વાલ્મીકિ રામાયણ · સર્ગ 3.34
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.34.1
ततः शूर्पणखां दृष्ट्वा ब्रुवन्तीं परुषं वचः।
अमात्यमध्ये संक्रुद्धः परिपप्रच्छ रावणः ॥ ३.३४.१ ॥
ત્યારે કઠોર વચનો બોલતી શૂર્પણખાને જોઈને, મંત્રીઓની વચ્ચે ક્રોધિત રાવણે પૂછ્યું.
3.34.2
कश्च रामः कथंवीर्यः किंरूपः किंपराक्रमः।
किमर्थं दण्डकारण्यं प्रविष्टश्च सुदुस्तरम् ॥ ३.३४.२ ॥
તે રામ કોણ છે? તેનું વીર્ય કેવું, રૂપ કેવું, પરાક્રમ કેવું? અતિ દુસ્તર દંડકારણ્યમાં તે શા માટે પ્રવેશ્યો?
3.34.3
आयुधं किं च रामस्य येन ते राक्षसा हताः।
खरश्च निहतः संख्ये दूषणस्त्रिशिरास्तथा ॥ ३.३४.३ ॥
રામનું આયુધ કયું, જેનાથી તે રાક્ષસો હણાયા? યુદ્ધમાં ખર હણાયો, દૂષણ અને ત્રિશિરા પણ.
3.34.4
तत्त्वं ब्रूहि मनोज्ञाङ्गि केन त्वं च विरूपिता।
इत्युक्ता राक्षसेन्द्रेण राक्षसी क्रोधमूर्च्छिता ॥ ३.३४.४ ॥
તો કહે, હે સુંદર અંગવાળી, તને કોણે વિરૂપ કરી? રાક્ષસેન્દ્રે આમ કહ્યું ત્યારે, ક્રોધથી મૂર્છિત રાક્ષસી...
3.34.5
ततो रामं यथान्यायमाख्यातुमुपचक्रमे।
दीर्घबाहुर्विशालाक्षश्चीरकृष्णाजिनाम्बरः ॥ ३.३४.५ ॥
ત્યારે તે યથાવિધિ રામનું વર્ણન કરવા લાગી — લાંબા ભુજાવાળો, વિશાળ નેત્રવાળો, ચીર અને કાળા મૃગચર્મનાં વસ્ત્રો ધારણ કરનાર.
3.34.6
कन्दर्पसमरूपश्च रामो दशरथात्मजः।
शक्रचापनिभं चापं विकृष्य कनकाङ्गदम् ॥ ३.३४.६ ॥
અને રામ, દશરથનો પુત્ર, કામદેવ જેવા રૂપવાળો છે. ઇન્દ્રધનુષ્ય જેવું, સોનાનાં આભૂષણવાળું ધનુષ ખેંચીને...
3.34.7
दीप्तान् क्षिपति नाराचान् सर्पानिव महाविषान्।
नाददानं शरान् घोरान् विमुञ्चन्तं महाबलम् ॥ ३.३४.७ ॥
ધગધગતા નારાચોને, મહાવિષી સર્પોની જેમ, તે છોડે છે; ભયંકર બાણો લઈને છોડતો તે મહાબલી (રામ).
3.34.8
न कार्मुकं विकर्षन्तं रामं पश्यामि संयुगे।
हन्यमानं तु तत्सैन्यं पश्यामि शरवृष्टिभिः ॥ ३.३४.८ ॥
યુદ્ધમાં ધનુષ્ય ખેંચતા રામને હું જોતી નથી; પણ બાણોની વર્ષાથી તે સેનાને હણાતી હું જોઉં છું.
3.34.9
इन्द्रेणेवोत्तमं सस्यमाहतं त्वश्मवृष्टिभिः।
रक्षसां भीमवीर्याणां सहस्राणि चतुर्दश ॥ ३.३४.९ ॥
ઇન્દ્રે પથ્થરોની વર્ષાથી ઉત્તમ પાક નષ્ટ કર્યો હોય તેમ, ભયંકર પરાક્રમી રાક્ષસોના ચૌદ હજાર (સૈનિકો) હણાઈ રહ્યા છે.
