ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.2.1
कृतातिथ्योऽथ रामस्तु सूर्यस्योदयनं प्रति।
आमन्त्र्य स मुनीन् सर्वान् वनमेवान्वगाहत ॥ ३.२.१ ॥
ଆତିଥ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି ରାମ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଦିଗକୁ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ବନ ମଧ୍ୟକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ।
3.2.2
नानामृगगणाकीर्णमृक्षशार्दूलसेवितम्।
ध्वस्तवृक्षलतागुल्मं दुर्दर्शसलिलाशयम् ॥ ३.२.२ ॥
ବହୁବିଧ ମୃଗଯୂଥରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଭାଲୁ ଓ ବାଘଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, ବୃକ୍ଷ-ଲତା-ଗୁଳ୍ମ ଭଗ୍ନ, ଜଳାଶୟ ଦୁର୍ଗମ ଏପରି ବନ।
3.2.3
निष्कूजमानशकुनिं झिल्लिकागणनादितम्।
लक्ष्मणानुचरो रामो वनमध्यं ददर्श ह ॥ ३.२.३ ॥
ପକ୍ଷୀଙ୍କ କୂଜନ ବିହୀନ, ଝିଁଝିଁ ପୋକଙ୍କ ଝାଁକର ଶବ୍ଦରେ ମୁଖରିତ ବନର ମଧ୍ୟଭାଗ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି ରାମ ଦେଖିଲେ।
3.2.4
सीतया सह काकुत्स्थस्तस्मिन् घोरमृगायुते।
ददर्श गिरिशृङ्गाभं पुरुषादं महास्वनम् ॥ ३.२.४ ॥
ସୀତା ସହ ଥିବା କାକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ, ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ ସେହି ବନରେ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି, ଉଚ୍ଚସ୍ୱରୀ ଏକ ନରଭକ୍ଷୀ ରାକ୍ଷସକୁ ଦେଖିଲେ।
3.2.5
गभीराक्षं महावक्त्रं विकटं विकटोदरम्।
बीभत्सं विषमं दीर्घं विकृतं घोरदर्शनम् ॥ ३.२.५ ॥
ଗଭୀର ଆଖି, ବଡ଼ ମୁଖ, ବିକଟ ଓ ଭୟଙ୍କର ଉଦରବିଶିଷ୍ଟ; ଘୃଣ୍ୟ, ବିଷମ ଆକୃତି, ଲମ୍ବା, ବିକୃତ ଓ ଦେଖିବାକୁ ଭୟଙ୍କର।
3.2.6
वसानं चर्म वैयाघ्रं वसार्द्रं रुधिरोक्षितम्।
त्रासनं सर्वभूतानां व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ ३.२.६ ॥
ବାଘ ଚର୍ମ ପିନ୍ଧିଥିବା, ଚର୍ବିରେ ଭିଜା ଓ ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦେଉଥିବା, ଖୋଲା ମୁଖ ଥିବା ଯମ ସଦୃଶ।
3.2.7
त्रीन् सिंहांश्चतुरो व्याघ्रान् द्वौ वृकौ पृषतान् दश।
सविषाणं वसादिग्धं गजस्य च शिरो महत् ॥ ३.२.७ ॥
ତିନି ସିଂହ, ଚାରି ବାଘ, ଦୁଇ ନେକଡ଼ିଆ, ଦଶଟି ଚିତ୍ରିତ ହରିଣ, ଏବଂ ଦାନ୍ତ ସହିତ ଚର୍ବିରେ ଲିପ୍ତ ଏକ ବଡ଼ ହାତୀ-ମୁଣ୍ଡ।
3.2.8
अवसज्यायसे शूले विनदन्तं महास्वनम्।
स रामं लक्ष्मणं चैव सीतां दृष्ट्वा च मैथिलीम् ॥ ३.२.८ ॥
ଲୁହା ଶୂଳରେ ଝୁଲାଯାଇ, ମହା ଶବ୍ଦରେ ଗର୍ଜ୍ଜନ କରି, ସେ ରାମ, ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଓ ମୈଥିଳୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି।
3.2.9
अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धः प्रजाः काल इवान्तकः
स कृत्वा भैरवं नादं चालयन्निव मेदिनीम् ॥ ३.२.९ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉପରେ କାଳ ଓ ଯମ ପରି ଧାଇଁଲା; ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜ୍ଜନ କରି, ଯେପରି ପୃଥିବୀ ଥରାଇ ଦେଉଥିଲା।
3.2.10
अङ्केनादाय वैदेहीमपक्रम्य तदाब्रवीत्।
युवां जटाचीरधरौ सभार्यौ क्षीणजीवितौ ॥ ३.२.१० ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କୁ କୋଳରେ ଉଠାଇ, ଟିକିଏ ଦୂରକୁ ସରି ସେ କହିଲା: 'ଜଟା ଓ ବଲ୍କଳ ଧାରଣ କରିଥିବା ତୁମେ ଦୁହେଁ, ପତ୍ନୀ ସହିତ, ତୁମ ଜୀବନ କ୍ଷୀଣ ହୋଇଛି!'
