รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.33
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.33.1
ततः शूर्पणखा दीना रावणं लोकरावणम्।
अमात्यमध्ये संक्रुद्धा परुषं वाक्यमब्रवीत् ॥ ३.३३.१ ॥
ครั้งนั้น ศูรปณขาผู้โศกเศร้าและโกรธจัด ได้กล่าววาจาหยาบคายต่อราวณะผู้เป็นที่หวาดหวั่นของโลกทั้งหลาย ท่ามกลางเหล่าอมาตย์ของเขา
3.33.2
प्रमत्तः कामभोगेषु स्वैरवृत्तो निरङ्कुशः।
समुत्पन्नं भयं घोरं बोद्धव्यं नावबुध्यसे ॥ ३.३३.२ ॥
ท่านประมาทมัวเมาในกามสุข ดำเนินไปตามใจตนเองโดยไม่มีการควบคุม ภัยอันน่าสะพรึงกลัวที่เกิดขึ้นนั้นท่านควรรับรู้ แต่ท่านกลับไม่รับรู้
3.33.3
सक्तं ग्राम्येषु भोगेषु कामवृत्तं महीपतिम्।
लुब्धं न बहु मन्यन्ते श्मशानाग्निमिव प्रजाः ॥ ३.३३.३ ॥
ประชาราษฎร์ย่อมไม่นับถือพระราชาที่ยึดติดในกามสุขอันหยาบของโลก ที่ดำเนินตามตัณหาและโลภมาก เหมือนที่พวกเขาไม่ใส่ใจไฟที่เผาศพ
3.33.4
स्वयं कार्याणि यः काले नानुतिष्ठति पार्थिवः।
स तु वै सह राज्येन तैश्च कार्यैर्विनश्यति ॥ ३.३३.४ ॥
พระราชาผู้ไม่ลงมือทำหน้าที่ของตนด้วยตนเองในเวลาอันควร ย่อมพินาศแน่นอน พร้อมทั้งราชอาณาจักรและกิจการเหล่านั้น
3.33.5
अयुक्तचारं दुर्दर्शमस्वाधीनं नराधिपम्।
वर्जयन्ति नरा दूरान्नदीपङ्कमिव द्विपाः ॥ ३.३३.५ ॥
ผู้คนหลีกเลี่ยงพระราชาที่ประพฤติไม่เหมาะสม เข้าถึงได้ยาก และไม่ควบคุมตนเอง แต่แรกเห็น เหมือนช้างหลีกเลี่ยงโคลนในแม่น้ำ
3.33.6
ये न रक्षन्ति विषयमस्वाधीनं नराधिपाः।
ते न वृद्ध्या प्रकाशन्ते गिरयः सागरे यथा ॥ ३.३३.६ ॥
พระราชาเหล่าใดที่ไม่ควบคุมตนเองและไม่คุ้มครองแคว้นของตน พระราชาเหล่านั้นย่อมไม่รุ่งเรืองด้วยความเจริญ เหมือนภูเขาไม่เติบโตขึ้นในมหาสมุทร
3.33.7
आत्मवद्भिर्विगृह्य त्वं देवगन्धर्वदानवैः।
अयुक्तचारश्चपलः कथं राजा भविष्यसि ॥ ३.३३.७ ॥
ท่านได้วิวาทกับเทพ คนธรรพ์ และทานพ ผู้ที่ควบคุมตนเองได้ และท่านไม่มีการควบคุมบรรดาจารชนอย่างเหมาะสม ท่านผู้ไม่มั่นคงเอ๋ย ท่านจะเป็นพระราชาได้อย่างไร
3.33.8
त्वं तु बालस्वभावश्च बुद्धिहीनश्च राक्षस।
ज्ञातव्यं तन्न जानीषे कथं राजा भविष्यसि ॥ ३.३३.८ ॥
ส่วนท่าน รากษสเอ๋ย ท่านมีอุปนิสัยเหมือนเด็ก และขาดปัญญา สิ่งที่ควรรู้ท่านก็ไม่รู้ ท่านจะเป็นพระราชาได้อย่างไร
3.33.9
येषां चाराश्च कोशश्च नयश्च जयतां वर।
अस्वाधीना नरेन्द्राणां प्राकृतैस्ते जनैः समाः ॥ ३.३३.९ ॥
ข้าแต่ผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่ผู้ชนะ บรรดากษัตริย์ที่จารชน คลังทรัพย์ และนโยบายการปกครองไม่อยู่ในการควบคุมของตน ย่อมไม่ต่างจากคนธรรมดาสามัญ
3.33.10
यस्मात् पश्यन्ति दूरस्थान् सर्वानर्थान् नराधिपाः।
चारेण तस्मादुच्यन्ते राजानो दीर्घचक्षुषः ॥ ३.३३.१० ॥
เพราะพระราชาทั้งหลายย่อมเห็นกิจการทั้งปวง แม้ที่อยู่ไกล ด้วยจารชน เพราะเหตุนั้น พระราชาจึงได้ชื่อว่าผู้มีสายตายาว
3.33.11
अयुक्तचारं मन्ये त्वां प्राकृतैः सचिवैर्युतः।
स्वजनं च जनस्थानं निहतं नावबुध्यसे ॥ ३.३३.११ ॥
ข้าพเจ้าเห็นว่าจารชนของท่านดำเนินการไม่ดี และท่านถูกล้อมด้วยอำมาตย์ธรรมดา ท่านไม่รับรู้ว่าญาติของท่านและชนสถานถูกสังหารแล้ว
3.33.12
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
हतान्येकेन रामेण खरश्च सहदूषणः ॥ ३.३३.१२ ॥
รากษสสิบสี่พันตนผู้มีการกระทำอันน่าสะพรึงกลัว รวมทั้งขรและทูษณ ถูกสังหารโดยชายผู้เดียวคือพระราม
3.33.13
ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः।
धर्षितं च जनस्थानं रामेणाक्लिष्टकारिणा ॥ ३.३३.१३ ॥
พระรามได้ประทานความไม่หวาดกลัวแก่เหล่าฤๅษี และทำให้ป่าทัณฑกะปลอดภัย ขณะที่พระรามผู้ปฏิบัติโดยไม่ลำบากได้โจมตีชนสถาน
3.33.14
त्वं तु लुब्धः प्रमत्तश्च पराधीनश्च राक्षस।
विषये स्वे समुत्पन्नं यद् भयं नावबुध्यसे ॥ ३.३३.१४ ॥
ส่วนท่าน รากษสเอ๋ย ท่านเป็นผู้โลภ ประมาท และพึ่งพาผู้อื่น ท่านจึงไม่รับรู้ภัยที่เกิดขึ้นในแคว้นของท่านเอง
3.33.15
तीक्ष्णमल्पप्रदातारं प्रमत्तं गर्वितं शठम्।
व्यसने सर्वभूतानि नाभिधावन्ति पार्थिवम् ॥ ३.३३.१५ ॥
ในยามวิบัติ สรรพสัตว์ย่อมไม่วิ่งเข้าหาพระราชาผู้โหดร้าย ให้น้อย ประมาท หยิ่งยโส และคดโกง
3.33.16
अतिमानिनमग्राह्यमात्मसम्भावितं नरम्।
क्रोधनं व्यसने हन्ति स्वजनोऽपि नराधिपम् ॥ ३.३३.१६ ॥
ในยามวิบัติ แม้แต่ญาติของพระราชาเองก็สังหารบุรุษผู้ถือตัวเกินไป เข้าถึงไม่ได้ ยกตนเหนือผู้อื่น และโกรธง่าย ถึงแม้เขาจะเป็นเจ้าแห่งมนุษย์ก็ตาม
3.33.17
नानुतिष्ठति कार्याणि भयेषु न बिभेति च।
क्षिप्रं राज्याच्च्युतो दीनस्तृणैस्तुल्यो भवेदिह ॥ ३.३३.१७ ॥
พระราชาผู้ไม่ปฏิบัติหน้าที่ในยามภัยอันตราย และไม่หวาดกลัวต่อภัยเหล่านั้น ผู้น่าสงสารและถูกถอดจากราชบัลลังก์อย่างรวดเร็ว ย่อมกลายเป็นดั่งหญ้าในโลกนี้
3.33.18
शुष्ककाष्ठैर्भवेत् कार्यं लोष्ठैरपि च पांसुभिः।
न तु स्थानात् परिभ्रष्टैः कार्यं स्याद् वसुधाधिपैः ॥ ३.३३.१८ ॥
งานอาจทำได้ด้วยไม้แห้ง ด้วยก้อนดินและแม้ด้วยฝุ่น แต่ไม่มีงานใดสำเร็จด้วยพระราชาผู้พลัดตกจากตำแหน่งของตน
3.33.19
उपभुक्तं यथा वासः स्रजो वा मृदिता यथा।
एवं राज्यात् परिभ्रष्टः समर्थोऽपि निरर्थकः ॥ ३.३३.१९ ॥
เหมือนผ้าที่ถูกสวมใส่แล้ว หรือพวงมาลัยที่ถูกขยี้แล้ว ย่อมไร้ประโยชน์ฉันใด พระราชาผู้พลัดจากราชอาณาจักร แม้จะมีความสามารถ ก็ไร้ประโยชน์ฉันนั้น
3.33.20
अप्रमत्तश्च यो राजा सर्वज्ञो विजितेन्द्रियः।
कृतज्ञो धर्मशीलश्च स राजा तिष्ठते चिरम् ॥ ३.३३.२० ॥
พระราชาผู้ไม่ประมาท รอบรู้ทุกสิ่ง ชนะอินทรีย์ของตน กตัญญู และมีจริยาแห่งธรรม ย่อมดำรงอยู่ได้นาน
3.33.21
नयनाभ्यां प्रसुप्तो वा जागर्ति नयचक्षुषा।
व्यक्तक्रोधप्रसादश्च स राजा पूज्यते जनैः ॥ ३.३३.२१ ॥
กษัตริย์ผู้แม้ตาปิดอยู่ในการหลับ ก็ยังตื่นอยู่ด้วยดวงตาแห่งนยะ ความโกรธและความโปรดปรานของพระองค์แสดงออกอย่างเปิดเผย กษัตริย์เช่นนั้นย่อมได้รับการเคารพจากประชาชน
3.33.22
त्वं तु रावण दुर्बुद्धिर्गुणैरेतैर्विवर्जितः।
यस्य तेऽविदितश्चारै रक्षसां सुमहान् वधः ॥ ३.३३.२२ ॥
ท่านเอง ราวณะ มีใจชั่วและขาดคุณสมบัติเหล่านี้ จารชนของท่านไม่เคยรู้เรื่องการทำลายล้างครั้งใหญ่ของเหล่ารากษส
3.33.23
परावमन्ता विषयेषु सङ्गवान्
न देशकालप्रविभागतत्त्ववित्।
अयुक्तबुद्धिर्गुणदोषनिश्चये
विपन्नराज्यो न चिराद् विपत्स्यसे ॥ ३.३३.२३ ॥
ท่านดูหมิ่นผู้อื่น ยึดติดอยู่กับอารมณ์แห่งประสาท ไม่รู้ความจริงของการแบ่งแยกสถานที่และกาลเวลา มีใจไม่มั่นคงในการตัดสินคุณและโทษ เมื่อสูญเสียราชอาณาจักรแล้ว ท่านจะพินาศในไม่ช้า
3.33.24
समीक्ष्य बुद्ध्या क्षणदाचरेश्वरः।
धनेन दर्पेण बलेन चान्वितो
विचिन्तयामास चिरं स रावणः ॥ ३.३३.२४ ॥
ราวณะ เจ้าแห่งผู้เที่ยวเดินในราตรี ผู้เปี่ยมด้วยทรัพย์ ความทะนงตน และกำลัง ได้พิจารณาด้วยปัญญาแล้ว จึงครุ่นคิดอยู่นานมาก