Vedyatra वेदयात्रा
ਖੋਜੋ

ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ · ਸਰਗ 3.49

हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย

ਸ਼ਬਦ-ਅਰਥਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹੋ

3.49.1

सीताया वचनं श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान्।
हस्ते हस्तं समाहत्य चकार सुमहद् वपुः ॥ ३.४९.१ ॥

ਸੀਤਾ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਦਸ਼ਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਹੱਥ ਤੇ ਹੱਥ ਮਾਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ।

3.49.2

स मैथिलीं पुनर्वाक्यं बभाषे वाक्यकोविदः।
नोन्मत्तया श्रुतौ मन्ये मम वीर्यपराक्रमौ ॥ ३.४९.२ ॥

ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਫੇਰ ਬੋਲਿਆ: "ਪਾਗਲ ਤੀਵੀਂ, ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਬਲ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਸੁਣਿਆ।"

3.49.3

उद्वहेयं भुजाभ्यां तु मेदिनीमम्बरे स्थितः।
आपिबेयं समुद्रं च मृत्युं हन्यां रणे स्थितः ॥ ३.४९.३ ॥

ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਸਮੁੰਦਰ ਪੀ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।

3.49.4

अर्कं तुद्यां शरैस्तीक्ष्णैर्विभिन्द्यां हि महीतलम्।
कामरूपेण उन्मत्ते पश्य मां कामरूपिणम् ॥ ३.४९.४ ॥

ਤਿੱਖੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਮਾਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਤਹ ਨੂੰ ਵਿੰਨ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹਾਂ। ਪਾਗਲ ਤੀਵੀਂ, ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ!

3.49.5

एवमुक्तवतस्तस्य रावणस्य शिखिप्रभे।
क्रुद्धस्य हरिपर्यन्ते रक्ते नेत्रे बभूवतुः ॥ ३.४९.५ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਭਰੇ ਰਾਵਣ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ ਦੀ ਲਾਟ ਵਾਂਗ ਚਮਕੀਆਂ; ਕਿਨਾਰੇ ਹਰੇ-ਲਾਲ ਹੋ ਗਏ।

3.49.6

सद्यः सौम्यं परित्यज्य तीक्ष्णरूपं स रावणः।
स्वं रूपं कालरूपाभं भेजे वैश्रवणानुजः ॥ ३.४९.६ ॥

ਝੱਟ ਸੌਮ੍ਯ ਰੂਪ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਵੈਸ਼੍ਰਵਣ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਉਹ ਰਾਵਣ ਕਾਲ ਵਰਗਾ ਆਪਣਾ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ।

3.49.7

संरक्तनयनः श्रीमांस्तप्तकाञ्चनभूषणः।
क्रोधेन महताविष्टो नीलजीमूतसंनिभः ॥ ३.४९.७ ॥

ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਤਪੇ ਹੋਏ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ, ਮਹਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਦਿੱਸਣ ਲੱਗਾ।

3.49.8

दशास्यो विंशतिभुजो बभूव क्षणदाचरः।
स परिव्राजकच्छद्म महाकायो विहाय तत् ॥ ३.४९.८ ॥

ਦਸ ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਵੀਹ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲਾ ਰਾਖਸ਼ ਉਹ ਬਣ ਗਿਆ। ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਾ ਭੇਸ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਕਾਇਆ ਵਾਲਾ ਆਪਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਗਿਆ।

3.49.9

प्रतिपेदे स्वकं रूपं रावणो राक्षसाधिपः।
रक्ताम्बरधरस्तस्थौ स्त्रीरत्नं प्रेक्ष्य मैथिलीम् ॥ ३.४९.९ ॥

ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ-ਰਤਨ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।

3.49.10

स तामसितकेशान्तां भास्करस्य प्रभामिव।
वसनाभरणोपेतां मैथिलीं रावणोऽब्रवीत् ॥ ३.४९.१० ॥

ਸੂਰਜ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਰਗੀ, ਕਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਕੱਪੜਿਆਂ ਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਿਹਾ।

3.49.11

त्रिषु लोकेषु विख्यातं यदि भर्तारमिच्छसि।
मामाश्रय वरारोहे तवाहं सदृशः पतिः ॥ ३.४९.११ ॥

ਜੇ ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ! ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ।

3.49.12

मां भजस्व चिराय त्वमहं श्लाघ्यः पतिस्तव।
नैव चाहं क्वचिद् भद्रे करिष्ये तव विप्रियम् ॥ ३.४९.१२ ॥

ਮੈਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੇਵ; ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਸਰਾਹੁਣਯੋਗ ਪਤੀ ਹਾਂ। ਹੇ ਕਲਿਆਣੀ! ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਕਦੇ ਵੀ ਬੁਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ।

3.49.13

त्यज्यतां मानुषो भावो मयि भावः प्रणीयताम्।
राज्याच्च्युतमसिद्धार्थं रामं परिमितायुषम् ॥ ३.४९.१३ ॥

ਮਨੁੱਖ ਵੱਲ ਦਾ ਉਹ ਭਾਵ ਛੱਡ ਦੇ; ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਭਾਵ ਲਿਆ। ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਿਛੜੇ, ਅਧੂਰੇ ਮਨੋਰਥ ਵਾਲੇ, ਸੀਮਤ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਵੱਲ (ਤੇਰਾ ਭਾਵ ਵਿਅਰਥ ਹੈ)।

3.49.14

कैर्गुणैरनुरक्तासि मूढे पण्डितमानिनि।
यः स्त्रियो वचनाद् राज्यं विहाय ससुहृज्जनम् ॥ ३.४९.१४ ॥

ਕਿਹੜੇ ਗੁਣਾਂ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਉਸ ਉੱਤੇ ਰੀਝੀ ਹੈਂ, ਹੇ ਮੂਰਖ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੰਡਿਤ ਸਮਝਣ ਵਾਲੀਏ? ਜਿਸ ਨੇ ਇੱਕ ਤੀਵੀਂ ਦੇ ਬੋਲ ਕਰਕੇ ਰਾਜ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

3.49.15

अस्मिन् व्यालानुचरिते वने वसति दुर्मतिः।
इत्युक्त्वा मैथिलीं वाक्यं प्रियार्हां प्रियवादिनीम् ॥ ३.४९.१५ ॥

ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਾਲੇ ਇਸ ਬਣ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦੁਰਮਤੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।

3.49.16

अभिगम्य सुदुष्टात्मा राक्षसः काममोहितः।
जग्राह रावणः सीतां बुधः खे रोहिणीमिव ॥ ३.४९.१६ ॥

ਬਹੁਤ ਦੁਸ਼ਟ ਮਨ ਵਾਲੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਰਾਵਣ ਨੇ ਕਾਮ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਰੋਹਿਣੀ ਨੂੰ ਫੜੇ।

3.49.17

वामेन सीतां पद्माक्षीं मूर्धजेषु करेण सः।
ऊर्वोस्तु दक्षिणेनैव परिजग्राह पाणिना ॥ ३.४९.१७ ॥

ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਕਮਲ-ਨੈਣੀ ਸੀਤਾ ਦੇ ਵਾਲ ਫੜੇ; ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪੱਟ ਫੜੇ।

3.49.18

तं दृष्ट्वा गिरिशृङ्गाभं तीक्ष्णदंष्ट्रं महाभुजम्।
प्राद्रवन् मृत्युसंकाशं भयार्ता वनदेवताः ॥ ३.४९.१८ ॥

ਪਰਬਤ-ਸਿਖਰ ਵਰਗੇ, ਤਿੱਖੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੀਆਂ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮੌਤ ਵਰਗੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਬਣ-ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਭੱਜ ਗਈਆਂ।

3.49.19

स च मायामयो दिव्यः खरयुक्तः खरस्वनः।
प्रत्यदृश्यत हेमाङ्गो रावणस्य महारथः ॥ ३.४९.१९ ॥

ਉਹ ਮਾਇਆਮਈ, ਦਿਵ੍ਯ, ਖੋਤਿਆਂ ਜੁੜਿਆ, ਕਠੋਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਾਵਣ ਦਾ ਮਹਾਰਥ ਦਿਸਿਆ।

3.49.20

ततस्तां परुषैर्वाक्यैरभितर्ज्य महास्वनः।
अंकेनादाय वैदेहीं रथमारोपयत् तदा ॥ ३.४९.२० ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਨੇ ਕਠੋਰ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਡਰਾ ਕੇ, ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕ ਕੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਰੱਥ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਾ ਲਿਆ।

3.49.21

सा गृहीतातिचुक्रोश रावणेन यशस्विनी।
रामेति सीता दुःखार्ता रामं दूरं गतं वने ॥ ३.४९.२१ ॥

ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਫੜੀ ਗਈ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਸੀਤਾ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਵਨ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਗਏ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੀ 'ਹੇ ਰਾਮ!' ਕਹਿ ਕੇ ਬਹੁਤ ਰੋਈ।

3.49.22

तामकामां स कामार्तः पन्नगेन्द्रवधूमिव।
विचेष्टमानामादाय उत्पपाताथ रावणः ॥ ३.४९.२२ ॥

ਅਣਚਾਹੀ, ਤੜਫਦੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਮ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਉਸ ਰਾਵਣ ਨੇ ਨਾਗਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵਾਂਗ ਚੁੱਕ ਕੇ ਫਿਰ ਉੱਪਰ ਛਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤੀ।

3.49.23

ततः सा राक्षसेन्द्रेण ह्रियमाणा विहायसा।
भृशं चुक्रोश मत्तेव भ्रान्तचित्ता यथातुरा ॥ ३.४९.२३ ॥

ਫਿਰ ਰਾਖਸ਼ਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਲਿਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਉਹ ਪਾਗਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਭਰਮਿਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਬਹੁਤ ਰੋਈ।

3.49.24

हा लक्ष्मण महाबाहो गुरुचित्तप्रसादक।
ह्रियमाणां न जानीषे रक्षसा कामरूपिणा ॥ ३.४९.२४ ॥

ਹਾਇ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆ! ਕਾਮਰੂਪੀ ਰਾਖਸ਼ ਵੱਲੋਂ ਲਿਜਾਈ ਜਾਂਦੀ ਮੈਨੂੰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ।

3.49.25

जीवितं सुखमर्थं च धर्महेतोः परित्यजन्।
ह्रियमाणामधर्मेण मां राघव न पश्यसि ॥ ३.४९.२५ ॥

ਧਰਮ ਲਈ ਜੀਵਨ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਧਨ ਤਿਆਗਣ ਵਾਲੇ ਰਾਘਵ, ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਹਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ?

3.49.26

ननु नामाविनीतानां विनेतासि परंतप।
कथमेवंविधं पापं न त्वं शाधि हि रावणम् ॥ ३.४९.२६ ॥

ਹੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕੀ ਅਵਿਨੀਤਾਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤੁਸੀਂ ਨਹੀਂ ਹੋ? ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਪਾਪੀ ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ?

3.49.27

न तु सद्योऽविनीतस्य दृश्यते कर्मणः फलम्।
कालोऽप्यङ्गीभवत्यत्र सस्यानामिव पक्तये ॥ ३.४९.२७ ॥

ਪਰ ਅਵਿਨੀਤ ਦੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਫਸਲਾਂ ਪੱਕਣ ਲਈ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਇੱਥੇ ਕਾਲ ਵੀ ਫਲ ਪੱਕਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

3.49.28

त्वं कर्म कृतवानेतत् कालोपहतचेतनः।
जीवितान्तकरं घोरं रामाद् व्यसनमाप्नुहि ॥ ३.४९.२८ ॥

ਕਾਲ ਨਾਲ ਮਤ ਮਾਰੇ ਗਏ ਤੂੰ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਤੋਂ ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਬਿਪਤਾ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗੀ।

3.49.29

हन्तेदानीं सकामा तु कैकेयी बान्धवैः सह।
ह्रियेयं धर्मकामस्य धर्मपत्नी यशस्विनः ॥ ३.४९.२९ ॥

ਹਾਏ! ਹੁਣ ਕੈਕੇਈ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੇਗੀ। ਧਰਮ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਯਸ਼ਸਵੀ ਦੀ ਧਰਮਪਤਨੀ ਮੈਂ ਹਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।

3.49.30

आमन्त्रये जनस्थाने कर्णिकारांश्च पुष्पितान्।
क्षिप्रं रामाय शंसध्वं सीतां हरति रावणः ॥ ३.४९.३० ॥

ਜਨਸਥਾਨ ਦੇ ਖਿੜੇ ਕਰਣਿਕਾਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹਾਂ: ਛੇਤੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

3.49.31

हंससारससंघुष्टां वन्दे गोदावरीं नदीम्।
क्षिप्रं रामाय शंस त्वं सीतां हरति रावणः ॥ ३.४९.३१ ॥

ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਛੇਤੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਵਣ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਹਰ ਕੇ ਲੈ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।

3.49.32

दैवतानि च यान्यस्मिन् वने विविधपादपे।
नमस्करोम्यहं तेभ्यो भर्तुः शंसत मां हृताम् ॥ ३.४९.३२ ॥

ਇਸ ਵਿਭਿੰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਬਨ ਦੇ ਜੋ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੈਂ ਹਰ ਲਈ ਗਈ ਹਾਂ।

3.49.33

यानि कानिचिदप्यत्र सत्त्वानि विविधानि च।
सर्वाणि शरणं यामि मृगपक्षिगणानि वै ॥ ३.४९.३३ ॥

ਇੱਥੇ ਜੋ ਵੀ ਵਿਭਿੰਨ ਜੀਵ ਹਨ, ਮ੍ਰਿਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਮੈਂ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੀ ਹਾਂ।

3.49.34

ह्रियमाणां प्रियां भर्तुः प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम्।
विवशा ते हृता सीता रावणेनेति शंसत ॥ ३.४९.३४ ॥

ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਪਿਆਰੀ, ਹਰੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀਤਾ, ਬੇਬੱਸ ਹੋ ਕੇ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਹਰੀ ਗਈ ਹੈ—ਇਹ ਕਹੋ।

3.49.35

विदित्वा तु महाबाहुरमुत्रापि महाबलः।
आनेष्यति पराक्रम्य वैवस्वतहृतामपि ॥ ३.४९.३५ ॥

ਮਹਾਬਾਹੂ, ਮਹਾਬਲੀ ਉਹ ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਯਮ ਦੁਆਰਾ ਹਰੀ ਗਈ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵੇਗਾ।

3.49.36

सा तदा करुणा वाचो विलपन्ती सुदुःखिता।
वनस्पतिगतं गृध्रं ददर्शायतलोचना ॥ ३.४९.३६ ॥

ਤਦ ਅਤਿ ਦੁਖੀ, ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਉਸ ਨੇ ਤਰਸਯੋਗ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਰਲਾਪ ਕਰਦਿਆਂ ਰੁੱਖ ਤੇ ਬੈਠਾ ਇੱਕ ਗਿਰਝ ਵੇਖਿਆ।

3.49.37

सा तमुद्वीक्ष्य सुश्रोणी रावणस्य वशंगता।
समाक्रन्दद् भयपरा दुःखोपहतया गिरा ॥ ३.४९.३७ ॥

ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਉਹ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਿਆਂ, ਉਸ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਟੁੱਟੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਪੁਕਾਰ ਉੱਠੀ।

3.49.38

जटायो पश्य मामार्य ह्रियमाणामनाथवत्।
अनेन राक्षसेन्द्रेणाकरुणं पापकर्मणा ॥ ३.४९.३८ ॥

ਹੇ ਜਟਾਯੂ, ਹੇ ਆਰਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਵੇਖੋ — ਅਨਾਥ ਵਾਂਗ, ਬੇਰਹਿਮ, ਪਾਪ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਸ ਰਾਕਸ਼ਸਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ਮੈਂ ਚੁੱਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।

3.49.39

नैष वारयितुं शक्यस्त्वया क्रूरो निशाचरः।
सत्ववाञ्जितकाशी च सायुधश्चैव दुर्मतिः ॥ ३.४९.३९ ॥

ਇਸ ਕ੍ਰੂਰ ਨਿਸ਼ਾਚਰ ਨੂੰ ਤੂੰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਬਲਵਾਨ, ਜਿੱਤ ਦਾ ਹੰਕਾਰੀ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਟ-ਬੁੱਧੀ ਹੈ।

3.49.40

रामाय तु यथातत्त्वं जटायो हरणं मम।
लक्ष्मणाय च तत् सर्वमाख्यातव्यमशेषतः ॥ ३.४९.४० ॥

ਹੇ ਜਟਾਯੂ, ਮੇਰੇ ਅਗਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ ਉਵੇਂ ਹੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੀਂ; ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਣਾ ਹੈ।