3.2.11
प्रविष्टौ दण्डकारण्यं शरचापासिपाणिनौ।
कथं तापसयोर्वां च वासः प्रमदया सह ॥ ३.२.११ ॥
ବାଣ, ଧନୁ ଓ ଖଡ଼୍ଗ ହାତରେ ଧରି ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଥିବା ତୁମେ! ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ବାସ କିପରି?
3.2.12
अधर्मचारिणौ पापौ कौ युवां मुनिदूषकौ।
अहं वनमिदं दुर्गं विराधो नाम राक्षसः ॥ ३.२.१२ ॥
ଅଧର୍ମାଚରଣ କରୁଥିବା, ପାପୀ, ମୁନିମାନଙ୍କୁ ଦୂଷିତ କରୁଥିବା ତୁମେ ଦୁହେଁ କିଏ? ମୁଁ ଏହି ଦୁର୍ଗମ ବନର ବିରାଧ ନାମକ ରାକ୍ଷସ।
3.2.13
चरामि सायुधो नित्यमृषिमांसानि भक्षयन्।
इयं नारी वरारोहा मम भार्या भविष्यति ॥ ३.२.१३ ॥
ମୁଁ ସର୍ବଦା ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ହୋଇ ଋଷିମାନଙ୍କ ମାଂସ ଖାଇ ବୁଲେ। ଏହି ସୁନ୍ଦର କଟିବିଶିଷ୍ଟା ନାରୀ ମୋର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବ।
3.2.14
युवयोः पापयोश्चाहं पास्यामि रुधिरं मृधे।
तस्यैवं ब्रुवतो दुष्टं विराधस्य दुरात्मनः ॥ ३.२.१४ ॥
ତୁମ ଦୁହିଁଙ୍କ ରକ୍ତ ମୁଁ ଯୁଦ୍ଧରେ ପାନ କରିବି। ଏପରି କହୁଥିବା ସେ ଦୁରାତ୍ମା ବିରାଧର (ବାକ୍ୟ)।
3.2.15
श्रुत्वा सगर्वितं वाक्यं सम्भ्रान्ता जनकात्मजा।
सीता प्रवेपितोद्वेगात् प्रवाते कदली यथा ॥ ३.२.१५ ॥
ସେହି ଗର୍ବିତ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତା ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ; ପବନରେ କଦଳୀ ଗଛ ଥରେ ସେପରି ସେ ଥରିଲେ।
3.2.16
तां दृष्ट्वा राघवः सीतां विराधाङ्कगतां शुभाम्।
अब्रवील्लक्ष्मणं वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ॥ ३.२.१६ ॥
ବିରାଧଙ୍କ କୋଳରେ ବସିଥିବା ସେହି ସୁନ୍ଦରୀ ସୀତାଙ୍କୁ ଦେଖି ରାଘବ (ରାମ) ଶୁଷ୍କ ମୁଖରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.2.17
पश्य सौम्य नरेन्द्रस्य जनकस्यात्मसम्भवाम्।
मम भार्यां शुभाचारां विराधाङ्के प्रवेशिताम् ॥ ३.२.१७ ॥
ହେ ସୌମ୍ୟ, ଦେଖ! ରାଜା ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା, ମୋର ଶୁଭାଚାରିଣୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ବିରାଧଙ୍କ କୋଳରେ ବସାଯାଇଛି।
3.2.18
अत्यन्तसुखसंवृद्धां राजपुत्रीं यशस्विनीम्।
यदभिप्रेतमस्मासु प्रियं वरवृतं च यत् ॥ ३.२.१८ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଖରେ ପାଳିତା, ଯଶସ୍ୱିନୀ ରାଜକୁମାରୀ (ସୀତା), ଯିଏ ଆମ ପାଇଁ ପ୍ରିୟା ଓ ବରରୂପେ ବରଣ କରାଯାଇଥିଲେ।
3.2.19
कैकेय्यास्तु सुसंवृत्तं क्षिप्रमद्यैव लक्ष्मण।
या न तुष्यति राज्येन पुत्रार्थे दीर्घदर्शिनी ॥ ३.२.१९ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, କୈକେୟୀଙ୍କ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଆଜି ଶୀଘ୍ର ସଫଳ ହେଲା; ପୁତ୍ର ପାଇଁ ଦୂରଦର୍ଶିନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ରାଜ୍ୟରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ନ ଥିଲେ।
3.2.20
ययाहं सर्वभूतानां प्रियः प्रस्थापितो वनम्।
अद्येदानीं सकामा सा या माता मध्यमा मम ॥ ३.२.२० ॥
ସର୍ବଭୂତଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମୋତେ ଯିଏ ବନକୁ ପଠାଇଲା, ମୋ ମଧ୍ୟମା ମାତା ଏବେ କାମନା ସିଦ୍ଧ ହୋଇଛନ୍ତି।
3.2.21
परस्पर्शात् तु वैदेह्या न दुःखतरमस्ति मे।
पितुर्विनाशात् सौमित्रे स्वराज्य हरणात् तथा ॥ ३.२.२१ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କେହି ସ୍ପର୍ଶ କରିବା, ପିତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ମୋ ରାଜ୍ୟ ହରଣ — ଏଥିରୁ ଅଧିକ ଦୁଃଖ ମୋର ନାହିଁ।
3.2.22
अब्रवील्लक्ष्मणः क्रुद्धो रुद्धो नाग इव श्वसन् ॥ ३.२.२२ ॥
କ୍ରୁଦ୍ଧ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଅଟକାଯାଇଥିବା ହାତୀ କିମ୍ବା ସାପ ପରି ଫୁସ୍ ଫୁସ୍ କରି କହିଲେ।
3.2.23
अनाथ इव भूतानां नाथस्त्वं वासवोपमः।
मया प्रेष्येण काकुत्स्थ किमर्थं परितप्यसे ॥ ३.२.२३ ॥
ହେ କାକୁତ୍ସ୍ଥ, ତୁମେ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ନାଥ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସମାନ; ମୁଁ ତୁମର ସେବକ। କାହିଁକି ତୁମେ ଏପରି ଦୁଃଖ କରୁଛ?
3.2.24
शरेण निहतस्याद्य मया क्रुद्धेन रक्षसः।
विराधस्य गतासोर्हि मही पास्यति शोणितम् ॥ ३.२.२४ ॥
ଆଜି ମୋ କ୍ରୁଦ୍ଧ ବାଣରେ ନିହତ ରାକ୍ଷସ ବିରାଧଙ୍କ ପ୍ରାଣହୀନ ଦେହର ରକ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀ ପାନ କରିବ।
3.2.25
राज्यकामे मम क्रोधो भरते यो बभूव ह।
तं विराधे विमोक्ष्यामि वज्री वज्रमिवाचले ॥ ३.२.२५ ॥
ରାଜ୍ୟକାମୀ ଭରତ ପ୍ରତି ମୋର ଯେଉଁ କ୍ରୋଧ ଜାତ ହୋଇଥିଲା, ବଜ୍ରଧାରୀ ଯେପରି ପର୍ବତ ଉପରେ ବଜ୍ର ନିକ୍ଷେପ କରନ୍ତି, ସେହିପରି ମୁଁ ବିରାଧ ଉପରେ ତାହା ମୁକ୍ତ କରିବି।
3.2.26
मम भुजबलवेगवेगितः
पततु शरोऽस्य महान् महोरसि।
व्यपनयतु तनोश्च जीवितं
पततु ततश्च महीं विघूर्णितः ॥ ३.२.२६ ॥
ମୋ ଭୁଜବଳର ବେଗରେ ପ୍ରେରିତ ଏହି ମହାଶର ଏହାର ବିଶାଳ ବକ୍ଷରେ ପଡ଼ୁ; ଏହାର ଶରୀରରୁ ପ୍ରାଣ ହରଣ କରୁ; ତା'ପରେ ଏ ଘୂରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ୁ।