ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.4
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.4.1
ह्रियमाणौ तु काकुत्स्थौ दृष्ट्वा सीता रघूत्तमौ।
उच्चैः स्वरेण चुक्रोश प्रगृह्य सुमहाभुजौ ॥ ३.४.१ ॥
ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹਰੇ ਜਾਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁਕਾਰਿਆ।
3.4.2
एष दाशरथी रामः सत्यवाञ्छीलवान् शुचिः।
रक्षसा रौद्ररूपेण ह्रियते सहलक्ष्मणः ॥ ३.४.२ ॥
ਇਹ ਦਸਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਹੈ; ਸੱਚਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੀਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ। ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਇਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
3.4.3
मामृक्षा भक्षयिष्यन्ति शार्दूलद्वीपिनस्तथा।
मां हरोत्सृज काकुत्स्थौ नमस्ते राक्षसोत्तम ॥ ३.४.३ ॥
ਰਿੱਛ, ਬਾਘ ਅਤੇ ਚੀਤੇ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਜਾਣਗੇ। ਹੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਲੈ ਜਾ, ਕਾਕੁਤਸਥਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
3.4.4
तस्यास्तद् वचनं श्रुत्वा वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।
वेगं प्रचक्रतुर्वीरौ वधे तस्य दुरात्मनः ॥ ३.४.४ ॥
ਵੈਦੇਹੀ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਦੁਰਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ ਵੇਗ ਨਾਲ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ।
3.4.5
तस्य रौद्रस्य सौमित्रिः सव्यं बाहुं बभञ्ज ह।
रामस्तु दक्षिणं बाहुं तरसा तस्य रक्षसः ॥ ३.४.५ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਖੱਬੀ ਬਾਂਹ ਸੌਮਿਤ੍ਰੀ ਨੇ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ; ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੀ ਸੱਜੀ ਬਾਂਹ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੀ।
3.4.6
स भग्नबाहुः संविग्नः पपाताशु विमूर्च्छितः।
धरण्यां मेघसंकाशो वज्रभिन्न इवाचलः ॥ ३.४.६ ॥
ਬਾਹਾਂ ਟੁੱਟਣ ਨਾਲ ਘਬਰਾਇਆ ਉਹ ਛੇਤੀ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ, ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
3.4.7
मुष्टिभिर्बाहुभिः पद्भिः सूदयन्तौ तु राक्षसम्।
उद्यम्योद्यम्य चाप्येनं स्थण्डिले निष्पिपेषतुः ॥ ३.४.७ ॥
ਮੁੱਕਿਆਂ, ਬਾਹਾਂ ਅਤੇ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੀਸ ਦਿੱਤਾ।
3.4.8
स विद्धौ बहुभिर्बाणैः खड्गाभ्यां च परिक्षतः।
निष्पिष्टो बहुधा भूमौ न ममार स राक्षसः ॥ ३.४.८ ॥
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬਾਣਾਂ ਅਤੇ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਇਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਈ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਪੀਸਿਆ ਗਿਆ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ ਨਾ ਮਰਿਆ।
3.4.9
तं प्रेक्ष्य रामः सुभृशमवध्यमचलोपमम्।
भयेष्वभयदः श्रीमानिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.४.९ ॥
ਉਸ ਅਵੱਧ ਅਤੇ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਬੜੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ, ਭੈਆਂ ਵਿੱਚ ਅਭੈ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.4.10
तपसा पुरुषव्याघ्र राक्षसोऽयं न शक्यते।
शस्त्रेण युधि निर्जेतुं राक्षसं निखनावहे ॥ ३.४.१० ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ! ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਰਾਕਸ਼ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਸ ਲਈ ਆਓ, ਅਸੀਂ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ ਨੂੰ ਦੱਬਣ ਲਈ ਟੋਆ ਪੁੱਟੀਏ।
3.4.11
कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।
वनेऽस्मिन् सुमहच्छ्वभ्रं खन्यतां रौद्रवर्चसः ॥ ३.४.११ ॥
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਭਿਆਨਕ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ ਲਈ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟੋਆ ਪੁੱਟਿਆ ਜਾਵੇ; ਇਸ ਦਾ ਤੇਜ ਭਿਆਨਕ ਹੈ।
3.4.12
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।
तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान् ॥ ३.४.१२ ॥
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਟੋਆ ਪੁਟਿਆ ਜਾਵੇ'; ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਰਾਮ ਵਿਰਾਧ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਦਬਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
3.4.13
तच्छ्रुत्वा राघवेणोक्तं राक्षसः प्रश्रितं वचः।
इदं प्रोवाच काकुत्स्थं विराधः पुरुषर्षभम् ॥ ३.४.१३ ॥
ਰਾਘਵ ਦੇ ਉਹ ਨਿਮਰ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਵਿਰਾਧ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਕਾਕੁਤਸ੍ਥ ਨੂੰ ਇਹ ਕਿਹਾ।
3.4.14
हतोऽहं पुरुषव्याघ्र शक्रतुल्यबलेन वै।
मया तु पूर्वं त्वं मोहान्न ज्ञातः पुरुषर्षभ ॥ ३.४.१४ ॥
ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਵਿਆਘਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਬਲ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮੈਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਹ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।
3.4.15
कौसल्या सुप्रजास्तात रामस्त्वं विदितो मया।
वैदेही च महाभागा लक्ष्मणश्च महायशाः ॥ ३.४.१५ ॥
ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਕੌਸਲਿਆ ਦਾ ਸੁਪੁੱਤਰ ਤੂੰ ਰਾਮ ਹੈਂ, ਇਹ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਮਹਾਭਾਗਾ ਵੈਦੇਹੀ ਅਤੇ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਮੈਂ ਪਛਾਣ ਲਿਆ ਹੈ।
3.4.16
अभिशापादहं घोरां प्रविष्टो राक्षसीं तनुम्।
तुम्बुरुर्नाम गन्धर्वः शप्तो वैश्रवणेन हि ॥ ३.४.१६ ॥
ਸ਼ਾਪ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸੀ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਇਆ। ਮੈਂ ਤੁੰਬੁਰੂ ਨਾਮ ਦਾ ਗੰਧਰਵ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੇ ਸਰਾਪ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
3.4.17
प्रसाद्यमानश्च मया सोऽब्रवीन्मां महायशाः।
यदा दाशरथी रामस्त्वां वधिष्यति संयुगे ॥ ३.४.१७ ॥
ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਤੇ ਉਸ ਮਹਾਯਸ਼ਸਵੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਮਾਰੇਗਾ।
3.4.18
तदा प्रकृतिमापन्नो भवान् स्वर्गं गमिष्यति।
अनुपस्थीयमानो मां स क्रुद्धो व्याजहार ह ॥ ३.४.१८ ॥
ਫਿਰ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸਵਭਾਵ ਨੂੰ ਪਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਜਾਵੇਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਨਾ ਗਿਆ ਤਾਂ ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਬੋਲੇ।
3.4.19
तव प्रसादान्मुक्तोऽहमभिशापात् सुदारुणात् ॥ ३.४.१९ ॥
ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਸਰਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।
3.4.20
भुवनं स्वं गमिष्यामि स्वस्ति वोऽस्तु परंतप।
इतो वसति धर्मात्मा शरभङ्गः प्रतापवान् ॥ ३.४.२० ॥
ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਇੱਥੋਂ ਅੱਗੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਸ਼ਰਭੰਗ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
3.4.21
अध्यर्धयोजने तात महर्षिः सूर्यसंनिभः।
तं क्षिप्रमभिगच्छ त्वं स ते श्रेयोऽभिधास्यति ॥ ३.४.२१ ॥
ਪੁੱਤਰ, ਡੇਢ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਹਨ। ਤੂੰ ਛੇਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਭਲਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣਗੇ।
3.4.22
अवटे चापि मां राम निक्षिप्य कुशली व्रज।
रक्षसां गतसत्त्वानामेष धर्मः सनातनः ॥ ३.४.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਕੇ ਸੁੱਖ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਜਾਓ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਗਏ ਹੋਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਹੈ।
3.4.23
अवटे ये निधीयन्ते तेषां लोकाः सनातनाः।
एवमुक्त्वा तु काकुत्स्थं विराधः शरपीडितः ॥ ३.४.२३ ॥
ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਦੱਬੇ ਜਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਨਾਤਨ ਲੋਕ ਹਨ। ਕਾਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਿਰਾਧ—
3.4.24
बभूव स्वर्गसम्प्राप्तो न्यस्तदेहो महाबलः।
तच्छ्रुत्वा राघवो वाक्यं लक्ष्मणं व्यादिदेश ह ॥ ३.४.२४ ॥
ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
3.4.25
कुञ्जरस्येव रौद्रस्य राक्षसस्यास्य लक्ष्मण।
वनेऽस्मिन्सुमहान् श्वभ्रः खन्यतां रौद्रकर्मणः ॥ ३.४.२५ ॥
ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਰਾਖਸ਼ ਲਈ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਟੋਇਆ ਪੁੱਟ।
3.4.26
इत्युक्त्वा लक्ष्मणं रामः प्रदरः खन्यतामिति।
तस्थौ विराधमाक्रम्य कण्ठे पादेन वीर्यवान् ॥ ३.४.२६ ॥
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, 'ਟੋਇਆ ਪੁੱਟ' ਆਖ ਕੇ, ਬਲਵਾਨ ਰਾਮ ਵਿਰਾਧ ਦੇ ਗਲੇ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਦਬਾ ਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
3.4.27
ततः खनित्रमादाय लक्ष्मणः श्वभ्रमुत्तमम्।
अखनत् पार्श्वतस्तस्य विराधस्य महात्मनः ॥ ३.४.२७ ॥
ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਹੀ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਵਿਰਾਧ ਦੇ ਕੋਲ ਹੀ ਇੱਕ ਉੱਤਮ ਟੋਇਆ ਪੁੱਟਿਆ।
3.4.28
तं मुक्तकण्ठमुत्क्षिप्य शङ्कुकर्णं महास्वनम्।
विराधं प्राक्षिपच्छ्वभ्रे नदन्तं भैरवस्वनम् ॥ ३.४.२८ ॥
ਗਲਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਸ਼ੰਕੂਕਰਨ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਉਸ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਗਰਜਦੇ ਉਸ ਨੂੰ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
3.4.29
तमाहवे दारुणमाशुविक्रमौ
स्थिरावुभौ संयति रामलक्ष्मणौ।
मुदान्वितौ चिक्षिपतुर्भयावहं
नदन्तमुत्क्षिप्य बलेन राक्षसम् ॥ ३.४.२९ ॥
ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਤੇਜ਼ ਪਰਾਕਰਮੀ, ਅਡੋਲ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਬਲ ਨਾਲ ਗਰਜਦੇ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।
3.4.30
अवध्यतां प्रेक्ष्य महासुरस्य तौ
शितेन शस्त्रेण तदा नरर्षभौ।
समर्थ्य चात्यर्थविशारदावुभौ
बिले विराधस्य वधं प्रचक्रतुः ॥ ३.४.३० ॥
ਉਸ ਮਹਾਅਸੁਰ ਦੀ ਅਵੱਧਤਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਬਹੁਤ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਤਿੱਖੇ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਧ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ।
3.4.31
स्वयं विराधेन हि मृत्युमात्मनः
प्रसह्य रामेण यथार्थमीप्सितः।
निवेदितः काननचारिणा स्वयं
न मे वधः शस्त्रकृतो भवेदिति ॥ ३.४.३१ ॥
ਵਿਰਾਧ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਸੱਚਮੁੱਚ ਚਾਹਿਆ। ਵਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਖੁਦ ਦੱਸਿਆ: ਮੇਰਾ ਵਧ ਸ਼ਸਤਰ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
3.4.32
तदेव रामेण निशम्य भाषितं
कृता मतिस्तस्य बिलप्रवेशने।
बिलं च तेनातिबलेन रक्षसा
प्रवेश्यमानेन वनं विनादितम् ॥ ३.४.३२ ॥
ਰਾਮ ਦੇ ਉਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੋਣ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਅਤਿ-ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦਿਆਂ ਵਨ ਗੂੰਜ ਉੱਠਿਆ।
3.4.33
प्रहृष्टरूपाविव रामलक्ष्मणौ
विराधमुर्व्यां प्रदरे निपात्य तम्।
ननन्दतुर्वीतभयौ महावने
शिलाभिरन्तर्दधतुश्च राक्षसम् ॥ ३.४.३३ ॥
ਖ਼ੁਸ਼ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵਿਰਾਧ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਟੋਏ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਕੇ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਮਹਾਂਵਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ; ਅਤੇ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਦਿੱਤਾ।
3.4.34
ततस्तु तौ काञ्चनचित्रकार्मुकौ
निहत्य रक्षः परिगृह्य मैथिलीम्।
विजह्रतुस्तौ मुदितौ महावने
दिवि स्थितौ चन्द्रदिवाकराविव ॥ ३.४.३४ ॥
ਫਿਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਚਿਤਰੇ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਚੰਦਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਮਹਾਂਵਨ ਵਿੱਚ ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਚਰੇ।