వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.2
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.2.1
कृतातिथ्योऽथ रामस्तु सूर्यस्योदयनं प्रति।
आमन्त्र्य स मुनीन् सर्वान् वनमेवान्वगाहत ॥ ३.२.१ ॥
ఆతిథ్యం స్వీకరించిన రాముడు, సూర్యోదయం వైపు ఋషులందరికీ వీడ్కోలు చెప్పి అడవిలోకి ప్రవేశించాడు.
3.2.2
नानामृगगणाकीर्णमृक्षशार्दूलसेवितम्।
ध्वस्तवृक्षलतागुल्मं दुर्दर्शसलिलाशयम् ॥ ३.२.२ ॥
అనేక రకాల మృగసమూహాలతో నిండినది, ఎలుగుబంట్లు, పులులు నివసించేది, చెట్లు, తీగలు, పొదలు విరిగిపడినది, నీటి మడుగులు దుర్గమమైనది.
3.2.3
निष्कूजमानशकुनिं झिल्लिकागणनादितम्।
लक्ष्मणानुचरो रामो वनमध्यं ददर्श ह ॥ ३.२.३ ॥
పక్షుల కూతలు లేనిదీ, జిట్టెంకల గుంపుల ధ్వనితో మారుమోగేదీ అయిన అడవి మధ్యభాగాన్ని లక్ష్మణుడిని అనుసరిస్తున్న రాముడు చూశాడు.
3.2.4
सीतया सह काकुत्स्थस्तस्मिन् घोरमृगायुते।
ददर्श गिरिशृङ्गाभं पुरुषादं महास्वनम् ॥ ३.२.४ ॥
సీతతో కూడిన కాకుత్స్థుడు రాముడు, భయంకర మృగాలతో నిండిన ఆ ప్రదేశంలో పర్వతశిఖరంలా ఉన్న, గొప్ప ధ్వని చేస్తున్న నరభక్షక రాక్షసుడిని చూశాడు.
3.2.5
गभीराक्षं महावक्त्रं विकटं विकटोदरम्।
बीभत्सं विषमं दीर्घं विकृतं घोरदर्शनम् ॥ ३.२.५ ॥
లోతైన కళ్లున్నవాడు, పెద్ద నోరు కలవాడు, భయంకరమైన, వికటమైన పొట్ట కలవాడు, అసహ్యమైనవాడు, అసమాన ఆకారుడు, ఎత్తైనవాడు, వికృతమైనవాడు, చూడటానికి భయంకరమైనవాడు.
3.2.6
वसानं चर्म वैयाघ्रं वसार्द्रं रुधिरोक्षितम्।
त्रासनं सर्वभूतानां व्यादितास्यमिवान्तकम् ॥ ३.२.६ ॥
పులి చర్మాన్ని ధరించినవాడు, కొవ్వుతో తడిసి రక్తంతో తడిసినవాడు, సర్వప్రాణులకు భయం కలిగించేవాడు, తెరిచిన నోరు గల యముడిలా ఉన్నవాడు.
3.2.7
त्रीन् सिंहांश्चतुरो व्याघ्रान् द्वौ वृकौ पृषतान् दश।
सविषाणं वसादिग्धं गजस्य च शिरो महत् ॥ ३.२.७ ॥
మూడు సింహాలు, నాలుగు పులులు, రెండు తోడేళ్ళు, పది మచ్చల జింకలు, దంతాలతో కొవ్వులో తడిసిన ఒక పెద్ద ఏనుగు తల.
3.2.8
अवसज्यायसे शूले विनदन्तं महास्वनम्।
स रामं लक्ष्मणं चैव सीतां दृष्ट्वा च मैथिलीम् ॥ ३.२.८ ॥
ఇనుప శూలంపై వేలాడదీయబడి, గొప్ప ధ్వనితో గర్జిస్తూ, అతడు రాముణ్ణీ, లక్ష్మణుణ్ణీ, మైథిలి సీతనూ చూసి.
