Vedyatra वेदयात्रा
ଖୋଜନ୍ତୁ

ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.20

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ଶବ୍ଦାର୍ଥ ସହ ପଢ଼ନ୍ତୁ

3.20.1

ततः शूर्पणखा घोरा राघवाश्रममागता।
राक्षसानाचचक्षे तौ भ्रातरौ सह सीतया ॥ ३.२०.१ ॥

ଏବେ ଭୟଙ୍କରୀ ଶୂର୍ପଣଖା ରାଘବଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଆସି ସୀତା ସହିତ ଥିବା ସେହି ଦୁଇ ଭାଇଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଦେଖାଇଲା।

3.20.2

ते रामं पर्णशालायामुपविष्टं महाबलम्।
ददृशुः सीतया सार्धं लक्ष्मणेनापि सेवितम् ॥ ३.२०.२ ॥

ପର୍ଣଶାଳାରେ ବସିଥିବା ମହାବଳୀ ରାମଙ୍କୁ, ସୀତା ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ଅବସ୍ଥାରେ ସେମାନେ ଦେଖିଲେ।

3.20.3

तां दृष्ट्वा राघवः श्रीमानागतांस्तांश्च राक्षसान्।
अब्रवीद् भ्रातरं रामो लक्ष्मणं दीप्ततेजसम् ॥ ३.२०.३ ॥

ତାକୁ ଏବଂ ଆସିଥିବା ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଶ୍ରୀମାନ ରାଘବ ରାମ ଦୀପ୍ତତେଜା ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.20.4

मुहूर्तं भव सौमित्रे सीतायाः प्रत्यनन्तरः।
इमानस्या वधिष्यामि पदवीमागतानिह ॥ ३.२०.४ ॥

ହେ ସୌମିତ୍ରି, ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ସୀତାଙ୍କ ପାଖରେ ରୁହ। ଏହାର ପଥରେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିବା ଏମାନଙ୍କୁ ମୁଁ ବଧ କରିବି।

3.20.5

वाक्यमेतत् ततः श्रुत्वा रामस्य विदितात्मनः।
तथेति लक्ष्मणो वाक्यं राघवस्य प्रपूजयन् ॥ ३.२०.५ ॥

ଆତ୍ମଜ୍ଞ ରାମଙ୍କ ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି, 'ସେପରି ହେଉ' କହି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ରାଘବଙ୍କ ବାକ୍ୟକୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।

3.20.6

राघवोऽपि महच्चापं चामीकरविभूषितम्।
चकार सज्यं धर्मात्मा तानि रक्षांसि चाब्रवीत् ॥ ३.२०.६ ॥

ରାଘବ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଳଙ୍କୃତ ମହାଧନୁରେ ଗୁଣ ଲଗାଇଲେ; ଧର୍ମାତ୍ମା ସେ ସେହି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

3.20.7

पुत्रौ दशरथस्यावां भ्रातरौ रामलक्ष्मणौ।
प्रविष्टौ सीतया सार्धं दुश्चरं दण्डकावनम् ॥ ३.२०.७ ॥

ଆମେ ଦୁହେଁ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଓ ଭାଇ ରାମ-ଲକ୍ଷ୍ମଣ; ସୀତା ସହିତ ଦୁର୍ଗମ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପ୍ରବେଶ କରିଛୁ।

3.20.8

फलमूलाशनौ दान्तौ तापसौ ब्रह्मचारिणौ।
वसन्तौ दण्डकारण्ये किमर्थमुपहिंसथ ॥ ३.२०.८ ॥

ଫଳମୂଳ ଖାଉଥିବା, ସଂଯମୀ, ତାପସ ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଆମେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ବାସ କରୁ; ତୁମେ କାହିଁକି ଆମକୁ ହିଂସା କରୁଛ?

