వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.42.1
एवमुक्त्वा तु परुषं मारीचो रावणं ततः।
गच्छावेत्यब्रवीद् दीनो भयाद् रात्रिंचरप्रभोः ॥ ३.४२.१ ॥
ఇలా కఠినమైన మాటలు చెప్పిన తర్వాత, భయంతో దీనుడైన మారీచుడు, రాత్రి తిరిగే రాక్షసుల ప్రభువైన రావణునితో "వెళ్దాం" అన్నాడు.
3.42.2
दृष्टश्चाहं पुनस्तेन शरचापासिधारिणा।
मद्वधोद्यतशस्त्रेण निहतं जीवितं च मे ॥ ३.४२.२ ॥
విల్లు, బాణం, ఖడ్గం ధరించిన అతడు నన్ను మళ్లీ చూశాడు; నన్ను చంపడానికి ఆయుధం ఎత్తి, నా ప్రాణం హతమైంది.
3.42.3
नहि रामं पराक्रम्य जीवन् प्रतिनिवर्तते।
वर्तते प्रतिरूपोऽसौ यमदण्डहतस्य ते ॥ ३.४२.३ ॥
రాముణ్ణి ఎదిరించి ఎవరూ ప్రాణంతో తిరిగి రారు; యముని దండంతో కొట్టబడిన నీలాగే అతడు మారిపోతాడు.
3.42.4
किं नु कर्तुं मया शक्यमेवं त्वयि दुरात्मनि।
एष गच्छाम्यहं तात स्वस्ति तेऽस्तु निशाचर ॥ ३.४२.४ ॥
నీలాంటి దుష్టునికి నేను ఇంకేం చేయగలను? ప్రియుడా, నేను వెళ్తున్నాను; రాత్రి తిరిగే వాడా, నీకు శుభం కలుగు గాక.
3.42.5
प्रहृष्टस्त्वभवत् तेन वचनेन स राक्षसः।
परिष्वज्य सुसंश्लिष्टमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.४२.५ ॥
ఆ మాటలతో ఆ రాక్షసుడు ఎంతో సంతోషించాడు; అతనిని గట్టిగా కౌగిలించుకొని ఇలా అన్నాడు.
3.42.6
एतच्छौटीर्ययुक्तं ते मच्छन्दवशवर्तिनः।
इदानीमसि मारीचः पूर्वमन्यो हि राक्षसः ॥ ३.४२.६ ॥
ఇది నీ శౌర్యంతో కూడిన మాట; నా ఇష్టానుసారం నడిచేవాడివైన నీవు ఇప్పుడు మారీచుడివి. ముందు నువ్వు మరో రాక్షసుడివి.
3.42.7
आरुह्यतामयं शीघ्रं खगो रत्नविभूषितः।
मया सह रथो युक्तः पिशाचवदनैः खरैः ॥ ३.४२.७ ॥
రత్నాలతో అలంకరించబడిన ఈ పక్షిలాంటి రథాన్ని వెంటనే ఎక్కు; నాతో ఉన్న ఈ రథం పిశాచ ముఖాలు గల గాడిదలతో కట్టబడి ఉంది.
3.42.8
प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि।
तां शून्ये प्रसभं सीतामानयिष्यामि मैथिलीम् ॥ ३.४२.८ ॥
వైదేహిని ఆకర్షించి నీకు ఇష్టమైన చోటికి వెళ్ళు; ఆ మైథిలి సీతను నిర్మానుష్య ప్రదేశానికి బలవంతంగా తీసుకువస్తాను.
3.42.9
ततस्तथेत्युवाचैनं रावणं ताटकासुतः।
ततो रावणमारीचौ विमानमिव तं रथम् ॥ ३.४२.९ ॥
అప్పుడు తాటకి కుమారుడు (మారీచుడు) రావణునితో 'అలాగే' అన్నాడు; అనంతరం రావణుడు, మారీచుడు ఆ రథాన్ని విమానంలా ఎక్కారు.