3.2.9
अभ्यधावत् सुसंक्रुद्धः प्रजाः काल इवान्तकः
स कृत्वा भैरवं नादं चालयन्निव मेदिनीम् ॥ ३.२.९ ॥
మిక్కిలి కోపంతో అతడు ప్రాణులపై కాలుడు, యముడు వలె దూకాడు; భయంకరమైన నాదం చేసి, భూమినే కంపింపజేసేవాడిలా.
3.2.10
अङ्केनादाय वैदेहीमपक्रम्य तदाब्रवीत्।
युवां जटाचीरधरौ सभार्यौ क्षीणजीवितौ ॥ ३.२.१० ॥
వైదేహిని ఒడిలోకి ఎత్తుకొని, కొంచెం దూరంగా జరిగి అతడు ఇలా అన్నాడు: 'జడలు, నారచీరలు ధరించిన మీ ఇద్దరూ, భార్యతో కూడినవారు, ఆయుష్షు క్షీణించినవారు!'
3.2.11
प्रविष्टौ दण्डकारण्यं शरचापासिपाणिनौ।
कथं तापसयोर्वां च वासः प्रमदया सह ॥ ३.२.११ ॥
బాణం, విల్లు, కత్తి చేతపట్టి దండకారణ్యంలో ప్రవేశించిన మీరు! తపస్వులకు స్త్రీతో వాసం ఎలా?
3.2.12
अधर्मचारिणौ पापौ कौ युवां मुनिदूषकौ।
अहं वनमिदं दुर्गं विराधो नाम राक्षसः ॥ ३.२.१२ ॥
అధర్మాచరణ చేసే, పాపులైన, మునులను దూషించే మీరిద్దరు ఎవరు? నేను ఈ దుర్గమమైన అరణ్యంలోని విరాధుడనే రాక్షసుడిని.
3.2.13
चरामि सायुधो नित्यमृषिमांसानि भक्षयन्।
इयं नारी वरारोहा मम भार्या भविष्यति ॥ ३.२.१३ ॥
నేను ఎల్లప్పుడూ ఆయుధాలతో ఋషుల మాంసాన్ని తింటూ తిరుగుతాను. ఈ అందమైన నడుము గలది నా భార్య అవుతుంది.
3.2.14
युवयोः पापयोश्चाहं पास्यामि रुधिरं मृधे।
तस्यैवं ब्रुवतो दुष्टं विराधस्य दुरात्मनः ॥ ३.२.१४ ॥
మీ ఇద్దరు పాపుల రక్తాన్ని యుద్ధంలో నేను త్రాగుతాను. ఇలా పలికిన ఆ దుష్టాత్ముడు విరాధుని (మాట).
3.2.15
श्रुत्वा सगर्वितं वाक्यं सम्भ्रान्ता जनकात्मजा।
सीता प्रवेपितोद्वेगात् प्रवाते कदली यथा ॥ ३.२.१५ ॥
ఆ గర్వపు మాటలు విని జనకుని కుమార్తె సీత భయంతో కలవరపడింది; గాలిలో అరటిచెట్టు వణికినట్లు ఆమె వణికింది.
3.2.16
तां दृष्ट्वा राघवः सीतां विराधाङ्कगतां शुभाम्।
अब्रवील्लक्ष्मणं वाक्यं मुखेन परिशुष्यता ॥ ३.२.१६ ॥
విరాధుని ఒడిలో ఉన్న ఆ సుందరి సీతను చూసి రాఘవుడు (రాముడు) ఎండిన ముఖంతో లక్ష్మణునితో ఈ మాట అన్నాడు.
3.2.17
पश्य सौम्य नरेन्द्रस्य जनकस्यात्मसम्भवाम्।
मम भार्यां शुभाचारां विराधाङ्के प्रवेशिताम् ॥ ३.२.१७ ॥
ఓ సౌమ్యుడా, చూడు! రాజు జనకుని కుమార్తె, నా సుశీల భార్య, విరాధుని ఒడిలో కూర్చోబెట్టబడింది.
3.2.18
अत्यन्तसुखसंवृद्धां राजपुत्रीं यशस्विनीम्।
यदभिप्रेतमस्मासु प्रियं वरवृतं च यत् ॥ ३.२.१८ ॥
అత్యంత సుఖాలలో పెరిగిన, యశస్విని అయిన రాజకుమారి (సీత), మాకు ప్రియమైనది మరియు వరంగా ఎంచుకోబడినది.
3.2.19
कैकेय्यास्तु सुसंवृत्तं क्षिप्रमद्यैव लक्ष्मण।
या न तुष्यति राज्येन पुत्रार्थे दीर्घदर्शिनी ॥ ३.२.१९ ॥
లక్ష్మణా, కైకేయి ఆలోచన ఈ రోజే త్వరగా ఫలించింది; తన కుమారుని కోసం దూరదృష్టితో ఆలోచించినా ఆమె రాజ్యంతో తృప్తిపడలేదు.
3.2.20
ययाहं सर्वभूतानां प्रियः प्रस्थापितो वनम्।
अद्येदानीं सकामा सा या माता मध्यमा मम ॥ ३.२.२० ॥
సర్వప్రాణులకు ప్రియుడైన నన్ను అడవికి పంపిన, నా మధ్యమ మాత ఇప్పుడు కోరిక నెరవేరినదైంది.
3.2.21
परस्पर्शात् तु वैदेह्या न दुःखतरमस्ति मे।
पितुर्विनाशात् सौमित्रे स्वराज्य हरणात् तथा ॥ ३.२.२१ ॥
సౌమిత్రీ, వైదేహి మరొకరిచే స్పృశింపబడటం, తండ్రి మరణం, నా రాజ్యం అపహరించబడటం — వీటికంటే ఎక్కువ దుఃఖం నాకు మరేదీ లేదు.
3.2.22
अब्रवील्लक्ष्मणः क्रुद्धो रुद्धो नाग इव श्वसन् ॥ ३.२.२२ ॥
కోపోద్రిక్తుడైన లక్ష్మణుడు, అదుపు చేయబడిన ఏనుగు లేదా సర్పంలా ఊపిరి పీలుస్తూ పలికాడు.
3.2.23
अनाथ इव भूतानां नाथस्त्वं वासवोपमः।
मया प्रेष्येण काकुत्स्थ किमर्थं परितप्यसे ॥ ३.२.२३ ॥
కాకుత్స్థా, నీవు ప్రాణులకు నాథుడవు, ఇంద్రునితో సమానుడవు; నేను నీ సేవకుడను. ఎందుకు ఇంతగా బాధపడుతున్నావు?
3.2.24
शरेण निहतस्याद्य मया क्रुद्धेन रक्षसः।
विराधस्य गतासोर्हि मही पास्यति शोणितम् ॥ ३.२.२४ ॥
ఈ రోజు నేను కోపంతో వేసిన బాణంతో చంపబడిన రాక్షసుడు విరాధుని, ప్రాణం పోయిన అతని రక్తాన్ని భూమి త్రాగుతుంది.
3.2.25
राज्यकामे मम क्रोधो भरते यो बभूव ह।
तं विराधे विमोक्ष्यामि वज्री वज्रमिवाचले ॥ ३.२.२५ ॥
రాజ్యకాముడైన భరతునిపై నాకు కలిగిన కోపాన్ని, పర్వతంపై వజ్రధారి వజ్రాన్ని విడిచినట్లు, నేను విరాధునిపై విడుస్తాను.
3.2.26
मम भुजबलवेगवेगितः
पततु शरोऽस्य महान् महोरसि।
व्यपनयतु तनोश्च जीवितं
पततु ततश्च महीं विघूर्णितः ॥ ३.२.२६ ॥
నా బాహుబల వేగంతో ప్రేరేపితమైన ఈ గొప్ప బాణం ఇతని విశాలమైన రొమ్ముపై పడుగాక; ఇతని శరీరం నుండి ప్రాణాన్ని తీసుకొనుగాక; ఆ తర్వాత తిరుగుతూ ఇతడు నేలపై పడుగాక.