Rāmāyaṇa de Vālmīki · Sarga 3.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.4.1
ह्रियमाणौ तु काकुत्स्थौ दृष्ट्वा सीता रघूत्तमौ।
उच्चैः स्वरेण चुक्रोश प्रगृह्य सुमहाभुजौ ॥ ३.४.१ ॥
Al ver que los dos Kākutsthas, los mejores de los Raghus, eran llevados, Sītā alzó sus dos fuertes brazos y gritó con voz alta.
3.4.2
एष दाशरथी रामः सत्यवाञ्छीलवान् शुचिः।
रक्षसा रौद्ररूपेण ह्रियते सहलक्ष्मणः ॥ ३.४.२ ॥
Este es Rāma, hijo de Daśaratha, veraz, de buen carácter y puro, que está siendo llevado junto con Lakṣmaṇa por un rākṣasa de forma terrible.
3.4.3
मामृक्षा भक्षयिष्यन्ति शार्दूलद्वीपिनस्तथा।
मां हरोत्सृज काकुत्स्थौ नमस्ते राक्षसोत्तम ॥ ३.४.३ ॥
Osos, tigres y leopardos me devorarán. Mejor de los rākṣasas, llévame, pero libera a los dos Kākutsthas. Reverencia a ti.
3.4.4
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।
वेगं प्रचक्रतुर्वीरौ वधे तस्य दुरात्मनः ॥ ३.४.४ ॥
Al oír aquellas palabras de Vaidehī, los dos héroes Rāma y Lakṣmaṇa desplegaron toda su fuerza para dar muerte a aquel malvado.
3.4.5
तस्य रौद्रस्य सौमित्रिः सव्यं बाहुं बभञ्ज ह।
रामस्तु दक्षिणं बाहुं तरसा तस्य रक्षसः ॥ ३.४.५ ॥
Saumitri (Lakṣmaṇa) quebró el brazo izquierdo de aquel terrible, y Rāma quebró con fuerza el brazo derecho del rākṣasa.
3.4.6
स भग्नबाहुः संविग्नः पपाताशु विमूर्च्छितः।
धरण्यां मेघसंकाशो वज्रभिन्न इवाचलः ॥ ३.४.६ ॥
Con los brazos rotos y consternado, cayó pronto al suelo sin sentido, semejante a una nube, como una montaña partida por el rayo.
3.4.7
मुष्टिभिर्बाहुभिः पद्भिः सूदयन्तौ तु राक्षसम्।
उद्यम्योद्यम्य चाप्येनं स्थण्डिले निष्पिपेषतुः ॥ ३.४.७ ॥
Golpeando al rākṣasa con puños, brazos y pies, levantándolo una y otra vez, los dos lo machacaron contra el suelo.
3.4.8
स विद्धौ बहुभिर्बाणैः खड्गाभ्यां च परिक्षतः।
निष्पिष्टो बहुधा भूमौ न ममार स राक्षसः ॥ ३.४.८ ॥
Atravesado por muchas flechas y herido por todas partes por dos espadas, aplastado de muchas maneras contra el suelo, aquel rākṣasa no murió.
3.4.9
तं प्रेक्ष्य रामः सुभृशमवध्यमचलोपमम्।
भयेष्वभयदः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.४.९ ॥
Viendo a aquel, sumamente invencible y semejante a una montaña, el glorioso Rāma, dador de intrepidez en medio de los temores, pronunció estas palabras.
3.4.10
तपसा पुरुषव्याघ्र राक्षसोऽयं न शक्यते।
शस्त्रेण युधि निर्जेतुं राक्षसं निखनावहे ॥ ३.४.१० ॥
¡Oh, tigre entre los hombres! Por la fuerza de su ascetismo, este rākṣasa no puede ser vencido en batalla con armas; cavemos, pues, una fosa para enterrar a este rākṣasa.
3.4.11
कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।
वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौद्रवर्चसः ॥ ३.४.११ ॥
¡Oh, Lakṣmaṇa! Para este rākṣasa feroz como un elefante, que se cave una fosa muy grande en este bosque, pues su resplandor es terrible.
3.4.12
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।
तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान् ॥ ३.४.१२ ॥
Habiendo dicho esto a Lakṣmaṇa —«que se cave una fosa»—, el poderoso Rāma se quedó de pie, apretando con el pie la garganta de Virādha.
