ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.42
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.42.1
एवमुक्त्वा तु परुषं मारीचो रावणं ततः।
गच्छावेत्यब्रवीद् दीनो भयाद् रात्रिंचरप्रभोः ॥ ३.४२.१ ॥
ଏପରି କଠୋର ବାକ୍ୟ କହିବା ପରେ, ଭୟରେ ଦୀନ ହୋଇ ମାରୀଚ ରାତ୍ରିଚରମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲା — "ଚାଲ, ଆମେ ଯିବା।"
3.42.2
दृष्टश्चाहं पुनस्तेन शरचापासिधारिणा।
मद्वधोद्यतशस्त्रेण निहतं जीवितं च मे ॥ ३.४२.२ ॥
ଧନୁ, ବାଣ ଓ ଖଡ୍ଗ ଧାରଣ କରିଥିବା ସେ ମୋତେ ପୁଣି ଦେଖିଲା; ମୋତେ ବଧ କରିବା ପାଇଁ ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଲା, ଏବଂ ମୋ ପ୍ରାଣ ନଷ୍ଟ ହେଲା।
3.42.3
नहि रामं पराक्रम्य जीवन् प्रतिनिवर्तते।
वर्तते प्रतिरूपोऽसौ यमदण्डहतस्य ते ॥ ३.४२.३ ॥
ରାମଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରି କେହି ଜୀବିତ ଫେରେ ନାହିଁ; ଯମଦଣ୍ଡରେ ହତ ତୁମ ପରି ସେ ହୋଇଯିବ।
3.42.4
किं नु कर्तुं मया शक्यमेवं त्वयि दुरात्मनि।
एष गच्छाम्यहं तात स्वस्ति तेऽस्तु निशाचर ॥ ३.४२.४ ॥
ତୁମ ପରି ଦୁରାତ୍ମା ପ୍ରତି ମୁଁ ଆଉ କଣ କରିପାରିବି? ହେ ପ୍ରିୟ, ମୁଁ ଯାଉଛି; ହେ ରାତ୍ରିଚର, ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ।
3.42.5
प्रहृष्टस्त्वभवत् तेन वचनेन स राक्षसः।
परिष्वज्य सुसंश्लिष्टमिदं वचनमब्रवीत् ॥ ३.४२.५ ॥
ସେହି ବାକ୍ୟରେ ସେ ରାକ୍ଷସ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲା; ତାକୁ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି ଏହି କଥା କହିଲା।
3.42.6
एतच्छौटीर्ययुक्तं ते मच्छन्दवशवर्तिनः।
इदानीमसि मारीचः पूर्वमन्यो हि राक्षसः ॥ ३.४२.६ ॥
ଏହା ତୁମ ଶୌର୍ଯ୍ୟଯୁକ୍ତ ବାକ୍ୟ; ମୋ ଇଚ୍ଛାର ବଶବର୍ତ୍ତୀ ତୁମେ ଏବେ ମାରୀଚ। ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଅନ୍ୟ ରାକ୍ଷସ ଥିଲ।
3.42.7
आरुह्यतामयं शीघ्रं खगो रत्नविभूषितः।
मया सह रथो युक्तः पिशाचवदनैः खरैः ॥ ३.४२.७ ॥
ରତ୍ନରେ ବିଭୂଷିତ ଏହି ପକ୍ଷୀ ପରି ରଥରେ ଶୀଘ୍ର ଆରୋହଣ କର; ମୋ ସହିତ ଏହି ରଥ ପିଶାଚମୁଖୀ ଗଧରେ ଯୋଡ଼ା ହୋଇଛି।
3.42.8
प्रलोभयित्वा वैदेहीं यथेष्टं गन्तुमर्हसि।
तां शून्ये प्रसभं सीतामानयिष्यामि मैथिलीम् ॥ ३.४२.८ ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କୁ ମୋହିତ କରି ତୁମେ ଯେଉଁଠାକୁ ଇଚ୍ଛା ଯାଅ; ସେହି ମୈଥିଲୀ ସୀତାଙ୍କୁ ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନକୁ ବଳପୂର୍ବକ ମୁଁ ଆଣିବି।
3.42.9
ततस्तथेत्युवाचैनं रावणं ताटकासुतः।
ततो रावणमारीचौ विमानमिव तं रथम् ॥ ३.४२.९ ॥
ତାପରେ ତାଟକାପୁତ୍ର (ମାରୀଚ) ରାବଣଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ସେପରି ହେଉ'; ପରେ ରାବଣ ଓ ମାରୀଚ ସେହି ରଥରେ, ବିମାନ ପରି, ଆରୋହଣ କଲେ।
3.42.10
आरुह्याययतुः शीघ्रं तस्मादाश्रममण्डलात्।
तथैव तत्र पश्यन्तौ पत्तनानि वनानि च ॥ ३.४२.१० ॥
ସେହି ଆଶ୍ରମମଣ୍ଡଳରୁ ସେମାନେ ଦୁହେଁ ରଥରେ ଆରୋହଣ କରି ଶୀଘ୍ର ଗଲେ; ପଥରେ ନଗର ଓ ବନ ଦେଖି ଦେଖି ଯାଉଥିଲେ।
3.42.11
गिरींश्च सरितः सर्वा राष्ट्राणि नगराणि च।
समेत्य दण्डकारण्यं राघवस्याश्रमं ततः ॥ ३.४२.११ ॥
ପର୍ବତ, ସମସ୍ତ ନଦୀ, ରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ନଗର ପାର ହୋଇ, ପରେ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ ପହଞ୍ଚି ରାଘବ (ରାମ)ଙ୍କ ଆଶ୍ରମରେ ଗଲେ।
3.42.12
ददर्श सहमारीचो रावणो राक्षसाधिपः।
अवतीर्य रथात् तस्मात् ततः काञ्चनभूषणात् ॥ ३.४२.१२ ॥
ରାକ୍ଷସାଧିପତି ରାବଣ ମାରୀଚଙ୍କ ସହିତ (ତାହା) ଦେଖିଲେ; ତାପରେ ସେହି ସୁବର୍ଣ୍ଣଭୂଷିତ ରଥରୁ ଓହ୍ଲାଇଲେ।
3.42.13
हस्ते गृहीत्वा मारीचं रावणो वाक्यमब्रवीत्।
एतद् रामाश्रमपदं दृश्यते कदलीवृतम् ॥ ३.४२.१३ ॥
ରାବଣ ମାରୀଚଙ୍କ ହାତ ଧରି ଏହି କଥା କହିଲା: କଦଳୀ ଗଛରେ ଘେରା ଏହା ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନ ଦେଖାଯାଉଛି।
3.42.14
क्रियतां तत् सखे शीघ्रं यदर्थं वयमागताः।
स रावणवचः श्रुत्वा मारीचो राक्षसस्तदा ॥ ३.४२.१४ ॥
ସାଙ୍ଗ, ଯେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଆମେ ଆସିଛୁ ତାହା ଶୀଘ୍ର କର। ରାବଣଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ସେତେବେଳେ ରାକ୍ଷସ ମାରୀଚ...
3.42.15
मृगो भूत्वाऽऽश्रमद्वारि रामस्य विचचार ह।
स तु रूपं समास्थाय महदद्भुतदर्शनम् ॥ ३.४२.१५ ॥
ସେ ହରିଣ ହୋଇ ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରରେ ବୁଲିଲା। ସେ ଏକ ବିଶାଳ, ଅଦ୍ଭୁତ ଦର୍ଶନ ରୂପ ଧାରଣ କଲା।
3.42.16
मणिप्रवरशृङ्गाग्रः सितासितमुखाकृतिः।
रक्तपद्मोत्पलमुख इन्द्रनीलोत्पलश्रवाः ॥ ३.४२.१६ ॥
ତାଙ୍କ ଶୃଙ୍ଗର ଅଗ୍ରଭାଗ ଉତ୍ତମ ମଣି ପରି, ମୁଖ ଧଳା ଓ କଳାର ଆକାରବିଶିଷ୍ଟ, ମୁଖ ଲାଲ ପଦ୍ମ ଓ ନୀଳ ପଦ୍ମ ପରି, କାନ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ଉତ୍ପଳ ପରି ଥିଲା।
3.42.17
किंचिदभ्युन्नतग्रीव इन्द्रनीलनिभोदरः।
मधूकनिभपार्श्वश्च कञ्जकिञ्जल्कसंनिभः ॥ ३.४२.१७ ॥
ତାଙ୍କ ବେକ ଟିକିଏ ଉଚ୍ଚ ଥିଲା; ପେଟ ଇନ୍ଦ୍ରନୀଳ ପରି, ପାର୍ଶ୍ୱ ମଧୂକ ଫୁଲ ପରି, ପଦ୍ମ କେଶର ପରି ଆଭାଯୁକ୍ତ।
3.42.18
वैदूर्यसंकाशखुरस्तनुजङ्घः सुसंहतः।
इन्द्रायुधसवर्णेन पुच्छेनोर्ध्वं विराजितः ॥ ३.४२.१८ ॥
ତାଙ୍କ ଖୁରା ବୈଦୂର୍ଯ୍ୟ ମଣି ପରି, ଗୋଡ଼ ପତଳା, ଶରୀର ସୁଦୃଢ଼; ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ରଙ୍ଗର ଲାଞ୍ଜ ସହିତ ଉପରକୁ ଶୋଭା ପାଉଥିଲା।
3.42.19
मनोहरस्निग्धवर्णो रत्नैर्नानाविधैर्वृतः।
क्षणेन राक्षसो जातो मृगः परमशोभनः ॥ ३.४२.१९ ॥
ମନୋହର ଓ ସ୍ନିଗ୍ଧ ବର୍ଣ୍ଣ ବିଶିଷ୍ଟ, ନାନା ପ୍ରକାରର ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ ସେ ରାକ୍ଷସ କ୍ଷଣ ମଧ୍ୟରେ ପରମ ସୁନ୍ଦର ମୃଗ ହୋଇଗଲା।
3.42.20
वनं प्रज्वलयन् रम्यं रामाश्रमपदं च तत्।
मनोहरं दर्शनीयं रूपं कृत्वा स राक्षसः ॥ ३.४२.२० ॥
ସେ ରାକ୍ଷସ ବନ ଓ ରାମଙ୍କ ରମଣୀୟ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ମନୋହର ଓ ଦର୍ଶନୀୟ ରୂପ ଧାରଣ କରି ସେଠାକୁ ଆସିଲା।
3.42.21
प्रलोभनार्थं वैदेह्या नानाधातुविचित्रितम्।
विचरन् गच्छते सम्यक् शाद्वलानि समन्ततः ॥ ३.४२.२१ ॥
ବୈଦେହୀ (ସୀତା)ଙ୍କୁ ଲୋଭାଇବା ପାଇଁ, ନାନା ଧାତୁ-ବର୍ଣ୍ଣରେ ବିଚିତ୍ର ସେହି ମୃଗ ବୁଲି ବୁଲି ଚତୁର୍ଦ୍ଦିଗରେ ସବୁଜ ତୃଣଭୂମିରେ ଭଲ ଭାବେ ଚରିବାକୁ ଲାଗିଲା।
3.42.22
रौप्यैर्बिन्दुशतैश्चित्रं भूत्वा च प्रियदर्शनः।
विटपीनां किसलयान् भक्षयन् विचचार ह ॥ ३.४२.२२ ॥
ରୂପା ଭଳି ଶହ ଶହ ବିନ୍ଦୁରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇ, ଦେଖିବାକୁ ପ୍ରିୟ ସେହି ମୃଗ ଗଛର କୋମଳ କିସଳୟ ଖାଇ ବିଚରଣ କଲା।
3.42.23
कदलीगृहकं गत्वा कर्णिकारानितस्ततः।
समाश्रयन् मन्दगतिं सीतासंदर्शनं ततः ॥ ३.४२.२३ ॥
କଦଳୀ କୁଞ୍ଜକୁ ଯାଇ, ଏଣେ ତେଣେ କର୍ଣ୍ଣିକାର ଗଛର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ, ମନ୍ଦ ଗତିରେ ସେ ସୀତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିଗୋଚର ହେଲା।
3.42.24
राजीवचित्रपृष्ठः स विरराज महामृगः।
रामाश्रमपदाभ्याशे विचचार यथासुखम् ॥ ३.४२.२४ ॥
ପଦ୍ମ-ଚିତ୍ରିତ ପିଠି ବିଶିଷ୍ଟ ସେହି ମହାମୃଗ ଶୋଭିତ ହେଲା ଏବଂ ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରମସ୍ଥଳ ନିକଟରେ ସୁଖରେ ବିଚରଣ କଲା।
3.42.25
पुनर्गत्वा निवृत्तश्च विचचार मृगोत्तमः।
गत्वा मुहूर्तं त्वरया पुनः प्रतिनिवर्तते ॥ ३.४२.२५ ॥
ସେହି ଉତ୍ତମ ମୃଗ ପୁଣି ଯାଇ ଫେରି ବିଚରଣ କଲା। କ୍ଷଣେ ଶୀଘ୍ର ଯାଇ ସେ ପୁଣି ଫେରେ।
3.42.26
विक्रीडंश्च क्वचिद् भूमौ पुनरेव निषीदति।
आश्रमद्वारमागम्य मृगयूथानि गच्छति ॥ ३.४२.२६ ॥
କେଉଁଠି ଭୂମିରେ ଖେଳି ଖେଳି ସେ ପୁଣି ବସେ। ଆଶ୍ରମ ଦ୍ୱାରକୁ ଆସି ମୃଗ ଯୂଥ ଆଡ଼େ ଯାଏ।
3.42.27
मृगयूथैरनुगतः पुनरेव निवर्तते।
सीतादर्शनमाकांक्षन् राक्षसो मृगतां गतः ॥ ३.४२.२७ ॥
ମୃଗ ଯୂଥ ଅନୁସରଣ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ପୁଣି ଫେରେ। ସୀତା ଦର୍ଶନ ଇଚ୍ଛାରେ ସେ ରାକ୍ଷସ ମୃଗରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲା।
3.42.28
परिभ्रमति चित्राणि मण्डलानि विनिष्पतन्।
समुद्वीक्ष्य च सर्वे तं मृगा येऽन्ये वनेचराः ॥ ३.४२.२८ ॥
ସେ ବିଚିତ୍ର ବୃତ୍ତରେ ଘୂରେ ଓ ଏଣେତେଣେ ଡେଇଁ ପଡ଼େ। ତାକୁ ଦେଖି ସମସ୍ତ ମୃଗ ଓ ଅନ୍ୟ ବନଚର ପ୍ରାଣୀ...
3.42.29
उपगम्य समाघ्राय विद्रवन्ति दिशो दश।
राक्षसः सोऽपि तान् वन्यान् मृगान् मृगवधे रतः ॥ ३.४२.२९ ॥
ନିକଟକୁ ଆସି ସୁଁଘି ସେମାନେ ଦଶ ଦିଗକୁ ପଳାନ୍ତି। ସେ ରାକ୍ଷସ ମଧ୍ୟ ସେହି ବନ୍ୟ ମୃଗମାନଙ୍କୁ ବଧ କରିବାରେ ରତ ହୋଇ...
3.42.30
प्रच्छादनार्थं भावस्य न भक्षयति संस्पृशन्।
तस्मिन् नेव ततः काले वैदेही शुभलोचना ॥ ३.४२.३० ॥
ନିଜର ପ୍ରକୃତ ରୂପ ଲୁଚାଇବା ପାଇଁ ସେ ସେମାନଙ୍କୁ ଛୁଇଁ ମଧ୍ୟ ଖାଏ ନାହିଁ। ସେହି ସମୟରେ ଶୁଭନେତ୍ରା ବୈଦେହୀ (ସୀତା)...
3.42.31
कुसुमापचये व्यग्रा पादपानत्यवर्तत।
कर्णिकारानशोकांश्च चूतांश्च मदिरेक्षणा ॥ ३.४२.३१ ॥
ଫୁଲ ଚୟନରେ ବ୍ୟସ୍ତ, ମଦିରାକ୍ଷୀ ସେ କର୍ଣିକାର, ଅଶୋକ ଓ ଆମ୍ବ ଗଛମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବୁଲିଲେ।
3.42.32
कुसुमान्यपचिन्वन्ती चचार रुचिरानना।
अनर्हा वनवासस्य सा तं रत्नमयं मृगम् ॥ ३.४२.३२ ॥
ଫୁଲ ଚୟନ କରି ବୁଲୁଥିବା ସୁନ୍ଦରମୁଖୀ ସେ, ବନବାସ ଯୋଗ୍ୟ ନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ରତ୍ନମୟ ହରିଣକୁ ଦେଖିଲେ।
3.42.33
मुक्तामणिविचित्राङ्गं ददर्श परमाङ्गना।
तं वै रुचिरदन्तोष्ठं रूप्यधातुतनूरुहम् ॥ ३.४२.३३ ॥
ମୁକ୍ତା ଓ ମଣିରେ ବିଚିତ୍ର ଶରୀର, ସୁନ୍ଦର ଦାନ୍ତ ଓ ଓଠ, ରୂପା ରଙ୍ଗର ରୋମଯୁକ୍ତ ସେ ହରିଣକୁ ସେହି ପରମ ନାରୀ ଦେଖିଲେ।
3.42.34
विस्मयोत्फुल्लनयना सस्नेहं समुदैक्षत।
स च तां रामदयितां पश्यन् मायामयो मृगः ॥ ३.४२.३४ ॥
ବିସ୍ମୟରେ ବିକଶିତ ନୟନ ସହ ସେ ସ୍ନେହରେ ତାକୁ ଦେଖିଲେ। ଏବଂ ସେ ମାୟାମୟ ହରିଣ ରାମଙ୍କ ପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ଦେଖି—
3.42.35
विचचार ततस्तत्र दीपयन्निव तद् वनम्।
अदृष्टपूर्वं दृष्ट्वा तं नानारत्नमयं मृगम्।
विस्मयं परमं सीता जगाम जनकात्मजा ॥ ३.४२.३५ ॥
ତା'ପରେ ସେ ହରିଣ ସେହି ବନକୁ ଆଲୋକିତ କରି ସେଠାରେ ବୁଲିଲା। ପୂର୍ବେ କେବେ ନ ଦେଖିଥିବା ସେହି ଅନେକ ରତ୍ନମୟ ହରିଣକୁ ଦେଖି ଜନକଙ୍କ କନ୍ୟା ସୀତା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।