รามายณะของวาลมีกิ · สรรค 3.43
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.43.1
सा तं सम्प्रेक्ष्य सुश्रोणी कुसुमानि विचिन्वती।
हेमराजतवर्णाभ्यां पार्श्वाभ्यामुपशोभितम् ॥ ३.४३.१ ॥
นางสีดาผู้มีสะโพกงดงามเห็นกวางนั้นชัดเจน ขณะเก็บดอกไม้อยู่ กวางมีสีทองและสีเงินประดับอยู่ที่ข้างลำตัวทั้งสองด้าน
3.43.2
प्रहृष्टा चानवद्याङ्गी मृष्टहाटकवर्णिनी।
भर्तारमपि चक्रन्द लक्ष्मणं चैव सायुधम् ॥ ३.४३.२ ॥
นางยินดียิ่ง มีอวัยวะไร้ตำหนิ มีผิวพรรณเปล่งปลั่งดังทองขัดแล้ว จึงร้องเรียกทั้งพระสวามีและพระลักษมณ์ผู้ถืออาวุธ
3.43.3
आहूयाहूय च पुनस्तं मृगं साधु वीक्षते।
आगच्छागच्छ शीघ्रं वै आर्यपुत्र सहानुज ॥ ३.४३.३ ॥
นางร้องเรียกซ้ำแล้วซ้ำอีก และมองกวางนั้นอย่างตั้งใจ แล้วกล่าวว่า "มาเถิด มาเร็วเข้า ท่านผู้เป็นบุตรผู้สูงศักดิ์ พร้อมกับน้องชายของท่าน"
3.43.4
तावाहूतौ नरव्याघ्रौ वैदेह्या रामलक्ष्मणौ।
वीक्षमाणौ तु तं देशं तदा ददृशतुर्मृगम् ॥ ३.४३.४ ॥
พระรามและพระลักษมณ์ ทั้งสองผู้เป็นยอดแห่งบุรุษ ถูกพระนางไวเทหีเรียกให้มา จึงมองไปยังที่นั้น และได้เห็นกวางตัวนั้น
3.43.5
शङ्कमानस्तु तं दृष्ट्वा लक्ष्मणो वाक्यमब्रवीत्।
तमेवैनमहं मन्ये मारीचं राक्षसं मृगम् ॥ ३.४३.५ ॥
พระลักษมณ์เกิดความสงสัยเมื่อเห็นกวางนั้น จึงกล่าวถ้อยคำนี้ว่า "ข้าพเจ้าคิดว่ากวางตัวนี้นั่นแหละคือรากษสมารีจที่แปลงกาย"
3.43.6
चरन्तो मृगयां हृष्टाः पापेनोपाधिना वने।
अनेन निहता राम राजानः कामरूपिणा ॥ ३.४३.६ ॥
กษัตริย์ทั้งหลายที่ท่องป่าล่าสัตว์ด้วยความยินดี ถูกรากษสผู้ชั่วร้ายและแปลงร่างได้ตามปรารถนาตนนี้ฆ่าตายแล้ว ข้าแต่พระราม
3.43.7
अस्य मायाविदो माया मृगरूपमिदं कृतम्।
भानुमत् पुरुषव्याघ्र गन्धर्वपुरसंनिभम् ॥ ३.४३.७ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งบุรุษ รูปกวางนี้ถูกสร้างขึ้นด้วยมายาของผู้เชี่ยวชาญมายาตนนี้ มันเปล่งประกายดุจเมืองของคนธรรพ์
3.43.8
मृगो ह्येवंविधो रत्नविचित्रो नास्ति राघव।
जगत्यां जगतीनाथ मायैषा हि न संशयः ॥ ३.४३.८ ॥
ข้าแต่พระราฆพ ในโลกนี้ไม่มีกวางเช่นนี้ที่ประดับด้วยอัญมณีหลากสี ข้าแต่เจ้าแห่งแผ่นดิน นี่คือมายาแน่นอน ไม่ต้องสงสัยเลย
3.43.9
एवं ब्रुवाणं काकुत्स्थं प्रतिवार्य शुचिस्मिता।
उवाच सीता संहृष्टा छद्मना हृतचेतना ॥ ३.४३.९ ॥
นางสีดาผู้มีรอยยิ้มอันบริสุทธิ์ ทัดทานพระกากุตสถ์ผู้กล่าวเช่นนั้น นางยินดียิ่ง จิตถูกมายาหลอกลวงไป จึงกล่าวว่า
3.43.10
आर्यपुत्राभिरामोऽसौ मृगो हरति मे मनः।
आनयैनं महाबाहो क्रीडार्थं नो भविष्यति ॥ ३.४३.१० ॥
ข้าแต่ท่านผู้เป็นบุตรผู้สูงศักดิ์ กวางตัวนี้น่ารื่นรมย์ยิ่ง ได้พรากจิตใจของหม่อมฉันไปแล้ว ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง โปรดนำมันมาเถิด มันจะเป็นเครื่องเล่นของพวกเรา
3.43.11
इहाश्रमपदेऽस्माकं बहवः पुण्यदर्शनाः।
मृगाश्चरन्ति सहिताश्चमराः सृमरास्तथा ॥ ३.४३.११ ॥
ที่อาศรมของพวกเรานี้ มีกวางจำนวนมากที่น่าชมยิ่งอยู่ร่วมกันและท่องเที่ยวอยู่ ทั้งจามรีและสฤมระด้วย
3.43.12
ऋक्षाः पृषतसङ्घाश्च वानराः किन्नरास्तथा।
विहरन्ति महाबाहो रूपश्रेष्ठा महाबलाः ॥ ३.४३.१२ ॥
ข้าแต่ผู้มีแขนทรงพลัง มีหมี ฝูงกวางจุด ลิง และกินนรก็ท่องเที่ยวอยู่ที่นี่ พวกมันล้วนมีรูปงามเลิศและมีกำลังมาก
3.43.13
न चान्यः सदृशो राजन् दृष्टः पूर्वं मृगो मया।
तेजसा क्षमया दीप्त्या यथायं मृगसत्तमः ॥ ३.४३.१३ ॥
ข้าแต่พระราชา หม่อมฉันไม่เคยเห็นกวางตัวอื่นใดที่เหมือนตัวนี้มาก่อน ทั้งในความเปล่งปลั่ง ความอดทน และความงดงาม กวางตัวนี้เป็นยอดแห่งกวางโดยแท้
3.43.14
नानावर्णविचित्राङ्गो रत्नभूतो ममाग्रतः।
द्योतयन् वनमव्यग्रं शोभते शशिसंनिभः ॥ ३.४३.१४ ॥
มีอวัยวะประดับด้วยสีต่างๆ มากมาย ดุจอัญมณีอยู่เบื้องหน้าหม่อมฉัน มันส่องแสงป่าอันสงบเงียบ และงามดุจพระจันทร์
3.43.15
अहो रूपमहो लक्ष्मीः स्वरसम्पच्च शोभना।
मृगोऽद्भुतो विचित्राङ्गो हृदयं हरतीव मे ॥ ३.४३.१५ ॥
โอ้ งามเพียงไร โอ้ รุ่งเรืองเพียงไร และเสียงของมันก็ไพเราะอุดมยิ่งนัก กวางอัศจรรย์ตัวนี้ มีอวัยวะหลากสี ดูเหมือนจะพรากหัวใจของหม่อมฉันไป
3.43.16
यदि ग्रहणमभ्येति जीवन् नेव मृगस्तव।
आश्चर्यभूतं भवति विस्मयं जनयिष्यति ॥ ३.४३.१६ ॥
หากกวางนี้จับได้ทั้งเป็น มันจะเป็นสิ่งอัศจรรย์สำหรับท่าน มันจะก่อให้เกิดความประหลาดใจ
3.43.17
समाप्तवनवासानां राज्यस्थानां च नः पुनः।
अन्तःपुरे विभूषार्थो मृग एष भविष्यति ॥ ३.४३.१७ ॥
เมื่อการพำนักในป่าของพวกเราสิ้นสุดลง และพวกเรากลับมาตั้งมั่นในราชอาณาจักรอีกครั้ง กวางตัวนี้จะเป็นเครื่องประดับของท้องพระโรงฝ่ายใน
3.43.18
भरतस्यार्यपुत्रस्य श्वश्रूणां मम च प्रभो।
मृगरूपमिदं दिव्यं विस्मयं जनयिष्यति ॥ ३.४३.१८ ॥
ข้าแต่เจ้านาย รูปกวางทิพย์นี้จะก่อให้เกิดความประหลาดใจแก่ภรตะ แก่ท่านผู้เป็นบุตรผู้สูงศักดิ์ แก่พระมารดาสามีทั้งหลาย และแก่หม่อมฉัน
3.43.19
जीवन्न यदि तेऽभ्येति ग्रहणं मृगसत्तमः।
अजिनं नरशार्दूल रुचिरं तु भविष्यति ॥ ३.४३.१९ ॥
ข้าแต่ยอดแห่งบุรุษ หากยอดแห่งกวางตัวนี้ไม่เข้ามาอยู่ในการจับของท่านทั้งเป็น หนังของมันก็จะงดงามยิ่ง
3.43.20
निहतस्यास्य सत्त्वस्य जाम्बूनदमयत्वचि।
शष्पबृस्यां विनीतायामिच्छाम्यहमुपासितुम् ॥ ३.४३.२० ॥
หม่อมฉันปรารถนาจะนั่งบนอาสนะอันงดงามที่ทอด้วยหญ้า วางบนหนังทองคำของสัตว์ผู้ถูกฆ่านี้
3.43.21
कामवृत्तमिदं रौद्रं स्त्रीणामसदृशं मतम्।
वपुषा त्वस्य सत्त्वस्य विस्मयो जनितो मम ॥ ३.४३.२१ ॥
การกระทำที่ผันแปรตามใจและดุร้ายเช่นนี้ถือว่าไม่เหมาะกับสตรี แต่รูปร่างของสัตว์นี้ทำให้ข้าพเจ้าประหลาดใจยิ่งนัก
3.43.22
तेन काञ्चनरोम्णा तु मणिप्रवरशृङ्गिणा।
तरुणादित्यवर्णेन नक्षत्रपथवर्चसा ॥ ३.४३.२२ ॥
ด้วยกวางทองนั้น ที่มีขนสีทอง มีเขาประดับด้วยอัญมณีอันเลิศ มีสีเหมือนพระอาทิตย์ยามเช้า และมีรัศมีดุจทางแห่งดวงดาว
3.43.24
बभूव राघवस्यापि मनो विस्मयमागतम्।
लोभितस्तेन रूपेण सीतया च प्रचोदितः।
उवाच राघवो हृष्टो भ्रातरं लक्ष्मणं वचः ॥ ३.४३.२४ ॥
จิตของพระราฆวะก็เกิดความประหลาดใจเช่นกัน ทรงถูกรูปนั้นชักนำและถูกสีดายุยง พระราฆวะผู้ปีติยินดีจึงตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่พระลักษมณ์ผู้เป็นพระอนุชา
3.43.25
पश्य लक्ष्मण वैदेह्याः स्पृहामुल्लसितामिमाम्।
रूपश्रेष्ठतया ह्येष मृगोऽद्य न भविष्यति ॥ ३.४३.२५ ॥
ดูเถิด ลักษมณ์ ความปรารถนาอันเร่าร้อนของพระวัยเทหีนี้ เพราะความเลิศล้ำแห่งรูปร่าง กวางตัวนี้จะไม่รอดชีวิตในวันนี้
3.43.26
न वने नन्दनोद्देशे न चैत्ररथसंश्रये।
कुतः पृथिव्यां सौमित्रे योऽस्य कश्चित् समो मृगः ॥ ३.४३.२६ ॥
ในป่า ในเขตนันทนะ หรือในป่าจัตระรถ ก็ไม่มี โอ้ โสมิตรี แล้วในโลกนี้จะมีกวางตัวใดเสมอเหมือนมันได้เล่า
3.43.27
प्रतिलोमानुलोमाश्च रुचिरा रोमराजयः।
शोभन्ते मृगमाश्रित्य चित्राः कनकबिन्दुभिः ॥ ३.४३.२७ ॥
แถวขนอันงดงามทั้งที่ทวนและตามทิศ ส่องแสงอยู่บนกวางตัวนี้ วิจิตรด้วยจุดสีทองทั้งหลาย
3.43.28
पश्यास्य जृम्भमाणस्य दीप्तामग्निशिखोपमाम्।
जिह्वां मुखान्निःसरन्तीं मेघादिव शतह्रदाम् ॥ ३.४३.२८ ॥
ดูลิ้นของมันเมื่อมันอ้าปากหาว ลิ้นที่ลุกโชนดุจเปลวไฟ แลบออกจากปากดุจสายฟ้าร้อยสายที่พุ่งออกจากเมฆ
3.43.29
मसारगल्वर्कमुखः शङ्खमुक्तानिभोदरः।
कस्य नामानिरूप्योऽसौ न मनो लोभयेन्मृगः ॥ ३.४३.२९ ॥
หน้าของมันดุจแร่ไมกา หินลาพิส และพระอาทิตย์ ท้องของมันดุจสังข์และไข่มุก กวางอันพรรณนาไม่ได้นี้ จะมีใครเล่าที่จิตจะไม่ถูกชักนำด้วยมัน
3.43.30
कस्य रूपमिदं दृष्ट्वा जाम्बूनदमयप्रभम्।
नानारत्नमयं दिव्यं न मनो विस्मयं व्रजेत् ॥ ३.४३.३० ॥
เมื่อเห็นรูปทิพย์นี้ที่ส่องประกายดุจทองชัมพูนาทะ และประกอบด้วยอัญมณีนานาชนิด จะมีใครเล่าที่จิตจะไม่เข้าสู่ความประหลาดใจ
3.43.31
मांसहेतोरपि मृगान् विहारार्थं च धन्विनः।
घ्नन्ति लक्ष्मण राजानो मृगयायां महावने ॥ ३.४३.३१ ॥
เพราะเนื้อ และแม้เพื่อความบันเทิง บรรดากษัตริย์ผู้ถือธนูย่อมฆ่ากวางทั้งหลายในป่าใหญ่ระหว่างการล่าสัตว์ โอ้ ลักษมณ์
3.43.32
धनानि व्यवसायेन विचीयन्ते महावने।
धातवो विविधाश्चापि मणिरत्नसुवर्णिनः ॥ ३.४३.३२ ॥
ในป่าใหญ่ ทรัพย์สมบัติย่อมถูกรวบรวมได้ด้วยความพยายาม และยังมีแร่ธาตุหลากหลายชนิดที่อุดมด้วยอัญมณี เพชรพลอย และทองคำ
3.43.33
तत् सारमखिलं नॄणां धनं निचयवर्धनम्।
मनसा चिन्तितं सर्वं यथा शुक्रस्य लक्ष्मण ॥ ३.४३.३३ ॥
แก่นแท้แห่งทรัพย์ทั้งสิ้นนั้นที่เพิ่มพูนกองสมบัติของมนุษย์ ทั้งหมดที่คิดไว้ในใจ ดุจดังที่ศุกระคิด โอ้ ลักษมณ์
3.43.34
अर्थी येनार्थकृत्येन संव्रजत्यविचारयन्।
तमर्थमर्थशास्त्रज्ञाः प्राहुरर्थ्याः सुलक्ष्मण ॥ ३.४३.३४ ॥
ผู้แสวงหาทรัพย์ย่อมดำเนินการด้วยความมุ่งหมายแห่งทรัพย์โดยไม่ไตร่ตรอง ผู้รู้ในศาสตร์แห่งทรัพย์เรียกสิ่งนั้นว่า อรรถยะ โอ้ ลักษมณ์ผู้ดี
3.43.35
एतस्य मृगरत्नस्य परार्घ्ये काञ्चनत्वचि।
उपवेक्ष्यति वैदेही मया सह सुमध्यमा ॥ ३.४३.३५ ॥
ขนหนังสีทองของอัญมณีแห่งฝูงกวางนี้มีค่าสูงสุด วัยเทหีผู้มีเอวบางจะนั่งบนมันร่วมกับข้าพเจ้า
3.43.36
न कादली न प्रियकी न प्रवेणी न चाविकी।
भवेदेतस्य सदृशी स्पर्शेऽनेनेति मे मतिः ॥ ३.४३.३६ ॥
ไม่ว่าจะเป็นหนังกทลี ปริยกี ประเวณี หรืออวิกี ก็ไม่เทียบเท่าสัมผัสของมันได้ นั่นคือความเห็นของข้าพเจ้า
3.43.37
एष चैव मृगः श्रीमान् यश्च दिव्यो नभश्चरः।
उभावेतौ मृगौ दिव्यौ तारामृगमहीमृगौ ॥ ३.४३.३७ ॥
กวางงดงามตัวนี้ และอีกตัวทิพย์ที่เคลื่อนไหวในท้องฟ้า กวางทิพย์ทั้งสองนี้คือกวางดาวและกวางดิน
3.43.38
यदि वायं तथा यन्मां भवेद् वदसि लक्ष्मण।
मायैषा राक्षसस्येति कर्तव्योऽस्य वधो मया ॥ ३.४३.३८ ॥
ลักษมณ์ ถ้าสิ่งที่ท่านพูดนั้นเป็นจริง คือกวางนี้เป็นมายาของรากษส ข้าพเจ้าก็จำต้องฆ่ามันเสีย
3.43.39
एतेन हि नृशंसेन मारीचेनाकृतात्मना।
वने विचरता पूर्वं हिंसिता मुनिपुंगवाः ॥ ३.४३.३९ ॥
มารีจะผู้โหดร้ายและมีจิตใจไม่บริสุทธิ์นี้ เมื่อครั้งก่อนเที่ยวไปในป่า ได้ทำร้ายบรรดามุนีผู้ประเสริฐ
3.43.40
उत्थाय बहवोऽनेन मृगयायां जनाधिपाः।
निहताः परमेष्वासास्तस्माद् वध्यस्त्वयं मृगः ॥ ३.४३.४० ॥
ในการล่าสัตว์ มันลุกขึ้นสังหารบรรดาเจ้าผู้ครองแผ่นดินผู้เป็นนักธนูชั้นเยี่ยมไปเป็นอันมาก เพราะฉะนั้น กวางตัวนี้ก็ควรถูกฆ่าเช่นกัน
3.43.41
पुरस्तादिह वातापिः परिभूय तपस्विनः।
उदरस्थो द्विजान् हन्ति स्वगर्भोऽश्वतरीमिव ॥ ३.४३.४१ ॥
ครั้งก่อนที่นี่ วาตาปิ ข่มเหงบรรดาตาปสะ อาศัยอยู่ในท้องดุจทารกของตน ได้ฆ่าพวกทวิชาติ ดุจลาตัวเมียที่ตายเพราะครรภ์ของตนเอง
3.43.42
स कदाचिच्चिराल्लोभादाससाद महामुनिम्।
अगस्त्यं तेजसा युक्तं भक्ष्यस्तस्य बभूव ह ॥ ३.४३.४२ ॥
ครั้งหนึ่ง หลังจากนานมาแล้ว ด้วยความโลภ มันเข้าไปหาพระมหาฤๅษีอคัสตยะผู้เปี่ยมด้วยรัศมี และมันก็กลายเป็นอาหารของท่าน
3.43.43
समुत्थाने च तद्रूपं कर्तुकामं समीक्ष्य तम्।
उत्स्मयित्वा तु भगवान् वातापिमिदमब्रवीत् ॥ ३.४३.४३ ॥
เมื่อเห็นท่านลุกขึ้นและปรารถนาจะแปลงกายเป็นรูปนั้น พระผู้เป็นเจ้าผู้ทรงพระคุณได้ทรงยิ้ม แล้วตรัสถ้อยคำเหล่านี้แก่วาตาปิ
3.43.44
त्वयाविगण्य वातापे परिभूताश्च तेजसा।
जीवलोके द्विजश्रेष्ठास्तस्मादसि जरां गतः ॥ ३.४३.४४ ॥
วาตาปิเอ๋ย เจ้าได้ดูหมิ่นและข่มผู้เป็นยอดของทวิชาติในโลกนี้ด้วยอำนาจของเจ้า เพราะเหตุนั้นเจ้าจึงแก่ชราลงแล้ว
3.43.45
तद् रक्षो न भवेदेव वातापिरिव लक्ष्मण।
मद्विधं योऽतिमन्येत धर्मनित्यं जितेन्द्रियम् ॥ ३.४३.४५ ॥
ลักษมณ์เอ๋ย ขอให้ยักษ์ผู้ดูหมิ่นผู้ที่เป็นเหมือนข้า ผู้ยึดมั่นในธรรมเสมอและควบคุมอินทรีย์ได้ จงกลายเป็นเหมือนวาตาปินั่นเถิด
3.43.46
भवेद्धतोऽयं वातापिरगस्त्येनेव मा गतः।
इह त्वं भव संनद्धो यन्त्रितो रक्ष मैथिलीम् ॥ ३.४३.४६ ॥
ขอให้วาตาปินี้ถูกฆ่า ดังที่วาตาปิถูกอคัสตยะฆ่าแล้ว อย่าไปเลย จงตั้งมั่นอยู่ที่นี่ด้วยความระมัดระวังและควบคุมตนเอง แล้วปกป้องไมถิลี
3.43.47
अस्यामायत्तमस्माकं यत् कृत्यं रघुनन्दन।
अहमेनं वधिष्यामि ग्रहीष्याम्यथवा मृगम् ॥ ३.४३.४७ ॥
ท่านผู้เป็นที่รื่นรมย์ของวงศ์รฆุ หน้าที่ใดของเราที่ขึ้นอยู่กับนาง เราจะฆ่าตัวนี้ หรือไม่ก็จะจับกวางนั้น
3.43.48
यावद् गच्छामि सौमित्रे मृगमानयितुं द्रुतम्।
पश्य लक्ष्मण वैदेह्या मृगत्वचि गतां स्पृहाम् ॥ ३.४३.४८ ॥
โอ้โสมิตราเอ๋ย ขณะที่เรารีบไปนำกวางนั้นมา ลักษมณ์เอ๋ย จงดูความปรารถนาในหนังกวางที่เกิดขึ้นในใจของไวเทหี
3.43.49
त्वचा प्रधानया ह्येष मृगोऽद्य न भविष्यति।
अप्रमत्तेन ते भाव्यमाश्रमस्थेन सीतया ॥ ३.४३.४९ ॥
เพราะวันนี้กวางตัวนี้จะไม่มีค่าอะไรเลยนอกจากหนังของมัน เจ้าต้องไม่ประมาทเลย ต้องระแวดระวังและคุ้มครองสีดาผู้พำนักอยู่ในอาศรม
3.43.50
यावत् पृषतमेकेन सायकेन निहन्म्यहम्।
हत्वैतच्चर्म चादाय शीघ्रमेष्यामि लक्ष्मण ॥ ३.४३.५० ॥
ลักษมณ์เอ๋ย จนกว่าเราจะยิงกวาดลายจุดด้วยลูกศรดอกเดียว แล้วถลกหนังของมันและกลับมาอย่างรวดเร็ว
3.43.51
प्रदक्षिणेनातिबलेन पक्षिणा
जटायुषा बुद्धिमता च लक्ष्मण।
भवाप्रमत्तः प्रतिगृह्य मैथिलीं
प्रतिक्षणं सर्वत एव शङ्कितः ॥ ३.४३.५१ ॥
ลักษมณ์เอ๋ย มีนกจาฏายุผู้ทรงพลังมหาศาลและฉลาดรอบรู้อยู่ที่นั่น เจ้าจงระวังตัวให้ดี รับดูแลไมถิลี และเฝ้าระวังทุกทิศในทุกขณะ