏ ଭାଇ ସହିତ ମୁଁ ଖାଇଦେବି।
3.17.28
ततः पर्वतशृङ्गाणि वनानि विविधानि च।
पश्यन् सह मया कामी दण्डकान् विचरिष्यसि ॥ ३.१७.२८ ॥
ତା'ପରେ ମୋ ସହିତ ପର୍ବତ ଶିଖର ଓ ବିବିଧ ବନ ଦେଖି, କାମସୁଖରେ ରମି ତୁମେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରିବ।
3.17.29
इत्येवमुक्तः काकुत्स्थः प्रहस्य मदिरेक्षणाम्।
इदं वचनमारेभे वक्तुं वाक्यविशारदः ॥ ३.१७.२९ ॥
ଏପରି କୁହାଗଲେ ବାକ୍ୟ-କୁଶଳ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ମଦିରାକ୍ଷୀ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ହସି ଏହି ବାକ୍ୟ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।