వాల్మీకి రామాయణం · సర్గ 3.49
हिन्दी · தமிழ் · తెలుగు · ಕನ್ನಡ · മലയാളം · বাংলা · मराठी · ગુજરાતી · ਪੰਜਾਬੀ · ଓଡ଼ିଆ · اردو · English · Español · Français · Deutsch · Português · Русский · 中文 · 日本語 · العربية · Bahasa Indonesia · ไทย
3.49.1
सीताया वचनं श्रुत्वा दशग्रीवः प्रतापवान्।
हस्ते हस्तं समाहत्य चकार सुमहद् वपुः ॥ ३.४९.१ ॥
సీత మాటలు విని ప్రతాపవంతుడైన దశగ్రీవుడు చేతితో చేయి కొట్టి తన అతి పెద్ద శరీరాన్ని ధరించాడు.
3.49.2
स मैथिलीं पुनर्वाक्यं बभाषे वाक्यकोविदः।
नोन्मत्तया श्रुतौ मन्ये मम वीर्यपराक्रमौ ॥ ३.४९.२ ॥
వాక్కుశలుడైన అతడు మైథిలితో మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: "ఉన్మత్త స్త్రీ, నా వీర్యపరాక్రమాలను నువ్వు వినలేదని నేను భావిస్తున్నాను."
3.49.3
उद्वहेयं भुजाभ्यां तु मेदिनीमम्बरे स्थितः।
आपिबेयं समुद्रं च मृत्युं हन्यां रणे स्थितः ॥ ३.४९.३ ॥
ఆకాశంలో నిలబడి నా భుజాలతో భూమిని ఎత్తగలను, సముద్రాన్ని తాగగలను, యుద్ధంలో నిలిచి మృత్యువును కూడా చంపగలను.
3.49.4
अर्कं तुद्यां शरैस्तीक्ष्णैर्विभिन्द्यां हि महीतलम्।
कामरूपेण उन्मत्ते पश्य मां कामरूपिणम् ॥ ३.४९.४ ॥
పదునైన బాణాలతో సూర్యుడిని కొట్టగలను, భూతలాన్ని చీల్చగలను. పిచ్చిదానా, కోరిన రూపం ధరించగల నన్ను చూడు!
3.49.5
एवमुक्तवतस्तस्य रावणस्य शिखिप्रभे।
क्रुद्धस्य हरिपर्यन्ते रक्ते नेत्रे बभूवतुः ॥ ३.४९.५ ॥
ఇలా మాట్లాడిన కోపోద్రిక్తుడైన రావణుని కళ్ళు అగ్నిజ్వాలలా ప్రకాశించి, అంచులు పచ్చగా ఎర్రబడ్డాయి.
3.49.6
सद्यः सौम्यं परित्यज्य तीक्ष्णरूपं स रावणः।
स्वं रूपं कालरूपाभं भेजे वैश्रवणानुजः ॥ ३.४९.६ ॥
వెంటనే సౌమ్యరూపాన్ని విడిచి, వైశ్రవణుని తమ్ముడైన ఆ రావణుడు కాలరూపానికి సమానమైన తన భయంకర రూపాన్ని ధరించాడు.
3.49.7
संरक्तनयनः श्रीमांस्तप्तकाञ्चनभूषणः।
क्रोधेन महताविष्टो नीलजीमूतसंनिभः ॥ ३.४९.७ ॥
ఎర్రబడిన కన్నులతో, కాల్చిన బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడిన ఆ తేజస్వి, గొప్ప కోపంతో ఆవేశితుడై, నీలమేఘంలా కనిపించాడు.
3.49.8
दशास्यो विंशतिभुजो बभूव क्षणदाचरः।
स परिव्राजकच्छद्म महाकायो विहाय तत् ॥ ३.४९.८ ॥
పది తలలు, ఇరవై భుజాలు గల రాత్రిచరుడైన ఆ రాక్షసుడు అయ్యాడు. సన్యాసి వేషాన్ని విడిచి, ఆ మహాకాయుడు తన నిజరూపాన్ని ధరించాడు.
3.49.9
प्रतिपेदे स्वकं रूपं रावणो राक्षसाधिपः।
रक्ताम्बरधरस्तस्थौ स्त्रीरत्नं प्रेक्ष्य मैथिलीम् ॥ ३.४९.९ ॥
రాక్షసాధిపతి రావణుడు తన స్వరూపాన్ని పొందాడు. ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించి నిలబడి, స్త్రీరత్నమైన మైథిలిని చూశాడు.
3.49.10
स तामसितकेशान्तां भास्करस्य प्रभामिव।
वसनाभरणोपेतां मैथिलीं रावणोऽब्रवीत् ॥ ३.४९.१० ॥
సూర్యుని కాంతివంటి, నల్లని కేశాంతాలు కలిగిన, వస్త్రాభరణాలతో అలంకరించబడిన మైథిలితో రావణుడు ఇలా పలికాడు.
3.49.11
त्रिषु लोकेषु विख्यातं यदि भर्तारमिच्छसि।
मामाश्रय वरारोहे तवाहं सदृशः पतिः ॥ ३.४९.११ ॥
ముల్లోకాలలో ప్రసిద్ధుడైన భర్తను నీవు కోరితే, నన్ను ఆశ్రయించు, ఓ సుందరీ! నేను నీకు తగిన భర్తను.
3.49.12
मां भजस्व चिराय त्वमहं श्लाघ्यः पतिस्तव।
नैव चाहं क्वचिद् भद्रे करिष्ये तव विप्रियम् ॥ ३.४९.१२ ॥
నన్ను దీర్ఘకాలం సేవించు; నేను నీకు ప్రశంసనీయుడైన భర్తను. ఓ శుభవతీ! నేను నీకు ఎన్నడూ అప్రియమైనది చేయను.
3.49.13
त्यज्यतां मानुषो भावो मयि भावः प्रणीयताम्।
राज्याच्च्युतमसिद्धार्थं रामं परिमितायुषम् ॥ ३.४९.१३ ॥
మానవుడైన ఆ భావాన్ని విడిచిపెట్టు; నాపై భావాన్ని నిలుపు. రాజ్యాన్ని కోల్పోయి, ఆశయం నెరవేరని, పరిమిత ఆయుష్షు గల రాముడిపై (నీ ప్రేమ వ్యర్థం).
3.49.14
कैर्गुणैरनुरक्तासि मूढे पण्डितमानिनि।
यः स्त्रियो वचनाद् राज्यं विहाय ससुहृज्जनम् ॥ ३.४९.१४ ॥
ఏ గుణాలను బట్టి అతనిపై అనురక్తురాలవయ్యావు, మూఢురాలా, నిన్ను పండితురాలిగా భావించుకునే దానా? ఒక స్త్రీ మాట కోసం రాజ్యాన్ని, మిత్రజనాన్ని వదిలిన వాడు అతడు.
3.49.15
अस्मिन् व्यालानुचरिते वने वसति दुर्मतिः।
इत्युक्त्वा मैथिलीं वाक्यं प्रियार्हां प्रियवादिनीम् ॥ ३.४९.१५ ॥
ఈ క్రూర జంతువులు తిరిగే అడవిలో ఆ దుర్మతి నివసిస్తున్నాడు.
3.49.16
अभिगम्य सुदुष्टात्मा राक्षसः काममोहितः।
जग्राह रावणः सीतां बुधः खे रोहिणीमिव ॥ ३.४९.१६ ॥
అతి దుష్టచిత్తుడైన రాక్షసుడు రావణుడు కామమోహితుడై దగ్గరకు వెళ్లి సీతను పట్టుకున్నాడు, ఆకాశంలో బుధుడు రోహిణిని పట్టుకున్నట్లు.
3.49.17
वामेन सीतां पद्माक्षीं मूर्धजेषु करेण सः।
ऊर्वोस्तु दक्षिणेनैव परिजग्राह पाणिना ॥ ३.४९.१७ ॥
ఎడమ చేతితో పద్మనేత్రి సీత కేశాలను పట్టుకున్నాడు; కుడి చేతితో తొడలను పట్టుకున్నాడు.
3.49.18
तं दृष्ट्वा गिरिशृङ्गाभं तीक्ष्णदंष्ट्रं महाभुजम्।
प्राद्रवन् मृत्युसंकाशं भयार्ता वनदेवताः ॥ ३.४९.१८ ॥
పర్వత శిఖరం వంటి, పదునైన దంతాలు, పెద్ద భుజాలు కలిగిన, మృత్యువును పోలిన అతడిని చూసి భయపీడితులైన వనదేవతలు పారిపోయారు.
3.49.19
स च मायामयो दिव्यः खरयुक्तः खरस्वनः।
प्रत्यदृश्यत हेमाङ्गो रावणस्य महारथः ॥ ३.४९.१९ ॥
ఆ మాయామయమైన, దివ్యమైన, గాడిదలు పూన్చబడిన, కఠిన ధ్వని చేసే, బంగారు అంగాలున్న రావణుని మహారథం కనిపించింది.
