ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.4.1
ह्रियमाणौ तु काकुत्स्थौ दृष्ट्वा सीता रघूत्तमौ।
उच्चैः स्वरेण चुक्रोश प्रगृह्य सुमहाभुजौ ॥ ३.४.१ ॥
ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಸೀತೆ, ತನ್ನ ದೊಡ್ಡ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿದಳು.
3.4.2
एष दाशरथी रामः सत्यवाञ्छीलवान् शुचिः।
रक्षसा रौद्ररूपेण ह्रियते सहलक्ष्मणः ॥ ३.४.२ ॥
ಇವನು ದಶರಥನ ಮಗ ರಾಮ; ಸತ್ಯವಾದಿ, ಶೀಲವಂತ, ಶುದ್ಧನು. ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ರಾಕ್ಷಸನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಸಹಿತ ಇವನನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
3.4.3
मामृक्षा भक्षयिष्यन्ति शार्दूलद्वीपिनस्तथा।
मां हरोत्सृज काकुत्स्थौ नमस्ते राक्षसोत्तम ॥ ३.४.३ ॥
ಕರಡಿಗಳು, ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ರಾಕ್ಷಸೋತ್ತಮನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯು; ಕಾಕುತ್ಸ್ಥರನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು. ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ.
3.4.4
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।
वेगं प्रचक्रतुर्वीरौ वधे तस्य दुरात्मनः ॥ ३.४.४ ॥
ವೈದೇಹಿಯ ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ವೀರರಾದ ರಾಮ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ಆ ದುರಾತ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದರು.
3.4.5
तस्य रौद्रस्य सौमित्रिः सव्यं बाहुं बभञ्ज ह।
रामस्तु दक्षिणं बाहुं तरसा तस्य रक्षसः ॥ ३.४.५ ॥
ಆ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸನ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಸೌಮಿತ್ರಿ ಮುರಿದನು; ರಾಮನು ಆ ರಾಕ್ಷಸನ ಬಲಗೈಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಮುರಿದನು.
3.4.6
स भग्नबाहुः संविग्नः पपाताशु विमूर्च्छितः।
धरण्यां मेघसंकाशो वज्रभिन्न इवाचलः ॥ ३.४.६ ॥
ಬಾಹುಗಳು ಮುರಿದು ಕಳವಳಗೊಂಡ ಅವನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮೂರ್ಛೆಗೊಂಡು, ಮೇಘದಂತಿದ್ದ ದೇಹದೊಂದಿಗೆ ವಜ್ರದಿಂದ ಸೀಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತದಂತೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದನು.
3.4.7
मुष्टिभिर्बाहुभिः पद्भिः सूदयन्तौ तु राक्षसम्।
उद्यम्योद्यम्य चाप्येनं स्थण्डिले निष्पिपेषतुः ॥ ३.४.७ ॥
ಮುಷ್ಟಿಗಳಿಂದ, ತೋಳುಗಳಿಂದ, ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾ, ಪದೇ ಪದೇ ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿ ಇಬ್ಬರೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅರೆದರು.
3.4.8
स विद्धौ बहुभिर्बाणैः खड्गाभ्यां च परिक्षतः।
निष्पिष्टो बहुधा भूमौ न ममार स राक्षसः ॥ ३.४.८ ॥
ಹಲವು ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಎರಡು ಖಡ್ಗಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಗಾಯಗೊಂಡು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಸಾಯಲಿಲ್ಲ.
3.4.9
तं प्रेक्ष्य रामः सुभृशमवध्यमचलोपमम्।
भयेष्वभयदः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.४.९ ॥
ಸಾಯಿಸಲಾಗದ, ಪರ್ವತದಂತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ನೋಡಿದ, ಭಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಯ ನೀಡುವ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಮ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
3.4.10
तपसा पुरुषव्याघ्र राक्षसोऽयं न शक्यते।
शस्त्रेण युधि निर्जेतुं राक्षसं निखनावहे ॥ ३.४.१० ॥
ಓ ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ! ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದಿಂದ ಈ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಗೆಲ್ಲಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಹೂಳಲು ಗುಂಡಿ ತೋಡೋಣ.
3.4.11
कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।
वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौद्रवर्चसः ॥ ३.४.११ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ! ಆನೆಯಂತೆ ಭಯಂಕರನಾದ ಈ ರಾಕ್ಷಸನಿಗಾಗಿ, ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತೋಡಲಿ; ಅವನ ತೇಜಸ್ಸು ಭಯಂಕರವಾಗಿದೆ.
3.4.12
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।
तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान् ॥ ३.४.१२ ॥
ಹೀಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೇಳಿ, 'ಗುಂಡಿ ತೋಡಲಿ' ಎಂದು ರಾಮ ಹೇಳಿದನು; ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಮ ವಿರಾಧನ ಕಂಠವನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ಒತ್ತಿ ನಿಂತನು.
3.4.13
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं राक्षसः प्रश्रितं वचः।
इदं प्रोवाच काकुत्स्थं विराधः पुरुषर्षभम् ॥ ३.४.१३ ॥
ರಾಘವನು ಹೇಳಿದ ಆ ವಿನಯದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಕ್ಷಸ ವಿರಾಧನು ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.4.14
हतोऽहं पुरुषव्याघ्र शक्रतुल्यबलेन वै।
मया तु पूर्वं त्वं मोहान्न ज्ञातः पुरुषर्षभ ॥ ३.४.१४ ॥
ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಸಮಾನ ಬಲವುಳ್ಳ ನಿನ್ನಿಂದ ನಾನು ಹತನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಹಿಂದೆ ಮೋಹದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನೇ.
3.4.15
कौसल्या सुप्रजास्तात रामस्त्वं विदितो मया।
वैदेही च महाभागा लक्ष्मणश्च महायशाः ॥ ३.४.१५ ॥
ಮಗನೇ, ಕೌಸಲ್ಯೆಯ ಉತ್ತಮ ಪುತ್ರನಾದ ನೀನು ರಾಮನೆಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಾಭಾಗ್ಯವತಿ ವೈದೇಹಿಯನ್ನೂ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನೂ ನಾನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದೇನೆ.
3.4.16
अभिशापादहं घोरां प्रविष्टो राक्षसीं तनुम्।
तुम्बुरुर्नाम गन्धर्वः शप्तो वैश्रवणेन हि ॥ ३.४.१६ ॥
ಶಾಪದ ಕಾರಣ ನಾನು ಈ ಭಯಂಕರ ರಾಕ್ಷಸ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ನಾನು ತುಂಬುರು ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವ; ವೈಶ್ರವಣನಿಂದ ಶಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು.
3.4.17
प्रसाद्यमानश्च मया सोऽब्रवीन्मां महायशाः।
यदा दाशरथी रामस्त्वां वधिष्यति संयुगे ॥ ३.४.१७ ॥
ನಾನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿದಾಗ ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ನನಗೆ ಹೇಳಿದನು: ದಶರಥ ಪುತ್ರ ರಾಮನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದಾಗ.
3.4.18
तदा प्रकृतिमापन्नो भवान् स्वर्गं गमिष्यति।
अनुपस्थीयमानो मां स क्रुद्धो व्याजहार ह ॥ ३.४.१८ ॥
ಆಗ ನೀನು ನಿನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವೆ. ನಾನು ಅವನ ಬಳಿ ಹೋಗದಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ನನ್ನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
3.4.19
तव प्रसादान्मुक्तोऽहमभिशापात् सुदारुणात् ॥ ३.४.१९ ॥
ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ಈ ಭಯಂಕರ ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾದೆ.
3.4.20
भुवनं स्वं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु परंतप।
इतो वसति धर्मात्मा शरभङ्गः प्रतापवान् ॥ ३.४.२० ॥
ನಾನು ನನ್ನ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ. ಶತ್ರುನಾಶಕನೇ, ನಿಮಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಧರ್ಮಾತ್ಮನೂ ಪರಾಕ್ರಮಿಯೂ ಆದ ಶರಭಂಗ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
3.4.21
अध्यर्धयोजने तात महर्षिः सूर्यसंनिभः।
तं क्षिप्रमभिगच्छ त्वं स ते श्रेयोऽभिधास्यति ॥ ३.४.२१ ॥
ಮಗೂ, ಒಂದೂವರೆ ಯೋಜನ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮಹರ್ಷಿ ಇದ್ದಾರೆ. ನೀನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅವರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು; ಅವರು ನಿನಗೆ ಶ್ರೇಯಸ್ಕರವಾದದ್ದನ್ನು ತಿಳಿಸುವರು.
3.4.22
अवटे चापि मां राम निक्षिप्य कुशली व्रज।
रक्षसां गतसत्त्वानामेष धर्मः सनातनः ॥ ३.४.२२ ॥
ರಾಮ, ನನ್ನನ್ನೂ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತು ಕ್ಷೇಮವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗು. ಪ್ರಾಣ ಹೋದ ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಇದೇ ಸನಾತನ ಧರ್ಮ.
3.4.23
अवटे ये निधीयन्ते तेषां लोकाः सनातनाः।
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं विराधः शरपीडितः ॥ ३.४.२३ ॥
ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲ್ಪಡುವವರಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ರಾಮನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತನಾದ ವಿರಾಧ—
3.4.24
बभूव स्वर्गसम्प्राप्तो न्यस्तदेहो महाबलः।
तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं लक्ष्मणं व्यादिदेश ह ॥ ३.४.२४ ॥
ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿ ಆ ಮಹಾಬಲಶಾಲಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಘವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದನು.
