ବାଲ୍ମୀକି ରାମାୟଣ · ସର୍ଗ 3.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.43.1
सा तं सम्प्रेक्ष्य सुश्रोणी कुसुमानि विचिन्वती।
हेमराजतवर्णाभ्यां पार्श्वाभ्यामुपशोभितम् ॥ ३.४३.१ ॥
ଫୁଲ ବାଛୁଥିବା ସୁନ୍ଦର କଟିଦେଶୀ ସୀତା ସୁନା ଓ ରୂପାର ରଙ୍ଗର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶୋଭିତ ସେହି ହରିଣକୁ ଧ୍ୟାନରେ ଦେଖିଲେ।
3.43.2
प्रहृष्टा चानवद्याङ्गी मृष्टहाटकवर्णिनी।
भर्तारमपि चक्रन्द लक्ष्मणं चैव सायुधम् ॥ ३.४३.२ ॥
ଆନନ୍ଦିତା, ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟା, ଘଷା ସୁନାର ବର୍ଣ୍ଣରେ ସୀତା ନିଜ ସ୍ୱାମୀ ଓ ଅସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଡାକିଲେ।
3.43.3
आहूयाहूय च पुनस्तं मृगं साधु वीक्षते।
आगच्छागच्छ शीघ्रं वै आर्यपुत्र सहानुज ॥ ३.४३.३ ॥
ବାରମ୍ବାର ଡାକି ଏବଂ ସେହି ହରିଣକୁ ଭଲ ଭାବେ ଦେଖି ସେ କହିଲେ, "ଆର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ସାନ ଭାଇ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ଆସନ୍ତୁ, ଆସନ୍ତୁ।"
3.43.4
तावाहूतौ नरव्याघ्रौ वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।
वीक्षमाणौ तु तं देशं तदा ददृशतुर्मृगम् ॥ ३.४३.४ ॥
ବୈଦେହୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଡକାଯାଇ ସେହି ଦୁଇ ନରଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମ ଓ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ସେ ସ୍ଥାନ ପ୍ରତି ଚାହିଁ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ସେହି ହରିଣକୁ ଦେଖିଲେ।
3.43.5
शङ्कमानस्तु तं दृष्ट्वा लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत्।
तमेवैनमहं मन्ये मारीचं राक्षसं मृगम् ॥ ३.४३.५ ॥
ତାହାକୁ ଦେଖି ସନ୍ଦେହ କରି ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ, "ମୋର ମନେ ହୁଏ ଏହି ହରିଣ ମାରୀଚ ନାମକ ରାକ୍ଷସ।"
3.43.6
चरन्तो मृगयां हृष्टाः पापेनोपाधिना वने।
अनेन निहता राम राजानः कामरूपिणा ॥ ३.४३.६ ॥
ବନରେ ମୃଗୟା କରି ଆନନ୍ଦିତ ରାଜାମାନେ ଏହି ପାପୀ, ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ରୂପ ବଦଳାଉଥିବା ରାକ୍ଷସ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ହେ ରାମ।
3.43.7
अस्य मायाविदो माया मृगरूपमिदं कृतम्।
भानुमत् पुरुषव्याघ्र गन्धर्वपुरसंनिभम् ॥ ३.४३.७ ॥
ହେ ପୁରୁଷବ୍ୟାଘ୍ର, ମାୟାବୀଙ୍କ ମାୟାରେ ଏହି ମୃଗରୂପ ନିର୍ମିତ; ତାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବନଗର ପରି।
3.43.8
मृगो ह्येवंविधो रत्नविचित्रो नास्ति राघव।
जगत्यां जगतीनाथ मायैषा हि न संशयः ॥ ३.४३.८ ॥
ହେ ରାଘବ, ଜଗତରେ ରତ୍ନରେ ବିଚିତ୍ର ଏପରି ମୃଗ ନାହିଁ; ହେ ଜଗତ୍ନାଥ, ନିଶ୍ଚୟ ଏହା ମାୟା।
3.43.9
एवं ब्रुवाणं काकुत्स्थं प्रतिवार्य शुचिस्मिता।
उवाच सीता संहृष्टा छद्मना हृतचेतना ॥ ३.४३.९ ॥
ଏପରି କହୁଥିବା କାକୁତ୍ସ୍ଥଙ୍କୁ ନିବାରଣ କରି, ଶୁଚିସ୍ମିତା ସୀତା, ଛଳରେ ଚେତନା ହରଣ ହୋଇ, ହର୍ଷରେ କହିଲେ।
3.43.10
आर्यपुत्राभिरामोऽसौ मृगो हरति मे मनः।
आनयैनं महाबाहो क्रीडार्थं नो भविष्यति ॥ ३.४३.१० ॥
ହେ ଆର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର, ଏହି ସୁନ୍ଦର ମୃଗ ମୋ ମନ ହରଣ କରୁଛି; ହେ ମହାବାହୋ, ଏହାକୁ ଆଣନ୍ତୁ; ଏହା ଆମ ଖେଳ ପାଇଁ ହେବ।
3.43.11
इहाश्रमपदेऽस्माकं बहवः पुण्यदर्शनाः।
मृगाश्चरन्ति सहिताश्चमराः सृमरास्तथा ॥ ३.४३.११ ॥
ଏଠାରେ ଆମ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାନରେ ଦେଖିବାକୁ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଅନେକ ମୃଗ ବିଚରଣ କରନ୍ତି; ଚମର ଓ ସୃମର ମୃଗ ମଧ୍ୟ ସାଥିରେ ବୁଲନ୍ତି।
3.43.12
ऋक्षाः पृषतसङ्घाश्च वानराः किन्नरास्तथा।
विहरन्ति महाबाहो रूपश्रेष्ठा महाबलाः ॥ ३.४३.१२ ॥
ଭାଲୁ, ଚିତ୍ରିତ ମୃଗର ଦଳ, ବାନର ଓ କିନ୍ନର ମଧ୍ୟ ବିହାର କରନ୍ତି; ହେ ମହାବାହୋ, ସେମାନେ ରୂପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମହାବଳୀ।
3.43.13
न चान्यः सदृशो राजन् दृष्टः पूर्वं मृगो मया।
तेजसा क्षमया दीप्त्या यथायं मृगसत्तमः ॥ ३.४३.१३ ॥
ହେ ରାଜନ୍! ଏହାର ସଦୃଶ ଆଉ ଏକ ମୃଗ ମୁଁ ପୂର୍ବେ ଦେଖି ନାହିଁ; ତେଜ, କ୍ଷମା ଓ ଦୀପ୍ତିରେ ଏହି ମୃଗଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେହିପରି।
3.43.14
नानावर्णविचित्राङ्गो रत्नभूतो ममाग्रतः।
द्योतयन् वनमव्यग्रं शोभते शशिसंनिभः ॥ ३.४३.१४ ॥
ବହୁ ବର୍ଣ୍ଣରେ ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ, ରତ୍ନ ପରି ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି ମୃଗ ଶାନ୍ତ ବନକୁ ଆଲୋକିତ କରି ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଶୋଭାଉଛି।
3.43.15
अहो रूपमहो लक्ष्मीः स्वरसम्पच्च शोभना।
मृगोऽद्भुतो विचित्राङ्गो हृदयं हरतीव मे ॥ ३.४३.१५ ॥
ଆହା! କେତେ ସୁନ୍ଦର ରୂପ, କେତେ ଶୋଭା, ସ୍ୱରର ସମ୍ପଦ ମଧ୍ୟ କେତେ ମନୋହର! ବିଚିତ୍ର ଅଙ୍ଗବିଶିଷ୍ଟ ଏହି ଅଦ୍ଭୁତ ମୃଗ ମୋ ହୃଦୟ ହରଣ କରୁଥିବା ପରି ଲାଗେ।
3.43.16
यदि ग्रहणमभ्येति जीवन् नेव मृगस्तव।
आश्चर्यभूतं भवति विस्मयं जनयिष्यति ॥ ३.४३.१६ ॥
ଯଦି ଏହି ମୃଗକୁ ଜୀବିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଧରାଯାଇପାରେ, ତେବେ ତାହା ଆପଣଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବ; ତାହା ବିସ୍ମୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବ।
3.43.17
समाप्तवनवासानां राज्यस्थानां च नः पुनः।
अन्तःपुरे विभूषार्थो मृग एष भविष्यति ॥ ३.४३.१७ ॥
ବନବାସ ସରିଲେ ଆମେ ପୁଣି ରାଜ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ, ଅନ୍ତଃପୁରର ଶୋଭା ପାଇଁ ଏହି ମୃଗ ହେବ।
3.43.18
भरतस्यार्यपुत्रस्य श्वश्रूणां मम च प्रभो।
मृगरूपमिदं दिव्यं विस्मयं जनयिष्यति ॥ ३.४३.१८ ॥
ହେ ପ୍ରଭୁ! ଭରତ, ଆର୍ଯ୍ୟପୁତ୍ର (ଆପଣ), ମୋ ଶାଶୂମାନେ ଏବଂ ମୋ ପାଇଁ ଏହି ଦିବ୍ୟ ମୃଗରୂପ ବିସ୍ମୟ ଉତ୍ପନ୍ନ କରିବ।
3.43.19
जीवन्न यदि तेऽभ्येति ग्रहणं मृगसत्तमः।
अजिनं नरशार्दूल रुचिरं तु भविष्यति ॥ ३.४३.१९ ॥
ହେ ନରଶାର୍ଦୂଳ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୃଗ ଜୀବିତ ଅବସ୍ଥାରେ ଆପଣଙ୍କ ହାତକୁ ନ ଆସିଲେ, ଏହାର ଚର୍ମ ସୁନ୍ଦର ହେବ।
3.43.20
निहतस्यास्य सत्त्वस्य जाम्बूनदमयत्वचि।
शष्पबृस्यां विनीतायामिच्छाम्यहमुपासितुम् ॥ ३.४३.२० ॥
ନିହତ ଏହି ଜୀବର ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଚର୍ମ ଉପରେ, ଘାସରେ ବୁଣା ସୁନ୍ଦର ଆସନରେ ମୁଁ ବସିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରେ।
3.43.21
कामवृत्तमिदं रौद्रं स्त्रीणामसदृशं मतम्।
वपुषा त्वस्य सत्त्वस्य विस्मयो जनितो मम ॥ ३.४३.२१ ॥
ଏହି ଇଚ୍ଛାମୂଳକ ଓ ଭୟଙ୍କର ଆଚରଣ ନାରୀମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ଅନୁଚିତ ବୋଲି ଗଣାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ଏହି ଜୀବର ରୂପ ମୋ ମନରେ ବିସ୍ମୟ ଜନ୍ମାଇଛି।
3.43.22
तेन काञ्चनरोम्णा तु मणिप्रवरशृङ्गिणा।
तरुणादित्यवर्णेन नक्षत्रपथवर्चसा ॥ ३.४३.२२ ॥
ସେଇ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ରୋମ, ମଣି ପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶୃଙ୍ଗ, ଉଦୀୟମାନ ସୂର୍ଯ୍ୟର ବର୍ଣ୍ଣ ଓ ନକ୍ଷତ୍ରପଥର ଦୀପ୍ତିଯୁକ୍ତ ସେଇ ମୃଗ ଦ୍ୱାରା।
3.43.24
बभूव राघवस्यापि मनो विस्मयमागतम्।
लोभितस्तेन रूपेण सीतया च प्रचोदितः।
उवाच राघवो हृष्टो भ्रातरं लक्ष्मणं वचः ॥ ३.४३.२४ ॥
ରାଘବଙ୍କ ମନ ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମୟରେ ଭରିଗଲା। ସେହି ରୂପରେ ଲୋଭିତ ଏବଂ ସୀତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରେରିତ ହୋଇ ଆନନ୍ଦିତ ରାଘବ ଭାଇ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।
3.43.25
पश्य लक्ष्मण वैदेह्याः स्पृहामुल्लसितामिमाम्।
रूपश्रेष्ठतया ह्येष मृगोऽद्य न भविष्यति ॥ ३.४३.२५ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ବୈଦେହୀଙ୍କର ଏହି ଉତ୍ସାହପୂର୍ଣ୍ଣ ଇଚ୍ଛା ଦେଖ। ରୂପର ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଯୋଗୁଁ ଏହି ମୃଗ ଆଜି ଜୀବିତ ରହିବ ନାହିଁ।
3.43.26
न वने नन्दनोद्देशे न चैत्ररथसंश्रये।
कुतः पृथिव्यां सौमित्रे योऽस्य कश्चित् समो मृगः ॥ ३.४३.२६ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ନନ୍ଦନ ବନ ପ୍ରଦେଶରେ ବା ଚୈତ୍ରରଥ ବନରେ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ; ପୃଥିବୀରେ ଏହାର ସମାନ ମୃଗ କୁଆଁ ରହିବ?
3.43.27
प्रतिलोमानुलोमाश्च रुचिरा रोमराजयः।
शोभन्ते मृगमाश्रित्य चित्राः कनकबिन्दुभिः ॥ ३.४३.२७ ॥
ଓଲଟା ଓ ସିଧା ଦିଗରେ ବ୍ୟାପିଥିବା ସୁନ୍ଦର ରୋମରେଖା, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ବିନ୍ଦୁରେ ଚିତ୍ରିତ ହୋଇ, ଏହି ମୃଗ ଉପରେ ଶୋଭାପାଉଛି।
3.43.28
पश्यास्य जृम्भमाणस्य दीप्तामग्निशिखोपमाम्।
जिह्वां मुखान्निःसरन्तीं मेघादिव शतह्रदाम् ॥ ३.४३.२८ ॥
ଏ ହାଇ ଉଠାଉଥିବା ବେଳେ ମୁଖରୁ ବାହାରୁଥିବା ଅଗ୍ନିଶିଖା ପରି ଦୀପ୍ତ ଜିଭ ଦେଖ; ମେଘରୁ ବାହାରୁଥିବା ଶତଧାରା ବିଜୁଳି ପରି।
3.43.29
मसारगल्वर्कमुखः शङ्खमुक्तानिभोदरः।
कस्य नामानिरूप्योऽसौ न मनो लोभयेन्मृगः ॥ ३.४३.२९ ॥
ମୁଖ ମସାରଗଲ୍ୱ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି, ଉଦର ଶଙ୍ଖ ଓ ମୁକ୍ତା ପରି; ଏହି ଅବର୍ଣ୍ଣନୀୟ ମୃଗ କାହାର ମନ ଲୋଭାଇବ ନାହିଁ?
3.43.30
कस्य रूपमिदं दृष्ट्वा जाम्बूनदमयप्रभम्।
नानारत्नमयं दिव्यं न मनो विस्मयं व्रजेत् ॥ ३.४३.३० ॥
ଜାମ୍ବୂନଦ ସୁନା ପରି ପ୍ରଭାଯୁକ୍ତ, ଅନେକ ରତ୍ନମୟ ଏହି ଦିବ୍ୟ ରୂପ ଦେଖି କାହାର ମନ ବିସ୍ମିତ ନ ହେବ?
3.43.31
मांसहेतोरपि मृगान् विहारार्थं च धन्विनः।
घ्नन्ति लक्ष्मण राजानो मृगयायां महावने ॥ ३.४३.३१ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମାଂସ ପାଇଁ ଓ ବିହାର ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଧନୁର୍ଧର ରାଜାମାନେ ମହାବନରେ ମୃଗୟା ସମୟରେ ମୃଗମାନଙ୍କୁ ବଧ କରନ୍ତି।
3.43.32
धनानि व्यवसायेन विचीयन्ते महावने।
धातवो विविधाश्चापि मणिरत्नसुवर्णिनः ॥ ३.४३.३२ ॥
ମହାବନରେ ପରିଶ୍ରମରେ ଧନ ସଂଗୃହୀତ ହୁଏ; ମଣି, ରତ୍ନ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିବିଧ ଧାତୁ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ମିଳେ।
3.43.33
तत् सारमखिलं नॄणां धनं निचयवर्धनम्।
मनसा चिन्तितं सर्वं यथा शुक्रस्य लक्ष्मण ॥ ३.४३.३३ ॥
ମନୁଷ୍ୟର ସଞ୍ଚୟ ବଢ଼ାଉଥିବା ସେହି ସମସ୍ତ ସାରଧନ, ମନରେ ଯାହା ଚିନ୍ତିତ ସବୁ, ଶୁକ୍ରଙ୍କ ପରି, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ।
3.43.34
अर्थी येनार्थकृत्येन संव्रजत्यविचारयन्।
तमर्थमर्थशास्त्रज्ञाः प्राहुरर्थ्याः सुलक्ष्मण ॥ ३.४३.३४ ॥
ଧନାର୍ଥୀ ଧନକାର୍ଯ୍ୟରେ ବିଚାର ନ କରି ଯାହାକୁ ଅନୁସରଣ କରେ, ଅର୍ଥଶାସ୍ତ୍ରଜ୍ଞମାନେ ତାହାକୁ 'ଅର୍ଥୀ' କହନ୍ତି, ହେ ସୁଲକ୍ଷ୍ମଣ।
3.43.35
एतस्य मृगरत्नस्य परार्घ्ये काञ्चनत्वचि।
उपवेक्ष्यति वैदेही मया सह सुमध्यमा ॥ ३.४३.३५ ॥
ଏହି ମୃଗରତ୍ନର ସୁନାବର୍ଣ୍ଣ ଚର୍ମ ଅତି ମୂଲ୍ୟବାନ; ତା ଉପରେ ମୋ ସହିତ ସୁମଧ୍ୟମା ବୈଦେହୀ ବସିବେ।
3.43.36
न कादली न प्रियकी न प्रवेणी न चाविकी।
भवेदेतस्य सदृशी स्पर्शेऽनेनेति मे मतिः ॥ ३.४३.३६ ॥
କାଦଳୀ, ପ୍ରିୟକୀ, ପ୍ରବେଣୀ କି ଅବିକୀ କୌଣସିଟି ଏହାର ସ୍ପର୍ଶ ସଦୃଶ ହେବ ନାହିଁ, ଏହା ମୋ ମତ।
3.43.37
एष चैव मृगः श्रीमान् यश्च दिव्यो नभश्चरः।
उभावेतौ मृगौ दिव्यौ तारामृगमहीमृगौ ॥ ३.४३.३७ ॥
ଏହି ତେଜସ୍ବୀ ମୃଗ ଏବଂ ଆକାଶରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେହି ଦିବ୍ୟ ମୃଗ—ଏହି ଦୁଇ ଦିବ୍ୟ ମୃଗ ତାରାମୃଗ ଓ ମହୀମୃଗ।
3.43.38
यदि वायं तथा यन्मां भवेद् वदसि लक्ष्मण।
मायैषा राक्षसस्येति कर्तव्योऽस्य वधो मया ॥ ३.४३.३८ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ତୁମେ ଯେପରି କହୁଛ ଯଦି ଏହା ମୋ ପ୍ରତି (ଛଳନା) ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ରାକ୍ଷସର ମାୟା; ତେଣୁ ମୁଁ ଏହାକୁ ବଧ କରିବା ଉଚିତ।
3.43.39
एतेन हि नृशंसेन मारीचेनाकृतात्मना।
वने विचरता पूर्वं हिंसिता मुनिपुंगवाः ॥ ३.४३.३९ ॥
ଏହି କ୍ରୂର ଓ ଅଶୁଦ୍ଧ ଚିତ୍ତ ମାରୀଚ ପୂର୍ବରେ ବନରେ ବୁଲିବା ସମୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମୁନିମାନଙ୍କୁ ହିଂସା କରିଥିଲା।
3.43.40
उत्थाय बहवोऽनेन मृगयायां जनाधिपाः।
निहताः परमेष्वासास्तस्माद् वध्यस्त्वयं मृगः ॥ ३.४३.४० ॥
ସେ ଶିକାର ସମୟରେ ଉଠି ଅନେକ ମହାଧନୁର୍ଧର ରାଜାଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲା; ତେଣୁ ଏହି ହରିଣ ମଧ୍ୟ ବଧ୍ୟ।
3.43.41
पुरस्तादिह वातापिः परिभूय तपस्विनः।
उदरस्थो द्विजान् हन्ति स्वगर्भोऽश्वतरीमिव ॥ ३.४३.४१ ॥
ପୂର୍ବରେ ଏଠାରେ ବାତାପି ତପସ୍ବୀମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରି, ନିଜ ଗର୍ଭ ପରି ପେଟରେ ରହି, ଅଶ୍ୱତରୀ ନିଜ ଗର୍ଭରେ ନଷ୍ଟ ହେବା ପରି ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ହତ୍ୟା କରୁଥିଲା।
3.43.42
स कदाचिच्चिराल्लोभादाससाद महामुनिम्।
अगस्त्यं तेजसा युक्तं भक्ष्यस्तस्य बभूव ह ॥ ३.४३.४२ ॥
ସେ ଏକ ସମୟରେ, ବହୁ ଦିନ ପରେ, ଲୋଭରେ ତେଜସ୍ୱୀ ମହାମୁନି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲା; ସେ ତାହାର ଭକ୍ଷ୍ୟ ହେଲେ।
3.43.43
समुत्थाने च तद्रूपं कर्तुकामं समीक्ष्य तम्।
उत्स्मयित्वा तु भगवान् वातापिमिदमब्रवीत् ॥ ३.४३.४३ ॥
ସେ ଉଠି ନିଜର ସେହି ରୂପ ଧାରଣ କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଦେଖି, ଭଗବାନ ହସି ବାତାପିକୁ ଏହା କହିଲେ।
3.43.44
त्वयाविगण्य वातापे परिभूताश्च तेजसा।
जीवलोके द्विजश्रेष्ठास्तस्मादसि जरां गतः ॥ ३.४३.४४ ॥
ହେ ବାତାପି, ତୁମେ ଜଗତରେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କୁ ଅବଜ୍ଞା କରି ନିଜ ତେଜରେ ସେମାନଙ୍କୁ ପରାସ୍ତ କରିଥିଲ; ତେଣୁ ତୁମେ ଜରାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛ।
3.43.45
तद् रक्षो न भवेदेव वातापिरिव लक्ष्मण।
मद्विधं योऽतिमन्येत धर्मनित्यं जितेन्द्रियम् ॥ ३.४३.४५ ॥
ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ମୋ ପରି ଧର୍ମନିଷ୍ଠ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିୟ ବ୍ୟକ୍ତିକୁ ଯେ ରାକ୍ଷସ ଅବଜ୍ଞା କରେ, ସେ ବାତାପି ପରି ହେଉ।
3.43.46
भवेद्धतोऽयं वातापिरगस्त्येनेव मा गतः।
इह त्वं भव संनद्धो यन्त्रितो रक्ष मैथिलीम् ॥ ३.४३.४६ ॥
ଏହି ବାତାପି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିହତ ବାତାପି ପରି ନିହତ ହେଉ; ତୁମେ ଏଠାରେ ସଜ୍ଜିତ ଓ ସଂଯତ ହୋଇ ମୈଥିଲୀଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କର।
3.43.47
अस्यामायत्तमस्माकं यत् कृत्यं रघुनन्दन।
अहमेनं वधिष्यामि ग्रहीष्याम्यथवा मृगम् ॥ ३.४३.४७ ॥
ହେ ରଘୁନନ୍ଦନ, ଏହାଠାରେ ନିର୍ଭର କରୁଥିବା ଆମର ଯେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ, ମୁଁ ତାହା କରିବି; ମୁଁ ଏହାକୁ ବଧ କରିବି, କିମ୍ବା ସେହି ହରିଣକୁ ଧରିବି।
3.43.48
यावद् गच्छामि सौमित्रे मृगमानयितुं द्रुतम्।
पश्य लक्ष्मण वैदेह्या मृगत्वचि गतां स्पृहाम् ॥ ३.४३.४८ ॥
ହେ ସୌମିତ୍ରି, ମୁଁ ସେହି ହରିଣକୁ ଆଣିବାକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଉଥିବାବେଳେ, ହେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଦେଖ ବୈଦେହୀଙ୍କର ମୃଗଚର୍ମ ପାଇଁ କେଡ଼େ ଇଚ୍ଛା ଜାତ ହୋଇଛି।
3.43.49
त्वचा प्रधानया ह्येष मृगोऽद्य न भविष्यति।
अप्रमत्तेन ते भाव्यमाश्रमस्थेन सीतया ॥ ३.४३.४९ ॥
କାରଣ ଆଜି ଏହି ହରିଣ ମୁଖ୍ୟତଃ ତାହାର ଚର୍ମ ପାଇଁ ହେବ। ତୁମେ ସତର୍କ ରହିବା ଉଚିତ; ଆଶ୍ରମରେ ରହିଥିବା ସୀତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ।
3.43.50
यावत् पृषतमेकेन सायकेन निहन्म्यहम्।
हत्वैतच्चर्म चादाय शीघ्रमेष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.४३.५० ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଗୋଟିଏ ବାଣରେ ସେହି ଚିତାଦାଗ ହରିଣକୁ ବଧ କରି, ତା'ର ଚର୍ମ ନେଇ ଶୀଘ୍ର ଫେରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ।
3.43.51
प्रदक्षिणेनातिबलेन पक्षिणा
जटायुषा बुद्धिमता च लक्ष्मण।
भवाप्रमत्तः प्रतिगृह्य मैथिलीं
प्रतिक्षणं सर्वत एव शङ्कितः ॥ ३.४३.५१ ॥
ଲକ୍ଷ୍ମଣ, ଅତି ବଳବାନ ଓ ବୁଦ୍ଧିମାନ ପକ୍ଷୀ ଜଟାୟୁ ସେଠାରେ ଅଛନ୍ତି। ମୈଥିଳୀଙ୍କ ରକ୍ଷା ଦାୟିତ୍ୱ ନେଇ ପ୍ରତିକ୍ଷଣ ସବୁଦିଗରେ ସତର୍କ ରୁହ।