3.49.20
ततस्तां परुषैर्वाक्यैरभितर्ज्य महास्वनः।
अंकेनादाय वैदेहीं रथमारोपयत् तदा ॥ ३.४९.२० ॥
అప్పుడు ఆ మహాస్వరుడు కఠిన వాక్యాలతో ఆమెను బెదిరించి, వైదేహిని ఒడిలోకి ఎత్తుకుని అప్పుడు రథంపై ఎక్కించాడు.
3.49.21
सा गृहीतातिचुक्रोश रावणेन यशस्विनी।
रामेति सीता दुःखार्ता रामं दूरं गतं वने ॥ ३.४९.२१ ॥
రావణుడు పట్టుకున్న యశస్విని సీత, దుఃఖార్తురాలై, అడవిలో దూరంగా వెళ్లిన రాముని 'రామా!' అని గట్టిగా ఏడ్చింది.
3.49.22
तामकामां स कामार्तः पन्नगेन्द्रवधूमिव।
विचेष्टमानामादाय उत्पपाताथ रावणः ॥ ३.४९.२२ ॥
ఇష్టం లేక, కామార్తుడైన అతడు, నాగరాజు భార్యలాగా కొట్టుకుంటున్న ఆమెను ఎత్తుకుని అప్పుడు రావణుడు ఆకాశంలోకి దూకాడు.
3.49.23
ततः सा राक्षसेन्द्रेण ह्रियमाणा विहायसा।
भृशं चुक्रोश मत्तेव भ्रान्तचित्ता यथातुरा ॥ ३.४९.२३ ॥
అప్పుడు రాక్షసేంద్రుడు ఆకాశంలో తీసుకువెళుతుండగా, ఆమె పిచ్చిదానిలా, కలతచెందిన మనసుతో, బాధతో అత్యంతంగా ఏడ్చింది.
3.49.24
हा लक्ष्मण महाबाहो गुरुचित्तप्रसादक।
ह्रियमाणां न जानीषे रक्षसा कामरूपिणा ॥ ३.४९.२४ ॥
అయ్యో లక్ష్మణా! మహాబాహూ, పెద్దల మనసును సంతోషపెట్టువాడా! కామరూపుడైన రాక్షసునిచే తీసుకువెళ్లబడుతున్న నన్ను నీవు తెలుసుకోలేదు.
3.49.25
जीवितं सुखमर्थं च धर्महेतोः परित्यजन्।
ह्रियमाणामधर्मेण मां राघव न पश्यसि ॥ ३.४९.२५ ॥
ధర్మం కోసం జీవితాన్ని, సుఖాన్ని, సంపదను త్యజించిన రాఘవా, అధర్మంగా అపహరించబడుతున్న నన్ను మీరు చూడటం లేదా?
3.49.26
ननु नामाविनीतानां विनेतासि परंतप।
कथमेवंविधं पापं न त्वं शाधि हि रावणम् ॥ ३.४९.२६ ॥
శత్రువులను దహించేవాడా, అవినీతిపరులను దండించేవాడివి నువ్వే కదా? ఇంతటి పాపి రావణుడిని నువ్వు ఎందుకు శిక్షించడం లేదు?
3.49.27
न तु सद्योऽविनीतस्य दृश्यते कर्मणः फलम्।
कालोऽप्यङ्गीभवत्यत्र सस्यानामिव पक्तये ॥ ३.४९.२७ ॥
కానీ అవినీతిపరుడి కర్మ ఫలితం వెంటనే కనిపించదు. పంటలు పండడానికి కాలం పట్టినట్లు, ఇక్కడ కాలం కూడా ఫలం పక్వమవ్వడానికి అనుగుణమవుతుంది.
3.49.28
त्वं कर्म कृतवानेतत् कालोपहतचेतनः।
जीवितान्तकरं घोरं रामाद् व्यसनमाप्नुहि ॥ ३.४९.२८ ॥
కాలం చేత మతిచెడిన నువ్వు ఈ పని చేశావు. రాముడి వల్ల ప్రాణాంతకమైన భయంకర విపత్తును నువ్వు పొందుతావు.
3.49.29
हन्तेदानीं सकामा तु कैकेयी बान्धवैः सह।
ह्रियेयं धर्मकामस्य धर्मपत्नी यशस्विनः ॥ ३.४९.२९ ॥
అయ్యో! ఇప్పుడు కైకేయి తన బంధువులతో కలిసి కోరికలు తీరి సంతోషిస్తుంది. ధర్మాన్ని కోరే యశస్వి భార్యనైన నేను అపహరించబడుతున్నాను.
3.49.30
आमन्त्रये जनस्थाने कर्णिकारांश्च पुष्पितान्।
क्षिप्रं रामाय शंसध्वं सीतां हरति रावणः ॥ ३.४९.३० ॥
జనస్థానంలోని పుష్పించిన కర్ణికార వృక్షాలను పిలుస్తున్నాను: త్వరగా రాముడికి చెప్పండి, రావణుడు సీతను అపహరిస్తున్నాడని.
3.49.31
हंससारससंघुष्टां वन्दे गोदावरीं नदीम्।
क्षिप्रं रामाय शंस त्वं सीतां हरति रावणः ॥ ३.४९.३१ ॥
హంసలు, సారసాల కూతలతో మారుమోగే గోదావరి నదికి నమస్కరిస్తున్నాను. త్వరగా రాముడికి చెప్పు: రావణుడు సీతను అపహరించి తీసుకుపోతున్నాడు.
3.49.32
दैवतानि च यान्यस्मिन् वने विविधपादपे।
नमस्करोम्यहं तेभ्यो भर्तुः शंसत मां हृताम् ॥ ३.४९.३२ ॥
ఈ అనేక వృక్షాలతో ఉన్న వనంలోని దేవతలకు నేను నమస్కరిస్తున్నాను. నేను అపహరించబడ్డానని నా భర్తకు చెప్పండి.
3.49.33
यानि कानिचिदप्यत्र सत्त्वानि विविधानि च।
सर्वाणि शरणं यामि मृगपक्षिगणानि वै ॥ ३.४९.३३ ॥
ఇక్కడ ఉన్న అనేక రకాల ప్రాణులన్నిటినీ, జింకల గుంపులను, పక్షుల గుంపులను, నేను శరణు కోరుతున్నాను.
3.49.34
ह्रियमाणां प्रियां भर्तुः प्राणेभ्योऽपि गरीयसीम्।
विवशा ते हृता सीता रावणेनेति शंसत ॥ ३.४९.३४ ॥
భర్తకు ప్రాణం కంటే కూడా ప్రియురాలైన, అపహరించబడుతున్న సీత, నిస్సహాయురాలై రావణుడిచే అపహరించబడింది అని చెప్పండి.
3.49.35
विदित्वा तु महाबाहुरमुत्रापि महाबलः।
आनेष्यति पराक्रम्य वैवस्वतहृतामपि ॥ ३.४९.३५ ॥
మహాబాహువు, మహాబలుడు అయిన ఆయన ఇది తెలుసుకుని, యముడు అపహరించినదానినైనా పరాక్రమంతో అక్కడికి వెళ్లి తిరిగి తీసుకువస్తాడు.
3.49.36
सा तदा करुणा वाचो विलपन्ती सुदुःखिता।
वनस्पतिगतं गृध्रं ददर्शायतलोचना ॥ ३.४९.३६ ॥
అప్పుడు అత్యంత దుఃఖితురాలైన ఆ విశాల నేత్రి, కరుణాజనక మాటలు పలుకుతూ విలపిస్తూ, చెట్టుపై ఉన్న ఒక రాబందును చూసింది.
3.49.37
सा तमुद्वीक्ष्य सुश्रोणी रावणस्य वशंगता।
समाक्रन्दद् भयपरा दुःखोपहतया गिरा ॥ ३.४९.३७ ॥
సుందరమైన నడుము కలిగిన ఆమె, రావణుని వశంలో ఉండి, అతనిని చూసి భయంతో నిండి, దుఃఖంతో వణికిన స్వరంతో గట్టిగా కేకలు వేసింది.
3.49.38
जटायो पश्य मामार्य ह्रियमाणामनाथवत्।
अनेन राक्षसेन्द्रेणाकरुणं पापकर्मणा ॥ ३.४९.३८ ॥
జటాయువా, ఆర్యా, నన్ను చూడు — అనాథలా, దయలేని, పాపకర్మ చేసే ఈ రాక్షసరాజు చేత నేను ఎత్తుకుపోబడుతున్నాను.
3.49.39
नैष वारयितुं शक्यस्त्वया क्रूरो निशाचरः।
सत्ववाञ्जितकाशी च सायुधश्चैव दुर्मतिः ॥ ३.४९.३९ ॥
ఈ క్రూరుడైన నిశాచరుడిని నీవు ఆపలేవు; ఇతడు బలవంతుడు, విజయగర్వం కలవాడు, ఆయుధధారి, దుర్బుద్ధి గలవాడు.
3.49.40
रामाय तु यथातत्त्वं जटायो हरणं मम।
लक्ष्मणाय च तत् सर्वमाख्यातव्यमशेषतः ॥ ३.४९.४० ॥
జటాయువా, నా అపహరణ వృత్తాంతాన్ని జరిగినట్లే రాముడికి చెప్పు; ఆ సమస్తాన్నీ లక్ష్మణుడికి కూడా పూర్తిగా చెప్పాలి.