વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.20
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.20.1
ततः शूर्पणखा घोरा राघवाश्रममागता।
राक्षसानाचचक्षे तौ भ्रातरौ सह सीतया ॥ ३.२०.१ ॥
ત્યારે ભયંકર શૂર્પણખા રાઘવના આશ્રમમાં આવી અને સીતા સાથેના તે બે ભાઈઓને રાક્ષસોને બતાવ્યા.
3.20.2
ते रामं पर्णशालायामुपविष्टं महाबलम्।
ददृशुः सीतया सार्धं लक्ष्मणेनापि सेवितम् ॥ ३.२०.२ ॥
પર્ણશાળામાં બેઠેલા મહાબલી રામને, સીતા અને લક્ષ્મણ દ્વારા સેવા પામતા તેમણે જોયા.
3.20.3
तां दृष्ट्वा राघवः श्रीमानागतांस्तांश्च राक्षसान्।
अब्रवीद् भ्रातरं रामो लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् ॥ ३.२०.३ ॥
તેને અને આવેલા તે રાક્ષસોને જોઈને શ્રીમાન રાઘવ રામે દીપ્ત તેજવાળા ભાઈ લક્ષ્મણને કહ્યું.
3.20.4
मुहूर्तं भव सौमित्रे सीतायाः प्रत्यनन्तरः।
इमानस्या वधिष्यामि पदवीमागतानिह ॥ ३.२०.४ ॥
હે સૌમિત્રિ, ક્ષણભર સીતાની પાસે રહે. આના માર્ગે અહીં આવેલા આમનો હું વધ કરીશ.
3.20.5
वाक्यमेतत् ततः श्रुत्वा रामस्य विदितात्मनः।
तथेति लक्ष्मणो वाक्यं राघवस्य प्रपूजयन् ॥ ३.२०.५ ॥
આત્મજ્ઞ રામના આ વચનો સાંભળીને, 'તેમ જ થાઓ' કહીને લક્ષ્મણે રાઘવના વચનનું સન્માન કર્યું.
3.20.6
राघवोऽपि महच्चापं चामीकरविभूषितम्।
चकार सज्यं धर्मात्मा तानि रक्षांसि चाब्रवीत् ॥ ३.२०.६ ॥
રાઘવે પણ સોનાથી શોભિત મહાન ધનુષ્યે દોરી ચડાવી; ધર્માત્મા રામે તે રાક્ષસોને કહ્યું.
3.20.7
पुत्रौ दशरथस्यावां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
प्रविष्टौ सीतया सार्धं दुश्चरं दण्डकावनम् ॥ ३.२०.७ ॥
અમે બંને દશરથના પુત્રો અને ભાઈઓ રામ-લક્ષ્મણ છીએ; સીતા સાથે દુર્ગમ દંડકારણ્યમાં પ્રવેશ્યા છીએ.
3.20.8
फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ ब्रह्मचारिणौ।
वसन्तौ दण्डकारण्ये किमर्थमुपहिंसथ ॥ ३.२०.८ ॥
ફળ-મૂળ ખાનારા, સંયમી, તપસ્વી અને બ્રહ્મચારી અમે દંડકારણ્યમાં વસીએ છીએ; તમે અમને શા માટે હેરાન કરો છો?
3.20.9
युष्मान् पापात्मकान् हन्तुं विप्रकारान् महाहवे।
ऋषीणां तु नियोगेन सम्प्राप्तः सशरासनः ॥ ३.२०.९ ॥
ઋષિઓને સતાવનારા પાપી તમને આ મહાયુદ્ધમાં હણવા માટે ઋષિઓની આજ્ઞાથી હું ધનુષ્ય લઈને આવ્યો છું.
3.20.10
तिष्ठतैवात्र संतुष्टा नोपवर्तितुमर्हथ।
यदि प्राणैरिहार्थो वो निवर्तध्वं निशाचराः ॥ ३.२०.१० ॥
અહીં જ ઊભા રહો; સંતોષપૂર્વક પાછા ફરવું તમને યોગ્ય નથી. અહીં જો તમને તમારા પ્રાણની ચિંતા હોય, તો હે નિશાચરો, પાછા ફરી જાઓ.
3.20.11
तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते चतुर्दश।
ऊचुर्वाचं सुसंक्रुद्धा ब्रह्मघ्नाः शूलपाणयः ॥ ३.२०.११ ॥
તેના તે વચન સાંભળીને તે ચૌદ રાક્ષસો, અત્યંત ક્રોધિત, બ્રાહ્મણહંતા અને હાથમાં શૂળ ધરનારા, આ પ્રમાણે બોલ્યા.
3.20.12
संरक्तनयना घोरा रामं संरक्तलोचनम्।
परुषा मधुराभाषं हृष्टा दृष्टपराक्रमम् ॥ ३.२०.१२ ॥
લાલ આંખોવાળા ભયંકર રાક્ષસો, મધુર બોલનારા અને પરાક્રમ બતાવનારા લાલ આંખોવાળા રામ તરફ આનંદથી કઠોર વચનો સાથે જોઈ રહ્યા.
3.20.13
क्रोधमुत्पाद्य नो भर्तुः खरस्य सुमहात्मनः।
त्वमेव हास्यसे प्राणान् सद्योऽस्माभिर्हतो युधि ॥ ३.२०.१३ ॥
અમારા સ્વામી, મહાત્મા ખર પ્રત્યે તેં અમારામાં ક્રોધ જગાડ્યો છે; યુદ્ધમાં અમારા દ્વારા મરાઈને તું તરત જ પ્રાણ ત્યજીશ.