3.34.10
निहतानि शरैस्तीक्ष्णैस्तेनैकेन पदातिना।
अर्धाधिकमुहूर्तेन खरश्च सहदूषणः ॥ ३.३४.१० ॥
તે એક પગપાળા યોદ્ધાએ તીક્ષ્ણ બાણોથી તેમને હણ્યા; અર્ધા મુહૂર્તથી વધુ સમયમાં ખર અને દૂષણ પણ (હણાયા).
3.34.11
ऋषीणामभयं दत्तं कृतक्षेमाश्च दण्डकाः ॥ ३.३४.११ ॥
ઋષિઓને અભય આપવામાં આવ્યું છે, અને દંડકારણ્ય સુરક્ષિત કરાયું છે.
3.34.12
एका कथंचिन्मुक्ताहं परिभूय महात्मना।
स्त्रीवधं शङ्कमानेन रामेण विदितात्मना ॥ ३.३४.१२ ॥
તે મહાત્મા દ્વારા અપમાનિત થઈને હું એકલી કોઈ રીતે છૂટી છું; સ્ત્રી-વધની શંકા રાખનાર, આત્મજ્ઞ રામે (મને છોડી).
3.34.13
भ्राता चास्य महातेजा गुणतस्तुल्यविक्रमः।
अनुरक्तश्च भक्तश्च लक्ष्मणो नाम वीर्यवान् ॥ ३.३४.१३ ॥
તેનો ભાઈ મહાતેજસ્વી લક્ષ્મણ છે; ગુણ અને પરાક્રમમાં તે તેના જેવો જ છે; અનુરક્ત અને ભક્ત, લક્ષ્મણ નામે વીર્યવાન.
3.34.14
अमर्षी दुर्जयो जेता विक्रान्तो बुद्धिमान् बली।
रामस्य दक्षिणो बाहुर्नित्यं प्राणो बहिश्चरः ॥ ३.३४.१४ ॥
તે અપમાન ન સહન કરનાર, અજેય, વિજેતા, પરાક્રમી, બુદ્ધિમાન અને બળવાન છે; તે રામનો જમણો હાથ, સદા તેનો પ્રાણ, બહાર વિચરનાર.
3.34.15
रामस्य तु विशालाक्षी पूर्णेन्दुसदृशानना।
धर्मपत्नी प्रिया नित्यं भर्तुः प्रियहिते रता ॥ ३.३४.१५ ॥
રામની તે વિશાળ નેત્રવાળી, પૂર્ણચંદ્ર સમાન મુખવાળી ધર્મપત્ની છે; સદા પતિના પ્રિય અને હિતમાં રત.
3.34.16
सा सुकेशी सुनासोरूः सुरूपा च यशस्विनी।
देवतेव वनस्यास्य राजते श्रीरिवापरा ॥ ३.३४.१६ ॥
તે સુંદર કેશવાળી, સુંદર નાકવાળી, સુડોળ સાથળવાળી, સુરૂપ અને યશસ્વિની છે; આ વનમાં દેવી જેવી, જાણે બીજી શ્રી હોય તેમ શોભે છે.
3.34.17
तप्तकाञ्चनवर्णाभा रक्ततुङ्गनखी शुभा।
सीता नाम वरारोहा वैदेही तनुमध्यमा ॥ ३.३४.१७ ॥
તપાવેલા સોનાના વર્ણની કાંતિવાળી, ઊંચા રક્તવર્ણ નખવાળી, શુભ; સીતા નામની, સુંદર કટિવાળી, વૈદેહી, પાતળી કમરવાળી.
3.34.18
नैव देवी न गन्धर्वी न यक्षी न च किंनरी।
तथारूपा मया नारी दृष्टपूर्वा महीतले ॥ ३.३४.१८ ॥
તે દેવી નથી, ગંધર્વી નથી, યક્ષી નથી, કિન્નરી પણ નથી; આવા રૂપની સ્ત્રી મેં પૃથ્વી પર પહેલાં ક્યારેય જોઈ નથી.