3.4.13
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं राक्षसः प्रश्रितं वचः।
इदं प्रोवाच काकुत्स्थं विराधः पुरुषर्षभम् ॥ ३.४.१३ ॥
Al oír estas humildes palabras pronunciadas por Rāghava, el rākṣasa Virādha dijo esto a Kākutstha, el toro entre los hombres.
3.4.14
हतोऽहं पुरुषव्याघ्र शक्रतुल्यबलेन वै।
मया तु पूर्वं त्वं मोहान्न ज्ञातः पुरुषर्षभ ॥ ३.४.१४ ॥
¡Oh tigre entre los hombres!, he sido muerto por ti, que igualas en fuerza a Indra. Antes, por el engaño, no te reconocí, oh toro entre los hombres.
3.4.15
कौसल्या सुप्रजास्तात रामस्त्वं विदितो मया।
वैदेही च महाभागा लक्ष्मणश्च महायशाः ॥ ३.४.१५ ॥
Querido, sé que tú eres Rāma, el buen hijo de Kausalyā. También he reconocido a la muy afortunada Vaidehī y al ilustre Lakṣmaṇa.
3.4.16
अभिशापादहं घोरां प्रविष्टो राक्षसीं तनुम्।
तुम्बुरुर्नाम गन्धर्वः शप्तो वैश्रवणेन हि ॥ ३.४.१६ ॥
Por una maldición entré en este terrible cuerpo de rākṣasa. Soy el gandharva llamado Tumburu, maldito por Vaiśravaṇa.
3.4.17
प्रसाद्यमानश्च मया सोऽब्रवीन्मां महायशाः।
यदा दाशरथी रामस्त्वां वधिष्यति संयुगे ॥ ३.४.१७ ॥
Cuando lo aplacé, aquel ilustre me dijo: cuando Rāma, el hijo de Daśaratha, te mate en batalla.
3.4.18
तदा प्रकृतिमापन्नो भवान् स्वर्गं गमिष्यति।
अनुपस्थीयमानो मां स क्रुद्धो व्याजहार ह ॥ ३.४.१८ ॥
Entonces recobrarás tu naturaleza anterior e irás al cielo. Como yo no me acercaba a él, me habló con ira.
3.4.19
तव प्रसादान्मुक्तोऽहमभिशापात् सुदारुणात् ॥ ३.४.१९ ॥
Por tu gracia he sido liberado de aquella terrible maldición.
3.4.20
भुवनं स्वं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु परंतप।
इतो वसति धर्मात्मा शरभङ्गः प्रतापवान् ॥ ३.४.२० ॥
Iré a mi propio mundo. Que tengas bienestar, oh abrasador de enemigos. Desde aquí habita el de alma justa y poderoso Śarabhaṅga.
3.4.21
अध्यर्धयोजने तात महर्षिः सूर्यसंनिभः।
तं क्षिप्रमभिगच्छ त्वं स ते श्रेयोऽभिधास्यति ॥ ३.४.२१ ॥
Querido, a una distancia de un yojana y medio hay un gran sabio, como el sol. Ve pronto hacia él; él te indicará lo que es bueno para ti.
3.4.22
अवटे चापि मां राम निक्षिप्य कुशली व्रज।
रक्षसां गतसत्त्वानामेष धर्मः सनातनः ॥ ३.४.२२ ॥
Oh Rāma, entiérrame también en un hoyo y sigue tu camino en paz. Para los rākṣasas cuya vida se ha ido, esta es la regla eterna.
3.4.23
अवटे ये निधीयन्ते तेषां लोकाः सनातनाः।
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं विराधः शरपीडितः ॥ ३.४.२३ ॥
Para quienes son enterrados en un hoyo hay mundos eternos. Habiendo hablado así a Rāma de la estirpe de Kakutstha, Virādha, atormentado por las flechas,
3.4.24
बभूव स्वर्गसम्प्राप्तो न्यस्तदेहो महाबलः।
तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं लक्ष्मणं व्यादिदेश ह ॥ ३.४.२४ ॥
Tras dejar su cuerpo, aquel poderoso alcanzó el cielo. Al oír estas palabras, Rāghava dio instrucciones a Lakṣmaṇa.
3.4.25
कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।
वनेऽस्मिन्सुमहान् श्वभ्रः खन्यतां रौद्रकर्मणः ॥ ३.४.२५ ॥
Oh Lakṣmaṇa, para este feroz rākṣasa, semejante a un elefante, cava aquí en este bosque una gran fosa para quien obra con tan cruel crueldad.
3.4.26
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।
तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान् ॥ ३.४.२६ ॥
Habiendo dicho esto a Lakṣmaṇa, 'cava la fosa', el poderoso Rāma se quedó de pie, oprimiendo a Virādha por la garganta con el pie.
3.4.27
ततः खनित्रमादाय लक्ष्मणः श्वभ्रमुत्तमम्।
अखनत् पार्श्वतस्तस्य विराधस्य महात्मनः ॥ ३.४.२७ ॥
Entonces Lakṣmaṇa, tomando una pala, cavó una excelente fosa justo al lado de aquel gran Virādha.
3.4.28
तं मुक्तकण्ठमुत्क्षिप्य शङ्कुकर्णं महास्वनम्।
विराधं प्राक्षिपच्छ्वभ्रे नदन्तं भैरवस्वनम् ॥ ३.४.२८ ॥
Soltando su garganta, levantaron a aquel Virādha, de orejas como estacas y gran voz, y lo arrojaron al foso, rugiendo con un sonido terrible.
3.4.29
तमाहवे दारुणमाशुविक्रमौ
स्थिरावुभौ संयति रामलक्ष्मणौ।
मुदान्वितौ चिक्षिपतुर्भयावहं
नदन्तमुत्क्षिप्य बलेन राक्षसम् ॥ ३.४.२९ ॥
En aquella terrible batalla, Rāma y Lakṣmaṇa, ambos rápidos en valor y firmes en el combate, llenos de alegría, levantaron con fuerza a aquel rākṣasa que rugía y lo arrojaron, infundiendo terror.
3.4.30
अवध्यतां प्रेक्ष्य महासुरस्य तौ
शितेन शस्त्रेण तदा नरर्षभौ।
समर्थ्य चात्यर्थविशारदावुभौ
बिले विराधस्य वधं प्रचक्रतुः ॥ ३.४.३० ॥
Viendo la invulnerabilidad de aquel gran asura, aquellos dos toros entre los hombres, muy diestros ambos, con un arma afilada, causaron la muerte de Virādha en la fosa.
3.4.31
स्वयं विराधेन हि मृत्युमात्मनः
प्रसह्य रामेण यथार्थमीप्सितः।
निवेदितः काननचारिणा स्वयं
न मे वधः शस्त्रकृतो भवेदिति ॥ ३.४.३१ ॥
El propio Virādha, por la fuerza de Rāma, deseaba verdaderamente su propia muerte. El que vagaba por el bosque mismo declaró: mi muerte no será causada por un arma.
3.4.32
तदेव रामेण निशम्य भाषितं
कृता मतिस्तस्य बिलप्रवेशने।
बिलं च तेनातिबलेन रक्षसा
प्रवेश्यमानेन वनं विनादितम् ॥ ३.४.३२ ॥
Al escuchar esas palabras de Rāma, él tomó la decisión de entrar en la cueva; y mientras aquel rākṣasa de gran fuerza era hecho entrar en la cueva, el bosque resonó.
3.4.33
प्रहृष्टरूपाविव रामलक्ष्मणौ
विराधमुर्व्यां प्रदरे निपात्य तम्।
ननन्दतुर्वीतभयौ महावने
शिलाभिरन्तर्दधतुश्च राक्षसम् ॥ ३.४.३३ ॥
Rāma y Lakṣmaṇa, con semblantes alegres, arrojaron a Virādha a una fosa en la tierra; libres de temor, se regocijaron en el gran bosque, y cubrieron al rākṣasa con piedras.
3.4.34
ततस्तु तौ काञ्चनचित्रकार्मुकौ
निहत्य रक्षः परिगृह्य मैथिलीम्।
विजह्रतुस्तौ मुदितौ महावने
दिवि स्थितौ चन्द्रदिवाकराविव ॥ ३.४.३४ ॥
Entonces los dos, portando arcos dorados y variados, habiendo dado muerte al rākṣasa y tomando a Maithilī, se regocijaron y vagaron por el gran bosque, como el sol y la luna situados en el cielo.