3.20.9

युष्मान् पापात्मकान् हन्तुं विप्रकारान् महाहवे।
ऋषीणां तु नियोगेन सम्प्राप्तः सशरासनः ॥ ३.२०.९ ॥

ଋଷିମାନଙ୍କୁ ଉପଦ୍ରବ କରୁଥିବା ପାପୀ ତୁମକୁ ଏହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବଧ କରିବାକୁ ଋଷିମାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ଧନୁ ଧରି ମୁଁ ଆସିଛି।

3.20.10

तिष्ठतैवात्र संतुष्टा नोपवर्तितुमर्हथ।
यदि प्राणैरिहार्थो वो निवर्तध्वं निशाचराः ॥ ३.२०.१० ॥

ଏଇଠି ଠିଆ ହୁଅ; ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ ପଛକୁ ଫେରିବା ତୁମ ପକ୍ଷରେ ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଯଦି ଏଠାରେ ତୁମର ପ୍ରାଣ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ଥାଏ, ତେବେ ହେ ନିଶାଚରମାନେ, ଫେରି ଯାଅ।

3.20.11

तस्य तद् वचनं श्रुत्वा राक्षसास्ते चतुर्दश।
ऊचुर्वाचं सुसंक्रुद्धा ब्रह्मघ्नाः शूलपाणयः ॥ ३.२०.११ ॥

ତାଙ୍କର ସେହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେହି ଚଉଦ ଜଣ ରାକ୍ଷସ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ, ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା ଓ ହାତରେ ଶୂଳ ଧରିଥିବା, ଏପରି କହିଲେ।

3.20.12

संरक्तनयना घोरा रामं संरक्तलोचनम्।
परुषा मधुराभाषं हृष्टा दृष्टपराक्रमम् ॥ ३.२०.१२ ॥

ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସମାନେ, ମଧୁର ବାଣୀ ଓ ପରାକ୍ରମ ଦେଖାଇଥିବା ରକ୍ତନୟନ ରାମଙ୍କୁ ଆନନ୍ଦରେ କଠୋର ବାକ୍ୟରେ ଦେଖିଲେ।

3.20.13

क्रोधमुत्पाद्य नो भर्तुः खरस्य सुमहात्मनः।
त्वमेव हास्यसे प्राणान् सद्योऽस्माभिर्हतो युधि ॥ ३.२०.१३ ॥

ଆମ ପ୍ରଭୁ, ମହାତ୍ମା ଖରଙ୍କ ପ୍ରତି ତୁମେ ଆମ ଭିତରେ କ୍ରୋଧ ଜାଗ୍ରତ କରିଛ; ଯୁଦ୍ଧରେ ଆମ ଦ୍ୱାରା ହତ ହୋଇ ତୁମେ ତତକ୍ଷଣାତ୍ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବ।

3.20.14

का हि ते शक्तिरेकस्य बहूनां रणमूर्धनि।
अस्माकमग्रतः स्थातुं किं पुनर्योद्धुमाहवे ॥ ३.२०.१४ ॥

ରଣମୁଖରେ ଏକାକୀ ତୁମ ପାଖରେ ଅନେକଙ୍କୁ ମୁକାବିଲା କରିବାର ଶକ୍ତି କେଉଁଠି? ଆମ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେବା ହିଁ କଠିନ, ଯୁଦ୍ଧ କରିବା ତ ଦୂରର କଥା!

3.20.15

एभिर्बाहुप्रयुक्तैश्च परिघैः शूलपट्टिशैः।
प्राणांस्त्यक्ष्यसि वीर्यं च धनुश्च करपीडितम् ॥ ३.२०.१५ ॥

ଏ ବାହୁରୁ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ପରିଘ, ଶୂଳ ଓ ପଟ୍ଟିଶରେ ତୁମେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରିବ; ତୁମ ବୀର୍ଯ୍ୟ ଓ ହାତରେ ଚାପି ଧରାଯାଇଥିବା ଧନୁ ମଧ୍ୟ ଯିବ।

3.20.16

इत्येवमुक्त्वा संरब्धा राक्षसास्ते चतुर्दश।
उद्यतायुधनिस्त्रिंशा राममेवाभिदुद्रुवुः ॥ ३.२०.१६ ॥

ଏପରି କହି କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ଚଉଦ ରାକ୍ଷସ ଅସ୍ତ୍ର ଓ ଖଡ୍ଗ ଉଠାଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ହିଁ ଝାମ୍ପି ପଡ଼ିଲେ।

3.20.17

चिक्षिपुस्तानि शूलानि राघवं प्रति दुर्जयम्।
तानि शूलानि काकुत्स्थः समस्तानि चतुर्दश ॥ ३.२०.१७ ॥

ସେମାନେ ଅଜେୟ ରାଘବଙ୍କ ଉପରେ ସେହି ଶୂଳ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; କିନ୍ତୁ କାକୁତ୍ସ୍ଥ ସେହି ଚଉଦଟି ଶୂଳକୁ ଏକାସାଙ୍ଗରେ କାଟିଦେଲେ।

