వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.17.1
कृताभिषेको रामस्तु सीता सौमित्रिरेव च।
तस्माद् गोदावरीतीरात् ततो जग्मुः स्वमाश्रमम् ॥ ३.१७.१ ॥
స్నానం ముగించిన రాముడు, సీత, సౌమిత్రి (లక్ష్మణుడు) అప్పుడు గోదావరి తీరం నుండి తమ ఆశ్రమానికి వెళ్ళారు.
3.17.2
आश्रमं तमुपागम्य राघवः सहलक्ष्मणः।
कृत्वा पौर्वाह्णिकं कर्म पर्णशालामुपागमत् ॥ ३.१७.२ ॥
ఆ ఆశ్రమానికి చేరిన రాఘవుడు (రాముడు) లక్ష్మణునితో కలిసి పూర్వాహ్ణ కర్మను పూర్తిచేసి, పర్ణశాలకు చేరుకున్నాడు.
3.17.3
उवास सुखितस्तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः।
स रामः पर्णशालायामासीनः सह सीतया ॥ ३.१७.३ ॥
మహర్షులచే గౌరవించబడుతూ అక్కడ సుఖంగా నివసించాడు. ఆ రాముడు సీతతో కలిసి పర్ణశాలలో ఆసీనుడై ఉన్నాడు.
3.17.4
विरराज महाबाहुश्चित्रया चन्द्रमा इव।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चकार विविधाः कथाः ॥ ३.१७.४ ॥
మహాబాహువు (రాముడు) చిత్రా నక్షత్రంతో కూడిన చంద్రుడిలా ప్రకాశించాడు. సోదరుడు లక్ష్మణునితో కలిసి అనేక విధాలుగా మాట్లాడాడు.
3.17.5
तदासीनस्य रामस्य कथासंसक्तचेतसः।
तं देशं राक्षसी काचिदाजगाम यदृच्छया ॥ ३.१७.५ ॥
రాముడు కూర్చుని మాటల్లో మనసు లగ్నమై ఉండగా, యాదృచ్ఛికంగా ఒక రాక్షసి ఆ ప్రదేశానికి వచ్చింది.
3.17.6
सा तु शूर्पणखा नाम दशग्रीवस्य रक्षसः।
भगिनी राममासाद्य ददर्श त्रिदशोपमम् ॥ ३.१७.६ ॥
ఆమె శూర్పణఖ అనే పేరు గల, దశగ్రీవుడనే రాక్షసుని సోదరి. రాముని చేరి దేవతలా ఉన్న అతన్ని చూసింది.
3.17.7
दीप्तास्यं च महाबाहुं पद्मपत्रायतेक्षणम्।
गजविक्रान्तगमनं जटामण्डलधारिणम् ॥ ३.१७.७ ॥
ప్రకాశవంతమైన ముఖం, మహా బాహువులు, పద్మ దళాల వంటి దీర్ఘ నేత్రాలు, ఏనుగు వంటి గంభీర నడక, జటల సమూహం ధరించిన ఆయనను (చూసింది).
3.17.8
सुकुमारं महासत्त्वं पार्थिवव्यञ्जनान्वितम्।
राममिन्दीवरश्यामं कंदर्पसदृशप्रभम् ॥ ३.१७.८ ॥
సుకుమారుడు, మహా సత్త్వం కలవాడు, రాజ లక్షణాలు కలిగినవాడు, నీలోత్పలం వంటి నల్లని వర్ణం కలవాడు, కందర్పునితో సమానమైన కాంతి కలిగిన రాముడు.
3.17.9
बभूवेन्द्रोपमं दृष्ट्वा राक्षसी काममोहिता।
सुमुखं दुर्मुखी रामं वृत्तमध्यं महोदरी ॥ ३.१७.९ ॥
ఇంద్రునితో సమానుడైన రాముని చూసి ఆ రాక్షసి కామమోహితురాలైంది. అందమైన ముఖం గల రాముని ముందు, ఆమె వికారముఖి, గుండ్రటి నడుము, పెద్ద పొట్ట కలదై ఉంది.