3.20.14
का हि ते शक्तिरेकस्य बहूनां रणमूर्धनि।
अस्माकमग्रतः स्थातुं किं पुनर्योद्धुमाहवे ॥ ३.२०.१४ ॥
યુદ્ધના મોરચે એકલા તારામાં ઘણાનો સામનો કરવાની શક્તિ શી છે? અમારી સામે ઊભા રહેવું પણ મુશ્કેલ છે, પછી યુદ્ધ કરવાની તો વાત જ ક્યાં!
3.20.15
एभिर्बाहुप्रयुक्तैश्च परिघैः शूलपट्टिशैः।
प्राणांस्त्यक्ष्यसि वीर्यं च धनुश्च करपीडितम् ॥ ३.२०.१५ ॥
આ ભુજાઓથી ફેંકાયેલા પરિઘ, શૂળ અને પટ્ટિશોથી તું પ્રાણ ત્યજીશ; તારું પરાક્રમ અને હાથમાં દબાયેલું ધનુષ્ય પણ જશે.
3.20.16
इत्येवमुक्त्वा संरब्धा राक्षसास्ते चतुर्दश।
उद्यतायुधनिस्त्रिंशा राममेवाभिदुद्रुवुः ॥ ३.२०.१६ ॥
આમ કહીને, ક્રોધે ભરાયેલા તે ચૌદ રાક્ષસો શસ્ત્રો અને તલવારો ઉગામીને રામ પર જ તૂટી પડ્યા.
3.20.17
चिक्षिपुस्तानि शूलानि राघवं प्रति दुर्जयम्।
तानि शूलानि काकुत्स्थः समस्तानि चतुर्दश ॥ ३.२०.१७ ॥
તેમણે દુર્જય રાઘવ પર તે શૂળો ફેંક્યા; પરંતુ કાકુત્સ્થે તે ચૌદેય શૂળો એકસાથે કાપી નાખ્યા.
3.20.18
तावद्भिरेव चिच्छेद शरैः काञ्चनभूषितैः।
ततः पश्चान्महातेजा नाराचान् सूर्यसंनिभान् ॥ ३.२०.१८ ॥
એટલા જ સુવર્ણથી શણગારેલા બાણોથી તેણે તેમને કાપ્યા; પછી મહાતેજસ્વી રામે સૂર્ય જેવા તેજસ્વી નારાચ બાણ છોડ્યાં.
3.20.19
जग्राह परमक्रुद्धश्चतुर्दश शिलाशितान्।
गृहीत्वा धनुरायम्य लक्ष्यानुद्दिश्य राक्षसान् ॥ ३.२०.१९ ॥
અત્યંત ક્રોધે ભરાઈને તેમણે પથ્થર પર ધાર કાઢેલા ચૌદ બાણ લીધા; ધનુષ્ય ઉપાડી પણછ ખેંચી અને રાક્ષસોને લક્ષ્ય બનાવ્યા.
3.20.20
मुमोच राघवो बाणान् वज्रानिव शतक्रतुः।
ते भित्त्वा रक्षसां वेगाद् वक्षांसि रुधिरप्लुताः ॥ ३.२०.२० ॥
ઇન્દ્ર વજ્ર ફેંકે તેમ રાઘવે બાણ છોડ્યા; તે વેગથી રાક્ષસોની છાતી વીંધીને લોહીમાં ભીંજાયેલા બહાર નીકળ્યા.
3.20.21
विनिष्पेतुस्तदा भूमौ वल्मीकादिव पन्नगाः।
तैर्भग्नहृदया भूमौ छिन्नमूला इव द्रुमाः ॥ ३.२०.२१ ॥
ત્યારે તેઓ રાફડામાંથી નીકળતા સાપોની જેમ ભૂમિ પર પડ્યા; તેમના હૃદય ભાંગી જતાં મૂળ કપાયેલા વૃક્ષોની જેમ તેઓ ધરતી પર ઢળી પડ્યા.
3.20.22
निपेतुः शोणितस्नाता विकृता विगतासवः।
तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा राक्षसी क्रोधमूर्छिता ॥ ३.२०.२२ ॥
લોહીમાં નહાયેલા, વિકૃત અને પ્રાણહીન થઈને તેઓ પડ્યા; ધરતી પર પડેલા તેમને જોઈ રાક્ષસી ક્રોધથી મૂર્છિત થઈ ગઈ.
3.20.23
उपगम्य खरं सा तु किंचित्संशुष्कशोणिता।
पपात पुनरेवार्ता सनिर्यासेव वल्लरी ॥ ३.२०.२३ ॥
ખર પાસે જઈને તે રાક્ષસી, જેનું લોહી થોડું સુકાઈ ગયું હતું, દુઃખથી રસ ઝરતી વેલની જેમ ફરી ઢળી પડી.
3.20.24
भ्रातुः समीपे शोकार्ता ससर्ज निनदं महत् ।
सस्वरं मुमुचे बाष्पं विवर्णवदना तदा ॥ ३.२०.२४ ॥
ભાઈની પાસે શોકથી વ્યથિત થઈ તેણે મોટી ચીસ પાડી; ફિક્કા મુખે ત્યારે તે સ્વર સાથે આંસુ વહાવવા લાગી.
3.20.25
निपातितान् प्रेक्ष्य रणे तु राक्षसान्
प्रधाविता शूर्पणखा पुनस्ततः।
वधं च तेषां निखिलेन रक्षसां
शशंस सर्वं भगिनी खरस्य सा ॥ ३.२०.२५ ॥
યુદ્ધમાં પડેલા રાક્ષસોને જોઈને શૂર્પણખા ફરી દોડી; ખરની બહેન તેણે રાક્ષસોના સંપૂર્ણ સંહારની બધી વાત કહી.