3.20.18

तावद्भिरेव चिच्छेद शरैः काञ्चनभूषितैः।
ततः पश्चान्महातेजा नाराचान् सूर्यसंनिभान् ॥ ३.२०.१८ ॥

ସେତିକି ସୁବର୍ଣ୍ଣ-ଭୂଷିତ ଶରରେ ସେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ କାଟିଦେଲେ; ତା'ପରେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ନାରାଚ ଶର ନିକ୍ଷେପ କଲେ।

3.20.19

जग्राह परमक्रुद्धश्चतुर्दश शिलाशितान्।
गृहीत्वा धनुरायम्य लक्ष्यानुद्दिश्य राक्षसान् ॥ ३.२०.१९ ॥

ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ହୋଇ ସେ ପଥରରେ ଧାର କରାଯାଇଥିବା ଚଉଦଟି ବାଣ ନେଲେ; ଧନୁ ଧରି ଡୋରି ଟାଣି ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ।

3.20.20

मुमोच राघवो बाणान् वज्रानिव शतक्रतुः।
ते भित्त्वा रक्षसां वेगाद् वक्षांसि रुधिरप्लुताः ॥ ३.२०.२० ॥

ଇନ୍ଦ୍ର ବଜ୍ର ଫିଙ୍ଗିବା ପରି ରାଘବ ବାଣ ଛାଡ଼ିଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକ ବେଗରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ବକ୍ଷ ବିଦ୍ଧ କରି ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ହୋଇ ବାହାରିଗଲା।

3.20.21

विनिष्पेतुस्तदा भूमौ वल्मीकादिव पन्नगाः।
तैर्भग्नहृदया भूमौ छिन्नमूला इव द्रुमाः ॥ ३.२०.२१ ॥

ସେତେବେଳେ ସେମାନେ ବଳ୍ମୀକରୁ ବାହାରୁଥିବା ସର୍ପମାନଙ୍କ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ; ସେମାନଙ୍କ ହୃଦୟ ଭଗ୍ନ ହୋଇ, ମୂଳ କଟା ଗଛ ପରି ସେମାନେ ଭୂମିରେ ଢଳିପଡ଼ିଲେ।

3.20.22

निपेतुः शोणितस्नाता विकृता विगतासवः।
तान् भूमौ पतितान् दृष्ट्वा राक्षसी क्रोधमूर्छिता ॥ ३.२०.२२ ॥

ରକ୍ତରେ ସ୍ନାତ, ବିକୃତ ଓ ପ୍ରାଣହୀନ ହୋଇ ସେମାନେ ପଡ଼ିଗଲେ; ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ରାକ୍ଷସୀ କ୍ରୋଧରେ ମୂର୍ଚ୍ଛିତା ହେଲା।

3.20.23

उपगम्य खरं सा तु किंचित्संशुष्कशोणिता।
पपात पुनरेवार्ता सनिर्यासेव वल्लरी ॥ ३.२०.२३ ॥

ଖରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ସେହି ରାକ୍ଷସୀ, ଯାହାର ରକ୍ତ କିଛି ଶୁଖି ଯାଇଥିଲା, ଦୁଃଖରେ ରସ ଝରୁଥିବା ଲତା ପରି ପୁଣି ପଡ଼ିଗଲା।

3.20.24

भ्रातुः समीपे शोकार्ता ससर्ज निनदं महत् ।
सस्वरं मुमुचे बाष्पं विवर्णवदना तदा ॥ ३.२०.२४ ॥

ଭାଇଙ୍କ ନିକଟରେ ଶୋକରେ ପୀଡ଼ିତା ହୋଇ ସେ ମହାନ୍ ଆର୍ତନାଦ କଲା; ମଳିନ ମୁଖରେ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱର ସହିତ ଲୁହ ଢାଳିଲା।

3.20.25

निपातितान् प्रेक्ष्य रणे तु राक्षसान्
प्रधाविता शूर्पणखा पुनस्ततः।
वधं च तेषां निखिलेन रक्षसां
शशंस सर्वं भगिनी खरस्य सा ॥ ३.२०.२५ ॥

ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଥିବା ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଶୂର୍ପଣଖା ପୁଣି ଦୌଡ଼ିଲା; ଖରର ଭଉଣୀ ସେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିନାଶର ସବୁ ବୃତ୍ତାନ୍ତ କହିଲା।