ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.26
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.26.1
दूषणस्तु स्वकं सैन्यं हन्यमानं विलोक्य च।
संदिदेश महाबाहुर्भीमवेगान् दुरासदान् ॥ ३.२६.१ ॥
ଦୂଷଣ ନିଜ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ହତ ହେଉଥିବା ଦେଖି, ସେହି ମହାବାହୁ ଭୟଙ୍କର ବେଗଶାଳୀ, ଦୁର୍ଜୟ (ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ) ଆଦେଶ ଦେଲେ।
3.26.2
राक्षसान् पञ्चसाहस्रान् समरेष्वनिवर्तिनः।
ते शूलैः पट्टिशैः खड्गैः शिलावर्षैर्द्रुमैरपि ॥ ३.२६.२ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପଛକୁ ନ ହଟୁଥିବା ପାଞ୍ଚ ହଜାର ରାକ୍ଷସ; ସେମାନେ ଶୂଳ, ପଟ୍ଟିଶ, ଖଡ୍ଗ, ପଥରବର୍ଷା ଓ ବୃକ୍ଷରେ (ଯୁଦ୍ଧ କଲେ)।
3.26.3
शरवर्षैरविच्छिन्नं ववर्षुस्तं समन्ततः।
तद् द्रुमाणां शिलानां च वर्षं प्राणहरं महत् ॥ ३.२६.३ ॥
ଶରବର୍ଷାର ଅବିରାମ ଧାରରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ଉପରେ ଚାରିଦିଗରୁ ବର୍ଷା କଲେ; ବୃକ୍ଷ ଓ ଶିଳାର ସେହି ପ୍ରାଣହରା ମହାବର୍ଷା।
3.26.4
प्रतिजग्राह धर्मात्मा राघवस्तीक्ष्णसायकैः।
प्रतिगृह्य च तद् वर्षं निमीलित इवर्षभः ॥ ३.२६.४ ॥
ଧର୍ମାତ୍ମା ରାଘବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ତାହାର ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ; ସେହି ବର୍ଷାକୁ ସହି, ଆଖି ବନ୍ଦ କରିଥିବା ଷଣ୍ଢ ପରି ଠିଆ ହେଲେ।
3.26.5
रामः क्रोधं परं लेभे वधार्थं सर्वरक्षसाम्।
ततः क्रोधसमाविष्टः प्रदीप्त इव तेजसा ॥ ३.२६.५ ॥
ରାମ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଅତ୍ୟଧିକ କ୍ରୋଧ ଧାରଣ କଲେ; ତା'ପରେ କ୍ରୋଧରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସେ ତେଜରେ ଜଳୁଥିବା ଅଗ୍ନି ପରି (ଜଳି ଉଠିଲେ)।
3.26.6
शरैरभ्यकिरत् सैन्यं सर्वतः सहदूषणम्।
ततः सेनापतिः क्रुद्धो दूषणः शत्रुदूषणः ॥ ३.२६.६ ॥
ଶରରେ ସେ ଦୂଷଣ ସହିତ ସୈନ୍ୟଙ୍କୁ ଚାରିଦିଗରୁ ଆବୃତ କଲେ; ତା'ପରେ ସେନାପତି, କ୍ରୁଦ୍ଧ ଦୂଷଣ, ଶତ୍ରୁଙ୍କୁ ପୀଡ଼ା ଦେଉଥିବା (ଆଗକୁ ଆସିଲେ)।
3.26.7
शरैरशनिकल्पैस्तं राघवं समवारयत्।
ततो रामः सुसंक्रुद्धः क्षुरेणास्य महद् धनुः ॥ ३.२६.७ ॥
ବଜ୍ର ସଦୃଶ ଶରରେ ସେ ରାଘବଙ୍କୁ ଅଟକାଇଲା। ତେବେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୁଦ୍ଧ ରାମ କ୍ଷୁର ବାଣ ଦ୍ୱାରା ତାହାର ମହାଧନୁ ଛେଦନ କଲେ।
3.26.8
चिच्छेद समरे वीरश्चर्तुभिश्चतुरो हयान्।
हत्वा चाश्वान् शरैस्तीक्ष्णैरर्धचन्द्रेण सारथेः ॥ ३.२६.८ ॥
ସେଇ ବୀର ଯୁଦ୍ଧରେ ଚାରି ଶର ଦ୍ୱାରା ତାହାର ଚାରି ଘୋଡ଼ା ଛେଦନ କଲେ; ତୀକ୍ଷ୍ଣ ଶରରେ ଘୋଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ବଧ କରି ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଶରରେ ସାରଥିର...
3.26.9
शिरो जहार तद्रक्षस्त्रिभिर्विव्याध वक्षसि।
स च्छिन्नधन्वा विरथो हताश्वो हतसारथिः ॥ ३.२६.९ ॥
ସେ ସେଇ ରାକ୍ଷସର ମସ୍ତକ କାଟିଦେଲେ; ତିନି ଶରରେ ତାହାର ବକ୍ଷ ବିଦ୍ଧ କଲେ। ତାହାର ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସେ ରଥହୀନ ହେଲା, ଘୋଡ଼ା ହତ ହେଲା ଓ ସାରଥି ମଧ୍ୟ ହତ ହେଲା।
3.26.10
जग्राह गिरिशृङ्गाभं परिघं रोमहर्षणम्।
वेष्टितं काञ्चनैः पट्टैर्देवसैन्याभिमर्दनम् ॥ ३.२६.१० ॥
ପର୍ବତଶିଖର ପରି, ରୋମାଞ୍ଚକର, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପଟ୍ଟେ ବେଷ୍ଟିତ, ଦେବସେନାକୁ ମର୍ଦ୍ଦନ କରୁଥିବା ପରିଘ ସେ ଧରିଲା।
3.26.11
आयसैः शङ्कुभिस्तीक्ष्णैः कीर्णं परवसोक्षितम्।
वज्राशनिसमस्पर्शं परगोपुरदारणम् ॥ ३.२६.११ ॥
ଲୌହ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କଣ୍ଟାରେ ଖଚିତ, ଶତ୍ରୁର ମେଦ-ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ, ବଜ୍ର ଓ ବିଦ୍ୟୁତ ସଦୃଶ ସ୍ପର୍ଶବିଶିଷ୍ଟ, ଶତ୍ରୁନଗରଦ୍ୱାର ଭାଙ୍ଗୁଥିବା।
3.26.12
तं महोरगसंकाशं प्रगृह्य परिघं रणे।
दूषणोऽभ्यपतद् रामं क्रूरकर्मा निशाचरः ॥ ३.२६.१२ ॥
ସେହି ମହାସର୍ପ ସଦୃଶ ପରିଘ ରଣରେ ଧରି, କ୍ରୂରକର୍ମା ନିଶାଚର ଦୂଷଣ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଝାସିପଡ଼ିଲା।
3.26.13
तस्याभिपतमानस्य दूषणस्य च राघवः।
द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद सहस्ताभरणौ भुजौ ॥ ३.२६.१३ ॥
ଝାମ୍ପି ଆସୁଥିବା ଦୂଷଣର ଦୁଇ ବାହୁ ରାଘବ ଦୁଇ ବାଣରେ ହାତ ଓ ଅଳଙ୍କାର ସହିତ ଛେଦନ କଲେ।
3.26.14
भ्रष्टस्तस्य महाकायः पपात रणमूर्धनि।
परिघश्छिन्नहस्तस्य शक्रध्वज इवाग्रतः ॥ ३.२६.१४ ॥
ସେ ମହାକାୟ ରଣମୁଣ୍ଡରେ ପଡ଼ିଗଲା; ହାତ କଟା ତାର ପରିଘ ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ଆଗରେ ପଡ଼ିଲା।
3.26.15
कराभ्यां च विकीर्णाभ्यां पपात भुवि दूषणः।
विषाणाभ्यां विशीर्णाभ्यां मनस्वीव महागजः ॥ ३.२६.१५ ॥
ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ଦୁଇ ହାତ ସହିତ ଦୂଷଣ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା; ଭାଙ୍ଗା ଦାନ୍ତ ଥିବା ମହାଗଜ ପରି।
3.26.16
दृष्ट्वा तं पतितं भूमौ दूषणं निहतं रणे।
साधु साध्विति काकुत्स्थं सर्वभूतान्यपूजयन् ॥ ३.२६.१६ ॥
ରଣରେ ନିହତ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଥିବା ଦୂଷଣକୁ ଦେଖି, 'ସାଧୁ, ସାଧୁ!' କହି ସବୁ ପ୍ରାଣୀ କାକୁତ୍ସ୍ଥ (ରାମ)ଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କଲେ।
3.26.17
एतस्मिन्नन्तरे क्रुद्धास्त्रयः सेनाग्रयायिनः।
संहत्याभ्यद्रवन् रामं मृत्युपाशावपाशिताः ॥ ३.२६.१७ ॥
ଏହି ସମୟରେ ସେନାଗ୍ରରେ ଚାଲୁଥିବା କ୍ରୋଧିତ ତିନିଜଣ ନାୟକ, ମୃତ୍ୟୁ-ପାଶରେ ବନ୍ଧା ପଡ଼ିଥିବା ପରି ଏକତ୍ର ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଝାସି ପଡ଼ିଲେ।
3.26.18
महाकपालः स्थूलाक्षः प्रमाथी च महाबलः।
महाकपालो विपुलं शूलमुद्यम्य राक्षसः ॥ ३.२६.१८ ॥
ମହାକପାଳ, ସ୍ଥୂଳାକ୍ଷ ଓ ମହାବଳ ପ୍ରମାଥୀ — ମହାକପାଳ ବିଶାଳ ଶୂଳ ଉଠାଇଲା।
3.26.19
स्थूलाक्षः पट्टिशं गृह्य प्रमाथी च परश्वधम्।
दृष्ट्वैवापततस्तांस्तु राघवः सायकैः शितैः ॥ ३.२६.१९ ॥
ସ୍ଥୂଲାକ୍ଷ ପଟ୍ଟିଶ ଓ ପ୍ରମାଥୀ ପରଶୁ ଧରିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସୁଥିବାର ଦେଖି ରାଘବ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ (ପ୍ରତିରୋଧ କଲେ)।
3.26.20
तीक्ष्णाग्रैः प्रतिजग्राह सम्प्राप्तानतिथीनिव।
महाकपालस्य शिरश्चिच्छेद रघुनन्दनः ॥ ३.२६.२० ॥
ତୀକ୍ଷ୍ଣାଗ୍ର ବାଣରେ ଆସିଥିବା ଅତିଥିଙ୍କ ପରି ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କଲେ। ରଘୁନନ୍ଦନ ମହାକପାଳର ମସ୍ତକ ଛେଦନ କଲେ।
3.26.21
असंख्येयैस्तु बाणौघैः प्रममाथ प्रमाथिनम्।
स्थूलाक्षस्याक्षिणी स्थूले पूरयामास सायकैः ॥ ३.२६.२१ ॥
ଅସଂଖ୍ୟ ବାଣର ସ୍ରୋତରେ ପ୍ରମାଥୀକୁ ବଧ କଲେ। ସ୍ଥୂଲାକ୍ଷଙ୍କ ବଡ଼ ଚକ୍ଷୁ ବାଣରେ ପୂରାଇ ଦେଲେ।
3.26.22
स पपात हतो भूमौ विटपीव महाद्रुमः।
दूषणस्यानुगान् पञ्चसाहस्रान् कुपितः क्षणात् ॥ ३.२६.२२ ॥
ସେ ବଧ ହୋଇ ମହାବୃକ୍ଷ ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲା। ତା'ପରେ କ୍ରୋଧିତ (ରାମ) କ୍ଷଣମଧ୍ୟରେ ଦୂଷଣଙ୍କ ପାଞ୍ଚ ହଜାର ଅନୁଚରଙ୍କୁ (ବଧ କଲେ)।
3.26.23
हत्वा तु पञ्चसाहस्रैरनयद् यमसादनम्।
दूषणं निहतं श्रुत्वा तस्य चैव पदानुगान् ॥ ३.२६.२३ ॥
ପାଞ୍ଚ ହଜାରଙ୍କୁ ବଧ କରି ସେମାନଙ୍କୁ ଯମଲୋକକୁ ପଠାଇଲେ। ଦୂଷଣ ନିହତ ହେଲା ଏବଂ ତାର ପଦାତିକ ଅନୁଚରମାନେ ମଧ୍ୟ (ନିହତ ହେଲେ) ଏହା ଶୁଣି।
3.26.24
व्यादिदेश खरः क्रुद्धः सेनाध्यक्षान् महाबलान्।
अयं विनिहतः संख्ये दूषणः सपदानुगः ॥ ३.२६.२४ ॥
କ୍ରୋଧିତ ଖର ମହାବଳୀ ସେନାପତିମାନଙ୍କୁ ଆଦେଶ ଦେଲା — "ଯୁଦ୍ଧରେ ଏହି ଦୂଷଣ ତାର ପଦାତିକ ଅନୁଚର ସହିତ ନିହତ ହୋଇଛି।"
3.26.25
महत्या सेनया सार्धं युद्ध्वा रामं कुमानुषम्।
शस्त्रैर्नानाविधाकारैर्हनध्वं सर्वराक्षसाः ॥ ३.२६.२५ ॥
ବିଶାଳ ସେନା ସହିତ କୁମାନୁଷ ରାମ ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ନାନାପ୍ରକାର ଅସ୍ତ୍ରରେ, ହେ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସଗଣ, ତାକୁ ବଧ କର।
3.26.26
एवमुक्त्वा खरः क्रुद्धो राममेवाभिदुद्रुवे।
श्येनगामी पृथुग्रीवो यज्ञशत्रुर्विहंगमः ॥ ३.२६.२६ ॥
ଏହା କହି କ୍ରୁଦ୍ଧ ଖର ରାମଙ୍କ ଉପରକୁ ହିଁ ଧାଇଁଲା। ଶ୍ୟେନ ପରି ବେଗରେ ଯାଉଥିବା, ମୋଟା ବେକବିଶିଷ୍ଟ, ଯଜ୍ଞର ଶତ୍ରୁ, ପକ୍ଷୀ ସଦୃଶ।
3.26.27
दुर्जयः करवीराक्षः परुषः कालकार्मुकः।
हेममाली महामाली सर्पास्यो रुधिराशनः ॥ ३.२६.२७ ॥
ଦୁର୍ଜୟ, କରବୀରାକ୍ଷ, ପରୁଷ, କାଳକାର୍ମୁକ, ହେମମାଳୀ, ମହାମାଳୀ, ସର୍ପାସ୍ୟ ଓ ରୁଧିରାଶନ।
3.26.28
द्वादशैते महावीर्या बलाध्यक्षाः ससैनिकाः।
राममेवाभ्यधावन्त विसृजन्तः शरोत्तमान् ॥ ३.२६.२८ ॥
ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟ ସେନାପତି ସୈନିକଙ୍କ ସହିତ ରାମଙ୍କ ଉପରକୁ ହିଁ ଧାଇଁଲେ, ଉତ୍ତମ ଶର ନିକ୍ଷେପ କରି।
3.26.29
ततः पावकसंकाशैर्हेमवज्रविभूषितैः।
जघान शेषं तेजस्वी तस्य सैन्यस्य सायकैः ॥ ३.२६.२९ ॥
ତା'ପରେ ତେଜସ୍ୱୀ ରାମ ଅଗ୍ନିସମ ପ୍ରଭାବିଶିଷ୍ଟ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ବଜ୍ରରେ ଅଳଙ୍କୃତ ଶରରେ ସେ ସେନାର ଅବଶିଷ୍ଟଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
3.26.30
ते रुक्मपुङ्खा विशिखाः सधूमा इव पावकाः।
निजघ्नुस्तानि रक्षांसि वज्रा इव महाद्रुमान् ॥ ३.२६.३० ॥
ସୁବର୍ଣ୍ଣ ପକ୍ଷବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ଶର ଧୂମସହିତ ଅଗ୍ନିପରି ଥିଲେ; ବଜ୍ର ଯେପରି ମହାବୃକ୍ଷକୁ ଭାଙ୍ଗେ, ସେହିପରି ସେମାନେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ବଧ କଲେ।
3.26.31
रक्षसां तु शतं रामः शतेनैकेन किर्णना।
सहस्रं तु सहस्रेण जघान रणमूर्धनि ॥ ३.२६.३१ ॥
ଯୁଦ୍ଧର ସମ୍ମୁଖଭାଗରେ ରାମ ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶହେ ଏବଂ ହଜାର ବାଣରେ ହଜାରକୁ ବଧ କଲେ।
3.26.32
तैर्भिन्नवर्माभरणाश्छिन्नभिन्नशरासनाः।
निपेतुः शोणितादिग्धा धरण्यां रजनीचराः ॥ ३.२६.३२ ॥
