Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.26.1
दूषणस्तु स्वकं सैन्यं हन्यमानं विलोक्य च।
संदिदेश महाबाहुर्भीमवेगान् दुरासदान् ॥ ३.२६.१ ॥
Dūṣaṇa, al ver que su propio ejército era abatido, el de brazos poderosos dio órdenes a los (rākṣasas) de terrible velocidad, difíciles de resistir.
3.26.2
राक्षसान् पञ्चसाहस्रान् समरेष्वनिवर्तिनः।
ते शूलैः पट्टिशैः खड्गैः शिलावर्षैर्द्रुमैरपि ॥ ३.२६.२ ॥
Cinco mil rākṣasas que nunca retrocedían en batalla, con lanzas, mazas de hierro, espadas, lluvias de piedras y hasta árboles (combatieron).
3.26.3
शरवर्षैरविच्छिन्नं ववर्षुस्तं समन्ततः।
तद् द्रुमाणां शिलानां च वर्षं प्राणहरं महत् ॥ ३.२६.३ ॥
Con una lluvia ininterrumpida de flechas lo cubrieron por todos lados; aquella gran lluvia mortal de árboles y piedras.
3.26.4
प्रतिजग्राह धर्मात्मा राघवस्तीक्ष्णसायकैः।
प्रतिगृह्य च तद् वर्षं निमीलित इवर्षभः ॥ ३.२६.४ ॥
El de alma justa, Rāghava, le respondió con agudas flechas; y recibiendo aquella lluvia, permaneció como un toro con los ojos cerrados.
3.26.5
रामः क्रोधं परं लेभे वधार्थं सर्वरक्षसाम्।
ततः क्रोधसमाविष्टः प्रदीप्त इव तेजसा ॥ ३.२६.५ ॥
Rāma sintió una gran ira para dar muerte a todos los rākṣasas; entonces, lleno de cólera, resplandeció como un fuego ardiente con su esplendor.
3.26.6
शरैरभ्यकिरत् सैन्यं सर्वतः सहदूषणम्।
ततः सेनापतिः क्रुद्धो दूषणः शत्रुदूषणः ॥ ३.२६.६ ॥
Con flechas cubrió el ejército por todos lados, junto con Dūṣaṇa; entonces el comandante, el airado Dūṣaṇa, atormentador de enemigos, (avanzó).
3.26.7
शरैरशनिकल्पैस्तं राघवं समवारयत्।
ततो रामः सुसंक्रुद्धः क्षुरेणास्य महद् धनुः ॥ ३.२६.७ ॥
Con flechas semejantes a rayos, él detuvo al Rāghava. Entonces Rāma, muy irritado, con una flecha kṣurapra cortó su gran arco.
3.26.8
चिच्छेद समरे वीरश्चर्तुभिश्चतुरो हयान्।
हत्वा चाश्वान् शरैस्तीक्ष्णैरर्धचन्द्रेण सारथेः ॥ ३.२६.८ ॥
En la batalla, el héroe derribó sus cuatro caballos con cuatro flechas; tras matar a los caballos con flechas afiladas, con una flecha de media luna...
3.26.9
शिरो जहार तद्रक्षस्त्रिभिर्विव्याध वक्षसि।
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ॥ ३.२६.९ ॥
Cortó la cabeza de aquel rākṣasa y le atravesó el pecho con tres flechas. Con el arco roto, sin carro, con los caballos muertos y el auriga muerto,
3.26.10
जग्राह गिरिशृङ्गाभं परिघं रोमहर्षणम्।
वेष्टितं काञ्चनैः पट्टैर्देवसैन्याभिमर्दनम् ॥ ३.२६.१० ॥
Tomó una maza semejante a la cima de una montaña, que eriza los pelos, envuelta en bandas de oro, aplastadora del ejército de los dioses.
3.26.11
आयसैः शङ्कुभिस्तीक्ष्णैः कीर्णं परवसोक्षितम्।
वज्राशनिसमस्पर्शं परगोपुरदारणम् ॥ ३.२६.११ ॥
Tachonada de agudas púas de hierro, rociada con la grasa y sangre del enemigo, de un tacto como el rayo y el trueno, rompedora de las puertas de las ciudades enemigas.
3.26.12
तं महोरगसंकाशं प्रगृह्य परिघं रणे।
दूषणोऽभ्यपतद् रामं क्रूरकर्मा निशाचरः ॥ ३.२६.१२ ॥
Empuñando en la batalla aquella maza semejante a una gran serpiente, el cruel nocturno Dūṣaṇa se abalanzó sobre Rāma.
3.26.13
तस्याभिपतमानस्य दूषणस्य च राघवः।
द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद सहस्ताभरणौ भुजौ ॥ ३.२६.१३ ॥
Mientras Dūṣaṇa se abalanzaba sobre él, el Rāghava le cortó ambos brazos, con manos y adornos, con dos flechas.
3.26.14
भ्रष्टस्तस्य महाकायः पपात रणमूर्धनि।
परिघश्छिन्नहस्तस्य शक्रध्वज इवाग्रतः ॥ ३.२६.१४ ॥
Aquel de cuerpo enorme cayó en el frente de batalla; su maza, caída de la mano cortada, yacía delante como el estandarte de Indra.
3.26.15
कराभ्यां च विकीर्णाभ्यां पपात भुवि दूषणः।
विषाणाभ्यां विशीर्णाभ्यां मनस्वीव महागजः ॥ ३.२६.१५ ॥
Con ambas manos cercenadas y esparcidas, Dūṣaṇa cayó a tierra, como un gran elefante orgulloso con sus colmillos rotos.
3.26.16
दृष्ट्वा तं पतितं भूमौ दूषणं निहतं रणे।
साधु साध्विति काकुत्स्थं सर्वभूतान्यपूजयन् ॥ ३.२६.१६ ॥
Al ver a Dūṣaṇa abatido en la batalla y caído en tierra, todos los seres honraron a Kākutstha (Rāma) exclamando: «¡Bien hecho, bien hecho!».
3.26.17
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धास्त्रयः सेनाग्रयायिनः।
संहत्याभ्यद्रवन् रामं मृत्युपाशावपाशिताः ॥ ३.२६.१७ ॥
Mientras tanto, tres comandantes furiosos que marchaban al frente del ejército, como atados por los lazos de la muerte, se unieron y se lanzaron contra Rāma.
3.26.18
महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथी च महाबलः।
महाकपालो विपुलं शूलमुद्यम्य राक्षसः ॥ ३.२६.१८ ॥
Mahākapāla, Sthūlākṣa y el poderoso Pramāthin — Mahākapāla alzó una enorme lanza.
3.26.19
स्थूलाक्षः पट्टिशं गृह्य प्रमाथी च परश्वधम्।
दृष्ट्वैवापततस्तांस्तु राघवः सायकैः शितैः ॥ ३.२६.१९ ॥
Sthūlākṣa tomó una maza de hierro y Pramāthī un hacha de batalla. Al verlos abalanzarse sobre él, Rāghava los recibió con flechas afiladas.
3.26.20
तीक्ष्णाग्रैः प्रतिजग्राह सम्प्राप्तानतिथीनिव।
महाकपालस्य शिरश्चिच्छेद रघुनन्दनः ॥ ३.२६.२० ॥
Con flechas de punta afilada los recibió como a huéspedes que llegan; el deleite de los Raghu cortó la cabeza de Mahākapāla.
3.26.21
असंख्येयैस्तु बाणौघैः प्रममाथ प्रमाथिनम्।
स्थूलाक्षस्याक्षिणी स्थूले पूरयामास सायकैः ॥ ३.२६.२१ ॥
Con incontables oleadas de flechas derribó a Pramāthī, y llenó de flechas los grandes ojos de Sthūlākṣa.
3.26.22
स पपात हतो भूमौ विटपीव महाद्रुमः।
दूषणस्यानुगान् पञ्चसाहस्रान् कुपितः क्षणात् ॥ ३.२६.२२ ॥
Muerto, cayó al suelo como un gran árbol, y luego Rāma, encolerizado, en un instante abatió a cinco mil seguidores de Dūṣaṇa.
3.26.23
हत्वा तु पञ्चसाहस्रैरनयद् यमसादनम्।
दूषणं निहतं श्रुत्वा तस्य चैव पदानुगान् ॥ ३.२६.२३ ॥
Tras matar a cinco mil, los envió a la morada de Yama. Al oír que Dūṣaṇa había sido muerto, y también sus seguidores de a pie,
3.26.24
व्यादिदेश खरः क्रुद्धः सेनाध्यक्षान् महाबलान्।
अयं विनिहतः संख्ये दूषणः सपदानुगः ॥ ३.२६.२४ ॥
Khara, encolerizado, dio órdenes a los poderosos comandantes del ejército: "En la batalla, este Dūṣaṇa ha sido muerto junto con sus seguidores de a pie."
3.26.25
महत्या सेनया सार्धं युद्ध्वा रामं कुमानुषम्।
शस्त्रैर्नानाविधाकारैर्हनध्वं सर्वराक्षसाः ॥ ३.२६.२५ ॥
Combatid con este gran ejército contra Rāma, ese hombre miserable, con armas de muchas clases, ¡abatidlo, oh rākṣasas!