3.34.19
यस्य सीता भवेद् भार्या यं च हृष्टा परिष्वजेत्।
अभिजीवेत् स सर्वेषु लोकेष्वपि पुरंदरात् ॥ ३.३४.१९ ॥
જેની પત્ની સીતા હોય અને જેને તે હર્ષથી આલિંગન આપે, તે સર્વ લોકોમાં ઇન્દ્રથી પણ વધુ ઉત્તમ જીવન જીવશે.
3.34.20
सा सुशीला वपुःश्लाघ्या रूपेणाप्रतिमा भुवि।
तवानुरूपा भार्या सा त्वं च तस्याः पतिर्वरः ॥ ३.३४.२० ॥
તે સુશીલ છે, દેહસૌંદર્યથી પ્રશંસનીય છે, પૃથ્વી પર રૂપમાં અનુપમ છે; તે તારી યોગ્ય પત્ની છે અને તું તેનો શ્રેષ્ઠ પતિ છે.
3.34.21
तां तु विस्तीर्णजघनां पीनोत्तुङ्गपयोधराम्।
भार्यार्थे तु तवानेतुमुद्यताहं वराननाम् ॥ ३.३४.२१ ॥
વિશાળ કટિવાળી અને પુષ્ટ, ઊંચા સ્તનવાળી તે સુંદર મુખવાળીને તારી પત્ની માટે લાવવા હું તત્પર છું.
3.34.22
विरूपितास्मि क्रूरेण लक्ष्मणेन महाभुज।
तां तु दृष्ट्वाद्य वैदेहीं पूर्णचन्द्रनिभाननाम् ॥ ३.३४.२२ ॥
હે મહાબાહુ, ક્રૂર લક્ષ્મણે મને વિરૂપ કરી છે. હવે પૂર્ણચંદ્ર જેવા મુખવાળી તે વૈદેહીને જોઈને—
3.34.23
मन्मथस्य शराणां च त्वं विधेयो भविष्यसि।
यदि तस्यामभिप्रायो भार्यात्वे तव जायते।
शीघ्रमुद्ध्रियतां पादो जयार्थमिह दक्षिणः ॥ ३.३४.२३ ॥
તું મન્મથના બાણોને આધીન થશે. જો તેને તારી પત્ની બનાવવાનો તારો ઇરાદો હોય, તો વિજય માટે અહીં તારો જમણો પગ તરત ઉપાડ.
3.34.24
रोचते यदि ते वाक्यं ममैतद् राक्षसेश्वर।
क्रियतां निर्विशङ्केन वचनं मम रावण ॥ ३.३४.२४ ॥
હે રાક્ષસેશ્વર, મારી આ વાત જો તને રુચિકર લાગે, તો હે રાવણ, મારા વચનને નિઃસંશય પૂર્ણ કર.
3.34.25
विज्ञायैषामशक्तिं च क्रियतां च महाबल।
सीता तवानवद्याङ्गी भार्यात्वे राक्षसेश्वर ॥ ३.३४.२५ ॥
હે મહાબળવાન, તેમની નિર્બળતા જાણીને કાર્ય કર. હે રાક્ષસેશ્વર, નિર્દોષ અંગોવાળી સીતાને તારી ભાર્યા બનાવ.
3.34.26
निशम्य रामेण शरैरजिह्मगै-
र्हताञ्जनस्थानगतान् निशाचरान्।
खरं च दृष्ट्वा निहतं च दूषणं
त्वमद्य कृत्यं प्रतिपत्तुमर्हसि ॥ ३.३४.२६ ॥
રામનાં સીધાં જતાં બાણોથી જનસ્થાનમાં ગયેલા નિશાચરો હણાયા છે એમ સાંભળીને, અને ખર તથા દૂષણને હણાયેલા જોઈને, હવે તારે તારું કર્તવ્ય કરવું જોઈએ.