3.4.25
कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।
वनेऽस्मिन्सुमहान् श्वभ्रः खन्यतां रौद्रकर्मणः ॥ ३.४.२५ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಆನೆಯಂತಿರುವ ಈ ಭೀಕರ ರಾಕ್ಷಸನಿಗಾಗಿ, ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತೋಡು.
3.4.26
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।
तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान् ॥ ३.४.२६ ॥
ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, 'ಗುಂಡಿ ತೋಡು' ಎಂದು, ಪರಾಕ್ರಮಿ ರಾಮನು ವಿರಾಧನ ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒತ್ತಿ ನಿಂತನು.
3.4.27
ततः खनित्रमादाय लक्ष्मणः श्वभ्रमुत्तमम्।
अखनत् पार्श्वतस्तस्य विराधस्य महात्मनः ॥ ३.४.२७ ॥
ಆಗ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಗುದ್ದಲಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಆ ಮಹಾತ್ಮ ವಿರಾಧನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತೋಡಿದನು.
3.4.28
तं मुक्तकण्ठमुत्क्षिप्य शङ्कुकर्णं महास्वनम्।
विराधं प्राक्षिपच्छ्वभ्रे नदन्तं भैरवस्वनम् ॥ ३.४.२८ ॥
ಕತ್ತನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ, ಶಂಕುಕರ್ಣನಾದ, ಮಹಾಧ್ವನಿಗೈವ ಆ ವಿರಾಧನನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಭಯಂಕರ ಶಬ್ದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನನ್ನು ಗುಂಡಿಗೆ ಎಸೆದರು.
3.4.29
तमाहवे दारुणमाशुविक्रमौ
स्थिरावुभौ संयति रामलक्ष्मणौ।
मुदान्वितौ चिक्षिपतुर्भयावहं
नदन्तमुत्क्षिप्य बलेन राक्षसम् ॥ ३.४.२९ ॥
ಆ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ವೇಗದ ಪರಾಕ್ರಮಿಗಳಾದ, ಸ್ಥಿರರಾದ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರಿಬ್ಬರೂ ಹರ್ಷದಿಂದ, ಬಲದಿಂದ ಗರ್ಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾ ಎಸೆದರು.
3.4.30
अवध्यतां प्रेक्ष्य महासुरस्य तौ
शितेन शस्त्रेण तदा नरर्षभौ।
समर्थ्य चात्यर्थविशारदावुभौ
बिले विराधस्य वधं प्रचक्रतुः ॥ ३.४.३० ॥
ಆ ಮಹಾಸುರನ ಅವಧ್ಯತ್ವವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ನರಶ್ರೇಷ್ಠರಿಬ್ಬರು, ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣರಾಗಿ, ಹರಿತವಾದ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಧನ ವಧೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
3.4.31
स्वयं विराधेन हि मृत्युमात्मनः
प्रसह्य रामेण यथार्थमीप्सितः।
निवेदितः काननचारिणा स्वयं
न मे वधः शस्त्रकृतो भवेदिति ॥ ३.४.३१ ॥
ವಿರಾಧನು ತಾನೇ ತನ್ನ ಮರಣವನ್ನು ರಾಮನಿಂದ ಬಲವಂತವಾಗಿ, ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಬಯಸಿದನು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವನು ತಾನೇ ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ವಧೆ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಆಗದು ಎಂದು.
3.4.32
तदेव रामेण निशम्य भाषितं
कृता मतिस्तस्य बिलप्रवेशने।
बिलं च तेनातिबलेन रक्षसा
प्रवेश्यमानेन वनं विनादितम् ॥ ३.४.३२ ॥
ರಾಮನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವನು ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಆ ಅತಿಬಲಶಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸನು ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಾಡು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು.
3.4.33
प्रहृष्टरूपाविव रामलक्ष्मणौ
विराधमुर्व्यां प्रदरे निपात्य तम्।
ननन्दतुर्वीतभयौ महावने
शिलाभिरन्तर्दधतुश्च राक्षसम् ॥ ३.४.३३ ॥
ಸಂತೋಷಭರಿತ ರೂಪದ ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣರು ವಿರಾಧನನ್ನು ನೆಲದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಡವಿ, ಭಯರಹಿತರಾಗಿ ಮಹಾವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು; ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದರು.
3.4.34
ततस्तु तौ काञ्चनचित्रकार्मुकौ
निहत्य रक्षः परिगृह्य मैथिलीम्।
विजह्रतुस्तौ मुदितौ महावने
दिवि स्थितौ चन्द्रदिवाकराविव ॥ ३.४.३४ ॥
ಆಗ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಮೈಥಿಲಿಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರ-ಸೂರ್ಯರಂತೆ ಮಹಾವನದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಿಹರಿಸಿದರು.