ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.33.1
ततः शूर्पणखा दीना रावणं लोकरावणम्।
अमात्यमध्ये संक्रुद्धा परुषं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३३.१ ॥
ಆಗ ಶೂರ್ಪಣಖೆ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಭಯಪಡಿಸುವ ರಾವಣನಿಗೆ ಮಂತ್ರಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಠೋರ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದಳು.
3.33.2
प्रमत्तः कामभोगेषु स्वैरवृत्तो निरङ्कुशः।
समुत्पन्नं भयं घोरं बोद्धव्यं नावबुध्यसे ॥ ३.३३.२ ॥
ಕಾಮಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆದು, ನಿರಂಕುಶನಾಗಿರುವೆ; ಹುಟ್ಟಿರುವ ಭೀಕರ ಭಯವನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
3.33.3
सक्तं ग्राम्येषु भोगेषु कामवृत्तं महीपतिम्।
लुब्धं न बहु मन्यन्ते श्मशानाग्निमिव प्रजाः ॥ ३.३३.३ ॥
ಲೌಕಿಕ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿ, ಕಾಮವಶನಾಗಿ ನಡೆಯುವ, ಲೋಭಿಯಾದ ರಾಜನನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳು ಸ್ಮಶಾನದ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
3.33.4
स्वयं कार्याणि यः काले नानुतिष्ठति पार्थिवः।
स तु वै सह राज्येन तैश्च कार्यैर्विनश्यति ॥ ३.३३.४ ॥
ತಾನೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸದ ರಾಜನು, ಆ ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತಾನೆ.
3.33.5
अयुक्तचारं दुर्दर्शमस्वाधीनं नराधिपम्।
वर्जयन्ति नरा दूरान्नदीपङ्कमिव द्विपाः ॥ ३.३३.५ ॥
ಅನುಚಿತ ನಡೆವಳಿಕೆಯುಳ್ಳ, ದರ್ಶನ ದುರ್ಲಭನಾದ, ಸ್ವಾಧೀನವಿಲ್ಲದ ರಾಜನನ್ನು ಜನರು ದೂರದಿಂದಲೇ ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆನೆಗಳು ನದಿಯ ಕೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ.
3.33.6
ये न रक्षन्ति विषयमस्वाधीनं नराधिपाः।
ते न वृद्ध्या प्रकाशन्ते गिरयः सागरे यथा ॥ ३.३३.६ ॥
ಸ್ವಾಧೀನವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದ ರಾಜರು, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
3.33.7
आत्मवद्भिर्विगृह्य त्वं देवगन्धर्वदानवैः।
अयुक्तचारश्चपलः कथं राजा भविष्यसि ॥ ३.३३.७ ॥
ಆತ್ಮನಿಗ್ರಹವುಳ್ಳ ದೇವ, ಗಂಧರ್ವ, ದಾನವರೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧಿಸಿ, ಗೂಢಚಾರರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಸದ ಚಪಲನಾದ ನೀನು ಹೇಗೆ ರಾಜನಾಗುವೆ?
3.33.8
त्वं तु बालस्वभावश्च बुद्धिहीनश्च राक्षस।
ज्ञातव्यं तन्न जानीषे कथं राजा भविष्यसि ॥ ३.३३.८ ॥
ಓ ರಾಕ್ಷಸನೇ! ನೀನು ಮಗುವಿನ ಸ್ವಭಾವದವನು, ಬುದ್ಧಿಹೀನನು. ತಿಳಿಯಬೇಕಾದುದನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿಯದೆ ಇದ್ದೀಯೆ; ಹೇಗೆ ರಾಜನಾಗುವೆ?
3.33.9
येषां चाराश्च कोशश्च नयश्च जयतां वर।
अस्वाधीना नरेन्द्राणां प्राकृतैस्ते जनैः समाः ॥ ३.३३.९ ॥
ಜಯಶಾಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ! ಯಾವ ರಾಜರ ಗೂಢಚಾರರು, ಕೋಶ, ನೀತಿ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿಲ್ಲವೋ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಸಮಾನರು.
3.33.10
यस्मात् पश्यन्ति दूरस्थान् सर्वानर्थान् नराधिपाः।
चारेण तस्मादुच्यन्ते राजानो दीर्घचक्षुषः ॥ ३.३३.१० ॥
ರಾಜರು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗೂಢಚಾರರ ಮೂಲಕ ನೋಡುತ್ತಾರೆ; ಆದ್ದರಿಂದ ರಾಜರನ್ನು 'ದೀರ್ಘದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವರು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
3.33.11
अयुक्तचारं मन्ये त्वां प्राकृतैः सचिवैर्युतः।
स्वजनं च जनस्थानं निहतं नावबुध्यसे ॥ ३.३३.११ ॥
ನಿನ್ನ ಗೂಢಚಾರರು ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ; ನೀನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದೀಯೆ. ನಿನ್ನ ಜನರು ಮತ್ತು ಜನಸ್ಥಾನ ಹತವಾದುದನ್ನು ನೀನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
3.33.12
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
हतान्येकेन रामेण खरश्च सहदूषणः ॥ ३.३३.१२ ॥
ಭಯಂಕರ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ರಾಕ್ಷಸರು, ದೂಷಣನ ಸಹಿತ ಖರನೂ ಒಬ್ಬನೇ ರಾಮನಿಂದ ಹತರಾದರು.
3.33.13
ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः।
धर्षितं च जनस्थानं रामेणाक्लिष्टकारिणा ॥ ३.३३.१३ ॥
ṛṣigaḷige abhaya nīḍalāyitu, daṇḍakāraṇya rakṣisalpaṭṭitu; mattu akliṣṭa kāriyāda rāmanu janasthānavannu dhvaṃsagoḷisidanu.
3.33.14
त्वं तु लुब्धः प्रमत्तश्च पराधीनश्च राक्षस।
विषये स्वे समुत्पन्नं यद् भयं नावबुध्यसे ॥ ३.३३.१४ ॥
ē rākṣasa! nīnu lōbhi, pramāda uḷḷavanu, paradhīna; nimma svadeśadalliye huṭṭuttiruva bhayavannu nīnu tiḷiyuttilla.
3.33.15
तीक्ष्णमल्पप्रदातारं प्रमत्तं गर्वितं शठम्।
व्यसने सर्वभूतानि नाभिधावन्ति पार्थिवम् ॥ ३.३३.१५ ॥
kaṭhora, alpa koḍuvavanu, pramāda uḷḷavanu, garvi, vañcaka — ī rājanannu saṅkaṭadalli yāva jīvigaḷū ōḍi bararu.
3.33.16
अतिमानिनमग्राह्यमात्मसम्भावितं नरम्।
क्रोधनं व्यसने हन्ति स्वजनोऽपि नराधिपम् ॥ ३.३३.१६ ॥
atimāni, sulabhavilladavanu, ātmābhimāni, krōdhi — ā naradhipanannu saṅkaṭadalli avana svajanaranne kolluttāre.
3.33.17
नानुतिष्ठति कार्याणि भयेषु न बिभेति च।
क्षिप्रं राज्याच्च्युतो दीनस्तृणैस्तुल्यो भवेदिह ॥ ३.३३.१७ ॥
apāyagaḷalli kartavyagaḷannu māḍadavanu, bhayavillade iruvavanu, rājyadinda śīghravāgi biddu hōda dīnanu iha tṛṇagaḷante āguttāne.
3.33.18
शुष्ककाष्ठैर्भवेत् कार्यं लोष्ठैरपि च पांसुभिः।
न तु स्थानात् परिभ्रष्टैः कार्यं स्याद् वसुधाधिपैः ॥ ३.३३.१८ ॥
oṇagida kaṭṭegaḷiṃda, maṇṇina uṇḍegaḷiṃda, dhūḷiniṃdalū kārya siddhisabahudu; ādare tamma sthānadiṃda biddu hōda arasarinda kārya ēnū āguvudilla.
3.33.19
उपभुक्तं यथा वासः स्रजो वा मृदिता यथा।
एवं राज्यात् परिभ्रष्टः समर्थोऽपि निरर्थकः ॥ ३.३३.१९ ॥
ಬಳಸಿದ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಹಿಸುಕಿದ ಹೂಮಾಲೆ ಹೇಗೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಚ್ಯುತನಾದ ರಾಜನು ಸಮರ್ಥನಾಗಿದ್ದರೂ ನಿರರ್ಥಕನಾಗುತ್ತಾನೆ.
3.33.20
अप्रमत्तश्च यो राजा सर्वज्ञो विजितेन्द्रियः।
कृतज्ञो धर्मशीलश्च स राजा तिष्ठते चिरम् ॥ ३.३३.२० ॥
ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರುವ, ಸರ್ವಜ್ಞನಾದ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದ, ಕೃತಜ್ಞನಾದ, ಧರ್ಮಶೀಲನಾದ ರಾಜನು ಬಹುಕಾಲ ನೆಲೆಸಿರುತ್ತಾನೆ.
3.33.21
नयनाभ्यां प्रसुप्तो वा जागर्ति नयचक्षुषा।
व्यक्तक्रोधप्रसादश्च स राजा पूज्यते जनैः ॥ ३.३३.२१ ॥
ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ್ದರೂ ನೀತಿದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಎಚ್ಚರವಿರುವ, ಕೋಪ ಮತ್ತು ಕೃಪೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ ರಾಜನು ಜನರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
3.33.22
त्वं तु रावण दुर्बुद्धिर्गुणैरेतैर्विवर्जितः।
यस्य तेऽविदितश्चारै रक्षसां सुमहान् वधः ॥ ३.३३.२२ ॥
ಓ ರಾವಣ, ನೀನು ದುರ್ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಈ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದವನು; ನಿನ್ನ ಗೂಢಚಾರರಿಗೆ ರಾಕ್ಷಸರ ಮಹಾ ನಾಶ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ.
3.33.23
परावमन्ता विषयेषु सङ्गवान्
न देशकालप्रविभागतत्त्ववित्।
अयुक्तबुद्धिर्गुणदोषनिश्चये
विपन्नराज्यो न चिराद् विपत्स्यसे ॥ ३.३३.२३ ॥
ನೀನು ಇತರರನ್ನು ಅವಮಾನಿಸುವವನು, ವಿಷಯಾಸಕ್ತನು, ದೇಶ-ಕಾಲ ವಿಭಾಗದ ತತ್ತ್ವ ತಿಳಿಯದವನು, ಗುಣ-ದೋಷ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿರ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು; ರಾಜ್ಯ ಕಳೆದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಗುವೆ.
3.33.24
समीक्ष्य बुद्ध्या क्षणदाचरेश्वरः।
धनेन दर्पेण बलेन चान्वितो
विचिन्तयामास चिरं स रावणः ॥ ३.३३.२४ ॥
ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿ, ಧನ, ಅಹಂಕಾರ ಮತ್ತು ಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ರಾವಣನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಚಿಂತಿಸಿದನು.