ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.48
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.48.1
एवं ब्रुवत्यां सीतायां संरब्धः परुषं वचः।
ललाटे भ्रुकुटिं कृत्वा रावणः प्रत्युवाच ह ॥ ३.४८.१ ॥
ਸੀਤਾ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਣ ’ਤੇ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਰਾਵਣ ਨੇ ਮੱਥੇ ’ਤੇ ਭੌਂਹਾਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
3.48.2
भ्राता वैश्रवणस्याहं सापत्नो वरवर्णिनि।
रावणो नाम भद्रं ते दशग्रीवः प्रतापवान् ॥ ३.४८.२ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ! ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਦਾ ਸੌਤੇਲਾ ਭਰਾ ਹਾਂ। ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਰਾਵਣ ਹੈ; ਮੈਂ ਦਸ ਗਰਦਨਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਪਰਾਕਰਮੀ ਹਾਂ।
3.48.3
यस्य देवाः सगन्धर्वाः पिशाचपतगोरगाः।
विद्रवन्ति सदा भीता मृत्योरिव सदा प्रजाः ॥ ३.४८.३ ॥
ਜਿਸ ਦੇ ਡਰੋਂ ਦੇਵਤੇ, ਗੰਧਰਵ, ਪਿਸ਼ਾਚ, ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਨਾਗ ਸਦਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਡਰੀ ਪਰਜਾ ਵਾਂਗ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.48.4
येन वैश्रवणो भ्राता वैमात्राः कारणान्तरे।
द्वन्द्वमासादितः क्रोधाद् रणे विक्रम्य निर्जितः ॥ ३.४८.४ ॥
ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੌਤੇਲੇ ਭਰਾ ਵੈਸ਼ਰਵਣ (ਕੁਬੇਰ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਕੇ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਜਿੱਤਿਆ।
3.48.5
मद्भयार्तः परित्यज्य स्वमधिष्ठानमृद्धिमत्।
कैलासं पर्वतश्रेष्ठमध्यास्ते नरवाहनः ॥ ३.४८.५ ॥
ਮੇਰੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਮਿਰਧ ਨਿਵਾਸ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ; ਨਰਵਾਹਨ (ਕੁਬੇਰ) ਪਰਬਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਕੈਲਾਸ਼ ’ਤੇ ਵਸਦਾ ਹੈ।
3.48.6
यस्य तत् पुष्पकं नाम विमानं कामगं शुभम्।
वीर्यादावर्जितं भद्रे येन यामि विहायसम् ॥ ३.४८.६ ॥
ਹੇ ਭੱਦਰੇ! ਉਸ ਦਾ ਪੁਸ਼ਪਕ ਨਾਮ ਦਾ ਸੁੰਦਰ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਮਾਨ ਮੈਂ ਪਰਾਕਰਮ ਨਾਲ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ; ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
3.48.7
मम संजातरोषस्य मुखं दृष्ट्वैव मैथिलि।
विद्रवन्ति परित्रस्ताः सुराः शक्रपुरोगमाः ॥ ३.४८.७ ॥
ਹੇ ਮੈਥਿਲੀ, ਮੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਮੂੰਹ ਵੇਖਦਿਆਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦੇਵਤੇ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.48.8
यत्र तिष्ठाम्यहं तत्र मारुतो वाति शङ्कितः।
तीव्रांशुः शिशिरांशुश्च भयात् सम्पद्यते दिवि ॥ ३.४८.८ ॥
ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਉੱਥੇ ਹਵਾ ਡਰਦੀ ਹੋਈ ਵਗਦੀ ਹੈ; ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਠੰਢੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰਮਾ ਵੀ ਡਰ ਨਾਲ ਫਿੱਕੇ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
3.48.9
निष्कम्पपत्रास्तरवो नद्यश्च स्तिमितोदकाः।
भवन्ति यत्र तत्राहं तिष्ठामि च चरामि च ॥ ३.४८.९ ॥
ਮੈਂ ਜਿੱਥੇ ਖੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਤੁਰਦਾ ਹਾਂ, ਉੱਥੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਹਿਲਦੇ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਠਹਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
3.48.10
मम पारे समुद्रस्य लङ्का नाम पुरी शुभा।
सम्पूर्णा राक्षसैर्घोरैर्यथेन्द्रस्यामरावती ॥ ३.४८.१० ॥
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਰ ਲੰਕਾ ਨਾਮ ਦੀ ਮੇਰੀ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਦੀ ਅਮਰਾਵਤੀ ਵਾਂਗ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
3.48.11
प्राकारेण परिक्षिप्ता पाण्डुरेण विराजिता।
हेमकक्ष्या पुरी रम्या वैदूर्यमयतोरणा ॥ ३.४८.११ ॥
ਚਿੱਟੀ ਪ੍ਰਾਚੀਰ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਦੀ ਉਹ ਨਗਰੀ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੇਖਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵੈਦੂਰਯ ਮਣੀ ਦੇ ਤੋਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਹੈ।
3.48.12
हस्त्यश्वरथसम्बाधा तूर्यनादविनादिता।
सर्वकामफलैर्वृक्षैः संकुलोद्यानभूषिता ॥ ३.४८.१२ ॥
ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਸੰਘਣੇ ਬਾਗ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਉਹ ਨਗਰੀ ਹੈ।
3.48.13
तत्र त्वं वस हे सीते राजपुत्रि मया सह।
न स्मरिष्यसि नारीणां मानुषीणां मनस्विनि ॥ ३.४८.१३ ॥
ਉੱਥੇ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਰਹਿ, ਹੇ ਸੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ। ਹੇ ਮਨਸਵਿਨੀ, ਤੂੰ ਮਨੁੱਖੀ ਇਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗੀ।
3.48.14
भुञ्जाना मानुषान् भोगान् दिव्यांश्च वरवर्णिनि।
न स्मरिष्यसि रामस्य मानुषस्य गतायुषः ॥ ३.४८.१४ ॥
ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਦਿਵ ਭੋਗ ਭੋਗਦਿਆਂ, ਉਮਰ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੇ ਮਨੁੱਖ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਯਾਦ ਨਹੀਂ ਕਰੇਂਗੀ।
3.48.15
स्थापयित्वा प्रियं पुत्रं राज्ये दशरथो नृपः।
मन्दवीर्यस्ततो ज्येष्ठः सुतः प्रस्थापितो वनम् ॥ ३.४८.१५ ॥
ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਰਾਜ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ।
3.48.16
तेन किं भ्रष्टराज्येन रामेण गतचेतसा।
करिष्यसि विशालाक्षि तापसेन तपस्विना ॥ ३.४८.१६ ॥
ਰਾਜ ਗੁਆ ਕੇ, ਮਨ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਉਸ ਰਾਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ? ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਤਾਪਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਕੀ ਕਰੇਂਗੀ?
3.48.17
रक्ष राक्षसभर्तारं कामय स्वयमागतम्।
न मन्मथशराविष्टं प्रत्याख्यातुं त्वमर्हसि ॥ ३.४८.१७ ॥
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ; ਆਪ ਆਏ ਹੋਏ ਨੂੰ ਚਾਹ। ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਵਿੱਝੇ ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾਉਣਾ ਤੈਨੂੰ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।
3.48.18
प्रत्याख्याय हि मां भीरु पश्चात्तापं गमिष्यसि।
चरणेनाभिहत्येव पुरूरवसमुर्वशी ॥ ३.४८.१८ ॥
ਹੇ ਭੀਰੂ, ਮੈਨੂੰ ਠੁਕਰਾ ਕੇ ਤੂੰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਪਛਤਾਏਂਗੀ; ਜਿਵੇਂ ਉਰਵਸ਼ੀ ਨੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਪੁਰੂਰਵਸ ਨੂੰ ਠੁਕਰਾਇਆ ਸੀ।
3.48.19
अङ्गुल्या न समो रामो मम युद्धे स मानुषः।
तव भाग्येन सम्प्राप्तं भजस्व वरवर्णिनि ॥ ३.४८.१९ ॥
ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਮੇਰੀ ਇੱਕ ਉਂਗਲੀ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਵੀ ਨਹੀਂ; ਉਹ ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਹੈ। ਤੇਰੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਮੌਕਾ ਆਇਆ ਹੈ; ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਇਸਨੂੰ ਅਪਣਾ ਲੈ।
3.48.20
एवमुक्ता तु वैदेही क्रुद्धा संरक्तलोचना।
अब्रवीत् परुषं वाक्यं रहिते राक्षसाधिपम् ॥ ३.४८.२० ॥
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖੇ ਜਾਣ 'ਤੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਠੋਰ ਬਚਨ ਕਹੇ।
3.48.21
कथं वैश्रवणं देवं सर्वदेवनमस्कृतम्।
भ्रातरं व्यपदिश्य त्वमशुभं कर्तुमिच्छसि ॥ ३.४८.२१ ॥
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਦੇਵ ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਨੂੰ ਭਰਾ ਆਖ ਕੇ ਵੀ ਤੂੰ ਐਸਾ ਅਸ਼ੁਭ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?
3.48.22
अवश्यं विनशिष्यन्ति सर्वे रावण राक्षसाः।
येषां त्वं कर्कशो राजा दुर्बुद्धिरजितेन्द्रियः ॥ ३.४८.२२ ॥
ਹੇ ਰਾਵਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਕਸ਼ਾਂ ਦਾ ਤੂੰ ਕਠੋਰ, ਦੁਰਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜ਼ਰੂਰ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।
3.48.23
अपहृत्य शचीं भार्यां शक्यमिन्द्रस्य जीवितुम्।
नहि रामस्य भार्यां मामानीय स्वस्तिमान् भवेत् ॥ ३.४८.२३ ॥
ਇੰਦਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨੂੰ ਚੁਰਾ ਕੇ ਇੰਦਰ ਜੀਅ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੈਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਤੂੰ ਸੁਖੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।
3.48.24
जीवेच्चिरं वज्रधरस्य पश्चा-
च्छचीं प्रधृष्याप्रतिरूपरूपाम्।
न मादृशीं राक्षस धर्षयित्वा
पीतामृतस्यापि तवास्ति मोक्षः ॥ ३.४८.२४ ॥
ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਇੰਦਰ ਸ਼ਚੀ ਨਾਲ ਜ਼ੁਲਮ ਕਰਕੇ ਪਿੱਛੋਂ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਹੇ ਰਾਖਸ਼, ਮੇਰੇ ਵਰਗੀ ਦਾ ਅਪਮਾਨ ਕਰਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਤੇਰਾ ਵੀ ਛੁਟਕਾਰਾ ਨਹੀਂ।