3.42.10
आरुह्याययतुः शीघ्रं तस्मादाश्रममण्डलात्।
तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च ॥ ३.४२.१० ॥
ఆ ఆశ్రమ మండలం నుండి వారు ఇద్దరూ రథం ఎక్కి వేగంగా వెళ్ళారు; మార్గంలో పట్టణాలను, అడవులను చూస్తూ వెళ్ళారు.
3.42.11
गिरींश्च सरितः सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च।
समेत्य दण्डकारण्यं राघवस्याश्रमं ततः ॥ ३.४२.११ ॥
పర్వతాలను, అన్ని నదులను, రాజ్యాలను, నగరాలను దాటి, తర్వాత దండకారణ్యం చేరి, రాఘవుని (రాముని) ఆశ్రమాన్ని చేరుకున్నారు.
3.42.12
ददर्श सहमारीचो रावणो राक्षसाधिपः।
अवतीर्य रथात् तस्मात् ततः काञ्चनभूषणात् ॥ ३.४२.१२ ॥
రాక్షసాధిపతి రావణుడు మారీచునితో కలిసి చూశాడు; అనంతరం ఆ బంగారు అలంకరణ గల రథం నుండి దిగాడు.
3.42.13
हस्ते गृहीत्वा मारीचं रावणो वाक्यमब्रवीत्।
एतद् रामाश्रमपदं दृश्यते कदलीवृतम् ॥ ३.४२.१३ ॥
రావణుడు మారీచుని చేయి పట్టుకొని ఇట్లా పలికెను - అరటి చెట్లతో చుట్టబడిన ఈ స్థలం రాముని ఆశ్రమ ప్రదేశం కనిపిస్తోంది.
3.42.14
क्रियतां तत् सखे शीघ्रं यदर्थं वयमागताः।
स रावणवचः श्रुत्वा मारीचो राक्षसस्तदा ॥ ३.४२.१४ ॥
మిత్రమా, మనం దేనికోసం వచ్చామో అది త్వరగా చేయి. రావణుని మాటలు విని అప్పుడు రాక్షసుడు మారీచుడు...
3.42.15
मृगो भूत्वाऽऽश्रमद्वारि रामस्य विचचार ह।
स तु रूपं समास्थाय महदद्भुतदर्शनम् ॥ ३.४२.१५ ॥
అతడు జింకగా మారి రాముని ఆశ్రమ ద్వారం వద్ద తిరిగాడు. అతడు మహత్తరమైన, అద్భుతమైన రూపాన్ని ధరించాడు.
3.42.16
मणिप्रवरशृङ्गाग्रः सितासितमुखाकृतिः।
रक्तपद्मोत्पलमुख इन्द्रनीलोत्पलश्रवाः ॥ ३.४२.१६ ॥
అతని కొమ్ముల అగ్రభాగాలు శ్రేష్ఠమైన మణుల వలె, ముఖం తెలుపు నలుపు కలిసిన ఆకృతితో, ముఖం ఎర్ర పద్మం నీలోత్పలం వలె, చెవులు ఇంద్రనీల ఉత్పలాల వలె ఉండెను.
3.42.17
किंचिदभ्युन्नतग्रीव इन्द्रनीलनिभोदरः।
मधूकनिभपार्श्वश्च कञ्जकिञ्जल्कसंनिभः ॥ ३.४२.१७ ॥
అతని మెడ కొద్దిగా పైకెత్తి ఉండెను; పొట్ట ఇంద్రనీలం వంటిది, పక్కలు మధూక పుష్పం వంటివి, పద్మకేసరం వంటి కాంతి కలవాడు.
3.42.18
वैदूर्यसंकाशखुरस्तनुजङ्घः सुसंहतः।
इन्द्रायुधसवर्णेन पुच्छेनोर्ध्वं विराजितः ॥ ३.४२.१८ ॥
అతని గిట్టలు వైడూర్యం వంటివి, పిక్కలు సన్నగా, శరీరం సుదృఢంగా ఉండెను; ఇంద్రధనుస్సు వర్ణపు తోకతో పైకి ప్రకాశించెను.
3.42.19
मनोहरस्निग्धवर्णो रत्नैर्नानाविधैर्वृतः।
क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परमशोभनः ॥ ३.४२.१९ ॥
మనోహరమైన, నునుపైన వర్ణం గలవాడు, అనేక రకాల రత్నాలతో అలంకరించబడినవాడు ఐన ఆ రాక్షసుడు క్షణంలో అత్యంత సుందరమైన జింకగా మారాడు.
3.42.20
वनं प्रज्वलयन् रम्यं रामाश्रमपदं च तत्।
मनोहरं दर्शनीयं रूपं कृत्वा स राक्षसः ॥ ३.४२.२० ॥
ఆ రాక్షసుడు అడవిని, రాముని రమణీయమైన ఆశ్రమ ప్రదేశాన్ని ప్రకాశింపజేస్తూ, మనోహరమైన చూడముచ్చటైన రూపాన్ని ధరించి (అక్కడికి వచ్చాడు).
3.42.21
प्रलोभनार्थं वैदेह्या नानाधातुविचित्रितम्।
विचरन् गच्छते सम्यक् शाद्वलानि समन्ततः ॥ ३.४२.२१ ॥
వైదేహిని (సీతను) ఆకర్షించడానికి, అనేక ధాతువుల వర్ణాలతో విచిత్రంగా అలంకరించబడిన ఆ జింక తిరుగుతూ, చుట్టూ ఉన్న పచ్చిక మైదానాలకు చక్కగా వెళ్ళింది.
3.42.22
रौप्यैर्बिन्दुशतैश्चित्रं भूत्वा च प्रियदर्शनः।
विटपीनां किसलयान् भक्षयन् विचचार ह ॥ ३.४२.२२ ॥
వెండి వంటి వందలాది చుక్కలతో చిత్రవిచిత్రమై, చూడముచ్చటగా ఉన్న ఆ జింక చెట్ల లేత చిగుళ్ళను తింటూ సంచరించింది.
3.42.23
कदलीगृहकं गत्वा कर्णिकारानितस्ततः।
समाश्रयन् मन्दगतिं सीतासंदर्शनं ततः ॥ ३.४२.२३ ॥
అరటి తోట మండపానికి వెళ్ళి, అక్కడక్కడా కర్ణికార వృక్షాలను ఆశ్రయిస్తూ, మెల్లని నడకతో సీత చూసేలా ఆ జింక తిరిగింది.
3.42.24
राजीवचित्रपृष्ठः स विरराज महामृगः।
रामाश्रमपदाभ्याशे विचचार यथासुखम् ॥ ३.४२.२४ ॥
కమలాల చిత్రాలతో అలంకరించబడిన వీపు గల ఆ మహా జింక ప్రకాశించింది; రాముని ఆశ్రమ ప్రదేశ సమీపంలో సుఖంగా సంచరించింది.
3.42.25
पुनर्गत्वा निवृत्तश्च विचचार मृगोत्तमः।
गत्वा मुहूर्तं त्वरया पुनः प्रतिनिवर्तते ॥ ३.४२.२५ ॥
ఆ ఉత్తమ మృగం మళ్ళీ వెళ్ళి తిరిగి తిరుగుతూ సంచరించింది. కొద్ది క్షణం త్వరగా వెళ్ళి మళ్ళీ తిరిగి వస్తుంది.
3.42.26
विक्रीडंश्च क्वचिद् भूमौ पुनरेव निषीदति।
आश्रमद्वारमागम्य मृगयूथानि गच्छति ॥ ३.४२.२६ ॥
కొన్నిచోట్ల నేలపై ఆడుతూ మళ్ళీ కూర్చుంటుంది. ఆశ్రమ ద్వారానికి వచ్చి మృగ సమూహాల వద్దకు వెళ్తుంది.
3.42.27
मृगयूथैरनुगतः पुनरेव निवर्तते।
सीतादर्शनमाकांक्षन् राक्षसो मृगतां गतः ॥ ३.४२.२७ ॥
మృగ సమూహాలు అనుసరించినా అది మళ్ళీ తిరిగి వస్తుంది. సీతను చూడాలన్న కోరికతో ఆ రాక్షసుడు మృగరూపం పొందాడు.
3.42.28
परिभ्रमति चित्राणि मण्डलानि विनिष्पतन्।
समुद्वीक्ष्य च सर्वे तं मृगा येऽन्ये वनेचराः ॥ ३.४२.२८ ॥
అది రంగురంగుల వృత్తాలలో తిరుగుతూ అటూ ఇటూ దూకుతుంది. దాన్ని చూసి అన్ని మృగాలు, అడవిలో తిరిగే ఇతర జీవులు...
3.42.29
उपगम्य समाघ्राय विद्रवन्ति दिशो दश।
राक्षसः सोऽपि तान् वन्यान् मृगान् मृगवधे रतः ॥ ३.४२.२९ ॥
దగ్గరకు వచ్చి వాసన చూసి అవి పది దిక్కులకు పారిపోతాయి. ఆ రాక్షసుడు కూడా ఆ అడవి మృగాలను వధించడంలో నిమగ్నమై...
3.42.30
प्रच्छादनार्थं भावस्य न भक्षयति संस्पृशन्।
तस्मिन् नेव ततः काले वैदेही शुभलोचना ॥ ३.४२.३० ॥
తన నిజ స్వభావాన్ని దాచడానికి అతను వాటిని తాకినా తినలేదు. అదే సమయంలో శుభనేత్రి అయిన వైదేహి (సీత)...
3.42.31
कुसुमापचये व्यग्रा पादपानत्यवर्तत।
कर्णिकारानशोकांश्च चूतांश्च मदिरेक्षणा ॥ ३.४२.३१ ॥
పూలు కోయడంలో నిమగ్నురాలై, మదిర వంటి కన్నులున్న ఆమె కర్ణికార, అశోక, మామిడి వృక్షాల మధ్య తిరిగింది.
3.42.32
कुसुमान्यपचिन्वन्ती चचार रुचिरानना।
अनर्हा वनवासस्य सा तं रत्नमयं मृगम् ॥ ३.४२.३२ ॥
పూలు కోస్తూ తిరిగిన అందమైన ముఖం గల ఆమె, వనవాసానికి తగనిదైనప్పటికీ, ఆ రత్నమయ జింకను చూసింది.
3.42.33
मुक्तामणिविचित्राङ्गं ददर्श परमाङ्गना।
तं वै रुचिरदन्तोष्ठं रूप्यधातुतनूरुहम् ॥ ३.४२.३३ ॥
ఆ ఉత్తమ స్త్రీ ముత్యాలు, మణులతో విచిత్రమైన శరీరం, అందమైన దంతాలు, పెదవులు, వెండి రంగు రోమాలు గల ఆ జింకను చూసింది.
3.42.34
विस्मयोत्फुल्लनयना सस्नेहं समुदैक्षत।
स च तां रामदयितां पश्यन् मायामयो मृगः ॥ ३.४२.३४ ॥
ఆశ్చర్యంతో విప్పారిన కన్నులతో ఆమె స్నేహంతో దానిని చూసింది. ఆ మాయామయ జింక రాముని ప్రియురాలిని చూస్తూ—
3.42.35
विचचार ततस्तत्र दीपयन्निव तद् वनम्।
अदृष्टपूर्वं दृष्ट्वा तं नानारत्नमयं मृगम्।
विस्मयं परमं सीता जगाम जनकात्मजा ॥ ३.४२.३५ ॥
అప్పుడు ఆ జింక ఆ అడవిని ప్రకాశింపజేస్తున్నట్లుగా అక్కడ తిరిగింది. ఇంతకు ముందెన్నడూ చూడని ఆ అనేక రత్నమయ జింకను చూసి జనకుని కుమార్తె సీత మహదాశ్చర్యం పొందింది.