ସେହି ବାଣରେ ସେମାନଙ୍କ କବଚ ଓ ଅଳଙ୍କାର ଭିଦାଯାଇ, ଧନୁ ଛିନ୍ନଭିନ୍ନ ହୋଇ, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ରଜନୀଚରମାନେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
3.26.33
तैर्मुक्तकेशैः समरे पतितैः शोणितोक्षितैः।
विस्तीर्णा वसुधा कृत्स्ना महावेदिः कुशैरिव ॥ ३.२६.३३ ॥
ଯୁଦ୍ଧରେ ପଡ଼ିଥିବା, ଖୋଲା କେଶ ଥିବା, ରକ୍ତରେ ସିକ୍ତ ସେମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ସମୁଦାୟ ପୃଥିବୀ କୁଶ ଘାସ ବିଛାଯାଇଥିବା ମହାବେଦୀ ପରି ବିସ୍ତୃତ ହେଲା।
3.26.34
तत्क्षणे तु महाघोरं वनं निहतराक्षसम्।
बभूव निरयप्रख्यं मांसशोणितकर्दमम् ॥ ३.२६.३४ ॥
ସେହି କ୍ଷଣରେ ରାକ୍ଷସମାନେ ହତ ହେବାରୁ ସେ ବନ ଅତି ଭୟଙ୍କର ହେଲା, ମାଂସ ଓ ରକ୍ତର କାଦୁଅରେ ଭରା ନରକ ପରି ହେଲା।
3.26.35
चतुर्दशसहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
हतान्येकेन रामेण मानुषेण पदातिना ॥ ३.२६.३५ ॥
ଭୟଙ୍କର କର୍ମ କରୁଥିବା ଚଉଦ ହଜାର ରାକ୍ଷସ, ପଦଚାରୀ ଜଣେ ମାନବ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।
3.26.36
तस्य सैन्यस्य सर्वस्य खरः शेषो महारथः।
राक्षसस्त्रिशिराश्चैव रामश्च रिपुसूदनः ॥ ३.२६.३६ ॥
ସେହି ସମଗ୍ର ସେନାରେ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଲେ ମହାରଥୀ ଖର, ରାକ୍ଷସ ତ୍ରିଶିରା ଏବଂ ଶତ୍ରୁସଂହାରକ ରାମ।
3.26.37
शेषा हता महावीर्या राक्षसा रणमूर्धनि।
घोरा दुर्विषहाः सर्वे लक्ष्मणस्याग्रजेन ते ॥ ३.२६.३७ ॥
ଅବଶିଷ୍ଟ ମହାବୀର୍ଯ୍ୟବାନ, ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁର୍ଜୟ ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ରଣମୂର୍ଦ୍ଧାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ ଭ୍ରାତା (ରାମ) ଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହତ ହେଲେ।
3.26.38
ततस्तु तद्भीमबलं महाहवे
समीक्ष्य रामेण हतं बलीयसा।
रथेन रामं महता खरस्ततः
समाससादेन्द्र इवोद्यताशनिः ॥ ३.२६.३८ ॥
ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ବଳବାନ ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଭୟଙ୍କର ସେନା ହତ ହେବା ଦେଖି ଖର ବଡ଼ ରଥରେ ରାମଙ୍କ ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିଲା; ଉଠାଯାଇଥିବା ବଜ୍ର ସହିତ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି।