वाल्मीकि रामायण · सर्ग 3.36
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.36.1
मारीच श्रूयतां तात वचनं मम भाषतः।
आर्तोऽस्मि मम चार्तस्य भवान् हि परमा गतिः ॥ ३.३६.१ ॥
हे मारीचा, मी बोलतो ते ऐक. मी दुःखी आहे; दुःखितांसाठी तूच परम आश्रय आहेस.
3.36.2
जानीषे त्वं जनस्थानं भ्राता यत्र खरो मम।
दूषणश्च महाबाहुः स्वसा शूर्पणखा च मे ॥ ३.३६.२ ॥
तुला जनस्थान माहीत आहे; तिथे माझा भाऊ खर, महाबाहू दूषण आणि माझी बहीण शूर्पणखा आहेत.
3.36.3
त्रिशिराश्च महाबाहू राक्षसः पिशिताशनः।
अन्ये च बहवः शूरा लब्धलक्षा निशाचराः ॥ ३.३६.३ ॥
मांसभक्षक महाबाहू त्रिशिरा, आणि लक्ष्यवेधी असे इतर अनेक शूर निशाचर.
3.36.4
वसन्ति मन्नियोगेन अधिवासं च राक्षसाः।
बाधमाना महारण्ये मुनीन् ये धर्मचारिणः ॥ ३.३६.४ ॥
माझ्या आज्ञेने राक्षस तिथे राहतात आणि त्या महारण्यात धर्माचरण करणाऱ्या मुनींना त्रास देतात.
3.36.5
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम्।
शूराणां लब्धलक्षाणां खरचित्तानुवर्तिनाम् ॥ ३.३६.५ ॥
खराच्या इच्छेनुसार चालणारे, भयंकर कर्मे करणारे, लक्ष्यवेधी असे चौदा हजार शूर राक्षस.
3.36.6
ते त्विदानीं जनस्थाने वसमाना महाबलाः।
सङ्गताः परमायत्ता रामेण सह संयुगे ॥ ३.३६.६ ॥
ते महाबलवान आता जनस्थानात राहत असून रामाशी युद्धासाठी पूर्ण तयारीनिशी एकत्र आले आहेत.
3.36.7
नानाशस्त्रप्रहरणाः खरप्रमुखराक्षसाः।
तेन संजातरोषेण रामेण रणमूर्धनि ॥ ३.३६.७ ॥
खर प्रमुख असलेले राक्षस विविध शस्त्रे धारण करून, ज्याने क्रोध उत्पन्न झाला होता अशा रामाशी रणभूमीच्या अग्रभागी...
3.36.8
अनुक्त्वा परुषं किंचिच्छरैर्व्यापारितं धनुः।
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसामुग्रतेजसाम् ॥ ३.३६.८ ॥
कोणतेही कठोर शब्द न उच्चारता, बाणांसह धनुष्य वापरले गेले; उग्र तेजाचे चौदा हजार राक्षस...
3.36.9
निहतानि शरैर्दीप्तैर्मानुषेण पदातिना।
खरश्च निहतः संख्ये दूषणश्च निपातितः ॥ ३.३६.९ ॥
त्या पायी चालणाऱ्या मनुष्याने तेजस्वी बाणांनी त्यांना ठार केले; युद्धात खर मारला गेला, दूषणही पाडला गेला.
3.36.10
हत्वा त्रिशिरसं चापि निर्भया दण्डकाः कृताः।
पित्रा निरस्तः क्रुद्धेन सभार्यः क्षीणजीवितः ॥ ३.३६.१० ॥
त्रिशिरालाही मारून दंडकारण्य निर्भय केले गेले; क्रुद्ध पित्याने पत्नीसह हाकलून दिलेला, क्षीण आयुष्याचा...
3.36.11
स हन्ता तस्य सैन्यस्य रामः क्षत्रियपांसनः।
अशीलः कर्कशस्तीक्ष्णो मूर्खो लुब्धोऽजितेन्द्रियः ॥ ३.३६.११ ॥
त्या सैन्याचा संहारक राम आहे; क्षत्रिय कुलाला कलंक, दुराचारी, कठोर, तीक्ष्ण, मूर्ख, लोभी आणि इंद्रियांवर ताबा नसलेला.
3.36.12
त्यक्तधर्मा त्वधर्मात्मा भूतानामहिते रतः।
येन वैरं विनारण्ये सत्त्वमास्थाय केवलम् ॥ ३.३६.१२ ॥
धर्माचा त्याग केलेला, अधर्म स्वभावाचा, प्राण्यांच्या अहितात रमणारा; ज्याने अरण्यात, वैराविना, केवळ आपल्या सामर्थ्याचा आधार घेऊन हे केले.
3.36.13
कर्णनासापहारेण भगिनी मे विरूपिता।
अस्य भार्यां जनस्थानात् सीतां सुरसुतोपमाम् ॥ ३.३६.१३ ॥
कान आणि नाक कापल्यामुळे माझी बहीण विरूप झाली. याच्या (रामाच्या) पत्नीला, जनस्थानातून, देवकन्येसारख्या सीतेला (हरण करायचे आहे).
3.36.14
आनयिष्यामि विक्रम्य सहायस्तत्र मे भव।
त्वया ह्यहं सहायेन पार्श्वस्थेन महाबल ॥ ३.३६.१४ ॥
मी बलपूर्वक (तिला) आणीन; तिथे माझा सहाय्यक हो. हे महाबला, माझ्या बाजूला उभा राहून सहाय्य करणाऱ्या तुझ्यासह मी (ते करीन).
3.36.15
भ्रातृभिश्च सुरान् सर्वान् नाहमत्राभिचिन्तये।
तत्सहायो भव त्वं मे समर्थो ह्यसि राक्षस ॥ ३.३६.१५ ॥
बंधूंसह मी इथे सर्व देवांचा विचार करत नाही. हे राक्षसा, तू त्याचा (रावणाचा) सहाय्यक हो, कारण तू माझ्यासाठी समर्थ आहेस.
3.36.16
वीर्ये युद्धे च दर्पे च न ह्यस्ति सदृशस्तव।
उपायतो महान् शूरो महामायाविशारदः ॥ ३.३६.१६ ॥
पराक्रमात, युद्धात आणि गर्वात तुझ्यासारखा कोणीच नाही. उपायाने तू महान शूर आहेस; महामायेत निपुण आहेस.
3.36.17
एतदर्थमहं प्राप्तस्त्वत्समीपं निशाचर।
शृणु तत् कर्म साहाय्ये यत् कार्यं वचनान्मम ॥ ३.३६.१७ ॥
याच हेतूने मी तुझ्याजवळ आलो आहे. हे निशाचरा, माझ्या सांगण्यावरून सहाय्यरूपाने करायचे ते कार्य ऐक.
3.36.18
सौवर्णस्त्वं मृगो भूत्वा चित्रो रजतबिन्दुभिः।
आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर ॥ ३.३६.१८ ॥
तू सोनेरी हरीण होऊन, चांदीच्या ठिपक्यांनी चित्रित होऊन, त्या रामाच्या आश्रमात सीतेसमोर संचार कर.
3.36.19
त्वां तु निःसंशयं सीता दृष्ट्वा तु मृगरूपिणम्।
गृह्यतामिति भर्तारं लक्ष्मणं चाभिधास्यति ॥ ३.३६.१९ ॥
निःसंशय सीता मृगरूपी तुला पाहून 'याला धरा' असे आपल्या पतीला आणि लक्ष्मणाला सांगेल.
3.36.20
ततस्तयोरपाये तु शून्ये सीतां यथासुखम्।
निराबाधो हरिष्यामि राहुश्चन्द्रप्रभामिव ॥ ३.३६.२० ॥
ते दोघे दूर गेल्यावर रिकाम्या जागेतून मी सीतेला सहज, अडथळ्याविना हरण करीन, जसा राहू चंद्रप्रभेला हरण करतो.
3.36.21
ततः पश्चात् सुखं रामे भार्याहरणकर्शिते।
विश्रब्धं प्रहरिष्यामि कृतार्थेनान्तरात्मना ॥ ३.३६.२१ ॥
नंतर, पत्नीच्या हरणाने कृश झालेल्या रामावर संतुष्ट अंतःकरणाने निश्चिंतपणे मी प्रहार करीन.
3.36.22
तस्य रामकथां श्रुत्वा मारीचस्य महात्मनः।
शुष्कं समभवद् वक्त्रं परित्रस्तो बभूव च ॥ ३.३६.२२ ॥
महात्मा मारीचाने रामाची कथा ऐकली; त्याचे तोंड सुकले आणि तो अत्यंत भयभीत झाला.
3.36.23
ओष्ठौ परिलिहन् शुष्कौ नेत्रैरनिमिषैरिव।
मृतभूत इवार्तस्तु रावणं समुदैक्षत ॥ ३.३६.२३ ॥
कोरडे ओठ चाटत, अनिमिष नेत्रांनी, मृतप्रायाप्रमाणे व्यथित होऊन त्याने रावणाकडे पाहिले.
3.36.24
स रावणं त्रस्तविषण्णचेता
महावने रामपराक्रमज्ञः।
कृताञ्जलिस्तत्त्वमुवाच वाक्यं
हितं च तस्मै हितमात्मनश्च ॥ ३.३६.२४ ॥
महावनात रामाचा पराक्रम जाणणारा तो भयभीत व विषण्ण मनाने हात जोडून रावणाला सत्य व हितकारक शब्द बोलला — त्याच्यासाठी व स्वतःसाठीही हितकारक.