ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣ · ಸರ್ಗ 3.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.42.1
एवमुक्त्वा तु परुषं मारीचो रावणं ततः।
गच्छावेत्यब्रवीद् दीनो भयाद् रात्रिंचरप्रभोः ॥ ३.४२.१ ॥
ಹೀಗೆ ಕಠಿಣ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ ನಂತರ, ಭಯದಿಂದ ದೀನನಾದ ಮಾರೀಚನು ರಾತ್ರಿಚರರ ಪ್ರಭುವಾದ ರಾವಣನಿಗೆ "ಹೋಗೋಣ" ಎಂದನು.
3.42.2
दृष्टश्चाहं पुनस्तेन शरचापासिधारिणा।
मद्वधोद्यतशस्त्रेण निहतं जीवितं च मे ॥ ३.४२.२ ॥
ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣ, ಖಡ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಅವನು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಿದನು; ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಶಸ್ತ್ರವೆತ್ತಿ, ನನ್ನ ಪ್ರಾಣ ಹೋಯಿತು.
3.42.3
नहि रामं पराक्रम्य जीवन् प्रतिनिवर्तते।
वर्तते प्रतिरूपोऽसौ यमदण्डहतस्य ते ॥ ३.४२.३ ॥
ರಾಮನನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಯಾರೂ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ; ಯಮದಂಡದಿಂದ ಹತನಾದ ನಿನ್ನಂತೆಯೇ ಅವನು ಆಗುತ್ತಾನೆ.
3.42.4
किं नु कर्तुं मया शक्यमेवं त्वयि दुरात्मनि।
एष गच्छाम्यहं तात स्वस्ति तेऽस्तु निशाचर ॥ ३.४२.४ ॥
ನಿನ್ನಂಥ ದುರಾತ್ಮನಿಗೆ ನಾನು ಇನ್ನೇನು ಮಾಡಬಲ್ಲೆ? ಪ್ರಿಯನೇ, ನಾನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ; ರಾತ್ರಿಚರನೇ, ನಿನಗೆ ಮಂಗಳವಾಗಲಿ.
3.42.5
प्रहृष्टस्त्वभवत् तेन वचनेन स राक्षसः।
परिष्वज्य सुसंश्लिष्टमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.४२.५ ॥
ಆ ಮಾತಿನಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಅತ್ಯಂತ ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು; ಅವನನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದನು.
3.42.6
एतच्छौटीर्ययुक्तं ते मच्छन्दवशवर्तिनः।
इदानीमसि मारीचः पूर्वमन्यो हि राक्षसः ॥ ३.४२.६ ॥
ಇದು ನಿನ್ನ ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತು; ನನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಶವರ್ತಿಯಾದ ನೀನು ಈಗ ಮಾರೀಚ. ಹಿಂದೆ ನೀನು ಬೇರೆಯೇ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿದ್ದೆ.
3.42.7
आरुह्यतामयं शीघ्रं खगो रत्नविभूषितः।
मया सह रथो युक्तः पिशाचवदनैः खरैः ॥ ३.४२.७ ॥
ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಈ ಹಕ್ಕಿಯಂತಹ ರಥವನ್ನು ಶೀಘ್ರವೇ ಏರು; ನನ್ನೊಂದಿಗಿರುವ ಈ ರಥಕ್ಕೆ ಪಿಶಾಚ ಮುಖದ ಕತ್ತೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.
3.42.8
प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि।
तां शून्ये प्रसभं सीतामानयिष्यामि मैथिलीम् ॥ ३.४२.८ ॥
ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ನಿನಗಿಷ್ಟದ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗು; ಆ ಮೈಥಿಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಜನ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕರೆತರುತ್ತೇನೆ.
3.42.9
ततस्तथेत्युवाचैनं रावणं ताटकासुतः।
ततो रावणमारीचौ विमानमिव तं रथम् ॥ ३.४२.९ ॥
ಆಗ ತಾಟಕೆಯ ಮಗ (ಮಾರೀಚ) ರಾವಣನಿಗೆ 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದ; ನಂತರ ರಾವಣ ಮತ್ತು ಮಾರೀಚರು ಆ ರಥವನ್ನು ವಿಮಾನದಂತೆ ಏರಿದರು.
3.42.10
आरुह्याययतुः शीघ्रं तस्मादाश्रममण्डलात्।
तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च ॥ ३.४२.१० ॥
ಆ ಆಶ್ರಮ ಮಂಡಲದಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ರಥವೇರಿ ವೇಗವಾಗಿ ಹೊರಟರು; ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ ಸಾಗಿದರು.
3.42.11
गिरींश्च सरितः सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च।
समेत्य दण्डकारण्यं राघवस्याश्रमं ततः ॥ ३.४२.११ ॥
ಪರ್ವತಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲ ನದಿಗಳನ್ನು, ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು, ನಗರಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ನಂತರ ದಂಡಕಾರಣ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿ ರಾಘವನ (ರಾಮನ) ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿದರು.
3.42.12
ददर्श सहमारीचो रावणो राक्षसाधिपः।
अवतीर्य रथात् तस्मात् ततः काञ्चनभूषणात् ॥ ३.४२.१२ ॥
ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿ ರಾವಣನು ಮಾರೀಚನೊಡನೆ (ಅದನ್ನು) ನೋಡಿದ; ನಂತರ ಆ ಚಿನ್ನದ ಅಲಂಕಾರದ ರಥದಿಂದ ಇಳಿದ.
3.42.13
हस्ते गृहीत्वा मारीचं रावणो वाक्यमब्रवीत्।
एतद् रामाश्रमपदं दृश्यते कदलीवृतम् ॥ ३.४२.१३ ॥
ರಾವಣನು ಮಾರೀಚನ ಕೈಹಿಡಿದು ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು: ಬಾಳೆಮರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಇದು ರಾಮನ ಆಶ್ರಮಸ್ಥಳ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
3.42.14
क्रियतां तत् सखे शीघ्रं यदर्थं वयमागताः।
स रावणवचः श्रुत्वा मारीचो राक्षसस्तदा ॥ ३.४२.१४ ॥
ಗೆಳೆಯ, ನಾವು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದೆವೋ ಅದನ್ನು ಶೀಘ್ರ ಮಾಡು. ರಾವಣನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಆಗ ರಾಕ್ಷಸ ಮಾರೀಚನು...
3.42.15
मृगो भूत्वाऽऽश्रमद्वारि रामस्य विचचार ह।
स तु रूपं समास्थाय महदद्भुतदर्शनम् ॥ ३.४२.१५ ॥
ಅವನು ಜಿಂಕೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ರಾಮನ ಆಶ್ರಮದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಅವನು ಮಹತ್ತಾದ, ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನದ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
3.42.16
मणिप्रवरशृङ्गाग्रः सितासितमुखाकृतिः।
रक्तपद्मोत्पलमुख इन्द्रनीलोत्पलश्रवाः ॥ ३.४२.१६ ॥
ಅವನ ಕೊಂಬುಗಳ ತುದಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಣಿಗಳಂತೆ, ಮುಖ ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಆಕೃತಿಯ, ಮುಖ ಕೆಂಪು ತಾವರೆ ಮತ್ತು ನೀಲೋತ್ಪಲದಂತೆ, ಕಿವಿಗಳು ಇಂದ್ರನೀಲ ಉತ್ಪಲಗಳಂತೆ ಇದ್ದವು.
3.42.17
किंचिदभ्युन्नतग्रीव इन्द्रनीलनिभोदरः।
मधूकनिभपार्श्वश्च कञ्जकिञ्जल्कसंनिभः ॥ ३.४२.१७ ॥
ಅವನ ಕತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರವಾಗಿತ್ತು; ಹೊಟ್ಟೆ ಇಂದ್ರನೀಲದಂತೆ, ಪಕ್ಕೆಗಳು ಮಧೂಕ ಹೂವಿನಂತೆ, ತಾವರೆಯ ಕೇಸರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
3.42.18
वैदूर्यसंकाशखुरस्तनुजङ्घः सुसंहतः।
इन्द्रायुधसवर्णेन पुच्छेनोर्ध्वं विराजितः ॥ ३.४२.१८ ॥
ಅವನ ಗೊರಸುಗಳು ವೈಡೂರ್ಯದಂತೆ, ಹಿಮ್ಮಡಿ ತೆಳ್ಳಗೆ, ದೇಹ ಸುದೃಢ; ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸಿನ ಬಣ್ಣದ ಬಾಲದೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಶೋಭಿಸಿದನು.
3.42.19
मनोहरस्निग्धवर्णो रत्नैर्नानाविधैर्वृतः।
क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परमशोभनः ॥ ३.४२.१९ ॥
ಮನೋಹರ ಮತ್ತು ನುಣುಪಾದ ಬಣ್ಣವುಳ್ಳವನು, ನಾನಾ ವಿಧದ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದ ರಾಕ್ಷಸನು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸುಂದರ ಜಿಂಕೆಯಾದನು.
3.42.20
वनं प्रज्वलयन् रम्यं रामाश्रमपदं च तत्।
मनोहरं दर्शनीयं रूपं कृत्वा स राक्षसः ॥ ३.४२.२० ॥
ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಕಾಡನ್ನೂ ರಾಮನ ರಮಣೀಯ ಆಶ್ರಮ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಬೆಳಗುತ್ತ, ಮನೋಹರವಾದ ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದನು.
3.42.21
प्रलोभनार्थं वैदेह्या नानाधातुविचित्रितम्।
विचरन् गच्छते सम्यक् शाद्वलानि समन्ततः ॥ ३.४२.२१ ॥
ವೈದೇಹಿಯನ್ನು (ಸೀತೆಯನ್ನು) ಮೋಹಗೊಳಿಸಲು, ನಾನಾ ಖನಿಜ ವರ್ಣಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಆ ಜಿಂಕೆ ಸುತ್ತಲೂ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮೇಯತೊಡಗಿತು.
3.42.22
रौप्यैर्बिन्दुशतैश्चित्रं भूत्वा च प्रियदर्शनः।
विटपीनां किसलयान् भक्षयन् विचचार ह ॥ ३.४२.२२ ॥
ಬೆಳ್ಳಿಯಂತಹ ನೂರಾರು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿ, ನೋಡಲು ಪ್ರಿಯವಾದ ಆ ಜಿಂಕೆ ಮರಗಳ ಚಿಗುರೆಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಸಂಚರಿಸಿತು.
3.42.23
कदलीगृहकं गत्वा कर्णिकारानितस्ततः।
समाश्रयन् मन्दगतिं सीतासंदर्शनं ततः ॥ ३.४२.२३ ॥
ಬಾಳೆತೋಟದ ಕುಂಜಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಮರಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾ, ನಿಧಾನ ನಡಿಗೆಯಿಂದ ಆ ಜಿಂಕೆ ಸೀತೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಡೆಯಿತು.
3.42.24
राजीवचित्रपृष्ठः स विरराज महामृगः।
रामाश्रमपदाभ्याशे विचचार यथासुखम् ॥ ३.४२.२४ ॥
ಕಮಲದ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಬೆನ್ನು ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಆ ಮಹಾಮೃಗ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿತು; ರಾಮನ ಆಶ್ರಮಪದದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಿತು.
3.42.25
पुनर्गत्वा निवृत्तश्च विचचार मृगोत्तमः।
गत्वा मुहूर्तं त्वरया पुनः प्रतिनिवर्तते ॥ ३.४२.२५ ॥
ಆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮೃಗವು ಮತ್ತೆ ಹೋಗಿ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಅಲೆದಾಡಿತು. ಕ್ಷಣಕಾಲ ವೇಗವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ.
3.42.26
विक्रीडंश्च क्वचिद् भूमौ पुनरेव निषीदति।
आश्रमद्वारमागम्य मृगयूथानि गच्छति ॥ ३.४२.२६ ॥
ಕೆಲವೆಡೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಆಡುತ್ತ ಮತ್ತೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಶ್ರಮದ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮೃಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
3.42.27
मृगयूथैरनुगतः पुनरेव निवर्तते।
सीतादर्शनमाकांक्षन् राक्षसो मृगतां गतः ॥ ३.४२.२७ ॥
ಮೃಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರೂ ಅದು ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯಿಂದ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಮೃಗರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.
3.42.28
परिभ्रमति चित्राणि मण्डलानि विनिष्पतन्।
समुद्वीक्ष्य च सर्वे तं मृगा येऽन्ये वनेचराः ॥ ३.४२.२८ ॥
ಅದು ವರ್ಣರಂಜಿತ ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತ ಅತ್ತಿತ್ತ ಜಿಗಿಯುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಎಲ್ಲ ಮೃಗಗಳೂ, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಇತರ ಜೀವಿಗಳೂ...
3.42.29
उपगम्य समाघ्राय विद्रवन्ति दिशो दश।
राक्षसः सोऽपि तान् वन्यान् मृगान् मृगवधे रतः ॥ ३.४२.२९ ॥
ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ವಾಸನೆ ನೋಡಿ ಅವು ಹತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆ ರಾಕ್ಷಸನೂ ಆ ಕಾಡುಮೃಗಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿ...
3.42.30
प्रच्छादनार्थं भावस्य न भक्षयति संस्पृशन्।
तस्मिन् नेव ततः काले वैदेही शुभलोचना ॥ ३.४२.३० ॥
ತನ್ನ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಲು ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೂ ತಿನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶುಭನೇತ್ರೆಯಾದ ವೈದೇಹಿ (ಸೀತೆ)...
3.42.31
कुसुमापचये व्यग्रा पादपानत्यवर्तत।
कर्णिकारानशोकांश्च चूतांश्च मदिरेक्षणा ॥ ३.४२.३१ ॥
ಹೂವು ಕೊಯ್ಯುವುದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಮದಿರೆಗಣ್ಣಿನ ಅವಳು ಕರ್ಣಿಕಾರ, ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಮಾವಿನ ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚರಿಸಿದಳು.
3.42.32
कुसुमान्यपचिन्वन्ती चचार रुचिरानना।
अनर्हा वनवासस्य सा तं रत्नमयं मृगम् ॥ ३.४२.३२ ॥
ಹೂವು ಕೊಯ್ಯುತ್ತ ಸುಂದರ ಮುಖದ ಅವಳು, ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಆ ರತ್ನಮಯ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
3.42.33
मुक्तामणिविचित्राङ्गं ददर्श परमाङ्गना।
तं वै रुचिरदन्तोष्ठं रूप्यधातुतनूरुहम् ॥ ३.४२.३३ ॥
ಆ ಉತ್ತಮ ನಾರಿ ಮುತ್ತು-ಮಣಿಗಳಿಂದ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ದೇಹ, ಸುಂದರ ಹಲ್ಲು-ತುಟಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ರೋಮಗಳುಳ್ಳ ಆ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
3.42.34
विस्मयोत्फुल्लनयना सस्नेहं समुदैक्षत।
स च तां रामदयितां पश्यन् मायामयो मृगः ॥ ३.४२.३४ ॥
ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅರಳಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಅವಳು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದಳು. ಆ ಮಾಯಾಮಯ ಜಿಂಕೆಯೂ ರಾಮನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತ—
3.42.35
विचचार ततस्तत्र दीपयन्निव तद् वनम्।
अदृष्टपूर्वं दृष्ट्वा तं नानारत्नमयं मृगम्।
विस्मयं परमं सीता जगाम जनकात्मजा ॥ ३.४२.३५ ॥
ಆಗ ಆ ಜಿಂಕೆ ಆ ಕಾಡನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿತು. ಇದುವರೆಗೆ ಕಾಣದ ಆ ಅನೇಕ ರತ್ನಮಯ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಜನಕನ ಮಗಳು ಸೀತೆ ಮಹಾ ವಿಸ್ಮಯ ಹೊಂದಿದಳು.