ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.3.1
अथोवाच पुनर्वाक्यं विराधः पूरयन् वनम्।
पृच्छतो मम हि ब्रूतं कौ युवां क्व गमिष्यथः ॥ ३.३.१ ॥
ଏଥର ବିରାଧ ବନ ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି ପୁନର୍ବାର ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲା— "ମୁଁ ପଚାରୁଛି; ତୁମେ ଦୁହେଁ କିଏ ଓ କେଉଁଠାକୁ ଯିବ କୁହ।"
3.3.2
तमुवाच ततो रामो राक्षसं ज्वलिताननम्।
पृच्छन्तं सुमहातेजा इक्ष्वाकुकुलमात्मनः ॥ ३.३.२ ॥
ସେତେବେଳେ ମହାତେଜସ୍ୱୀ ରାମ, ଜଳୁଥିବା ମୁଖ ବିଶିଷ୍ଟ ସେ ରାକ୍ଷସକୁ, ଯେ ପଚାରୁଥିଲା, ନିଜର ଇକ୍ଷ୍ୱାକୁ ବଂଶ କହି ଉତ୍ତର ଦେଲେ।
3.3.3
क्षत्रियौ वृत्तसम्पन्नौ विद्धि नौ वनगोचरौ।
त्वां तु वेदितुमिच्छावः कस्त्वं चरसि दण्डकान् ॥ ३.३.३ ॥
ଆମକୁ କ୍ଷତ୍ରିୟ, ସଦାଚାରସମ୍ପନ୍ନ ଓ ବନଚାରୀ ବୋଲି ଜାଣ। କିନ୍ତୁ ଆମେ ତୁମକୁ ଜାଣିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁ — ଦଣ୍ଡକ ବନରେ ବୁଲୁଥିବା ତୁମେ କିଏ?
3.3.4
तमुवाच विराधस्तु रामं सत्यपराक्रमम्।
हन्त वक्ष्यामि ते राजन् निबोध मम राघव ॥ ३.३.४ ॥
ଏଥର ବିରାଧ ସତ୍ୟପରାକ୍ରମୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲା— "ଭଲ, ହେ ରାଜନ୍, ତୁମକୁ କହିବି; ହେ ରାଘବ, ମୋର କଥା ଶୁଣ।"
3.3.5
पुत्रः किल जवस्याहं माता मम शतह्रदा।
विराध इति मामाहुः पृथिव्यां सर्वराक्षसाः ॥ ३.३.५ ॥
ମୁଁ ଜବର ପୁତ୍ର; ମୋ ମାତା ଶତହ୍ରଦା। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ବିରାଧ ବୋଲି ଡାକନ୍ତି।
3.3.6
तपसा चाभिसम्प्राप्ता ब्रह्मणो हि प्रसादजा।
शस्त्रेणावध्यता लोकेऽच्छेद्याभेद्यत्वमेव च ॥ ३.३.६ ॥
ତପସ୍ୟା ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କୃପାରୁ ମୁଁ ଏହା ଲାଭ କରିଛି — ଜଗତରେ ଅସ୍ତ୍ରରେ ମୋର ବଧ ନ ହେବା, ଏବଂ ମୁଁ ଛେଦ୍ୟ ଓ ଭେଦ୍ୟ ନ ହେବା।
3.3.7
उत्सृज्य प्रमदामेनामनपेक्षौ यथागतम्।
त्वरमाणौ पलायेथां न वां जीवितमाददे ॥ ३.३.७ ॥
ଏହି ନାରୀକୁ ଛାଡ଼ି, କୌଣସି ଚିନ୍ତା ନ କରି, ଯେଉଁ ପଥରେ ଆସିଥିଲ ସେହି ପଥରେ ତୁମେ ଦୁହେଁ ଶୀଘ୍ର ପଳାଅ; ମୁଁ ତୁମ ପ୍ରାଣ ନେବି ନାହିଁ।
3.3.8
तं रामः प्रत्युवाचेदं कोपसंरक्तलोचनः।
राक्षसं विकृताकारं विराधं पापचेतसम् ॥ ३.३.८ ॥
କ୍ରୋଧରେ ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ ନୟନ ରାମ, ବିକୃତ ଆକୃତିର, ପାପମନା ସେହି ରାକ୍ଷସ ବିରାଧକୁ ଏହା କହିଲେ।
3.3.9
क्षुद्र धिक् त्वां तु हीनार्थं मृत्युमन्वेषसे ध्रुवम्।
रणे प्राप्स्यसि संतिष्ठ न मे जीवन् विमोक्ष्यसे ॥ ३.३.९ ॥
ଅରେ ନୀଚ, ତୁମକୁ ଧିକ୍! ନିଶ୍ଚୟ ତୁମେ ନିରର୍ଥକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ଖୋଜୁଛ; ଯୁଦ୍ଧରେ ତାହା ପାଇବ। ଠିଆ ହୁଅ, ମୋ ହାତରୁ ତୁମେ ଜୀବିତ ଛାଡ଼ି ପାରିବ ନାହିଁ।
3.3.10
ततः सज्यं धनुः कृत्वा रामः सुनिशितान् शरान्।
सुशीघ्रमभिसंधाय राक्षसं निजघान ह ॥ ३.३.१० ॥
ତା'ପରେ ରାମ ଧନୁରେ ଗୁଣ ଚଢ଼ାଇ, ଅତି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ସନ୍ଧାନ କରି ସେହି ରାକ୍ଷସକୁ ବଧ କଲେ।
3.3.11
धनुषा ज्यागुणवता सप्त बाणान् मुमोच ह।
रुक्मपुङ्खान् महावेगान् सुपर्णानिलतुल्यगान् ॥ ३.३.११ ॥
ଗୁଣଯୁକ୍ତ ଧନୁରେ ରାମ ସାତୋଟି ବାଣ ନିକ୍ଷେପ କଲେ; ସେଗୁଡ଼ିକର ଫଳ ସୁନାର ଥିଲା, ସେଗୁଡ଼ିକ ମହାବେଗୀ ଏବଂ ଗରୁଡ଼ ବା ପବନ ପରି ଗମନକାରୀ ଥିଲା।
3.3.12
ते शरीरं विराधस्य भित्त्वा बर्हिणवाससः।
निपेतुः शोणितादिग्धा धरण्यां पावकोपमाः ॥ ३.३.१२ ॥
ମୟୂରପୁଚ୍ଛରେ ସଜ୍ଜିତ ସେହି ବାଣଗୁଡ଼ିକ ବିରାଧର ଶରୀର ବିଦ୍ଧ କରି, ରକ୍ତରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ ଅଗ୍ନି ପରି ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।
3.3.13
स विद्धो न्यस्य वैदेहीं शूलमुद्यम्य राक्षसः।
अभ्यद्रवत् सुसंक्रुद्धस्तदा रामं सलक्ष्मणम् ॥ ३.३.१३ ॥
ବାଣରେ ଆହତ ସେହି ରାକ୍ଷସ ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ତଳେ ରଖି, ଶୂଳ ଉଠାଇ, ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ସେତେବେଳେ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
3.3.14
स विनद्य महानादं शूलं शक्रध्वजोपमम्।
प्रगृह्याशोभत तदा व्यात्तानन इवान्तकः ॥ ३.३.१४ ॥
ମହାନାଦ କରି, ଇନ୍ଦ୍ରଧ୍ୱଜ ପରି ସେହି ଶୂଳ ଧରି, ସେତେବେଳେ ମୁଖ ଖୋଲା ଯମ ପରି ସେ ଶୋଭା ପାଇଲା।
3.3.15
अथ तौ भ्रातरौ दीप्तं शरवर्षं ववर्षतुः।
विराधे राक्षसे तस्मिन् कालान्तकयमोपमे ॥ ३.३.१५ ॥
ଏହା ପରେ ସେ ଦୁଇ ଭାଇ କାଳ, ଅନ୍ତକ ଓ ଯମ ପରି ସେହି ରାକ୍ଷସ ବିରାଧ ଉପରେ ଜଳୁଥିବା ବାଣବର୍ଷା କଲେ।
3.3.16
स प्रहस्य महारौद्रः स्थित्वाजृम्भत राक्षसः।
जृम्भमाणस्य ते बाणाः कायान्निष्पेतुराशुगाः ॥ ३.३.१६ ॥
ସେହି ମହାଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ହସି ଠିଆ ହୋଇ ହାଇ ମାରିଲା; ହାଇ ମାରିବା ସମୟରେ ତାର ଶରୀରରୁ ସେହି ଦ୍ରୁତଗାମୀ ବାଣମାନ ବାହାରି ପଡ଼ିଲେ।
3.3.17
स्पर्शात् तु वरदानेन प्राणान् संरोध्य राक्षसः।
विराधः शूलमुद्यम्य राघवावभ्यधावत ॥ ३.३.१७ ॥
ବରଦାନ ହେତୁ ସ୍ପର୍ଶରେ ହିଁ ପ୍ରାଣ ରୋକି ରଖିଥିବା ରାକ୍ଷସ ବିରାଧ ଶୂଳ ଉଠାଇ ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କ ଉପରେ ଧାଇଁଲା।
3.3.18
तच्छूलं वज्रसंकाशं गगने ज्वलनोपमम्।
द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद रामः शस्त्रभृतां वरः ॥ ३.३.१८ ॥
ବଜ୍ର ସଦୃଶ, ଆକାଶରେ ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳୁଥିବା ସେହି ଶୂଳକୁ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଦୁଇଟି ବାଣରେ କାଟିଦେଲେ।