3.17.10
विशालाक्षं विरूपाक्षी सुकेशं ताम्रमूर्धजा।
प्रियरूपं विरूपा सा सुस्वरं भैरवस्वना ॥ ३.१७.१० ॥
విశాలనేత్రుడైన రాముని ముందు ఆమె విరూపాక్షి; సుందర కేశుడైనవానికి ఎదుట ఆమె తామ్రవర్ణ కేశి; ప్రియరూపుడైన రాముని ముందు విరూపగా; సుస్వరుని ముందు భయంకర స్వరమున్నది.
3.17.11
तरुणं दारुणा वृद्धा दक्षिणं वामभाषिणी।
न्यायवृत्तं सुदुर्वृत्ता प्रियमप्रियदर्शना ॥ ३.१७.११ ॥
యౌవనుడైన రాముని ముందు ఆమె భయంకరురాలు, వృద్ధురాలు; దక్షుడైనవానికి ఎదుట వక్రంగా మాట్లాడేది; న్యాయవర్తనుడైన రాముని ఎదుట దుష్టవర్తనురాలు; ప్రియుని ముందు అప్రియంగా కనిపించేది.
3.17.12
शरीरजसमाविष्टा राक्षसी राममब्रवीत्।
जटी तापसवेषेण सभार्यः शरचापधृक् ॥ ३.१७.१२ ॥
శరీరజ కామంతో ఆవేశితురాలైన రాక్షసి రాముని ఇలా అడిగింది: "జటలు ధరించి, తాపస వేషంలో, భార్యతో కూడి, విల్లంబులు ధరించిన వాడా!"
3.17.13
आगतस्त्वमिमं देशं कथं राक्षससेवितम्।
किमागमनकृत्यं ते तत्त्वमाख्यातुमर्हसि ॥ ३.१७.१३ ॥
నీవు రాక్షసులు సేవించే ఈ ప్రదేశానికి ఎలా వచ్చావు? నీ రాక ప్రయోజనం ఏమిటి? దాన్ని సత్యంగా చెప్పు.
3.17.14
एवमुक्तस्तु राक्षस्या शूर्पणख्या परंतपः।
ऋजुबुद्धितया सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ३.१७.१४ ॥
రాక్షసి శూర్పణఖ ఇలా అడగగా, శత్రువులను దహించే రాముడు సరళమైన బుద్ధితో అన్నీ చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
3.17.15
आसीद् दशरथो नाम राजा त्रिदशविक्रमः।
तस्याहमग्रजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ३.१७.१५ ॥
త్రిదశులకు సమానమైన పరాక్రమం గల దశరథుడు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతనికి నేను పెద్ద కుమారుడను; ప్రజలు నన్ను రాముడు అని తెలుసుకుంటారు.
3.17.16
भ्रातायं लक्ष्मणो नाम यवीयान् मामनुव्रतः।
इयं भार्या च वैदेही मम सीतेति विश्रुता ॥ ३.१७.१६ ॥
ఇతడు నా తమ్ముడు లక్ష్మణుడు, నన్ను అనుసరించేవాడు. ఇది నా భార్య వైదేహి, సీత అని ప్రసిద్ధి చెందినది.
3.17.17
नियोगात् तु नरेन्द्रस्य पितुर्मातुश्च यन्त्रितः।
धर्मार्थं धर्मकांक्षी च वनं वस्तुमिहागतः ॥ ३.१७.१७ ॥
రాజైన తండ్రి, తల్లి ఆజ్ఞకు బద్ధుడనై, ధర్మం కోసం, ధర్మాన్ని కోరుతూ, ఇక్కడ అరణ్యంలో నివసించడానికి వచ్చాను.
3.17.18
त्वां तु वेदितुमिच्छामि कस्य त्वं कासि कस्य वा।
त्वं हि तावन्मनोज्ञाङ्गी राक्षसी प्रतिभासि मे ॥ ३.१७.१८ ॥
అయితే నీవు ఎవరివి, ఎవరి భార్యవు అని నేను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాను. ప్రస్తుతానికి నీవు నాకు అందమైన అవయవాలున్న రాక్షసిలా కనిపిస్తున్నావు.
3.17.19
इह वा किंनिमित्तं त्वमागता ब्रूहि तत्त्वतः।
साब्रवीद् वचनं श्रुत्वा राक्षसी मदनार्दिता ॥ ३.१७.१९ ॥
నువ్వు ఇక్కడికి ఏ కారణంగా వచ్చావో యథార్థంగా చెప్పు. ఆ మాటలు విని, మదనంతో పీడితురాలైన రాక్షసి ఇలా అన్నది.
3.17.20
श्रूयतां राम तत्त्वार्थं वक्ष्यामि वचनं मम।
अहं शूर्पणखा नाम राक्षसी कामरूपिणी ॥ ३.१७.२० ॥
రామా, యథార్థాన్ని వినుము, నా మాటలు చెబుతాను. నేను శూర్పణఖ అనే పేరు గల రాక్షసిని, కోరిన రూపం ధరించగలదానిని.
3.17.21
अरण्यं विचरामीदमेका सर्वभयंकरा।
रावणो नाम मे भ्राता यदि ते श्रोत्रमागतः ॥ ३.१७.२१ ॥
నేను ఒంటరిగా ఈ అడవిలో తిరుగుతుంటాను, అందరికీ భయం కలిగించేదానిగా. నా సోదరుడు రావణుడు అనే పేరు గలవాడు; ఆ పేరు నీ చెవికి చేరి ఉండవచ్చు.
3.17.22
वीरो विश्रवसः पुत्रो यदि ते श्रोत्रमागतः।
प्रवृद्धनिद्रश्च सदा कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ३.१७.२२ ॥
విశ్రవసు వీరపుత్రుడు — ఆ పేరు నీ చెవికి చేరి ఉండవచ్చు. ఎప్పుడూ గాఢంగా నిద్రించే మహాబలుడు కుంభకర్ణుడు.
3.17.23
विभीषणस्तु धर्मात्मा न तु राक्षसचेष्टितः।
प्रख्यातवीर्यौ च रणे भ्रातरौ खरदूषणौ ॥ ३.१७.२३ ॥
విభీషణుడు ధర్మాత్ముడు; రాక్షసుల నడవడి కలవాడు కాడు. యుద్ధంలో ప్రసిద్ధ పరాక్రమం గల సోదరులు ఖరుడు, దూషణుడు.
3.17.24
तानहं समतिक्रान्तां राम त्वापूर्वदर्शनात्।
समुपेतास्मि भावेन भर्तारं पुरुषोत्तमम् ॥ ३.१७.२४ ॥
వారందరినీ నేను అధిగమించాను, రామా; నిన్ను ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడనందున. ఈ పురుషోత్తముడిని భర్తగా పొందాలనే భావంతో నేను వచ్చాను.
3.17.25
अहं प्रभावसम्पन्ना स्वच्छन्दबलगामिनी।
चिराय भव भर्ता मे सीतया किं करिष्यसि ॥ ३.१७.२५ ॥
నేను శక్తిసంపన్నురాలను; నా ఇష్టబలంతో సంచరించేదానను. చిరకాలం నాకు భర్తగా ఉండు; సీతతో నీకేం పని?
3.17.26
विकृता च विरूपा च न सेयं सदृशी तव।
अहमेवानुरूपा ते भार्यारूपेण पश्य माम् ॥ ३.१७.२६ ॥
ఈమె వికృతురాలు, కురూపి; నీకు తగినది కాదు. నేనే నీకు అనురూపురాలిని; భార్య రూపంలో నన్ను చూడు.
3.17.27
इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्।
अनेन सह ते भ्रात्रा भक्षयिष्यामि मानुषीम् ॥ ३.१७.२७ ॥
ఈ కురూపిని, దుశ్శీలను, భయంకరిని, లోపలికి కుంగిన పొట్ట గల మానవ స్త్రీని, నీ ఈ సోదరునితో కలిపి నేను భక్షిస్తాను.
3.17.28
ततः पर्वतशृङ्गाणि वनानि विविधानि च।
पश्यन् सह मया कामी दण्डकान् विचरिष्यसि ॥ ३.१७.२८ ॥
అనంతరం నాతో కూడి పర్వతశిఖరాలను, వివిధ వనాలను చూస్తూ, కామసుఖం అనుభవిస్తూ దండకారణ్యంలో సంచరిస్తావు.
3.17.29
इत्येवमुक्तः काकुत्स्थः प्रहस्य मदिरेक्षणाम्।
इदं वचनमारेभे वक्तुं वाक्यविशारदः ॥ ३.१७.२९ ॥
ఇలా చెప్పబడిన వాక్పటు డైన కాకుత్స్థుడు రాముడు, మదిరాక్షిని చూసి నవ్వి ఈ మాట పలకసాగాడు.