3.26.26
एवमुक्त्वा खरः क्रुद्धो राममेवाभिदुद्रुवे।
श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहंगमः ॥ ३.२६.२६ ॥
Así habló, y el furioso Khara se lanzó directamente contra Rāma: veloz como un halcón, de cuello grueso, enemigo de los sacrificios, semejante a un ave.
3.26.27
दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।
हेममाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः ॥ ३.२६.२७ ॥
Durjaya, Karavīrākṣa, Paruṣa, Kālakārmuka, Hemamālī, Mahāmālī, Sarpāsya y Rudhirāśana.
3.26.28
द्वादशैते महावीर्या बलाध्यक्षाः ससैनिकाः।
राममेवाभ्यधावन्त विसृजन्तः शरोत्तमान् ॥ ३.२६.२८ ॥
Estos doce comandantes de gran valor, junto con sus soldados, se lanzaron directamente contra Rāma, disparando excelentes flechas.
3.26.29
ततः पावकसंकाशैर्हेमवज्रविभूषितैः।
जघान शेषं तेजस्वी तस्य सैन्यस्य सायकैः ॥ ३.२६.२९ ॥
Entonces el resplandeciente abatió al resto de aquel ejército con flechas que brillaban como fuego, adornadas con oro y diamante.
3.26.30
ते रुक्मपुङ्खा विशिखाः सधूमा इव पावकाः।
निजघ्नुस्तानि रक्षांसि वज्रा इव महाद्रुमान् ॥ ३.२६.३० ॥
Aquellas flechas de plumas doradas eran como fuegos humeantes; como los rayos derriban grandes árboles, así derribaron a aquellos rākṣasas.
3.26.31
रक्षसां तु शतं रामः शतेनैकेन किर्णना।
सहस्रं तु सहस्रेण जघान रणमूर्धनि ॥ ३.२६.३१ ॥
En el frente de la batalla, Rāma abatió a cien de los rākṣasas con una sola flecha, y a mil con mil flechas.
3.26.32
तैर्भिन्नवर्माभरणाश्छिन्नभिन्नशरासनाः।
निपेतुः शोणितादिग्धा धरण्यां रजनीचराः ॥ ३.२६.३२ ॥
Atravesados por aquellas flechas, con armaduras y adornos destrozados y arcos hechos pedazos, los errantes de la noche cayeron a tierra cubiertos de sangre.
3.26.33
तैर्मुक्तकेशैः समरे पतितैः शोणितोक्षितैः।
विस्तीर्णा वसुधा कृत्स्ना महावेदिः कुशैरिव ॥ ३.२६.३३ ॥
Con aquellos caídos en batalla, de cabellos sueltos y salpicados de sangre, toda la tierra quedó extendida como un gran altar cubierto de hierba kuśa.
3.26.34
तत्क्षणे तु महाघोरं वनं निहतराक्षसम्।
बभूव निरयप्रख्यं मांसशोणितकर्दमम् ॥ ३.२६.३४ ॥
En aquel mismo instante, con los rākṣasas abatidos, el terrible bosque se volvió semejante al infierno, un lodazal de carne y sangre.
3.26.35
चतुर्दशसहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
हतान्येकेन रामेण मानुषेण पदातिना ॥ ३.२६.३५ ॥
Catorce mil rākṣasas de hechos terribles fueron muertos por un solo hombre, Rāma, que iba a pie.
3.26.36
तस्य सैन्यस्य सर्वस्य खरः शेषो महारथः।
राक्षसस्त्रिशिराश्चैव रामश्च रिपुसूदनः ॥ ३.२६.३६ ॥
De todo aquel ejército solo quedaron el gran auriga Khara, el rākṣasa Triśiras y Rāma, destructor de enemigos.
3.26.37
शेषा हता महावीर्या राक्षसा रणमूर्धनि।
घोरा दुर्विषहाः सर्वे लक्ष्मणस्याग्रजेन ते ॥ ३.२६.३७ ॥
Los rākṣasas restantes, todos de gran valor, terribles e invencibles, fueron abatidos al frente de la batalla por el hermano mayor de Lakṣmaṇa.
3.26.38
ततस्तु तद्भीमबलं महाहवे
समीक्ष्य रामेण हतं बलीयसा।
रथेन रामं महता खरस्ततः
समाससादेन्द्र इवोद्यताशनिः ॥ ३.२६.३८ ॥
Al ver que aquel ejército terrible había sido abatido por el poderoso Rāma en la gran batalla, Khara se acercó a Rāma en un gran carro, como Indra con el rayo alzado.