ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.17
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.17.1
कृताभिषेको रामस्तु सीता सौमित्रिरेव च।
तस्माद् गोदावरीतीरात् ततो जग्मुः स्वमाश्रमम् ॥ ३.१७.१ ॥
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਰਾਮ, ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਉਸ ਗੋਦਾਵਰੀ ਕੰਢੇ ਤੋਂ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ।
3.17.2
आश्रमं तमुपागम्य राघवः सहलक्ष्मणः।
कृत्वा पौर्वाह्णिकं कर्म पर्णशालामुपागमत् ॥ ३.१७.२ ॥
ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਰਾਘਵ (ਰਾਮ) ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਪੂਰਵਾਹਣ ਦੀ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪਰਣਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਗਏ।
3.17.3
उवास सुखितस्तत्र पूज्यमानो महर्षिभिः।
स रामः पर्णशालायामासीनः सह सीतया ॥ ३.१७.३ ॥
ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਉੱਥੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਰਹੇ। ਉਹ ਰਾਮ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਪਰਣਸ਼ਾਲਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਸਨ।
3.17.4
विरराज महाबाहुश्चित्रया चन्द्रमा इव।
लक्ष्मणेन सह भ्रात्रा चकार विविधाः कथाः ॥ ३.१७.४ ॥
ਮਹਾਬਾਹੂ (ਰਾਮ) ਚਿੱਤਰਾ ਨਛੱਤਰ ਨਾਲ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ। ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
3.17.5
तदासीनस्य रामस्य कथासंसक्तचेतसः।
तं देशं राक्षसी काचिदाजगाम यदृच्छया ॥ ३.१७.५ ॥
ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਬੈਠੇ ਗੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਈ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤਦੋਂ ਇਤਫ਼ਾਕ ਨਾਲ ਕੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਉਸ ਥਾਂ ਆ ਗਈ।
3.17.6
सा तु शूर्पणखा नाम दशग्रीवस्य रक्षसः।
भगिनी राममासाद्य ददर्श त्रिदशोपमम् ॥ ३.१७.६ ॥
ਉਹ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨਾਮ ਦੀ, ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੀ ਭੈਣ ਸੀ। ਰਾਮ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸਨੇ ਦੇਵਤਾ ਵਰਗੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।
3.17.7
दीप्तास्यं च महाबाहुं पद्मपत्रायतेक्षणम्।
गजविक्रान्तगमनं जटामण्डलधारिणम् ॥ ३.१७.७ ॥
ਚਮਕਦਾ ਮੂੰਹ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਬਾਹਾਂ, ਕਮਲ-ਪੱਤੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਲੰਮੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਚਾਲ, ਜਟਾਵਾਂ ਦਾ ਜੂੜਾ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
3.17.8
सुकुमारं महासत्त्वं पार्थिवव्यञ्जनान्वितम्।
राममिन्दीवरश्यामं कंदर्पसदृशप्रभम् ॥ ३.१७.८ ॥
ਕੋਮਲ, ਮਹਾਸਤ੍ਵ ਵਾਲੇ, ਰਾਜਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ, ਨੀਲ-ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਸਾਂਵਲੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਕੰਦਰਪ ਵਰਗੀ ਆਭਾ ਵਾਲੇ ਰਾਮ।
3.17.9
बभूवेन्द्रोपमं दृष्ट्वा राक्षसी काममोहिता।
सुमुखं दुर्मुखी रामं वृत्तमध्यं महोदरी ॥ ३.१७.९ ॥
ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਕਾਮ-ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਬਦਸੂਰਤ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਗੋਲ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਤੇ ਵੱਡੇ ਢਿੱਡ ਵਾਲੀ ਸੀ।
3.17.10
विशालाक्षं विरूपाक्षी सुकेशं ताम्रमूर्धजा।
प्रियरूपं विरूपा सा सुस्वरं भैरवस्वना ॥ ३.१७.१० ॥
ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ੀ ਸੀ; ਸੁੰਦਰ ਕੇਸਾਂ ਵਾਲੇ ਸਾਹਮਣੇ ਤਾਂਬੇ ਵਰਗੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲੀ; ਪ੍ਰਿਯਰੂਪ ਸਾਹਮਣੇ ਵਿਰੂਪਾ; ਸੁਸਵਰ ਸਾਹਮਣੇ ਭੈਰਵ ਸੁਰ ਵਾਲੀ ਸੀ।
3.17.11
तरुणं दारुणा वृद्धा दक्षिणं वामभाषिणी।
न्यायवृत्तं सुदुर्वृत्ता प्रियमप्रियदर्शना ॥ ३.१७.११ ॥
ਜਵਾਨ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਉਹ ਦਾਰੁਣ ਤੇ ਬੁੱਢੀ ਸੀ; ਦਕਸ਼ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਟੇਢਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ; ਨਿਆਏ-ਵਿਹਾਰੀ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਬਹੁਤ ਦੁਰਾਚਾਰੀ; ਪਿਆਰੇ ਰਾਮ ਸਾਹਮਣੇ ਅਪ੍ਰਿਯ ਦਿੱਖ ਵਾਲੀ।
3.17.12
शरीरजसमाविष्टा राक्षसी राममब्रवीत्।
जटी तापसवेषेण सभार्यः शरचापधृक् ॥ ३.१७.१२ ॥
ਸਰੀਰਕ ਕਾਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੋਲੀ — "ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤਪਸਵੀ ਵੇਸ਼ ਵਾਲੇ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਧਨੁਸ਼-ਬਾਣ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ!"
3.17.13
आगतस्त्वमिमं देशं कथं राक्षससेवितम्।
किमागमनकृत्यं ते तत्त्वमाख्यातुमर्हसि ॥ ३.१७.१३ ॥
ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੁਆਰਾ ਵੱਸੇ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਆਈ? ਤੇਰੇ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਉਹ ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ।
3.17.14
एवमुक्तस्तु राक्षस्या शूर्पणख्या परंतपः।
ऋजुबुद्धितया सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ॥ ३.१७.१४ ॥
ਰਾਖਸ਼ੀ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਰਾਮ ਸਰਲ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਣ ਲੱਗਾ।
3.17.15
आसीद् दशरथो नाम राजा त्रिदशविक्रमः।
तस्याहमग्रजः पुत्रो रामो नाम जनैः श्रुतः ॥ ३.१७.१५ ॥
ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਮ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।
3.17.16
भ्रातायं लक्ष्मणो नाम यवीयान् मामनुव्रतः।
इयं भार्या च वैदेही मम सीतेति विश्रुता ॥ ३.१७.१६ ॥
ਇਹ ਮੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੈਦੇਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਸੀਤਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।
3.17.17
नियोगात् तु नरेन्द्रस्य पितुर्मातुश्च यन्त्रितः।
धर्मार्थं धर्मकांक्षी च वनं वस्तुमिहागतः ॥ ३.१७.१७ ॥
ਰਾਜੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬੱਝਾ ਹੋਇਆ, ਧਰਮ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।
3.17.18
त्वां तु वेदितुमिच्छामि कस्य त्वं कासि कस्य वा।
त्वं हि तावन्मनोज्ञाङ्गी राक्षसी प्रतिभासि मे ॥ ३.१७.१८ ॥
ਪਰ ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈਂ, ਕਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈਂ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਰਾਖਸ਼ੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈਂ।
3.17.19
इह वा किंनिमित्तं त्वमागता ब्रूहि तत्त्वतः।
साब्रवीद् वचनं श्रुत्वा राक्षसी मदनार्दिता ॥ ३.१७.१९ ॥
ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੈਂ, ਸੱਚ-ਸੱਚ ਦੱਸ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਮ-ਪੀੜਿਤ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਬੋਲੀ।
3.17.20
श्रूयतां राम तत्त्वार्थं वक्ष्यामि वचनं मम।
अहं शूर्पणखा नाम राक्षसी कामरूपिणी ॥ ३.१७.२० ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਸੱਚ ਦਾ ਅਰਥ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸ਼ੂਰਪਣਖਾ ਨਾਮ ਦੀ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਹਾਂ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।
3.17.21
अरण्यं विचरामीदमेका सर्वभयंकरा।
रावणो नाम मे भ्राता यदि ते श्रोत्रमागतः ॥ ३.१७.२१ ॥
ਮੈਂ ਇਕੱਲੀ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੀ ਹਾਂ, ਸਭ ਨੂੰ ਡਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ। ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਰਾਵਣ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ; ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਕੰਨੀਂ ਪਿਆ ਹੋਵੇ।
3.17.22
वीरो विश्रवसः पुत्रो यदि ते श्रोत्रमागतः।
प्रवृद्धनिद्रश्च सदा कुम्भकर्णो महाबलः ॥ ३.१७.२२ ॥
ਵਿਸ਼ਰਵਾ ਦਾ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ — ਜੇ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਤੇਰੇ ਕੰਨੀਂ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਸਦਾ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਸੌਣ ਵਾਲਾ ਮਹਾਬਲੀ ਕੁੰਭਕਰਨ।
3.17.23
विभीषणस्तु धर्मात्मा न तु राक्षसचेष्टितः।
प्रख्यातवीर्यौ च रणे भ्रातरौ खरदूषणौ ॥ ३.१७.२३ ॥
ਵਿਭੀਸ਼ਣ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਵਰਗੇ ਆਚਰਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬਹਾਦਰੀ ਵਾਲੇ ਭਰਾ ਖਰ ਤੇ ਦੂਸ਼ਣ।
3.17.24
तानहं समतिक्रान्तां राम त्वापूर्वदर्शनात्।
समुपेतास्मि भावेन भर्तारं पुरुषोत्तमम् ॥ ३.१७.२४ ॥
ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਮ; ਤੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਾ ਵੇਖਣ ਕਾਰਨ। ਇਸ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਪਾਉਣ ਦੇ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਆਈ ਹਾਂ।
3.17.25
अहं प्रभावसम्पन्ना स्वच्छन्दबलगामिनी।
चिराय भव भर्ता मे सीतया किं करिष्यसि ॥ ३.१७.२५ ॥
ਮੈਂ ਪ੍ਰਭਾਵ-ਸੰਪੰਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦੀ ਹਾਂ। ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਪਤੀ ਬਣ ਕੇ ਰਹੁ; ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗਾ?
3.17.26
विकृता च विरूपा च न सेयं सदृशी तव।
अहमेवानुरूपा ते भार्यारूपेण पश्य माम् ॥ ३.१७.२६ ॥
ਇਹ ਵਿਗੜੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਕੁਰੂਪ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਅਨੁਰੂਪ ਹਾਂ; ਪਤਨੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ।
3.17.27
इमां विरूपामसतीं करालां निर्णतोदरीम्।
अनेन सह ते भ्रात्रा भक्षयिष्यामि मानुषीम् ॥ ३.१७.२७ ॥
ਇਸ ਕੁਰੂਪ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ, ਭਿਆਨਕ, ਧਸੇ ਪੇਟ ਵਾਲੀ ਮਨੁੱਖੀ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਇਸ ਭਰਾ ਸਮੇਤ ਮੈਂ ਖਾ ਜਾਵਾਂਗੀ।
3.17.28
ततः पर्वतशृङ्गाणि वनानि विविधानि च।
पश्यन् सह मया कामी दण्डकान् विचरिष्यसि ॥ ३.१७.२८ ॥
ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਕਾਮ-ਸੁਖ ਮਾਣਦਾ ਤੂੰ ਦੰਡਕ ਬਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰੇਂਗਾ।
3.17.29
इत्येवमुक्तः काकुत्स्थः प्रहस्य मदिरेक्षणाम्।
इदं वचनमारेभे वक्तुं वाक्यविशारदः ॥ ३.१७.२९ ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਮਦਿਰਾ-ਨੈਣੀ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦਿਆਂ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।