3.3.19
तद् रामविशिखैश्छिन्नं शूलं तस्यापतद् भुवि।
पपाताशनिना छिन्नं मेरोरिव शिलातलम् ॥ ३.३.१९ ॥
ରାମଙ୍କ ବାଣରେ କଟାଯାଇ ସେ ଶୂଳ ତାଙ୍କ ହାତରୁ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲା, ଯେପରି ମେରୁ ପର୍ବତର ଶିଳାତଳ ବଜ୍ରରେ ଭାଙ୍ଗି ପଡ଼େ।
3.3.20
तौ खड्गौ क्षिप्रमुद्यम्य कृष्णसर्पाविवोद्यतौ।
तूर्णमापेततुस्तस्य तदा प्रहरतां बलात् ॥ ३.३.२० ॥
ସେ ଦୁହେଁ କଳା ସାପ ପରି ଉଠାଯାଇଥିବା ଖଡ୍ଗ ଶୀଘ୍ର ଉଠାଇ, ବଳରେ ପ୍ରହାର କରିବାକୁ ତାଙ୍କ ଆଡ଼େ ଧାଇଁଲେ।
3.3.21
स वध्यमानः सुभृशं भुजाभ्यां परिगृह्य तौ।
अप्रकम्प्यौ नरव्याघ्रौ रौद्रः प्रस्थातुमैच्छत ॥ ३.३.२१ ॥
ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆଘାତ ପାଇ ମଧ୍ୟ ସେ ଭୟଙ୍କର ରାକ୍ଷସ ନିଜ ବାହୁରେ ସେ ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠଙ୍କୁ ଧରି, ଅଚଳ ରହି ସେଠାରୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କଲା।
3.3.22
तस्याभिप्रायमाज्ञाय रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।
वहत्वयमलं तावत् पथानेन तु राक्षसः ॥ ३.३.२२ ॥
ତାର ଅଭିପ୍ରାୟ ବୁଝି ରାମ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲେ, "ଏହି ରାକ୍ଷସ ଏବେ ଏହି ପଥରେ ଆମକୁ ନେଇ ଯାଉ।"
3.3.23
यथा चेच्छति सौमित्रे तथा वहतु राक्षसः।
अयमेव हि नः पन्था येन याति निशाचरः ॥ ३.३.२३ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ସେ ଯେପରି ଇଚ୍ଛା କରେ ସେହିପରି ଏହି ରାକ୍ଷସ ଆମକୁ ନେଇ ଯାଉ; ଯେଉଁ ପଥରେ ଏହି ନିଶାଚର ଯାଏ, ସେହି ପଥ ଆମର ମଧ୍ୟ।
3.3.24
स तु स्वबलवीर्येण समुत्क्षिप्य निशाचरः।
बालाविव स्कन्धगतौ चकारातिबलोद्धतः ॥ ३.३.२४ ॥
ନିଜ ବଳ ଓ ବୀର୍ଯ୍ୟରେ ସେ ଅତିବଳୀ ଓ ଗର୍ବିତ ନିଶାଚର ସେ ଦୁହିଁଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ଦୁଇ ପିଲାଙ୍କ ପରି ନିଜ କାନ୍ଧରେ ବସାଇଲା।
3.3.25
तावारोप्य ततः स्कन्धं राघवौ रजनीचरः।
विराधो विनदन् घोरं जगामाभिमुखो वनम् ॥ ३.३.२५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ରାକ୍ଷସ ବିରାଧ ଦୁଇ ରାଘବଙ୍କୁ କାନ୍ଧରେ ଚଢ଼ାଇ, ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି ସିଧା ବନ ଆଡ଼କୁ ଚାଲିଗଲା।
3.3.26
वनं महामेघनिभं प्रविष्टो
द्रुमैर्महद्भिर्विविधैरुपेतम्।
नानाविधैः पक्षिकुलैर्विचित्रं
शिवायुतं व्यालमृगैर्विकीर्णम् ॥ ३.३.२६ ॥
ମହାମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେହି ବନରେ ସେ ପ୍ରବେଶ କଲା; ଯାହା ନାନା ପ୍ରକାରର ବଡ଼ ଗଛରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ବିବିଧ ପକ୍ଷୀ ଝାଁକରେ ବିଚିତ୍ର ଏବଂ ଶିଆଳ ଓ ହିଂସ୍ର ପଶୁରେ ବ୍ୟାପ୍ତ।