వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.3
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.3.1
अथोवाच पुनर्वाक्यं विराधः पूरयन् वनम्।
पृच्छतो मम हि ब्रूतं कौ युवां क्व गमिष्यथः ॥ ३.३.१ ॥
అప్పుడు విరాధుడు అడవిని నింపేలా మళ్ళీ ఈ మాటలు పలికాడు— "నేను అడుగుతున్నాను; మీరిద్దరూ ఎవరు, ఎక్కడికి వెళ్తారో చెప్పండి."
3.3.2
तमुवाच ततो रामो राक्षसं ज्वलिताननम्।
पृच्छन्तं सुमहातेजा इक्ष्वाकुकुलमात्मनः ॥ ३.३.२ ॥
అప్పుడు మహాతేజస్వి అయిన రాముడు, మండుతున్న ముఖం గల ఆ రాక్షసుడికి, అడుగుతున్నవాడికి తన ఇక్ష్వాకు వంశాన్ని చెబుతూ సమాధానం ఇచ్చాడు.
3.3.3
क्षत्रियौ वृत्तसम्पन्नौ विद्धि नौ वनगोचरौ।
त्वां तु वेदितुमिच्छावः कस्त्वं चरसि दण्डकान् ॥ ३.३.३ ॥
మమ్మల్ని క్షత్రియులుగా, మంచి ఆచారం కలవారిగా, అడవిలో తిరిగేవారిగా తెలుసుకో. కానీ మేము నిన్ను తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాం — దండక అడవిలో తిరిగే నువ్వు ఎవరు?
3.3.4
तमुवाच विराधस्तु रामं सत्यपराक्रमम्।
हन्त वक्ष्यामि ते राजन् निबोध मम राघव ॥ ३.३.४ ॥
అప్పుడు విరాధుడు సత్యపరాక్రమం గల రాముడితో అన్నాడు— "సరే, రాజా, నీకు చెబుతాను; రాఘవా, నా మాట విను."
3.3.5
पुत्रः किल जवस्याहं माता मम शतह्रदा।
विराध इति मामाहुः पृथिव्यां सर्वराक्षसाः ॥ ३.३.५ ॥
నేను జవుడి కొడుకును; నా తల్లి శతహ్రదా. భూమిపై ఉన్న రాక్షసులందరూ నన్ను విరాధుడు అని పిలుస్తారు.
3.3.6
तपसा चाभिसम्प्राप्ता ब्रह्मणो हि प्रसादजा।
शस्त्रेणावध्यता लोकेऽच्छेद्याभेद्यत्वमेव च ॥ ३.३.६ ॥
తపస్సు ద్వారా, బ్రహ్మ అనుగ్రహం వల్ల నేను దీన్ని పొందాను — లోకంలో ఆయుధంతో నాకు మరణం లేకపోవడం, నేను ఛేదించలేనివాడిగా, భేదించలేనివాడిగా ఉండటం.
3.3.7
उत्सृज्य प्रमदामेनामनपेक्षौ यथागतम्।
त्वरमाणौ पलायेथां न वां जीवितमाददे ॥ ३.३.७ ॥
ఈ స్త్రీని విడిచిపెట్టి, ఏ మాత్రం చింత లేకుండా, వచ్చిన దారినే మీరిద్దరూ త్వరగా పారిపోండి; మీ ప్రాణాన్ని నేను తీసుకోను.
3.3.8
तं रामः प्रत्युवाचेदं कोपसंरक्तलोचनः।
राक्षसं विकृताकारं विराधं पापचेतसम् ॥ ३.३.८ ॥
కోపంతో ఎర్రబారిన కన్నులతో రాముడు, వికారమైన రూపం కలిగిన, పాపబుద్ధి గల ఆ రాక్షసుడు విరాధునితో ఇలా అన్నాడు.
3.3.9
क्षुद्र धिक् त्वां तु हीनार्थं मृत्युमन्वेषसे ध्रुवम्।
रणे प्राप्स्यसि संतिष्ठ न मे जीवन् विमोक्ष्यसे ॥ ३.३.९ ॥
నీచుడా, నీకు ధిక్కారం! నిశ్చయంగా నీవు నిరర్థకమైన లక్ష్యంతో మృత్యువును వెతుకుతున్నావు; యుద్ధంలో దాన్ని పొందుతావు. నిలబడు, నా చేతి నుండి నీవు సజీవంగా విడుదల కావు.
3.3.10
ततः सज्यं धनुः कृत्वा रामः सुनिशितान् शरान्।
सुशीघ्रमभिसंधाय राक्षसं निजघान ह ॥ ३.३.१० ॥
అప్పుడు రాముడు ధనువుకు వింటిని బిగించి, అత్యంత వాడియైన బాణాలను వెంటనే సంధించి ఆ రాక్షసుని సంహరించాడు.
3.3.11
धनुषा ज्यागुणवता सप्त बाणान् मुमोच ह।
रुक्मपुङ्खान् महावेगान् सुपर्णानिलतुल्यगान् ॥ ३.३.११ ॥
వింటితో కూడిన ధనువుతో రాముడు ఏడు బాణాలను ప్రయోగించాడు; అవి బంగారు పుంఖాలు కలిగి, మహా వేగంతో, గరుత్మంతుడు లేదా వాయువు వలె వెళ్ళేవి.
3.3.12
ते शरीरं विराधस्य भित्त्वा बर्हिणवाससः।
निपेतुः शोणितादिग्धा धरण्यां पावकोपमाः ॥ ३.३.१२ ॥
నెమలి ఈకలతో అలంకరించిన ఆ బాణాలు విరాధుని శరీరాన్ని చీల్చి, రక్తంతో తడిసి, అగ్నిలా నేలపై పడ్డాయి.
3.3.13
स विद्धो न्यस्य वैदेहीं शूलमुद्यम्य राक्षसः।
अभ्यद्रवत् सुसंक्रुद्धस्तदा रामं सलक्ष्मणम् ॥ ३.३.१३ ॥
బాణాలతో గాయపడిన ఆ రాక్షసుడు వైదేహిని కిందికి దించి, శూలాన్ని ఎత్తి, అత్యంత కోపంతో అప్పుడు రాముడు మరియు లక్ష్మణుడిపై దూకాడు.
3.3.14
स विनद्य महानादं शूलं शक्रध्वजोपमम्।
प्रगृह्याशोभत तदा व्यात्तानन इवान्तकः ॥ ३.३.१४ ॥
మహా గర్జన చేసి, ఇంద్రధ్వజంలా ఉన్న ఆ శూలాన్ని పట్టుకుని, అప్పుడు నోరు తెరిచిన యముడిలా అతడు ప్రకాశించాడు.
3.3.15
अथ तौ भ्रातरौ दीप्तं शरवर्षं ववर्षतुः।
विराधे राक्षसे तस्मिन् कालान्तकयमोपमे ॥ ३.३.१५ ॥
అప్పుడు ఆ ఇద్దరు సోదరులు కాలాంతకయముని వంటి ఆ రాక్షసుడు విరాధుడిపై మండే బాణవర్షం కురిపించారు.
3.3.16
स प्रहस्य महारौद्रः स्थित्वाजृम्भत राक्षसः।
जृम्भमाणस्य ते बाणाः कायान्निष्पेतुराशुगाः ॥ ३.३.१६ ॥
ఆ మహా భయంకర రాక్షసుడు నవ్వి, నిలబడి ఆవులించాడు; ఆవులిస్తుండగా అతని శరీరం నుండి ఆ వేగవంతమైన బాణాలు బయటపడ్డాయి.
3.3.17
स्पर्शात् तु वरदानेन प्राणान् संरोध्य राक्षसः।
विराधः शूलमुद्यम्य राघवावभ्यधावत ॥ ३.३.१७ ॥
వరదానం వల్ల స్పర్శతోనే ప్రాణాలను నిలుపుకున్న రాక్షసుడు విరాధుడు, శూలాన్ని ఎత్తి ఇద్దరు రాఘవులపై దూకాడు.
3.3.18
तच्छूलं वज्रसंकाशं गगने ज्वलनोपमम्।
द्वाभ्यां शराभ्यां चिच्छेद रामः शस्त्रभृतां वरः ॥ ३.३.१८ ॥
వజ్రంలా ఉండి ఆకాశంలో అగ్నిలా మెరిసిన ఆ శూలాన్ని, ఆయుధధారులలో శ్రేష్ఠుడైన రాముడు రెండు బాణాలతో ఛేదించాడు.
3.3.19
तद् रामविशिखैश्छिन्नं शूलं तस्यापतद् भुवि।
पपाताशनिना छिन्नं मेरोरिव शिलातलम् ॥ ३.३.१९ ॥
రాముని బాణాలతో తెగిపోయిన ఆ శూలం అతని చేతి నుండి నేలపై పడింది; మేరు పర్వతపు శిలాతలం వజ్రాఘాతానికి విరిగి పడినట్లు.
3.3.20
तौ खड्गौ क्षिप्रमुद्यम्य कृष्णसर्पाविवोद्यतौ।
तूर्णमापेततुस्तस्य तदा प्रहरतां बलात् ॥ ३.३.२० ॥
ఆ ఇద్దరూ నల్లని నాగుపాముల వలె పైకెత్తిన ఖడ్గాలను వేగంగా ఎత్తి, బలంగా కొట్టడానికి అతని వైపు త్వరగా దూసుకువచ్చారు.
3.3.21
स वध्यमानः सुभृशं भुजाभ्यां परिगृह्य तौ।
अप्रकम्प्यौ नरव्याघ्रौ रौद्रः प्रस्थातुमैच्छत ॥ ३.३.२१ ॥
ఎంతో దెబ్బలు తిన్న ఆ భయంకర రాక్షసుడు తన బాహువులతో ఆ ఇద్దరు నరశ్రేష్ఠులను పట్టుకుని, చలించకుండా అక్కడి నుండి బయలుదేరాలని కోరాడు.
3.3.22
तस्याभिप्रायमाज्ञाय रामो लक्ष्मणमब्रवीत्।
वहत्वयमलं तावत् पथानेन तु राक्षसः ॥ ३.३.२२ ॥
అతని ఉద్దేశాన్ని గ్రహించి రాముడు లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు: "ఈ రాక్షసుడు ప్రస్తుతానికి ఈ దారిలోనే మనలను మోసుకెళ్లనివ్వు."
3.3.23
यथा चेच्छति सौमित्रे तथा वहतु राक्षसः।
अयमेव हि नः पन्था येन याति निशाचरः ॥ ३.३.२३ ॥
సౌమిత్రీ, అతడు కోరినట్లే ఈ రాక్షసుడు మనలను మోసుకెళ్లనివ్వు; ఈ రాత్రిచరుడు వెళ్లే దారే మనకూ దారి.
3.3.24
स तु स्वबलवीर्येण समुत्क्षिप्य निशाचरः।
बालाविव स्कन्धगतौ चकारातिबलोद्धतः ॥ ३.३.२४ ॥
ఆ రాక్షసుడు తన బలవీర్యాలతో, అతిబలంతో గర్వించి, ఆ ఇద్దరిని ఎత్తి రెండు బాలురవలె తన భుజాలపై కూర్చుండబెట్టుకున్నాడు.
3.3.25
तावारोप्य ततः स्कन्धं राघवौ रजनीचरः।
विराधो विनदन् घोरं जगामाभिमुखो वनम् ॥ ३.३.२५ ॥
అప్పుడు ఆ రాక్షసుడు విరాధుడు ఆ ఇద్దరు రాఘవులను తన భుజాలపై ఎక్కించుకుని, భయంకరంగా గర్జిస్తూ నేరుగా అడవి వైపు వెళ్ళాడు.
3.3.26
वनं महामेघनिभं प्रविष्टो
द्रुमैर्महद्भिर्विविधैरुपेतम्।
नानाविधैः पक्षिकुलैर्विचित्रं
शिवायुतं व्यालमृगैर्विकीर्णम् ॥ ३.३.२६ ॥
మహా మేఘంలా కనిపించే ఆ అడవిలో అతడు ప్రవేశించాడు; అది అనేక రకాల పెద్ద వృక్షాలతో నిండి, నానా రకాల పక్షి గుంపులతో విచిత్రంగా, నక్కలు, క్రూర మృగాలతో వ్యాపించి ఉంది.